John alikutana nao kwa mara ya kwanza alipokuwa anapita kati kati ya bustani ya mapumziko alipokuwa naelekea nyumbani kwake. Walikuwa ni vijana wawili wa kiume waliokuwa wamevaa suluali nyeusi na mashati meupe, walikuwa wamevaa vijibao vya majina. Walikuwa na hali ya urafiki na walitaka kuzungumza naye kuhusiana na dini yao. John aliwasikiliza na hakuuliza maswali mengi. Walionekana kutokea katika makanisa ya kawaida na walionekana kuongea mambo yale yale aliyoyasikia kanisani. Walisema wao wanatokea katika kanisa la Yesu Kristo la Mitume wa mwisho, ambalo pia linaitwa Momoni.

► Soma Isaya 41 kwa pamoja kwa sauti. Kila mwanafunzi anapaswa aandike kifungu cha maneno ambacho kinafupisha kifungu hiki cha andiko. Kifungu hiki kinatueleza nini kuhusu Mungu? Kila mwanafunzi anapaswa aandike orodha ya maelezo. Kama kundi, jadilini kile mlichoandika.

Asili na Historia

Umomoni ulianza na mtu anayeitwa Joseph Smith. Joseph alidai kwamba siku moja katika mwaka 1820, aliomba kwamba Mungu amuoneshe yeye ni kanisa lipi lilikuwa sahihi. Alipokuwa anaomba, aliona maono. Aliwaona watu wawili wakiwa na kanzu nyeupe, ambao walikuwa Yesu na Mungu Baba. Mungu alimwambia kwamba hakuna kanisa ambalo lilikuwa sahihi na kwamba Imani zao ni machukizo.

► Ni mambo gani ambayo si sahihi kibiblia kuhusiana na maono haya?

Joseph alidai kwamba alipata maono ya mwisho yaliyomuelekeza wapi pa kuchimba vibao vya dhahabu vyenye maandishi juu yake. Alitafsiri maandishi haya kwa msaada wa miwani maalumu na akayachapisha kama kitabu cha Momoni. Hakuna mwingine aliyewahi kuona vibao au miwani kwa sababu malaika alivichukua na kuvirudisha mbinguni kwa ajili ya ulinzi.

Joseph alikuwa mshirika wa zamani wa Masonic lodge (kikundi cha watu waliotengeneza taasisi ya siri yenye taratibu, liturujia, na alama zake) na alinakili taratibu za siri za Umomoni kutoka katika maelekezo ya Masory, ikijumuisha viapo vya damu, nywila, na kupeana mikono kwa siri.

Biblia inasema kwamba mitume hawakuwa na dini ya siri, bali walikuwa wazi kwa kila kitu walichokiamini, ona 2 Wakorintho 4:2 na 2 Timotheo 2:2.

Kanisa la Momoni liliundwa pale New York mwaka 1830. Katika 1839, walihamia kwanza Nauvoo, Illinois, kisha Missouri. Smith alisema kwamba Missouri palikuwa ndio nchi ya ahadi kwa ajili ya Wamononi, na kwamba hekalu litajengwa ajili ya Independence, Missouri.[1] Hekalu halikuwahi kujengwa na Wamomoni walihama tena. Smith alitoa nabii nyingi sana ambazo hazikuwahi kutimilika.

Biblia inasema kwamba endapo unabii wa mtu haukutimilika, hatakiwi kuaminiwa kama nabii, ona Kumbukumbu la Torati 18:22

Smith alisema, “Nina mengi zaidi ya kujivunia kuliko mtu mwingine yeyote anavyoweza kujivunia. Mimi ni mtu pekee ambaye nimeweza kuliweka kanisa pamoja tangu nyakati za Adamu. Wengi kati ya wengi wamesimama na mimi. Sio Paulo, Yohana, Petro, au hata Yesu ambaye aliweza kufanya hivi. Najivuna kwa sababu hakuna mtu aliyefanya kazi kama nilivyofanya mimi. Wafuasi wa Yesu walimkimbia: lakini watakatifu wa mwisho hawajawahi kunikimbia mimi bado.”[2]

Joseph alishambulia na kuharibu mashine za uchapishaji za gazeti ambalo lilikemea vikali ndoa zake za mitala. Joseph akiwa gerezani akisubiri kesi yake, kundi la watu walishambulia gereza na kumuua Joseph na kaka yake Hiram.

Biblia inasema kwamba mchungaji hatakiwi kuwa mtu wa majivuno, mwepesi wa hasira, au mgomvi, ona Tito 1:7

Smith alimtaja kijana wake kama mrithi wake, lakini baada ya kifo cha Smith wengi walimfuata Brigham Young na wakahamia mji wa Salt Lake, wakiuacha “nchi ya Ahadi.”

Wamomoni wanaamini kwamba Ukristo wa kweli uliisha na vifo vya mitume na haukuwepo tena hadi Smith alipoanzisha kanisa la Momoni.

► Ni matukio gani baadhi katika kanisa la Momoni ambayo yanatufanya sisi kuwa na mashaka kwamba ni Ukristo wa Kweli umerejeshwa duniani?

Ushawishi wa Sasa

Kuna madhenemu mengi tofauti tofauti ya Wamomoni ambayo yamejimega kutoka katika mtembeo wa awali ambao ulianzishwa na Joseph Smith. Baadhi yao ni madogo sana.

Kanisa kubwa la Wamomoni lina makao makuu yake huko mji wa Salt Lake City, Utah na linadai kuwa na washirika karibu milioni 17 ulimwenguni. [3] Wanachapisha machapisho kwa lugha 188.

Wana wamisionari wa muda wote karibu 55,000. Wamisionari mara nyingi huwa ni vijana watu wazima ambao wanajitolea kwa mwaka 1½ au 2. Wanaweza kutumwa kokote kule ulimwenguni ambapo Wamomoni wana huduma na hawana uwezo wa kuchagua. Wanafanya kazi bila kuwa na mshahara wowote.

Mafundisho Magumu ya Wamomoni

Ndoa za mitala (ndoa za wake wengi)

Joseph Smith alidai kwamba ndoa za mitala ziliagizwa na Mungu kama njia ya wanaume kuwa miungu baada ya kifo, lengo kuu la kila Mmomoni. Wanaume wanapaswa kuwa na wake wengi kwa ajili ya umilele, ili kwamba waweze kuujaza ulimwengu mpya kwa namna ile ile ambayo Mungu ameijaza dunia.[4]

Biblia inasema kwamba mchungaji anapaswa kuwa na mke mmoja tu, ona Tito 1:6.

Smith alioa wake 27. Mdogo zaidi kwa umri alikuwa na miaka 14. Baadhi yao walikuwa wameolewa na waume wengine, lakini Smith alisema kwamba ndoa zao za awali hazikuwa halali endapo zilifanyika nje ya Umomoni. Kiongozi baada ya Smith, Brigham Young, alikuwa na wake 57 na watoto 165.

Biblia inasema kwamba mtu anayemuoa mtu aliyetalikiwa anafanya uzinzi, ona Mathayo 5:32.

Smith alisema kwamba ndoa za mitala lilikuwa ni agano la Mungu la milele, na kwamba lilianzishwa kabla ya misinhgi ya ulimwengu. Baadae mitume wa kanisa la Momoni walisema kwamba ndoa za mitala ilikuwa ni njia pekee ya kuufikia uungu[5] na haitabadilika kamwe.

Wamomoni waliendelea kuwa na ndoa za mitala hadi 1890, wakati ambapo serikali ya United States ilipotishia kutaifisha ardhi ya kanisa kwa sababu walikuwa wanavunja sheria. Kwa wakati huo, nabii wa kimomoni Woodruff akadai kupata ufunuo kutoka kwa Mungu kwamba ndoa za mitala zimemalizika.

► Wamomoni wengi hawana ndoa za mitala kwa sasa. Kwa nini historia yao ya ndoa za mitala bado ni shida kwa wao kuaminika?

Ubaguzi wa Rangi

Kulingana na fundisho la Umomoni, kila mwanadamu alikuwa roho mbinguni kabla hajazaliwa. Kulikuwa na vita mbinguni, wale ambao hawakupigana kwa uaminifu kwa ajili ya Mungu, walilaaniwa kwa kupewa rangi nyeusi. Wanaume wote walionukuliwa katika kifungu hiki cha maneno walikuwa maraisi wa kanisa la Momoni na walichukuliwa kuwa manabii wa Mungu. Joseph Smith alisema kwamba ikiwa mtu mweusi ataamini mafundisho ya Umomoni na kutenda sawasawa, baada ya vizazi kadhaa watapata ngozi nyeupe. Brigham Young alisema kwamba ngozi nyeusi na pua bapa ni laana ya Kaini. Alisema hivyo kama kanuni ya milele kutoka kwa Mungu kwamba mtu ambaye ana damu ya Kiafrika hawezi kuwa kuhani. Pia alisema kwamba utumwa wa watu Weusi ni taasisi ya kimungu. Joseph Fielding Smith alisema kwamba watu Weusi wanapata kile wanachostahili hapa duniani kwa sababu ya kile ambacho roho zao zilifanya kabla hawajazaliwa. David McKay alisema kwamba ubaguzi wa rangi wa wanegro haukuanza na kanisa bali na Mungu.

Biblia inasema kwamba katika Kristo hakuna tofauti ya utaifa, ukabila, ona Wagalatia 3:28.

Sanamu ya malaika Moroni iko juu ya kila hekalu la Kimomoni.

Katika Umomoni, mshirika mwanaume anatakiwa kuwa kuhani. Katika sehemu kubwa ya historia yao, Wamomoni hawakuwaruhusu wanaume Weusi kuwa makuhani, ambayo ilimaanisha hawakuwa washirika kamili. Mwaka 1978, kanisa la Momoni lilidai kwamba limepata ufunuo mpya ambao ulibadilisha kila kitu ambacho walikuwa wamekisema kuhusiana na watu Weusi tangu mwanzo, na sasa wanawaruhusu watu Weusi kuwa makuhani.[6]

► Wamomoni wanadai kuwakubali watu Weusi katika hali sawa na tabaka lingine. Kwa nini historia yao ya ubaguzi wa rangi bado ni tatizo kwa uhalali na uaminifu wao?

Nguo ya Ndani

Washirika wa Momoni wanatakiwa kuvaa nguo maalumu ndani ya nguo zao za nje. Nguo maalumu ni nyeupe na inafunika karibu mwili wote. Inasadikika kwamba inawapatia wao ulinzi wa kiroho. Inawakilisha ahadi yao ya kuwa waaminifu kwa kanisa. Wanatakiwa kuivaa mchana na usiku.

Mafundisho Potofu ya Wamomoni

[7]Kila mshirika wa Momoni anatakiwa kuamini kwamba Joseph Smith alikuwa nabii wa Mungu na kwamba Kitabu cha Momoni ni Agano jingine la Kristo, linalolingana na Biblia kimamlaka. Pia wana kitabu cha mafunuo kinachoitwa Mafundisho na Maagano ambapo wanaamini kwamba kimevuviwa kama vile Biblia. Wanaamini kwamba Biblia haitoshi kutengeneza mafundisho yao muhimu.

Wamomon wanadai kwamba dini yao ndio Ukristo wa kweli. Mafundisho yao mengi yanakinzana na mafundisho ya kikristo ya kihistoria yanayounga mkono injili. Ni ngumu kugundua upotofu ukiwa unazungumza na mshirika wa Kimomoni kwa sababu wengi hawafahamu yale ambayo manabii wao walifundisha.

Kanisa la Momoni linaamini kwamba wakati fulani Mungu alikuwa mwanadamu kama sisi, lakini anakua hadi kufikia kuwa Mungu kama alivyo sasa.[8] Wanaamini kwamba Mungu Baba ana mwili wa nyama. Ana wake wengi. Watoto wake wanazaliwa kwanza kama roho, kisha wanatumwa duniani ili kuzaliwa kama wanadamu.

Wamomoni, wanasema wanaamini kwamba Yesu alizaliwa na bikira, lakini kanisa la Momoni linafundisha kwamba Mungu Baba alimfanya Mariamu kuwa na mimba kwa kutumia njia ya kawaida kwa kutumia mwili wake.

Biblia inasema kwamba bikira Mariamu alipata mimba kwa uwezo wa Roho Mtakatifu, ona Luka 1:34-35 na Mathayo 1:18. Biblia pia inasema kwamba Mungu ni Roho, Yohana 4:24.

Wamomoni wanaamini kwamba kabla Yesu hajazaliwa, alikuwa roho alikuwa roho kama malaika wengine; hakuwa Mungu.

Biblia inasema kwamba Yesu ni neno la Mungu na kwamba yeye ni Mungu hata kabla hajaja ili kuzaliwa duniani, ona Yohana 1:1-2, 14.

Wamomoni wanaamini kwamba Roho Mtakatifu na Yesu ni tofauti na Baba, na kwamba hawako sawa na Baba. Hawaamini Utatu Mtakatifu.

► Kwa maneno machache, ni kwa namna gani utaelezea tatizo katika mtazamo wa Wamomoni kuhusu Mungu?

Wamomoni wanaamini kwamba mwanaume wa kimomoni anaweza kukua na kuwa kama Mungu. Wanaamini kwamba wengi wameshafanya hivi tayari, na kwamba kuna miungu wengi. Mtume Lorenzo Snow alisema, “kama mwanaume alivyo, Mungu alikuwa; na kama Mungu alivyo, Mwanaume atakuwa.”

Joseph Smith alisema, “hapa ndipo Maisha ya milele—kumfahamu Mungu pekee mwenye hekima na wa kweli; na unapata kujifunza namna ya kuwa Mungu mwenyewe, na kuwa wafalme na makuhani kwa Mungu kitu kile kile ambacho Miungu wote wamefanya kabla yako.”

Wamomoni wanaamini kwamba watu wachache watakwenda katika jehanamu ya milele. Wamomoni wanaamini kwamba watu wanapewa nafasi ya kuukubali Umomoni baada ya kifo. Wamomoni waaminifu watakwenda katika tabaka la juu sana la mbinguni.

Biblia inasema kwamba watu wengi watatupwa jehanamu Pamoja na Shetani na mapepo, ona Mathayo 25:41.

Wamomoni wanaamini kwamba wokovu ni zawadi kwa ajili ya Maisha ya utumishi mwaminifu kwa Mungu. Wamomoni hawadai kuwa na uhakika binafsi wa wokovu.

Biblia inasema kwamba wokovi ni zawadi ya Mungu, haupatikani kwa matendo ona Waefeso 2:8-9.

Wamomoni wanaamini kwamba makanisa mengine yote ni ya kishetani, na kwamba hakuna wokovu ispokuwa kupitia kanisa la Momoni. Hakuna umoja unaowezekana kati ya Wamomoni na Wakristo.

► Kwa nini umoja kati ya Wamomoni na Wakristo hauwezekani? Toa sababu mbalimbali.

[9]Mbinu ya Wamomoni

Wamomoni huwauliza watu kumuomba Mungu ili kwamba awaoneshe kama kitabu cha Momoni ni kweli na endapo Joseph Smith alikuwa nabii. Watu wengi hudai kuhisi moto ndani ya mioyo kama majibu ya maombi yao. Wanafikiria kwamba hisia za kuchomwa mioyo yao inathibitisha kwamba Umomoni ni kweli. Hisia hiyo haiwathibitishii wao kwamba wameokoka kibinafsi.

Biblia inasema kwamba hatupaswi kuamini injili nyingine hata kama inasemwa na malaika, ona Wagalatia 1:8.

Wamomoni wanadai kuamini Biblia, lakini Biblia inakana mafundisho yao. Wanasema kwamba Biblia inamakosa ya kunakili na tafsiri. Wanasema kwamba ufunuo zaidi unahitajika kwa sababu ya makosa katika Biblia. Kwa Mmomoni, mamlaka ya juu ni Ufunuo wa Joseph Smith. Kwa sababu wanaamini alikuwa nabii wa Mungu, wanaamini Imani yote ya Umomoni ambayo inakinzana na Biblia.

Yesu alisema kwamba mbingu na nchi zitapita, lakini maneno yake hayatapita, Mathayo 24:35. Alisema kwamba hakuna Neno la Mungu litakalopotea kabla halijatimizwa, ona Mathayo 5:18. Petro alisema kwamba Neno la Mungu linadumu milele, ona 1 Petro 1:25. Mungu anatarajia sisi tuamini Neno lake kuliko kuangalia ufunuo mpya.

Wamomoni wanatumia maneno yale yale yanayotumiwa na Wakristo, lakini yanamaanisha kitu kingine. Wanasema kwamba Yesu ni mwana wa Mungu, lakini hawamaanishi kwamba yeye ni Mungu. Wanasema kwamba Roho Mtakatifu ni mshirika wa tatu wa Uungu, lakini hawaamini katika Utatu Mtakatifu.

Wanasema kwamba Yesu alizaliwa na Bikira, lakini wanaamini kwamba Mungu Baba alimpa mimba Mariamu kwa njia ya kawaisa ya kimwili.

[10]Wanasema kwamba Yesu alikufa kama dhabihu kwa ajili ya dhambi zetu, na kwamba wanaweza kuomba kusamehewa, lakini wanaamini kwamba mbingu ni zawadi kwa Maisha ya uaminifu.

Wamomoni wanadai kuwa ni Ukristo halisi. Wanadai kwamba makanisa mengine yote ni ya uongo. Lakini endapo mtu ataelewa na kuamini mafundisho yote ya Umomoni, atakuwa haamini injili ya kimaandiko na si Mkristo.

► Sasa rudi nyuma na soma kila andiko na neno mlalo na lililokolezwa.

► Mafundisho katika orodha ifuatayo yanakataliwa na Wamomoni. Tazama Kijitabu cha Mkononi cha Fundisho kuona umuhimu wa kila fundisho na uthibitisho wake. Hakikisha umeelewa jinsi gani mistari rejea inathibitisha fundisho.

(1) Biblia inajitosheleza kwa mafundisho.

(2) Kuna Mungu mmoja tu.

(3) Mungu Baba sio mwanadamu.

(4) Mungu hajawahi kubadilika.

(5) Yesu ni Mungu.

(7) Roho mtakatifu ni Mungu.

(8) Mungu ni Utatu.

(9) Wokovu ni kupitia upatanisho wa Kristo pekee.

(11) Tunapokea wokovu kwa Imani.

(12) Tunaweza kuwa na uhakika binafsi wa wokovu.

(13) Wale ambao hawajaokoka watapata hukumu ya milele.

Inaonekama kana kwamba haiwezekani kubadilisha ufahamu wa Mmomoni, lakini ukweli ni kwamba maelfu ya Wamomoni wanaacha makanisa ya Kimomoni kila mwaka.

Jaribu kumuonesha Mmomoni kwamba mafundisho yake muhumu sana yako kinyume na Injili. Tumia Ushahidi uliotolewa katika Kijitabu cha Mkononi cha Fundisho. Toa Ushahidi huu kwa yeyote ambaye anaonesha kutaka kujua katika Umomoni.

Usikubali kuomba kwamba Mungu akuoneshe kama Umomoni ni kweli. Haupaswi kumuomba Mungu kukuonesha kitu wakati tayari umeshafahamu kweli. Kuomba kwa namna hiyo kunampa Shetani fursa ya kukupa uzoefu ambao utakuchanganya.

Wamomoni hawana uhakika binafsi wa wokovu. Wengi wao huishi katika hofu kwamba maisha yao hayatakubaliwa na Mungu. Hakikisha kwamba unawashirikisha injili na kuwaambia ni kwa namna gani wanaweza kuwa na uhakika wa wokovu. Hilo ni muhimu kuliko kitu kingine chohcote ambacho unaweza kuwaambia.

Unaweza usione matokeo ya mazungumzo yako. Mwisho wa mazungumzo yenu Mmomoni anaweza asikuambie kwamba amebadilisha akili yake. Hata hivyo, haufahamu matokeo ya muda mrefu ya mazungumzo hayo. Roho Mtakatifu ataendelea kutumia kweli ambayo umeitoa.

Joanna alikua katika kanisa la kimomoni na alishiriki kila kitu walichofanya. Alichukuliwa kuwa mfano mzuri wa kuigwa wa msichana wa Kimomoni. Alipoondoka nyumbani ili kujiunga na Chuo Kikuu cha Idaho, alialikwa ili kuhudhuria kipindi cha kujifunza Biblia. Alienda akiwa na matumaini kwamba anaweza kumshawishi mmoja kuwa Mmomoni. Katika kujifunza Biblia, alijifunza mambo kuhusu Mungu kutoka katika Biblia ambayo alikuwa hajawahi kuyafahamu. Aliona kwamba Wakristo huko walikuwa na ushirika na Mungu ambao yeye hakuwahi kuwa nao. Aliliacha kanisa la Momoni na kuishi kwa ajili ya Mungu hata kama familia yake na marafiki zake wengi wa Kimomoni walimkataa. Mungu alimpatia yeye familia mpya ya Kikristo na marafiki wengi sana kuliko hapo kabla. Joanna anasema, “Kwa wale ambao wameacha kanisa la Momoni na wanafikiria kuhusu kukata tamaa kuhusu Mungu, usifanye hivyo… Mungu bado ana makusudi kwa ajili yako.”

► Sasa soma Isaya 41 tena. Kila mwanafubzi aandike kifungu cha maneno akielezea ujumbe wa kifungu hiki cha andiko kwa mfuasi wa Umomoni. Wanafunzi kadhaa wanaweza kushirikisha kile walichokiandika.

Wakati wote wa kozi hii utakuwa na mazungumzo na wafuasi wa dini mbali mbali na Imani potofu ambazo unajifunza. Utahitaji kuwa na mazungumzo na washirika angalau 10 kutoka makundi mbalimbali ya dini. Unatakiwa kuwasilisha injili na kweli nyingine za Kikristo.

Endapo haiwezekani kwako kumpata mshirika wa kundi la dini unalojifunza katika somo mahususi, unatakiwa kumtafuta mtu mwingine ambaye anaonesha shahuku ya kusikiliza nyenzo.

Baada ya mazungumzo yako, utatoa ripoti.

1. Utaandika ripoti ya kurasa 2 na kuwasilisha kwa kiongozi wako wa darasa. Katika ripoti hiyo unapaswa uelezee Imani za msingi za kundi hilo, majibu ya kibiblia ya Imani hizo, mazungumzo yako na asiyeamini, na mwitikio wao kuhusiana na kile ulichokisema.

2. Utawaambia wana darasa wenzako kuhusiana na mazungumzo mtakapokutana darasani.

Mazungumzo 10 na zoezi la kuandika ndio mazoezi ya msingi ya kozi hii.