James alikulia katika familia ya kitao huko Malaysia. Familia yake walikuwa na sanamu na madhabahu kwa ajili ya kuabudu mababu. James aliziogoopa sanamu, lakini alizitolea sadaka akiogopa kwamba zitamuadhibu endapo asingefanya. Alisikia Habari za Yesu, lakini alifikiri kwamba Yesu alikuwa Mungu kwa ajili ya watu wa magharibi tu.

► Soma Zaburi 16 kwa pamoja kwa sauti. Kila mwanafunzi anapaswa aandike kifungu cha maneno ambacho kinafupisha kifungu hiki cha andiko. Kifungu hiki cha andiko kinasema kuwa Mungu anatawafanyia nini watu wake? Kila mwanafunzi anapaswa aandike orodha ya maelezo. Kama kundi, jadilini kile mlichoandika.

Utangulizi kwa Utao

Utao unaweza kuwa umeanza na kitabu kinachoitwa Tao Te Ching kilichoandikwa na Mchina anayeitwa Laozi wakati fulani kabla ya 350 B.C. hakuna uhakika endapo Laozi alikuwa mtu au maandiko yalikusanywa kutoka katika waandishi kadhaa. Maandiko ya mtu anayeitwa Zhuangzi pia yameshawishi uwepo wa dini.

Utao pia unaitwa Udao.

Mkusanyiko wa maandiko ya Utao yanajumuisha zaidi ya vitabu 1,000. Mkusanyiko huo unaitwa Tao Zang.

Shughuli na dhana za Utao zimeshawishiwa na Confucianism na nyanja za dini na tamaduniu za kale za Uchina. Shughuli na matendo ya Mtao yanatofautiana kutoka sehemu moja kwenda nyingine.[1]

Ni ngumu kukadiria idadi ya Watao kwa sababu watu wengi hujishughulisha kibinafsi na imechanganywa na dini mbalimbali. Inakadiriwa kwamba kuna milioni 400 ya Watao huko Uchina. Utao upo katikati ya jamii ya makundi mbalimbali ya wachina walioko sehemu mbalimbali za ulimwengu, kama vile Singapo na Taiwani. Pia wapo wengi huko Vietnamu na Korea.

Kuna nyumba mbali mbali za kitawa za Utao zilizopo, hazijaungana katika taasisi moja. Watao hujishughulisha na taratibu za ibada ambazo zinalenga kuwashawishi miungu na roho. Nyumba nyingi za kitawa za Watao zinawahitaji washirika wao kula mboga mboga tu. Utaratibu wa ibada unahusisha kutoa sadaka za nguruwe, [2]bata, au matunda. Wakati mwinghine karatasi maalumu ikiwa na picha maalumu huchomwa, dhana ni kwamba kitu kilicho kwenye picha huwa kitu halisi katika ulimwengu wa roho, kikiumba kitu kwa ajili ya roho kutumia.

[3]Biblia inatuambia sisi kutokufanya mambo ambayo watu katika dini nyingine wanafanya ili kuzishawishi roho katika ulimwengu wa roho, ona Kumbukumbu la Torati 18:10-12. Mungu ni nafsi, na Yeye ni Baba yetu, na tunaweza kuzungumza naye, ona Mathayo 6:7-9.

► Ni kwa jinsi gani Mkristo ajihusishe na ulimwengu wa roho?

Makundi mbalimbali ya Watao wanaamini makundi mbalimbali ya miungu. Yanaomba kwa na kuingiliana na miungu, roho, na mababu.

Biblia inasema kwamba wale wanaofuata miungu mingine watapata huzuni badala ya mambo wanayotaka, ona Zaburi 16:4.

Wanapiga ramli na aina mbalimbali za uganga. Baadhi huamini katika kipitio, mtu ambaye kupitia yeye roho zinawasiliana. Huko China na sehemu nyingine ambapo kuna Watao wengi, wanakuwa na gwaride kila mwaka. Washiriki wanafanya maonesho mbalimbali waliwa wamevalia mavazi mbalimbali yanayowakilisha roho mbalimbali au miungu mbalimbali. Washiriki wanachukuliwa kuwa wamepagawa na miungu au roho ambayo anaiwakilisha.

Baadhi ya dini wanachukulia mtu kupagawa na roho chafu kuwa ni kitu kizuri, lakini Biblia inaonesha kwamba mtu anayetumiwa na roho chafu ni mtumwa na anahitaji ukombozi, ona Matendo ya Mitume 16:16-18.

Mungu anayetawala ulimwengu anaitwa Yu-huang, Jade Emperor. Kulingana na simulizi alikuwa mtu aliyezaliwa kwa emperor, ambaye alikua na kuwa mungu kama alivyo leo. Anatawala miungu yote na roho zote. Hata kama Yu-huang mungu anayetawala, juu yake kuna mungu mwingine anayehusika na ulimwengu, ambaye ana sifa kuu za kweli. Yuan-shih T’ien-tsun anaitwa Kanuni kuu ya Kwanza, na inaaminika kuwa hana mwanzo wala mwisho, anaishi kabla ya vitu vingine vyote. Anaaminika kuwa anayejitegemea kuishi, asiye na mipaka, asiyebadilika, asiyeonekana, mwenye maadili, yupo kila mahali, na chanzo cha kweli yote.

► Ni kitu gani kinakosekana katika dhana ya Utao kuhusu Mungu?

Tao ni neno la Kitao kwa ajili ya uhalisia ambao unajumuisha na kutunza kila kitu kinachoishi. Neno Tao pia linatafsiriwa kama “njia” kwa sababu linarejelea njia ambayo hutunza na kutengeneza mambo tena.

Biblia inasema kwamba Yesu ndiye aliyeumba na kutunza kila kitu, ona Wakolosai 1:16-17.

Watao wanaamini kwamba Tao hawezi kuelezewa au kueleweka. Wanasema kwamba Tao si kila kitu ambacho kinaweza kusemwa kuhusu Tao.

Hatuwezi kuelewa kila kitu kuhusiana na Mungu kwa sababu Mungu hana ukomo, lakini amefunua kweli kuhusu yeye. Yesu alikuja kutuonesha sisi Mungu alivyo, ona Yohana 1:18 na Yohana 14:6-9.

► Ni kwa namna gani Theolojia ya Kikristo inatofautiana na maelelzo ya Utao kuhusu Tao? Je, tunaweza kumuelewa Mungu?

Mchoro wa “Yin na Yang” unaelezea dhana ya Kitao yaukinzani kama vilewema na ubaya ki ukweli ni pande mbili tofauti za uhalisia.[4]

Watao wanaamini kwamba upinzani ni taswira ya uongo au dhahania au kirahisi nyanja za maisha zinazokamilishana. Lengo la Mtao kujileta mwenyewe katika usawa na nguvu katika ulimwengu. Lengo lake ni kuboresha afya yake na kurefusha maisha yake. Mtao anaamini mtu anaweza kuwa asiyekufa kama anajiweka sawa na nguvu za anga kikamilifu. Watao wanaamini baadhi ya watu amelifikia hili na wanapaswa kuabudiwa kama miungu. Watao wanaamini Yesu alikuwa mtu ambaye ameendelea kiroho na ameonesha njia ya watu kuwa miungu.

Biblia inatuambia kwamba hatutakiwi kuabudu mtu yeyote ispokuwa Mungu; ona Mathayo 4:10 na Ufunuo 22:8-9.

Kama Wabudha na Wahindu, Mtao anaamini juu ya mzunguko wa muda. Usio na mwanzo, na usio na mwisho, na hakuna tukio litakaloleta mabadiliko ya kudumu. Tofauti na Uhindu na Ubudha, Watao hawaamini juu ya mfumo wa kuzaliwa tena na tena, karma, na nirvana.

► Sasa rudi nyuma na soma kila andiko na neno mlalo na lililokolezwa.

Kwa sababu Watao hawaamini Biblia, kutumia maandiko kukanusha Imani yao hakutabadilisha akili zao. Badala yake, wasilisha injili ya Kibiblia kwa namna ambayo itagusa mahitaji yao. Ushuhuda binafsi wa mkristo wa mahusiano na Mungu utasaidia kugusa hitaji la Mtao la kumfahamu Mungu.

Tunaweza kukubaliana na baadhi ya maadili ya Utao. Wanafundisha kwamba watu wanatakiwa kuwapenda wengine, kuwa wenye huruma, kuacha ubinafsi, kuepuka kuhukumu wengine, na kuacha kufuatilia utajiri kwa nguvu.

Wanaamini kwamba Tao ndiye chanzo cha kila kitu na yupo katika kila kitu. Tunaamini kwamba Mungu ni muumbaji wa vitu vyote na yuko kila mahali kwa wakati mmoja. Utofauti ni kwamba tunaamini kwamba Mungu ni nafsi mwenye akili na kusudi, na tunaweza kuwa na mahusiano Naye.

Wao wanamaini kwamba Tao anajali vitu vyote. Tunaamini kwamba Mungu anahusika katika uumbaji wake na anaujali, lakini anafanya hivyo akiwa na ufahamu, kama Baba ambaye anatupenda.

Watao wanaamini kwamba lazima kuna mungu mwenye sifa kuu ambaye anajua mambo yote, yuko kila mahali, na ana sifa zote. Hii inaendana na Imani ya kikristo katika Mungu, na tunaweza kuwashirikisha kwamba ndiye Mungu aliyemuumba mwanadamu kwa mfano wake kwa ajili ya mahusiano. Elezea kwamba Mungu ambaye hatuwezi kumfikia, ametufikia kupitia Kristo kufanyika mwili. Elezea kwamba dhambi imetutenga na Yeye lakini tunaweza kuja kwake katika mahusiano kwa sababu ya Yesu.

Wakristo wanaamini kwamba, Mungu wa kweli wa milele amezungumza na kutoa Biblia katika maandishi ya ujumbe wake kwa mwanadamu. Jitoe kumshirikisha Mtao injili, ili kwamba aweze kuamua kuamini au la kwamba ni ujumbe kutoka kwa Mungu.

► Mwanafunzi asome na aelezee sehemu hii. Kama kundi, orodhesheni matawi ya dini hizi ambayo mmeyasikia.

Kuna matawi mengi ya Ubudha, Uhindu na Utao yakiwa na majina tofauti. Kwa mfano, Falun Gong ni dini ambayo ina misingi katika hizi tatu zote, lakini sana Ubudha. Kama Falun Gong, harakati ya dini inaweza kuanza na mwalimu mmoja ambaye anabadilisha baadhi ya mambo na kufundisha njia zake mwenyewe za kuitenda dini. Hii inaweza kutokea kwa urahisi kwa sababu dini hizi hazina matamko yaliyo wazi yanayoeleweka ya Imani.

Wafuasi wa matawi ya Dini za Mashariki wana mambo mengi yanayofanana na hawajichukulii kuwa wao ndio dini pekee ya kweli. Wanachukua mambo mengine kutoka kwa makundi mengine.

Baadhi ya matawi yanasisitiza afya ya mwili au njia ya kuitikia msongo mkubwa wa maisha. Watu wengi hufanya mazoezi ya akili na mwili kwa ajili ya kupata faida za kivitendo na hawafikirii sana kuhusiana na Imani ya dini. Hata hivyo, matendo hayo yana msingi katika theolojia na elimu ya ulimwengu ambayo inakinzana na kweli ya Biblia.

► Sasa soma Zaburi 16 tena. Kila mwanafunzi aandike kifungu cha maneno kinachoelezea ujumbe wa kifungu hiki cha andiko kwa Mtao. Wanafunzi kadhaa wanaweza kushirikisha kile walichokiandika.

Kumbuka kutafuta fursa ya kuwasilisha injili kwa mtu mmoja kutoka katika kundi hili la kidini. Jiandae kushirikisha wanadarasa wenzako kuhusiana na majadiliano mliyokuwa nayo. Andika ripoti ya kurasa 2 na uirudishe kwa kiongozi wako wa darasa.