Lydia alishangaa kuona watu wengi mtaani wanaenda kanisani siku ya Jumamosi. Aliwauliza majirani zake kuhusiana na hili, na wakamwambia kwamba Jumamosi ndio siku sahihi ya kuabudu. Walimuelezea kwamba Jumamosi hawafanyi biashara au hawanunui au hawafanyi yale ya kujifurahisha sana. Lydia alifikiri kwamba lazima walikuwa na dini tofauti na makanisa mengine, lakini walionekana kuamini mambo yale yale kuhusu Mung una wokovu.

► Soma 1 Timotheo 1 kwa pamoja kwa sauti. Kila mwanafunzi anapaswa aandike kifungu cha maneno ambacho kinafupisha kifungu hiki cha andiko. Kifungu hiki cha maandiko kinasema nini kuhusiana na kufundisha mafundisho? Kila mwanafunzi anapaswa aandike orodha ya maelezo. Kama kundi, jadilini kile mlichoandika.

Chanzo cha Usabato

Mnamo miaka ya 1830, William Miller,[1] muhubiri wa Kibaptisti, alianza kuhubiri kwamba Yesu angerudi upesi. Wafuasi wake waliitwa Wamiller kwa miaka mingi. Katika mwaka 1844, Wamiller walitabiri kurudi kwa Kristo mnamo Octoba 22, 1844. Maelfu ya watu walishawishika. Wengi wa Wamiller waliacha harakati baada ya Yesu kutotokea. Hiram Edson alidai kupokea maono kwamba tarehe hiyo Yesu alianza huduma mpya katika madhabahu ya mbinguni. Wale waliobakia na harakati waliitwa kanisa la Sabato.

Kuna makanisa mengine yanayosisitiza kwamba Jumamosi ndio siku sahihi ya ibada ya Kikristo. Kuna wengine pia kabla ya taasisi hii ambayo ilifundisha fundisho hilo, lakini Wasabato ndilo kundi kubwa Zaidi na lenye ushawishi.

Ushawishi wa Sasa

Katika Desemba 2020, Wasabato walidai kuwa na zaidi ya makanisa 92,000 na Zaidi ya washirika milioni 21. Walifanya kazi katika nchi 212 na kuhudumu katika lugha 535. Walikuwa na hospitali 229 na shule 9,400.[2]

Mafundisho ya Wasabato

Wasabato wanaamini katika mafundisho ya masingi kuhusu Mungu kama vile Utatu, Uungu wa Yesu Kristo, na Roho Mtakatifu. Pia wanaamini katika mamlaka ya mwisho ya Biblia, na Wokovu kwa njia ya Imani.

Wasabato wanasema wanaamini kwamba mtu haokolewi kwa matendo mema, lakini kwamba Wakristo wa kweli wataishi katika maisha ya utii kwa Mungu baada ya kuokolewa. Wanaamini kwamba sheria ya Mungu inawaonesha Wakristo namna ya kuishi, na kwamba Wakristo wanapaswa kuishi katika ushindi dhidi ya dhambi. Wanaamini kwamba mtu atapoteza wokovu wake endapo hataendelea kuishi kwa ajili ya Mungu.

Wasabato wako sawa kwamba dhambi huvunja uhusiano wetu na Mungu. Yesu alisema kwamba tunabakia katika mahusiano ya upendo Pamoja naye kwa kushika amri zake, ona Yohana 15:10.

Taasisi kuu ya Wasabato hawaamini katika wokovu kwa matendo. Hata hivyo, kuna makundi binafsi ya Wasabato ambao wamesisitiza sheria sana kiasi kwamba wanasema kwamba sheria ndio njia ya wokovu. Endapo mtu anatarajia kukubaliwa na Mungu kwa sababu ya matendo yake, haweki Imani yake katika neema iliyotolewa na Kristo (Waefeso 2:8-9).

► Nini ni mtazamo sahihi wa matendo? Ni kwa namna gani tunaelezea kwamba tunaokolewa kwa neema hata kama ni muhimu kuishi katika utii kwa Mungu?

Wasabato wanaamini kwamba mwanadamu hana asili ya kutokufa. Wakati wa kufa wanadamu huenda katika hali ya kutokuwa na ufahamu hadi watakapofufuliwa. Wakati wa ufufuo, wale waliokolewa watapokea uzima wa milele. Wale ambao hajaokolewa watafufuliwa kwa ajili ya hukumu na kisha kuharibiwa katika ziwa la moto. Wanaamini kwamba Shetani na mapepo wengine pia wataharibiwa kabisa. Hakuna hukumu ya milele.

Yesu alisema kutakuwa na hukumu ya mwisho, ona Mathayo 25:46, Ufunuo 20:10, 15.

Wasabato wanaamini kwamba Wakristo wanatakiwa kufuata na kutii baadhi ya sheria za vyakula za Agano la Kale. Wanaamini kwamba sheria za vyakula zilikuwa ni kwa ajili ya afya. Wanaamini kwamba Wasabato huishi Maisha marefu kuliko watu wengine.

Nyama zote zinaruhusiwa kwa Wakristo, kulingana na 1 Timotheo 4:4.

Wasabato hujulikana sana kwa ajili ya fundisho lao la Sabato. Wanaamini kwamba Jumamosi, siku ya saba ya wiki, ndio siku sahihi kwa ajili ya Wakristo kupumzika na kuabudu. Wanaamini kwamba makanisa yanayoabudu siku ya Jumapili yanafuata mila za kipagani.

Mtazamo wao Kuhusu Makanisa Mengine

Wasabato wanaamini kwamba wao ni “masalia,” waaminifu wale wanaoshika sheria za Mungu katika ulimwengu huu wenye Ukristo usio thabiti. Wanaamini kwamba Babeli katika unabii unarejelea taasisi za kikristo zilizokengeuka na ushirika wao na mifumo ya ulimwengu.

Wanaamini kwamba wapo Wakristo wanaoshika sheria za Mungu katika madhehebu mengine ya Kkiristo kulingana na uelewa wao, lakini hawaelewi matakwa yote anayohitaji. Katika siku za mwisho kabla ya kuja Bwana, kila mmoja atapitia ghasia na atatakiwa kupokea mwanga na kutembea katika huo au kuharibiwa katika hukumu ya Mungu. Wanaoabudu Jumapili ambao hawatakubali ukweli hatimaye watapokea “chapa ya huyo mnyama.”

Wasabato wanatambua kwamba watu mbalimbali katika historia ya kanisa walikuwa Wakristo wa kweli na walitumiwa na Mungu kama viongozi wa Uamsho. Wanasoma pia na kunukuu kutoka kwa wanatheolojia na wasomi wa Biblia ambao sio Wasabato.

► Ni kwa namna gani utaelezea mtazamo wa Wasabato kwa makanisa mengine?

Umuhimu wa Unabii

[3]Wasabato wanaamini kwamba unabii ni kipawa kwa ajili ya kanisa, na unahitajika kwa ajili ya maongozi. Nabii muhimu sana alikwa Ellen White. Alianza kutabiri mnamo mwaka 1844. Aliandika Zaidi ya maono 2,000. Maono yake na maandishi mengine yanatengeneza vitabu 80. Wasabato wanawatia moyo washirika wake kusoma maandiko yake mara kwa mara.

Wasabato wanaamini kwamba Biblia ndio mamlaka ya mwisho, na kwamba unabii wote lazima upimwe na Maandiko. Ellen White mwenyewe alisema vitabu vyake vinavyoitwa Shuhuda havitahitajika endapo watu hawatafuata maandiko kwa ukaribu vya kutosha. Alisema kwamba maandishi yake hayajakusudiwa kufunua chochote ambacho hakioneshwi katika Biblia.[4]

Wasabato bado wanachapisha na kugawa vitabu vya Ellen White kama maelezeo sahihi ya mafundisho wao. Wanamnukuu mara kwa mara katika machapisho yao. Hawadai kwamba maandishi yake ni mamlaka ya mwisho ukilinganisha na Biblia.

Maandishi mengi ya Ellen White yanaelezea mawazo ambayo hayapo katika Biblia, na yanatoa mafafanuzi ya maandiko ambayo yanategemea mafunuo mapya kuliko tafsiri ya kawaida. Kuna hatari kwamba Wasabato wanatoa mamlaka ya juu sana kwa maandishi kuliko Biblia, na hawaiachi Biblia kuwa na mamlaka ya mwisho.

► Yapi ni matumizi sahihi ya maandishi ya wachungaji na waalimu?

Mkazo wa Wasabato ni juu ya unabii unaonekana katika jina la kanisa lao, ambalo linarejelea ujio wa Bwana. Wanasisitiza tafsiri ya kina ya unabii wa siku za mwisho wa Kibiblia, vikiwemo vifungu vingi vya maandiko vilivyojificha. Wasabato wanasisitiza jukumu la maono na miujiza katika huduma ya sasa.

Suala la Siku ya Saba

Wasabato huanza Sabato yao Ijumaa wakati wa jua kuzama na inaishia Jumamosi wakati wa jua kuzama, kama Wayahudi wanavyofanya.

Wasabato wanaamini kwamba kuabudu Jumapili badala ya Jumamosi ni chapa ya huyo mnyama inayoelezewa katika kitabu cha Ufunuo.

Chapa ya huyo mnyama katika kitabu cha Ufunuo haionekani kumaanisha chochote kama kuabudu katika siku fulani mahususi, ona Ufunuo 13:16-17.

Wanaamini muda utakuja ambapo ulimwengu utadai kuabudu Jumapili na utajaribu kuwatesa wale watakao kuwa waaminifu katika kutunza Jumamosi kama Sabato. Wanaamini kwamba sasa hivi kuna wakristo wa kweli katika makanisa yanayoabudu Jumapili, lakini katika wakati fulani mbeleni watabadilika na kwenda kwenye kweli ya Sabato ya Jumamosi au kupoteza nafsi zao kwa kukataa ukweli. Wanaamini kwamba ghasia itakapokuja Wakristo wote wa Kweli watakuwa waaminifu kwa Sabato ya Jumamosi hata kama itamaanisha kifo, na kila mmoja ambaye anashika Jumapili kama siku ya Bwana si Mkristo.

Hakuna kitu chochote katika kitabu cha Ufunuo kinachoonesha kwamba ni suala kuu. Badala yake, suala kuu ni kuabudu mtu ambaye si Mungu.

Zingatia kinachomaanishwa na Imani ya Wasabato. Vipi kama wapo sawa, karibu makanisa yote ya Kikristo yamekuwa si sahihi tangu karne ya kwanza. Hakuna hata mmoja wa mamilioni ya Wakristo wa kimungu, wa kiroho waliotambua kwamba walikuwa wanafuata “chapa ya huyo mnyama,” na kwa kweli Mungu hakuwahi kuwaonesha wao hili. Hili si fundisho dogo ambalo limepotea, lakini kulingana na Wasabato, katika siku za mwisho mtu atapoteza nafsi yake kama hakuwa sahihi.

Jumapili ni siku ya kuabudu kwa Wakristo wengi katika kila nchi duniani. Mamilioni ya Wakristo ulimwenguni kote hukutanika kumwabudu Mungu na kusikiliza Neno lake. Wanashuhudia upendo wake na neema na wanajikita katika kumtumikia Yeye. Mamilioni wanapata mateso makali kwa ajili ya Imani yao kwa Mungu. Ni kweli kwamba tunaamini wanafuata mafundisho ya Kishetani na kwamba siku moja watapoteza nafsi zao kama hawatashawishika kwamba Jumamosi ndio siku ya kuabudu?

► Fikiri kuhusu mifano ya kimungu ambao wamekuwa baraka katika Maisha yako. Je, inawezekana kuamini kwamba watapotea ispokuwa wamebadili akili zao kuhusiana na suala hili?

Wasabato wanadai kwamba Kuabudu Jumapili kulianza na baraza la Nikea mnamo 325 B.K. ukweli ni kwamba maamuzi ya baraza hayakutengeneza mafundisho mapya. Waliweka misingi kwa mafundisho ambayo walikuwa wanayaamini yalikuwa yametoka kwa mitume.

[5]Wakristo walianza kuitunza siku ya Jumapili kama siku ya Bwana mapema sana kiasi kwamba hatuwezi kupata tarehe ya kuanza. Didache iliandikwa mwanzoni mwa karne ya pili ya kanisa lakini iliwakilisha utamaduni na mafundisho ya kanisa la karne ya kwanza. Ni ufupisho wa mafundisho ya mitume. Ilikuwa inatumiwa na makanisa kila mahali. Didache inasema kwamba Wakristo walikutana siku ya Bwana kwa ajili ya ushirika. Maandiko haya hayajaribu kufundisha fundisho lolote jipya, lakini yalirejea mafundisho yaliyokuwepo, ambayo ilimaanisha kwamba kitendo hiki tayari kilikuwa cha kawaida, na kwamba wakristo wengi tayari walikuwa wanalifahamu kama fundisho la mitume.

Waraka wa Barnabas uliandikwa karibu na mwishoni mwa mwa karne ya kwanza. Yenyewe si maandiko, lakini ilitumika kama kitabu cha mafundisho ya kiroho katika makanisa. Uliita Jumapili “siku ya nane,” siku ambayo Yesu alifufuka kutoka kwa wafu. Unasema kwamba Wakristo waliisherehekea siku ya nane.

Hatuoni popote katika Biblia ambapo inaelezea kwamba Sabato ilibadilishwa kwenda Jumapili. Badala yake tunaona agizo kwamba mtu asihukumiwe kwa sababu kushika ya Sabato (Wakolosai 2:16-17, Warumi 14:5-6). Pia tunaona kwamba Wakristo wa Agano Jipya walitakiwa kutoa sadaka siku ya Jumapili (1 Wakorintho 16:1-2), walikwenda kwa ajili ya ibada Jumapili (Matendo ya Mitume 20:7), na walikuwa wanaiita Jumapili Siku ya Bwana (Ufunuo 1:10).

Sabato ya Kiyahudi si takwa la msingi kwa Wakristo, lakini kanuni ya kupumzika ni kanuni ya uumbaji ya wakati wote. Kwa hivyo, Wakristo wanatakiwa kuepuka kazi au biashara Jumapili na badala yake wanatakiwa kupumzika na kumuabudu Mungu.

Ufupisho wa Suala la Siku ya Sabato

1. Hakuna chochote kinachoonesha kwenye kitabu cha Ufunuo kwamba “chapa ya huyo mnyama” inarejelea jambo la siku ipi ni siku ya kuabudu.

2. Haiwezekani kuamini kwamba Wakristo wote wa karibu nyakati zote mahali popote duniani wamekuwa si sahihi kuhusiana na fundisho ambalo linaweza kuwasababishia wao kupoteza nafsi zao.

3. Biblia inatuambia sisi tusiwahukumu wengine kuhusiana na kushika sabato.@Al

5. Wakristo wa Agano Jipya walikutana jumapili na waliiita siku ya Bwana.

► Sasa rudi nyuma na soma kila andiko na neno mlalo na lililokolezwa.

Hatupaswi kusema kwamba mtu sio Mkristo kwa sababu yeye ni Msabato. Inawezekana kwamba mtu ambaye anaamini mafundisho yote ya Kisabato kuwa ameokoka. Tatizo katika ushirika na baadhi ya Wasabato si kitu tunachokikataa bali ni kwamba wao ndio wanatukataa.

Tunakubaliana na Wasabato kwamba Maisha ya Mkristo ni katika kumtii Mungu. Hatukubaliani na makanisa ambayo yanafundisha kwamba kwa sababu tumeokolewa kwa neema si muhimu kuishi Maisha ya ushindi dhidi ya dhambi.

Baadhi ya Wasabato wanaonekana kuamini kwamba mtu huokolewa kwa matendo na si kwa neema. Baadhi wanaonekana kuamini kwamba mtu asipofuata matakwa ya Agano la Kale hajaokoka, hata kama anafuata Biblia kwa uaminifu kama anavyoielewa. Wasabato hao hawaelewi Injili ya Kimaandiko. Kwa wale Wasabato, tumia dondoo zifuatazo kutoka katika Kijitabu cha Mkononi cha Fundisho:

(9) Wokovu ni kupitia upatanisho wa Kristo pekee

(11) Tunapokea wokovu kwa Imani

(12) Tunaweza kuwa na uhakika binafsi wa wokovu

Unaweza kuitikia suala la Sabato kwa sehemu katika somo hili kuhusiana na “Suala la Siku ya Sabato.”

Endapo Msabato kiukweli anaamini kwamba mafundisho ya Biblia yanajitosheleza kwa ajili ya wokovu pasipo mafunuo yeyote, hiyo ni vizuri. Endapo Msabato anaonekana kufikiri kwamba mafunuo mengine, kama yale ya Ellen White, ni muhimu, unapaswa umuoneshe yeye rejea ya Maandiko katika Kijitabu cha Mkononi cha Fundisho, katika sehemu ya 1

(1) Biblia inajitosheleza kwa mafundisho.

Benjamin alikuwa mshirika wa Usabato kwa miaka 12. Alijifunza mafundisho yao na akasoma maandiko ya Ellen White. Haja yake kubwa ilikuwa kuona ni kwa namna gani mtu anapata wokovu na kutakaswa. Alisema kwamba mafundisho ya wasabato yanasema kwamba tunaokolewa kwa kushika amri. Alisoma Wagalatia 5:4, ambayo inasema kwamba kama tunajaribu kuhesabiwa haki kwa matendo ya sheria hatuna Kristo. Alisema kwamba Wasabato pia wanaonekana kusema kwamba Injili itabadilika nyakati za mwisho, na watu ambao hawatakuwa wanashika sabato ya kweli hawawezi kuokolewa, hata kama hapo mwanzo kuna watu waaminifu waliokolewa pasipo kushika sabato. Benjamin bado anaamini kwamba ni lazima tumtii Mungu, lakini aliacha Usabato kwa sababu aliamini wana injili ya matendo.

► Sasa soma 1 Timotheo 1 tena. Kila mwanafunzi aandike kifungu cha maneno kinachoelezea ujumbe wa kifungu hiki cha andiko kwa mfuasi wa Usabato. Wanafunzi kadhaa wanaweza kushirikisha kile walichokiandika.

Kumbuka kutafuta fursa ya kuwasilisha injili kwa mtu mmoja kutoka katika kundi hili la kidini. Jiandae kushirikisha wanadarasa wenzako kuhusiana na majadiliano mliyokuwa nayo. Andika ripoti ya kurasa 2 na uirudishe kwa kiongozi wako wa darasa.