Katika Kozi hii tunachunguza tabia za kiimani za makundi mengi ya kidini. Ni muhimu kwanza kuelezea Misingi ya Ukristo kabla ya kujadili makosa ya kiimani. Ukristo wa kweli ni nini? Mafundisho yapi ya msingi ni muhimu kwa Theolojia ya Kikristo na yenye kutusaidia sisi kutambua misingi ya makundi ya kidini?

Kuna Ukristo mmoja na kanisa moja la kweli kwa sababu kuna Mungu mmoja tu na Injili moja ya kweli. Kanisa limejengwa juu ya msingi: Ukweli uliofunuliwa kwenye (1) huduma za mitume na (2) Maisha, Huduma, Ujumbe, na upatanisho wa Yesu Kristo. Kuna msingi mmoja na kanisa moja la duniani kote.

Umoja wa kanisa la kiulimwengu haimanishi kwamba kanisa lote ni shirika moja. Hakuna shirika moja linalo timiza kusudi la Mungu kwa Kanisa kila mahali duniani. Yesu aliwaambia Mitume wake wasitarajie Wakristo wote kuwa kwenye shirika moja (Marko 9:38-39). Shirika ambalo linadai kuwa ndiyo kanisa pekee la Mungu duniani kote halipaswi kuaminiwa.

Umoja wa Kanisa la kiulimwengu inamaana kwamba makanisa yote ya mahali lazima yashike mafundisho ya Kikristo ambayo yalikuwa ya muhimu mwanzoni mwa kanisa la Agano Jipya. Katika kipindi cha Karne za kwanza, kanisa liliandika Imani ya Mitume, Kanuni ya Imani ya Nikea, na Kanuni ya Imani ya Kalkedoni kuelezea mafundisho ambayo yamekuwa muhimu kwa Ukristo tokea mwanzo. Kanuni ya Imani ni tamko la msingi kwa Imani za Kikristo.

Mafundisho kuhusu Utatu, Uungu wa Kristo na Roho Mtakatifu, Upatanisho wa Kristo, na wokovu kwa neema kupitia Imani ni Msingi kwa Ukristo wa Asili.

Kozi hii haikuandaliwa kutetea dhehebu fulani. Mafundisho yaliyotetewa ndani ya kozi hii ni jumuishi. Mafunzo ya Utatu kama yalivyo elezwa kwenye historia ya Nikene, Kalkedoni, na Imani ya Atanasi za Ukristo wa mwanzoni; Mamlaka dhahiri ya Biblia; na Mafundisho ya Kiinjili ya Neema, Imani, na Wokovu.

Mambo yafuatayo ni ya umuhimu katika Injili. Inawezekana kabisa kwa mtu kuokoka pasipo kuwa na uewelewa kamili juu ya mambo haya. Hata hivyo, kupinga moja wapo ya mambo haya kunaondoa msingi wa Injili. Mtu au Shirika linalo pinga moja wapo ya mambo haya muhimu litakuwa au atakuwa linajaribu au anajaribu kuanzisha injili nyingine, kuamini njia zisizo sahihi za wokovu.

Unapomshirikisha mtu fulani Injili, kuna baadhi ya mambo fulani ya muhimu yatakuwepo kutokana na makosa ya kile mtu huyo tayari alikiamini mwanzoni. Kwa mfano, kama anaamini kwamba wokovu ni kupitia Shirika fulani pekee, ataamini kwamba vigezo vya kuwa mshirika wa Shirika hilo ni vya lazima ili kupata wokovu. Anapaswa kujua kwamba mtu binafsi anapokea msamaha na anakuja kwenye mahausiano ya moja kwa moja na Mungu.

(1) Mungu akaumba mtu kwa mfano wake ili kwamba awe na mahusiano naye (Mwanzo 1:27, Matendo ya Mitume 17:24-28).

Ukweli huu unaonesha kusudi la kuwepo kwetu na lengo la wokovu wetu. Ukweli huu unapingana na Dini ambazo haziamini katika Mungu mwenye nafsi ambaye anawapenda watu wote. Ukweli huu unaonyesha tatizo halisi lililopo duniani; watu hawapo kwenye mahusiano na Mungu.

► Vipi endapo kama mtu haamini kwamba Mungu anampenda yeye?

(2) Watu wa kwanza walitenda dhambi na wakatengana na Mungu (Mwanzo 3:3-6, 8, Isaya 59:2).

Hii inaonesha Asili ya dhambi na sababu ya hali ya sasa ya ulimwengu. Ulimwengu una mateso na huzuni kwa sababu ya dhambi. Bado kuna furaha na kusudi kwa sababu ya muundo wa Mungu, lakini Ulimwengu haupo vile ambavyo Mungu alipanga uwe.

► Vipi endapo mtu asipo amini kwamba dhambi ni tatizo dhahiri kwa ulimwengu?

(3) Kila mmoja wetu ametenda dhambi dhidi ya Mungu (Warumi 3:10, 23).

Kila mmoja wetu ana hatia ya dhambi ya kukusudia dhidi ya Mungu. Hakuna mtu ambaye mara zote amefanya kile kilicho sahihi.

► Vipi endapo kama mtu akafikiri anaweza kujihesabia haki kwa mambo aliyoyafanya?

(4) Kila mtu ambaye hatapata Rehema atahukumiwa na Mungu na kulaaniwa kwenye adhabu ya Milele (Waebrania 9:27, Warumi 14:12, Ufunuo 20:12).

Hii inaonesha ulazima na uharaka wa uhitaji wa wokovu kwa kila mtu binafsi.

► Vipi endapo mtu haamini kwamba kuna Mungu mwenye haki ambaye atahukumu dhambi zake?

(5) Mtu hawezi kufanya jambo lolote ili kulipia dhambi zake alizozitenda dhidi ya Mungu (Warumi 3:20, Waefeso 2:4-9).

Kazi nzuri na Vipawa haviwezi kulipa kwa dhambi kwa sababu dhambi ni dhidi ya Mungu asiye na mwisho ambaye kila kitu ni mali yake yeye.

► Vipi kama mtu akiamini kwamba lazima ajitengenezee uthamani ili apate msamaha wa dhambi?

(6) Lazima kuwe na misingi ya msamaha kwa sababu dhambi ni jambo dhahiri na Mungu ni mwenye haki (Warumi 3:25-26).

Mungu anataka kusamehe, lakini endapo kama atasamehe tu pasipo msingi, dhambi itaonekana ni jambo la kawaida sana, na Mungu ataonekana kuwa si mwenye haki.

► Kwa nini kifo cha Yesu ni Muhimu?

(7) Yesu, mwana wa Mungu, aliishi Maisha makamilifu na alikufa kama sadaka ili sisi tupate kusamehewa, tumefanywa kuwa wenye haki mbele za Mungu mtakatifu, na kuwa na Maisha ya milele (Yohana 3:16, Warumi 5:8-9, 1 Petro 2:22, 24).

Kwa sababu Yesu ni mwana wa Mungu, sadaka yake ina uthamani wa milele na inatoa msingi wa msamaha kwa kila mmoja ulimwenguni. Kama angekuwa mtu wa kawaida, sadaka yake ingekuwa na uthamani wenye mipaka. Kama asingekuwa Mungu, asingekuwa na uwezo wa kutukomboa kabisa, na hivyo ni lazima tutafute njia nyingine ya wokovu.

► Kwa nini baadhi ya Dini zinafundisha watu kwamba ni lazima waokolewe kupitia kazi zao?

(8) Yesu alifufuka kimwili kutoka wafu, akithibitisha utambulisho wake kama mwana wa Mungu na kuonesha nguvu zake ili kutupa uzima wa milele (Yohana 11:25-26, Yohana 20:24-28, Warumi 1:4, Ufunuo 1:18).

Mafundisho potofu ambayo yanapinga ufufuko wa Yesu kwa kawaida yanapinga pia uungu wake na utoshelevu wa sadaka yake ya wokovu. Kisha wanabuni njia nyingine za wokovu.

► Ni mambo gani ambayo tunayajua kwa sababu ya Yesu kufufuka kutoka wafu?

(9) Sadaka ya Yesu ni toshelevu kwa wokovu (Waefeso 2:8-10, 1 Yohana 2:2).

Wokovu ni kwa Neema, Kwa Imani, katika Kristo pekee, na sio kwa matendo mema. Dini nyingi zinafundisha kwamba mtu anaweza kupata wokovu wake kwa sehemu. Hili linawaweka watu chini ya udhibiti wa mashirika ya kidini ambayo wao kusema nini wafanye ili wapate kuokolewa.

► Kwa nini baadhi ya watu wanafikiri kwamba hawawezi kuokolewa pasipo taasisi zao za Kidini?

(10) Mungu anaokoa kila mtu anayekiri kwamba ni mwenye dhambi, anatubu dhambi yake, na kuiamini Injili (Marko 1:15, 1 Yohana 1:9).

Hakuna taasisi ya kibinadamu yenye haki ya kuongeza kitu kwenye mahitaji ya wokovu au kutoa njia zingine za wokovu.

► Mtu wa aina gani ana haki ya kuamini kwamba ameokoka?

(11) Toba ina maana kwamba mtu anatubu kwa ajili ya dhambi zake na kwa hiari anajiona mwenye hatia kwa dhambi zake (Isaya 55:7, Ezekieli 18:30, Ezekieli 33:9-16, Mathayo 3:8).

Toba haimaanishi kwamba mtu akiyafanya maisha yake yawe makamilifu mbele za Mungu Mungu atamkubali. Mungu pekee ndiye anayeweza kumwokoa asiyeamini kutoka nguvu za dhambi zake. Toba inamaanisha kwamba mtu amezitubia sana dhambi zake kiasi kwamba yupo tayari kubadirika kwa kutozifuata tena. Kama mtu hayupo tayari kubadirika kwa kuziacha dhambi zake, huyo hawezi kuokolewa.

► Kwanini mtu hawezi kusamehewa pasipo toba?

(12) Mwenye kutubu, Mwenye dhambi aaminiye hupokea wokovu pale anapo mwomba Mungu kumwokoa (Warumi 10:13, Matendo ya Mitume 2:21).

Kila mtu anaweza kufikia rehema za Mungu kwa sababu ya Yesu. Hakuna Taasisi au wakala wa kibinadamu ambaye ni muhimu kwa mtu kupokea msamaha wa Mungu. Mtu anaupokea yeye binafsi na anaanza mahusiano ya moja kwa moja na Mungu.

► Kwa namna gani tunatambua kwamba mtu anaweza kuwa Mkristo katika kipindi cha muda fulani?