Lesson 8: Kà Jízɛ̀ nyu ɖɛ wɔ̃ poɛ kɛ

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Máfíò 19:16-22 ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ fɔ̀nɔ̀ìn m̀ wɔ̃ ɓá kà Jízɛ̀ nyuà gàa nìà ɓóɛɛ gɔ̃̌ jǔɛɛ kɛɛ jè dyí kɛ́? Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɔ́ má m̀ ɓǎto ɖò dyi diè ɓá kà nyɔ ké sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ɓéɖéɛ nyuɛɛ jè dyí, ké m̀ ɓǎtoɔ̀ dyi kà ɓó nyɔɔ̀ gɔ̃̌ jǔ ní, nìí, ɖɛ́ nì mu m̀ ɓǎtoɔ̀ gbo kɔ̃in zaìn mɔ́ùn wɛ̃́?

Tò ɖɛ nìà kɛ gbo ɖùǔ, ɔ mɔ̀, nì dyɔɔ̀ wóɖó mú, ké m̀ se wɛ́ fɔɔ, kɛɛ m̀ ɓǎto ɖò dyi m̀ gbo ké ɔ ɖá ɔ ɖǎ wɛ́ ɖò ɓɛ́ìn nyɔ ɖáɓáa wàɖà kɛɛ kũùn dɔ̃. [1] Kɛɛ hwɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké kũùnɔ̀ dɔ̃ɛɛ, ɔ peɖe ɔ gbǒ kè ɖɛ séín ɔ ɓéɖéɛ. Ké ɔ ɖá ɔ dɔ̃ kũùnɔ̀ ɓó m̀ bìì.

► Ɖɛ́ m̀ mu m̀ ɓǎtoɔ̀ gbo cɛ̃ìn ɔ jǔ ké ɔ dyi m̀ nyíí-ɖɛ̀ nìà ɓóɛɛ nyí níɛ́?

Nì mu ɔ zùo poùn ɓó ɔ hwòɖǒ-wáɖáá-nyìǐ-ɖɛ̀ɔ̀ jè dyɛo, kɛɛ m̀ se ɖɛ mɔ̀ nyíí-ɖɛ̀ɔ̀ xwíníín nyɛɛ dyí dyuòɛ̌ mu. xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè ɔ peɖeà wíɖí jĩ̀ nìà ɓóɛ ɓɛ́ ɔ dyià ɖɛ ɓɛ́ m̀ se mɔ́ xwééɛɛ m̀ bìì dɔ̃ kɛ́?

Tò nɔ́ɔ́ɔ̀ nyɔ nìà kɛ gbo ɖùǔ ɖe. M̀ muɔ́ má dátɛ̀ɖɛ̀ gbo, ké dátɛ̀ɖɛ̀ɔ̀ cɛ̃ɛ m̀ gbo kà ɓɛ́ m̀ ɓéɖé wɛ́ gbà ɖò kɛ. Wɛ́ɔ̀ kũùn kpa wíɖí pàɖǎ mìɔ, ké m̀ se wíɖíɔ̀ ɓéɖé ɓɛ́ m̀ kéɛ jè pɛ́ɛ̀. M̀ mu taún ɖe, ké m̀ ɖú gĩɔ jè hwìɖǐi poìn kpaǐ, ké m̀ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ m̀ mu nì gbǒ-xwíníín-nyɔ̀ ɓě dyi táàùn, ké ɖɛ m̀ mɔ́ɔ́ má ɖé fɛ̀ɛ̀ múɛɛ, m̀ seɛ dyéɛ mu kɛ.

Hwɛ̀ ké m̀ ɓǎto ɖò dyi m̀ gbo, ké ɔ cɛ̃ɛ m̀ gbo kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɔ kɔ̃̀ɔ̀-ɖɛ̀ séín peɖe, ké ɔ ɖǎ m̀ bìì kũùnɔ̀ dɔ̃ kɛ. M̀ mu múàǔn kpáùn, ɓɛ́ m̀ ké nì ɓǎtoɔ̀ zùo po mìɔ, sepóɛɖé kũùnɔ̀ mɔ̀ nì mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ xwéé, hwɛ̀ ké ɔ dɔ̃à m̀ bìì kɛ̀.

Kàǔn wɛ̃ɛ, poìn kà ɓóɖó-kpàà nyɔ ɓěɔ̀ dyi bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ín, wa nyuɛ gɔ̃̌ jǔɛ kɛɛ jè hwìɖǐi. Wuɖu mɔ̀à bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíin nyɛɛ xwíníín mɔ̀ “múà-bɔ̃̀,” kɛɛ nyɔ pàɖǎ se xwíníín kɔ̃̀ jè ɔ kéà múà-bɔ̃̀ jǔɛɛ múin wɔ̃́.

Gàa ɖò mɔ̀ Jásĩ̀ìn nyɛɛ jè mɛ nì m̀ hwìɖǐi. Ɔ ɓǎto ɖò cɛ̃ɛ ma ɔ gbo, ké ɔ ɖá, “Jízɛ̀ zàìn ma ɔ mìɔùn sáa, ké ɔ mɛ́ìn ma ɓó kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ kɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké nì nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn.”

Jásĩ̀ìn poìn ma ɖɛ ɔ ɓǎtoɔ̀ cɛ̃ ma kà ɔ gboɛɛ jè hwìɖǐi mìɔ, ké ɔ ɖá, “Ḿ se kpeɖeín-nyìnììn-nyɔ̀ ɖò. Ḿ nɔ̀mɔ̀ kpeɖeín ɓó ní ɓǎto ɓěɔ̀ kè ní gbǒ-xwíníín-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo. Kà ɔ nìà náa, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè nyɔ ɖò nyuà sáa-zà-zà ɓɛ́ ná dyíɔ̀ ɓó ní nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn jè kɛ́? Ɖɛ́ kɔ̃̀ jè nàmàǔn-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìn zià kà ná ɖɛ kpauń mìɔ kɛ́?” Jásĩ̀ìn ɓɛ́ìn ma dyɛ̀ dyoɖoún kpáa, sepóɛɖé ɔ ɓǎtoɔ̀ ɖáìn ma ɔ nàmàǔn-nyɔ̀ nyìnììn kpeɖeín ɓɛ́ ɔ mɔ́ Jízɛ̀ɛ̀ mɛ́-mɛ́ɔ̀ ɓó ɔ nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn jèɛɛ jè.

Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ jè cɛ̃-cɛ̃ po nyɔ ɖíɛ́ ɓě dyoɖoún wɛ̃. Nyɔ ɖíɛ́ ɓě mɔ́ wa ké hwìè ɖò dyi mɔ́ ɓɛ́ wa ké wa mìɔùn dyí sɛ́ɖɛ́ìn. Wa se Jízɛ̀ɛ̀ sáa-zà-zàɔ̀ ɖɛ ɖá, ɔ jèɛɛ, kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ jè cɛ̃-cɛ̃ nì kà ɖɛ cá-cá nìà kɛ ɖé wa gbo. (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 1:18).

Kà nɔ́ɔ́ ɓá wɛ́ ɖòɛ̀ kũùn jè dyíɔ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛɛ, nyɔ ɖíɛ́ ɓě se kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ ɖɛ ɖá, sepóɛɖé wa se xwíníín kɔ̃̀ jè wa mɔ́à ɔ kɛɛ dyí dyuò.

Kà Báɓòɔ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛɛ, ɖɛ m̀ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ m̀ ké nyɔ ɓě ti dyéɛ̀n ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ jèɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ m̀ ké xwíníín kɔ̃̀ jè wa mɔ́à kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ kɛɛ wa da zàìn. Wa ɓéɖé ɓɛ́ wa kéɛ dyuò kà ɓɛ́ wa mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀ ɓě, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu wa zaa wɔ̃ poùn, ké ɔ ti se ɓoún tɔ̀mɔ̀ ɖeɛ.

► Ɖɛ́ kɔ̃̀ jè bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ jè mɛ poà nyɔǔn múàǔn wɛ̃́?

Ɔ mɔ̀ jǎà kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu nàmàǔn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ zaa wɔ̃ poùn, ké ɔ mu wa gǎ kɔ̃ tòùn wɛ̃. Xwíníín zi ɖɛ kpauń mìɔ kɔ̃̀ jè nàmàǔn-nyɔ̀ mɛ kpáà múàǔn ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ jèɛɛ nìà ɓóɛ̀.

Nyɔǔn séín ɓéɖé ɓɛ́ wa ké mɛ́ìn dyúáɖò, ké ɔ ɖǎ ná nìǐn, ɔ nyɔ kɔó dyíɛɛ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ zaa-wɔ̃-po-poɔ̀. (Híìbúɖúù 9:27).

Ḿ cɛ̃ɛ ɓě gbo, zaa-wɔ̃-po-wèɔ̀ xwíníín nyɛɛ, nyɔǔn séín mu wuɖu fóɖóún séín ɓě ɓɛ́ wa ɖǎ ma cɛ̃ kɛɛ jè kɔ̃in zaìn (Máfíò 12:36).

► Zà kà Báɓòɔ̀ nyuà zaa-wɔ̃-po-po mɛ dèɛ̀ ɖé Wɛ̀ɖɛ̀ɓèɖésĩ̀ɔ̀ 20:12-15 múɛɛ jè wuɖuún.

Xwíníín jɛ́ɛ́ kɔ̃̀ jè nàmàǔn-nyɔ̀ ɓě mɔ́à pó-póɛɛ mɔ̀ zaa-wɔ̃-po-po nìà wa kɔ̃ dyiɛń nyɛɛ jè.

Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎa nyɔ séín gbo cɛ̃ ɓɛ́ wa ké waà nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà, “Sepóɛɖé ɔ ɖǎ wé kɔ̃̀ mú ɓɛ́ ɔ ké ɓóɖó-kpàà zaa wɔ̃ po ɓó dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-kà kɛɛ táí po” (Àpɔ́sò 17:30-31).

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò seɛ múin wɔ̃́ kà ɓɛ́ nàmàǔn nìà ɖé ɔ múɛɛ mɔ̀ ɖɛ vɛ̀nɛ̀ cáa ní, nìí, ɔ se xwíníín jɛ́ɛ́ kɔ̃̀ jè ɔ mɔ́à pó-pó kɛɛ múin wɔ̃́ɔ ɓɛ́ìn.

► Ɖɛ́ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ɖò kéɛ dyuò kà ɓɛ́ ɔ nàmàǔnɔ̀ jè mɔ̀ ɖɛ vɛ́nɛ́ kɛɛ́?

Nyɔ ɓáún-ɓáún se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ti ɓéɖé, sepóɛɖé wa poɛ jǎà kà ɓɛ́ zaa se wa kpɔ̃ ɓó ɖɛ ɖò nyu jè kɛ. Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ nyɔ ɓáún-ɓáún ɖú wa mìɔùn dyí ɓɛ́ wa ké kpeɖeɛ̀-dyíin-nɔ̀mɔ̀-nyɔ̀ ɓě jǔɛ (Nɔ́ɔ́ 20:6). Ɔ jǔ ké m̀ dyi nyɔ ɖò dyi diè kɛbì ɔ nɔ̀mɔ̀ kpeɖeín mɔɔ ɔ nyìnììn kpeɖeín ní, nìí, ɔ muɛ m̀ gbo cɛ̃ìn kà ɓɛ́ ɔ nɔ̀mɔ̀ kpeɖeín nyɛ, ké ɔ mu ɓo ɖe poùn cá ɓɛ́ ɔ ké ɔ mìɔùn nììn zàse nyu. Nyɔ ɓáún-ɓáún poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ waà nàmàǔnɔ̀ se ɖɛ gbà ɖò ɓɛ́ wa kéɛ nyu jèɛɛ, waà ɓo se zaa-wɔ̃-po-poɔ̀ hwìɛ̀ nì kɛ. Ɔ se xwa fɛ̃́ìn ɓó nyɔ ɓě nì náa bìì ɓɛ́ wa ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ kè ɔ nyɔ kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìnɔ̀ dyé kɛ.

Nyɔɔ̀ mɛ dyé ɔ mìɔùn kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀ kɛ, ɓɛ́ ɔ mìɔùn nììn hwòɖǒ-xwíníín-hwòɖò-dyùàɔ̀ ké ɔ zaa kpɔ̃̀ìn, hwɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké ɔ mìɔùn dyé kà ɓɛ́ ɔ mɔ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ níɛ. Gèɖèpɔ́ɔ̀ tò gmaɔ̀ ɓɛ́ ɔ ké à nàmàǔn da zàìn.

À dyi wuɖu mɔ̀à gma kɛɛ jè cɛ̃iń nìǐn, ɔ se gma ɓě kɔ̃̀ jè Dèè-wùɖù Sùàɔ̀ cɛ̃à ɓá kà nyɔ ɓěɔ̀ ké ma ɓièɛ̀ nyu ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbǒɔ̀ múɛɛ jè dyí ɓá ɖòùn. Ké ɖeɛɛ, à se gma ɓě ɓɛ́ gɔ̌mànàɔ̀ po ma kà ɓó Éézùɖùɛ̀-nyɔ̀ ɓěɔ̀ bìì, ɓɛ́ wa seà à mɔ̀ùn dyí hwɔɛɛ jè cɛ̃iń nì. Gma kɔ̃̀ jè à nìà cɛ̃iń nyɛɛ mɔ̀ ɓo-bɛ̃̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ dyi dè ɓá dyí-sɛ́ɖɛ́ìn jè dyíɛ. Kã́á Dèɓé céèɛ̀ ɖéɛ Wɛ́ɖɛ́ 119 mú kà ɓɛ́ ɔ ɖɛ̀ɓɛ̀ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ mú kà ɔ ɖɛ̀ɓɛ̀ ma kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ mìɔùn mú kɛ, sepóɛɖé gmaɔ̀ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mìɔùn nììn kpeɖe hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀.

Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ zàìn à kà à ké cĩ́ɛ nyuɛɛ da, ké zaa kpɔ̃ à ɓó gmaɔ̀ wáɖá jè. Gmaɔ̀ dyi-kpɔ̃-kpɔ̃ se nyɔ ɖò dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ mú nyu (Gàɖézìà 2:16, Wóɖómà 3:20), sepóɛɖé nyɔ séín ɖǎ nàmàǔn nyu. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ gmaɔ̀ kíɖíí-sí-sí ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ ɔ ké póɛɛ ní, nìí, ɔ se gmaɔ̀ kũ̀à mú nyùɛ̌n nì dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-kà.

Gmaɔ̀ zàìn à kà à ké cĩ́ɛ nyuɛɛ da (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 9:21), kɛɛ ɔ dyi-kpɔ̃-kpɔ̃ se hwìè kɔ̃̀ mú à ɓɛ́ìn póɛ̀n nyɛ. Gmaɔ̀ se à póɛ̀n ɓɛ́ìn, sepóɛɖé à se kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ à ké ɖɛ ɓě ɔ mɔ́ɛɛ nyu gàná cá, kà (Wóɖómà 8:3 kè Gàɖézìà 3:21) nyuà cɛ̃ɛ kɛ.

Gmaɔ̀ se kò ɓɛ́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ké kò ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyúa. Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà kũ̀à ɓɛ́ gmaɔ̀ nyuɛɛ mɔ̀, ɔ nyuɛ ké nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ hwɔ̀ìn dyéɖéi kà ɓɛ́ ɔ mɔ́ pó-pó kɛ. Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ se gmaɔ̀ jè dyi zĩ̀ìn (Máfíò 5:17) mɔɔ ɔ seɛ nyu ɓɛ́ ɔ ké se ɖɛ kpa ɓó à bìì. Gmaɔ̀ mɔ̀ nyɔ zà hwìè ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ bìì. Ɔ se ɖé ti sùà ɓěɔ̀ mú ɖòùn, kɛɛ ɔ nìɛ̀ nyuɛń ke ɓó zɛ̃̌ɛ̀.

Gmaɔ̀ gmɔ̀ ma à dyí, ɓɛ́ ɔ ké à dyi-kpɔ̃-nyɔ̀ jǔ tee, ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ì ké ma dyi hwɛ̀ (Gàɖézìà 3:24). Nyɔ ɖíɛ́ ɓě poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ gmaɔ̀ nììn tiɔ̀ nì ma ɓó kĩ́ín, kɛɛ ɔ ɖǎ ɓó dyi hwɛ̀, ké kàǔn wɛ̃ɛ, à nìǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ xwíɖíi kɛ. Kɛɛ jɛ́ɛ́ kɛɛ, nyɔǔn séín ɓéɖé ɓɛ́ wa ké gmaɔ̀ xwíɖíi nì kĩ́ín, ɓɛ́ wa kéɛ dyí dyuò kà ɓɛ́ zaa kpɔ̃ wa ɓóɛ wáɖá jèɛ, hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké ɖɛ mɔ̀à Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ kɛɛ jè múin wɔ̃́. Àpɔ́sò Pɔ́ɔ̀ ɖá, “Kɛɛ ɔ seɔ́ má gmaɔ̀ jèǐn, nìí, ḿ seɔ́ nàmàǔn dyí dyuòɛ̌ mu” (Wóɖómà 7:7).

Pɔ́ɔ̀ ɖá Gèɖèpɔ́ɔ̀ tò ma gmaɔ̀ ɓɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ ɓě kéɛ dyuò kà ɓɛ́ zaa ɖǎ wa kpɔ̃, ké wa se kã̀fĩ́á ɖò ɓéɖé kɛ, sepóɛɖé gmaɔ̀ nyuɛ ké wa dyuòɛ̀ dyí kà ɓɛ́ wa mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀ ɓě jɛ́ɛ́ cáa (Wóɖómà 3:19-20). Nyɔ séín nì gmaɔ̀ xwíɖíi, ké gmaɔ̀ kpɔ̃̀ìn ɔ zaa, ɔ sèìn ké ɔ pó dyɛ hwɛ̀.

Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ se ɖɛ kpa ɖé nyɔ ɓɛ́ ɔ seɛ̀ dyuò kà ɓɛ́ ɔ nàmàǔnɔ̀ mɔ̀ ɖɛ vɛ̀nɛ̀ ɖò cáa gbo. Kɛɛ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kpa ɖɛ mìɔ ɖé nyɔ ɓɛ́ ɔ dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ zaa ɖǎ ɔ kpɔ̃, ké ɔ mu Gèɖèpɔ́ɔ̀ zaa-wɔ̃-po-poɔ̀ wɔ̃ muɛń fṹàùn wɛ̃ɛ gbo.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Ɖúù 18:10-14 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ ma Fáɖòsíì-nyɔ̀ɔ̀ gbo cɛ̃ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu ɔ kɔ̃in zĩ̀ìn pídyi dyììn ɖé ɔ jĩ́ájèɔ̀ múɛɛ ní, nìí, ɖɛ́ fáɖòsíì-nyɔ̀ɔ̀ mu ma cɛ̃ìn nyɛ́?

[1]Zɛ̃̌ɛ̀ kɛɛ, bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-cɔ̀cì pàɖǎ se mɔ́ ɓɛ́ wa kéɛ nyɔ ɓěɔ̀ gbo cɛ̃ kà ɓɛ́ zaa ɖǎ nyɔ séín kpɔ̃ ɓó nàmàǔn nyu jè, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu wa zaa wɔ̃ poùn wɛ̃.

Wa se mɔ́ ɓɛ́ wa kéɛ nyɔ ɖò gbo cɛ̃ kà ɔ kpeɖe nyìnììn dyíin nyɛ.

Wa mɔ́ ɓɛ́ wa ké nyɔ ɓěɔ̀ ɖɛín-ɖɛ̀ ɓě gbo cɛ̃, ɓɛ́ wa ké ɖɛ gbà ɓě wa nì nyuɛń nyɛɛ wáká po.

Ɖɛ ɓě se nyɔ ɖò póɛ̀n ɓɛ́ìn nyɛɛ jè ɖéɛ̀ wa cɛ̃ nyɔ ɓěɔ̀ gbo, ké wa po sè-ná-sèɛ̀ pó-póɔ̀ jè wáká, sepóɛɖé nyɔ ɓě wa nìà gbo wùɖùɛ̌n nyɛɛ mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa nì ɓóɖó-kpàà ɖɛ ɓěɔ̀ jè kíɖíí mìɔ kɛ.

Wa cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ mɔ̀ ɖɛ gbà, ké ɔ se nyɔ ɖò póɛ̀n ɓɛ́ìn nyɛ. Wa ɖá gmaɔ̀ kpa ɖɛ ɓó nyɔ ɓě mɔ́à póɛ dyi dyììn ɖé kũ̀à ɓě wa ɖǎ nyuɛɛ mú kɛɛ ɖòùn bìì. Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ gmaɔ̀ nɔ̀mɔ̀ dyíin ké ɔ hwɛ̀ mú kɛ (Wóɖómà 7:12-14). Nyɔ mɔ̀ nyɔ mɔ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ dyi dèɛ̀ dyiɛɛ mu vɔ̃ùn ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké nyuɛɛ nyu ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀-wè séín mú (Wɛ́ɖɛ́ 119:1-8).

Wa ɖá nyɔ ɖò mɛ ɓɔ́ ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃à kɛɛ dyi kpɔ̃ɔ, sepóɛɖé nyɔ ɖò se ɔ mìɔùn nììn nàmàǔn kpa dyí ɖúɛ ɓɛ́ìn.

Sepóɛɖé ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ zaa se ɔ kpɔ̃ ɓó nàmàǔn nyu jèɛɛ ní, nìí, ɔ se gbo zĩàìn ɓɛ́ìn jɛ́ɛ́ cá. Ɔ se wìǐn kpáa ɓɛ́ìn ɓó ɖɛ ɓɛ́ ɔ ɖǎ nyuɛɛ jè, ɔ sèìn ké ɔ dyuòɛ̀ dyɛ dyí kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɖɛ gbà nyuɛɛ hwɛ̀. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò seɛ jǎà po gàná cá kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀ kɛ, ké ɔ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi diè ɓɛ́ ɔ ké ɔ kɔ̃in zĩ̀ìn ní, nìí, ɔ nì Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi dièɛ̌n ɓɛ́ ɔ ké ɔ wìì kɔ̃ ɓéɖé ɓó ɖɛ-xwa-bĩ-bĩ ɓě ɓɛ́ ɔ nyu, sepóɛɖé ɔ mɔ̀ nyɔǔn-dyɔ̀ jèɛɛ jè pū.

Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní kpɔ̃̀ìn nàmàǔn-nyɔ̀ ɓě zaa ɓó nàmàǔn ɓɛ́ wa wóɖóìn kà múɛɛ jè. Ɔ kpɔ̃̀ìn nyɔ ɓě ɓɛ́ wa gmɔ̀à nàmàǔn dyéɖéín ké wa nyuà kɛɛ kè nyɔ ɓě vɔ̃ ɔ gboɛɛ zaa (Júɖè 15).

Nyɔ ɓáún-ɓáún poɛ jǎà kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ nyɔǔn-dyù mú, ké ɔ zĩ̀ìn nyɔ kɔ̃in nyɛ, kɛɛ wa seɛ jǎà po kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ zaa-wɔ̃-po-nyɔ̀ dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-kà kɛ. Wa dèɛ̀ hwòɖǒ kɔ̃ kà kɛbì wa mɛ se gbo zĩàìn mɔɔ wa mɛ se Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo dyiɛɛ, ɔ mu wa kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ.

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-cɔ̀cì pàɖǎ ɓě nì kàǔn wɛ̃ɛ nɛ́ìn jìì kɔ̃ kà ɓɛ́ ɔ jǔ ké nyɔ ɖò ɖǎ gbo zĩàìn ní, nìí, ɔ muá fɛ̀ɛ̀ ɓéɖé múà mìɔ kɛɛ cĩ́ìn nyɛ. Wa ɖá nàmàǔn se nyɔ ɖò hwòɖǒ dyi dèɛ̀ ɓɛ́ìn, kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀ nyɔǔn hwòɖǒ-dyi-dè-nyɔ̀. Wa ɖá nyɔ ɖò ɖǎ gbo zĩàìn ní, nìí, nyɔɔ̀ muá ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn kè gìɖìǐ ɔ kè múà ɓéɖéìn. Wa cɛ̃ɛ ɖe kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ ɖɛ kpa ɖɛ ɖò gbɔ po ɓó nyɔ séín bìì ɖé wa fɛ̀ɛ̀ mú, ké ɔ mu ɖɛ ɓɛ́ ɔ ɖǎà gbɔ poɛɛ nyuùn ɓó nyɔ ɓɛ́ ɔ sí ɔ kíɖííɛɛ bìì kɛ.

Nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ ɓě nìà kɛɛ, nyɔǔn ɓɛ́ìn wa jè múin wɔ̃́ɔ ɖé hwìè kà kò ɖò mú. Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyà ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɓɛ̀ɓɛ̀ǐn kè gìɖìǐ, kɛɛ zà-ɖɛín mu ɓó jǎà-po-nyɔ̀ ɓě kè nyɔ ɓě ɓɔ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɛɛ pṹa nììn (Máfíò 10:34-36). Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyí nyɔǔn múà, kɛɛ gǎ-dyé-dyé ɓɛ́ìn múàɔ̀ ɖeín nìɛ̀ (1 Tɛ̀sàɖónìà 1:6). Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbɔ-po-ɖɛ̀ɔ̀ ɓúá kpéín mìɔ ɓó à ɖò-ɖò séín bìì dyɛo, kɛɛ jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ ɓɛ́ìn ti kàmàǔn-kàmàǔn kè nà-dǐ-ɖɛ̀ ɓě dyí dyéɛ (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 11:24-27). Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ gbɔ po ɓɛ́ ɔ ké jǎà-po-nyɔ̀ jǔ, sepóɛɖé ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ ɔ cĩ́-cĩ́ɔ̀ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn wɛ̃ɛ ní, nìí, ɔ se dyɛ̀ ná kpáa mu ɓó ɔ bìì. Ɔ mɛ nì m̀ hwìɖǐi kà ɓɛ́ nyɔ ɖíɛ́ ɓě nì gǎ-ɖɛ̀ ku wɔ̃ ɓě mú mùɛ̌n sepóɛɖé wa taɓa Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐǐ jèɛ.

À mɔ̀à Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɛɛ, à wɔ̃́ɔ múin kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖeín-sí-fɛ̀ɛ̀ɔ̀ mɔ̀ fɛ̀ɛ̀ kpa ɖɛ ɖòɛ, ḿ seé kɔ̃̀ kɛbì wa mɛ dyéìn à gǎ kɛ. À ɓɛ́ìn cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓiè-ɓiè mɔ̀ cĩ́-cĩ́ zi ɖɛ kpauń ɖò kɛ. Kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, nyɔ ɓě seà Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyí dyuòɛɛ pàɖǎ se ɖɛ mɔ̀à fɛ̀ɛ̀ zi ɖɛ kpauń wɛ̃ɛ fɔ̀nɔ̀-hwòɖǒ ɖò ɓéɖé. Ɔ jǔ ké m̀ dyi wa dyi diè ɓó ɖɛ mɔ̀ fɛ̀ɛ̀ zi ɖɛ kpauń cĩ́-cĩ́ɛɛ jè ní, nìí, wa muɛ m̀ gbo cɛ̃ìn kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ dyɔɔ̀-mú-wóɖó-wóɖó kè wíɖí ɓéɖé-ɓéɖé kè pídyi-kpá-kpá kè gìɖìǐ mú-cĩ́-cĩ́ ɔ kè ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin tɔ̀ɔ̀ ɓě kɛ. Wa seɛ múin wɔ̃́ kà ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓɛ́ nyɔǔn ɓě nì gǎ dyéɛ̌n, ké ɔ se ɖɛ ɖò ɓéɖéɛɛ mɔ̀ nyɔ ɓéɖé fɛ̀ɛ̀ zi ɖɛ kpaún mìɔɔ̀ kɛ. Ɔ jèɛɛ, ɔ jǔ ké m̀ dyiɛ nyɔ ɓɛ́ ɔ seà jǎà-po-nyɔ̀ɛɛ gbo cɛ̃ kà ɔ jǔ ké ɔ dyi Kɛ́ɖɛ́ì ɖeín sí ní, nìí, ɔ mu fɛ̀ɛ̀ kpa ɖɛ cĩ́ìn nyɛɛ ní, nìí, ɔ se dyɛ̀ ɖɛ m̀ nìà ɔ nyɛ́nɛ́ín ɖáǐn nyɛɛ múin wɔ̃́ɔ mu.

Ɖɛ ɖò nì ɓó ɖe ɓá nyɔ ɓě wɔ̃́à bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ jè múin ɖé hwìè se jǎà kɛ múɛɛ jè dyí. Nyɔ ɖò mɔ̀ùn ɓɛ́ìn bɔ̃̌ɔ̀ jè dyi kpɔ̃ɔ ɓɛ́ ɔ ké se ɔ mìɔùn dyé kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀, ké ɔ zaa ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké wɔ̃ kpá kɛ. Ɔ se nàmàǔn dyé ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ vɛ̀nɛ̀ ɖò jǔ jèɛɛ, ɔ seɛ dyi táà ɓɛ́ìn jɛ́ɛ́ cá. Ɔ se vɔ̃ɔ́ nì ɓɛ́ ɔ ké pó sɔ̀ìn ɖé ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ mú, kɛɛ ɔ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké pó ɓó ɖɛ ɓě ɔ ɖǎ nyuɛɛ jè. Ɔ muɛ dyɛ̀ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ póɛ, kɛɛ mɛ̀nɛ̌kèǐn, ɔ séè pó ke.

Ɔ se kpáná ɓě ɓɛ́ nyɔ ɓɛ́ ɔ ɖǎ póɛɛ ɓéɖé ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀ múɛɛ ɖò dyéɛ ɓɛ́ìn, sepóɛɖé ɔ se gbo zĩàìn jɛ́ɛ́ cá. Ɔ dè ɖɛɔ̀ nyuɛ gbɔ ɓó ti xwã́ún-xwã́ún wè xwíníín pū, ké ɖéé mánáín nyɛɛ, ɔ táà jè dyi, ké ɔ má fɔɔ.

Ɖɛ mɔ̀ɔ̀ nyu nyɔ̀ ɓɛ́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ se ɓo tòɖòɛɛ mɔ̀ nyɔ kɔ̃̀ hwòɖǒ kpá ɖé ɖeiɛɛ se dyɛ̀ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ɔ́ mu ɖé dyúa.

À dyi bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyàà fɛ̀ɛ̀ nɔ̀mɔ̀ dyíin cĩ́-cĩ́ɛɛ jè cɛ̃ɛ́ nìǐn, fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓě nì ɖéɛɛ kɛà kɛ̀:

1. Ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ se nyɔǔn nyɛ́nɛ́ín ɖáìn nyɛɛ ɖéɛ̀ ɔ ɖáìn nyɔǔn nyɛ́nɛ́ín.

2. Nyɔ ɓě seà hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖéɛɛ wɔ̃́ɔ jè múin ɖé hwìè kà kò ɖò mú.

3. Ɔ nyuɛ ké nyɔɔ̀ ní zĩàìn dyɛ̀ gbo jɛ́ɛ́ cá.

4. Ɔ nyuɛ ké nyɔɔ̀ ní dyé kpáná ɓě ɓɛ́ ɔ dè hwòɖǒ kɔ̃ kɛ.

5. Ɔ fɛ̃́ìn xwa ɓɛ́ nyɔɔ̀ ké se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ ɖé dyúa.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Àpɔ́sò 14:21-23 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ àpɔ́sò ɓěɔ̀ cɛ̃ ma jǎà-po-nyɔ̀ ɖìè ɓěɔ̀ gbo ɓɛ́ wa ké ma hwìɖǐi dè kɛ́?

Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo kà ɓɛ́ nyɔǔn ɓě mu ma wa mú nyɛ́ìn, sepóɛɖé wa taɓa Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐi jèɛ. Ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo kà ɓɛ́ wa se ma póɛ mu ɔ sèìn ké wa kpɔ̃ hwìɖǐǐ-taɓa-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ dyi tee, ké ɖɛ séín hwɛ̀ mánáín hwɛ̀ kɛ. Nyɔ ɓě céè ma kà múà-bɔ̃̀-cèè-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ kɛɛ tã céè ma wuɖu ɓě nìà kɛ ní. Wa mɔ̀ (Máfíò 10:22, Máà 13:13 kè Ɖúù 21:17). Àpɔ́sò jɛ́ɛ́ ɓěɔ̀ pàɖǎ mɛ́ ma ɓó Kɛ́ɖɛ́ì jè.

Wa ɖǎ jǎà-po-nyɔ̀ pàɖǎ ɓɛ́ wa zi méɖìɔ̀ùn kɔ̃ɛɛ ɖáɓá sepóɛɖé wa taɓa Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐǐ jè. Ɖɛ nìà kɛ se ma kpá ɖé ti sùà ɓěɔ̀ mú ɖòùn. Wa ɖáɓá zɔ̃̌ɔ̀ Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖé zɔ̃ hɔ̃dɛ̀ɖɛ̀ kpáɖá-nyɔ nììnɔ̀ xwíníín.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi gbo zĩàìn ɓó nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ mɔ̀à pó-pó kɛɛ jè, ké seɛ nyu sepóɛɖé wa ɖáìn ɔ ɓóɖó-kpàà ɖɛ ɓěɔ̀ nyɛ́nɛ́ín jèɛɛ ní, nìí, ɔ se saá mú ti ɓɛ́ ti kàmàǔn-kàmàǔn ɓě mu ɔ kɔ̃ dyiìn nyɛ. Sepóɛɖé ɔ wɔ̃́ ɓɛ́ ɔ ké mú-dɔ̃̌-dɔ̃̌ dyé ɓó sè-ná-sèɛ̀ pó-póɔ̀ jè. Mú-dɔ̃̌-dɔ̃̌ ɓěɔ̀ muɛ nyuùn ɓɛ́ pó-póɔ̀ jè ké ɖɛ kpa ɖé ɔ gbo mìɔ.

► Ɖɛ́ kɔ̃̀ jè Kɛ́ɖɛ́ìn-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě dyéà gǎ-ɖɛ̀ ɓě dyí kɛ́?

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà 2 Tímétè 2:24-26 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ vɔ́sì ɓěɛ̀ ɖá bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ nyu kɛ́?

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ ɓɔ́ nyɔ ɓě ɔ kpaà bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gboɛɛ zà-ɖɛín gbo nyuɛ. Nɔɔ́-nàmàǔn mɔ̀ mú-nyɛ́-nyɔ̀ɔ̀, ké nyɔ ɓě seà Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwìɖǐǐ taɓaa mɔ̀ Nɔɔ́-nàmàǔnɛ̀ kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ ɓě. À mɛ cɛ̃ jǎàɔ̀ jè nyɔ ɓěɔ̀ gbo ɖé nyɔ mìɔùn ɓíɖíi-dyà-dyà mú. Xwíníín kɔ̃̀ jè à muà wa gboɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ à ké wa gbo kpá, kɛɛ ɔ se ɖɛ ɓɛ́ à ké wa ɖu ɖé dòǐn-zà-zà mú kɛ. Wuɖu ɓě céè Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ wáká nìà kɛ múɛɛ ɖíɛ́ ɓě mɔ̀ hwòɖǒ-kɔ̃in-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ kè nyɔ mìɔùn ɓíɖíi-dyà-dyà ɔ kè hwòɖǒ-ku-ku.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Tátɔ̀ 3:2-5 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ vɔ́sì ɓěɛ̀ cɛ̃ ɓá bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ kpeɖe jè dyí kɛ́?

Ɔ mɛ nì à hwìɖǐi kà ɓɛ́ ɔ seɔ́ má Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ jè ní, nìí, à muɔ́ má nììn kà ɓóɖó-kpàà nyɔ ɓěɔ̀ mɔ̀ùn nìà kɛ. Gèɖèpɔ́ɔ̀ se à gbo dyi ɓɛ́ ɔ ké à zaa wɔ̃ po, kɛɛ ɔ dyà kpeɖeín-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ kè ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn.

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ se ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ dyoɖoún kpáìn, kɛɛ nàmàǔnɔ̀ kè Sétɔ̃̀ ɖéɛ̀ ɔ mɛ kpáìn dyoɖoún. Ɔ mɛ ɓɔ́ nyɔ ɓěɔ̀ kɔ̃ ɓáa. Nyɔ ɓěɔ̀ ɖɛ-xwa-bĩ-bĩ ɓěɔ̀ mɛ ɓɔ́ ɔ múà-ɖɛ̀ jǔɛ, kɛɛ ɖɛ mɛ kpɔ̃ ɔ hwòɖǒɛɛ mɔ̀ waà pó jèɔ̀.

À ɖǎa cɛ̃́ ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ mú kà ɓɛ́ à mɛ ɓɔ́ nyɔ ɓě séèà Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwìɖǐǐ taɓa keɛɛ ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ se à nyɛ́nɛ́ín ɖáìn nyɛɛ nyɛ́nɛ́ín ɖáìn, ɓɛ́ wa ké à mú ɖɛ̀ɓɛ̀ jèɛ. À mɛ ɓɔ́ɔ wa dyí tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓě dyi ɓó nyɔ hwìǐɛɛ jè kpa ɖɛ mìɔ ké ɔ zi sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ɔ̀ jè dyí kɛ.

Jízɛ̀ dyíìn ma kpáá-ɖɛ̀ cɛ̃à kà ɓɛ́ Mɛ̀sádyàɔ̀ se ma ɖɛín zàǎ mu, ké ɔ se ma nyɔ ɓě ɓɛ́ nàmàǔn ɖǎ dyí kɔ́ìn nyɛɛ hwòɖǒ ɖé ɖei poɛ́ múɛɛ mú (Máfíò 12:19-20).

► Ɖɛ́ mɔ̀ hwìè ɖíɛ́ ɓě kɔ̃̀ mú à ɓɛ́ìn nyɔǔn Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐnɔ̀ dyí tɛ̀mɛ̀ìn ɔ jǔ ké à dyi wa bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gbo kpa níɛ́?

Báɓòɔ̀ ɖá nyɔ ɓě bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gbo-kpa-kpa mɔ̀ ɓɛ́ à ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ kũ̀à mú nyùìn, ɓɛ́ à ké nyɔ ɓěɔ̀ ti dyéìn ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ jè kɛ. Gmaɔ̀ kpɔ̃̀ìn nàmàǔn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ zaa, ké ɔ tɛ̀mɛ̀ìn wa dyí kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu wa zaa wɔ̃ poùn ɔ jǔ ké wa se ɔ gbo dyi ɓɛ́ ɔ ké waà nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn níɛ.

Jɔ̃́ɔ́ Nyɔ-níɔ-po-nyɔ̀ɔ̀ po ma zio kà ɓɛ́ nyɔǔn ɓě mɛ táà waà nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi ɓɛ́ wa ké ti dyé ɓó Bounɓoɔ̀ dyi-dyiɔ̀ jè, ɓɛ́ wa ké ɔ zaa-wɔ̃-po-poɔ̀ dyúa gbǔ kɛ (Máfíò 3:1-12).

Jízɛ̀ wáɖá ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù ɓá zaa-wɔ̃-po-po kè hɛ́ɛ̀ jè dyi ti pàɖǎ. Nyɔ ɓě ɓɛ́ wa kpá ma wìǐn ɓó waà nàmàǔn ɓěɔ̀ jèɛɛ, ɔ tɛ̀mɛ̀ìn ma ɔ jĩ́ájèɔ̀ wa dyí.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Ɖúù 7:36-50 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Nyɛ́ nyɔ ɖò mɛ jǔ hwɛ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ́?

À seɛ ma dyé ɖé Jízɛ̀ɛ̀ kũ̀àɔ̀ mú ɓɛ́ ɔ ké ma nyɔ ɓě ɓɛ́ wa se ma wìǐn kpá ɓó waà nàmàǔn ɓěɔ̀ jèɛɛ kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ. Ɔ po ma nyɔ ɓě náún ɓá zaa-wɔ̃-po-po jè dyí. Ti ɓɛ́ mú-gbɔɔ̀-gbɔɔ̀ ɖǎ ma nyɔ ɓěɔ̀ kɔ̃ dyi, ké nyɔ ɓáún-ɓáún ɖǎ ma mɛ́ɛ, Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma nyɔ kúɖú ɓěɔ̀ gbo kà ɓɛ́ wa se waà nàmàǔn-kpèɖèɔ̀ dyi táà ní, nìí, wa séín mu mɛ́ìn nyɛ (Ɖúù 13:1-5).

Jízɛ̀ po ma nɔ́ɔ́ ɖò ɓá tácì-kpɔ̃-nyɔ̀ ɖò kè Fáɖòsíì-nyɔ̀ ɖò, ɓɛ́ wa nyu ma ɓaà-wùɖù kò-kò ɓěɛɛ jè dyí. Tácì-kpɔ̃-nyɔ̀ɔ̀ kpá ma wìǐn ɓó ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ jè, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ zĩ̀ìn ma ɔ kɔ̃in. Kɛɛ Fáɖòsíì-nyɔ̀ɔ̀ vɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké ma ɔ mìɔùn dyí sɛ́ɖɛ́ìn. Jízɛ̀ se ma Fáɖòsíì-nyɔ̀ɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n ɓɛ́ìn, sepóɛɖé ɔ seɛ ma hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ mɔ́ kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìn nyɛ.

Àpɔ́sò Píɖɛ̀ wáɖá ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù ɓá nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ mɔ̀à sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kɛɛ jè dyí, ké ɔ cɛ̃ɛ ma nyɔǔn ɓě gbo ɓɛ́ wa ké waà nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà, ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké wa kɔ̃in zĩ̀ìn (Àpɔ́sò 2:38, Àpɔ́sò 3:19, Àpɔ́sò 5:31).

Ti Síɖíɓììn nì ma Júù-nyɔ̀ ɓěɔ̀ nàìn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù gbo wáɖáuń wɛ̃ɛ, ɔ se ma wa Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ jè gbo cɛ̃, kɛɛ ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo kà ɓɛ́ wa pòìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃in, ké wa se ma ɔ gma ɓěɔ̀ dyi kpɔ̃ kɛ. (Àpɔ́sò 7:51-53).

Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma kà ɓɛ́ nyɔ séín mɛ táà waà nàmàǔn-kpèɖèɔ̀ dyi, sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ se kã̀fĩ́á ɖò ɓéɖéɛ mu ɓó nàmàǔn jè kɛ (Àpɔ́sò 17:30-31).

Ɔ se ɖɛ gbà ɓɛ́ à ké múà kè mana ɓɛ́ nyɔ dyé dyììn ɖé Kɛ́ɖɛ́ì ɖeín-nà-nà múɛɛ jè cɛ̃ɛ, kɛɛ ɖɛ jɛ́ɛ́ ɓɛ́ Báɓòɔ̀ nɛ́ìn jìì kɔ̃ ɓɛ́ nyɔǔn ké nyu ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ múɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ wa kéɛ nyɔ ɓěɔ̀ gbo cɛ̃ kà ɓɛ́ wa mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀, ké wa ɓéɖé ɓɛ́ wa ké gbo zĩàìn, ɓɛ́ wa ké pó ɓó zaa-wɔ̃-po-wèɔ̀ ɓaɖa kɛ.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà 2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:11 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ Pɔ́ɔ̀ ɖá ɔ nyu ma ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɓěɔ̀ pɛ́í po, ɓɛ́ waà hwòɖǒ ké Bounɓoɔ̀ gbo gmɔ̀ìn nyɛ́?

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Àpɔ́sò 24:25 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ kɔ̃̀ jè Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ ma Fíɖè gbo kɛ́? Ké ɖɛ́ kpá ma Fíɖè gbo kɛ́?

Ã́dòɖò nì ma nyɔǔn ɓě cɔ́cì mu jè gbo cɛ̃iń ti ɔ dyé ma Jésììn nyɛ.

Jésììn ɖá: Ḿ se ɓéɖé ɓɛ́ ḿ ké cɔ́cì mu.

Ã́dòɖò ɖá: Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ nyɔ ɖò-ɖò séín mu ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyúa dyi nyànàùn ɓɛ́ ɔ ké ɔ zaa wɔ̃ po ɓó ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ jè kɛ. M̀ poɛ̀n hwìɖǐiɛɛ, m̀ mu kà sèìn ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké m̀ dyi kpɔ̃ɔ̀?

Jésììn ɖá: Ǹdyé, Kà ní hwòɖǒ ɖá.

Ã́dòɖò ɖá: Nì kpeɖe nɔ̀mɔ̀ dyíin mìɔe?

Jésììn ɖá: Ǹdye, kà ní hwòɖǒ ɖá.

Ã́dòɖò ɖá: M̀ ɓɛ́ìn dyɛ̀ kpeɖeín nɔ̀mɔ̀ɔ̀ kà nyɔ pàɖǎ ɓě nìà kɛ. M̀ ɓɛ́ìn dyɛ̀ kpeɖeín nɔ̀mɔ̀ɔ̀ ɓó nì ɓǎto ɓě kè nì gbǒ-xwíníín-nyɔ̀ ɓě gbo. Kɛɛ m̀ dyuò kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyu ɔ nììn kũ̀à nyuɛ kɛɛ dyíì? Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ po ɖɛín-ɖɛ̀ kè ɖɛ gbà zaa wɔ̃ kɛ. Ɔ hwɔìn kà, ɖɛ ɓě kɔ̃̀ jè ɔ po nyɔǔn zaa wɔ̃ɛɛ, ɔ ɖáìn ɖíɛ́ ɓě Gma Ɓaɖa-bùè. M̀ dyuò Gma Ɓaɖa-bùè ɓěɔ̀ dyíì?

Jésììn ɖá: Ḿ dyuò ɖíɛ́ ɓě dyí.

Ã́dòɖò ɖá: Ɔ hwɔìn kà, gma ɓěɔ̀ ɖò ɖá, “Mɔ̀ǔn ɖá ɓɛ́ m̀ ké seɛ̀ zàse nyu.” Ɖé nì fɛ̀ɛ̀ múɛɛ, m̀ ɖǎ ɖɛ ɓɛ́ ɔ se jǎà kɛɛ cɛ̃ ɖòò?

Jésììn ɖá: Ǹdye, nyɔ séín ɖǎa náa nyu ɖò ti ɖíɛ́ ɓě ɓaɖa.

Ã́dòɖò ɖá: Kɛɛ se-tɔ́mɔ́-tɔ́mɔ́ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ wuɖu mú-jaɖa-jaɖa. Gma ɓěɔ̀ ɖò mɔ̀, mɔ̀ǔn ɖá ɓɛ́ m̀ ké dyíɖí. M̀ ɖǎ dyíɖí ɖòò?

Jésììn ɖá: Ḿ ɖǎ ɖɛ mɛ́nɛ́-mɛ́nɛ́ ɓě dyíɖí, kɛɛ ní dyíɖí-dyíɖíɔ̀ séèɛ̀ nyu ɖò ɓɛ́ nyɔ ḿ dyíɖíà gboɛɛ kéɛ gǎ dyí dyé.

Ã́dòɖò ɖá: Kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní táà à dyi ɓɛ́ à ké ɖɛ à mɔ́ dyíɖíɛ dyiɛɛ jè dyí sɔ́. Ɖɛ ɔ cɛ̃ à gboɛɛ mɔ̀, à mɛ ɓɔ́ dyíɖíɛ. Gma ɓěɔ̀ ɖò mɔ̀, à ní ɖá ɓɛ́ à ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́nɛ́ɔ̀ ɖá pídyi, ɓɛ́ à ké se ɖɛ kɔ̃̀ jè à ɖáà ɔ kɛɛ cɛ̃ɛ, mɔɔ à mɛ ɓɔ́ ɔ nyɛ́nɛ́ɔ̀ dyí ɖúɛ ɓɛ́ à ké nyɔ ɖò gboò.

[À ɓéɖé ɓɛ́ à ké gma séín ɓěɔ̀ kũ̀à mú nyùìn, kɛɛ gma ɓěɔ̀ séín se ɖɛ dyúáɖòɔ̀ cɛ̃. Ɔ hwɔìn-ɖɛ̀ ɓě céè kà dà ɓíɖíi kɛ̀.]

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à mɛ ɓɔ́ gmaɖe poɛ, ké Jízɛ̀ ɖá ɔ jǔ ké à dyi màa ɖò dya gmɔ̀ ké màaɔ̀ gbo-pɛ̃́-tò dyi à nyu xwéé ní, nìí, à kèɔ̀ kè ɖǎ gmaɖe poɛ hwɔ ɖé à hwòɖǒ bũ̌ kɛ.

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à mɛ ɓɔ́ kú ɖáɓáa, ké Jízɛ̀ mɔ̀ùn ɖá ɔ jǔ ké m̀ dyi nyɔ ɖò mú nyɛ́ ní, nìí, ɔ nì kà m̀ ɖǎɔ̌ kà nyɔɔ̀ ɖáɓá ɖé m̀ hwòɖǒ bũ̌ kɛ.

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo ɓɛ́ à ké ɔ fɔ̀-wèɔ̀ wáká po. Nì po Gèɖèpɔ́ɔ̀ fɔ̀-wèɔ̀ wáká wíkì séín xwíníínǹ?

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à ní ɖá ɓɛ́ à mǔè ɖòɛ̀ kɔ̃̀ɔ̀-ɖɛ̀ kɔ̃̀-tò ké à nyu, ké à mɛ ɓɔ́ɔ hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ à ɓéɖé ɖɛ ɓě ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě ɓéɖéɛ jèɛɛ, à hwòɖó ɓɛ́ìn dyi dèɛ̀ ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ se à hwòɖǒ dyi dè níɛ.

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à mɛ ɓó gèɖèpɔ́ɔ̀ kà kò ɖò ɓéɖéɛ ɓó ɔ wáún. Ɔ xwíníín mɔ̀ ɖɛ ɖò mɛ ɓɔ́ ɖɛ kpaa ɖé à gbo mìɔ ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyí zi, ké ɖɛ ɖò ní ɖá ɓɛ́ ɔ ké à dyí kpɔ̃ ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ wuɖu nyu jè kè ɔ ɓiè jè kà ɔ nyuɛ mɔ́ɔ kɛ.

[À ɖǎ gma ɓěɔ̀ gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ jè cɛ̃, kà ɓɛ́ nyɔ se gma ɓěɔ̀ dyi kpɔ̃ùn wɛ̃ɛ mu ɔ mìɔùn zaa-dúún-wáɖá-wáɖá kɔ̃ dyàùn wɛ̃. Kà ɔ nìà náa, nìí, à mɛ jaɖaá dyɛ cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ɔ̀ dúí.]

Ã́dòɖò ɖá: Ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyiɔ́ má nì zaa wɔ̃ poɛ́ mu ɓó zɛ̃̌ɛ̀ ní, nìí, ɔ muɔ́ má m̀ zaa kpɔ̃̀ìn. Zaa muɔ́ má m̀ kpɔ̃ùn dyììn ɖé ɓo-bɛ̃̀ ɓɛ́ ɔ ɖǎà dyi dèɛɛ mú. M̀ mɔ̀ ɓɛ́ m̀ kéɛ dyuò ɖɛ m̀ ké nyu ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké m̀ kɔ̃in zĩ̀ìn, ɓɛ́ mɔ̀ǔn kɔ̃̀ ɖà zaa-wɔ̃-po-poɔ̀ wɔ̃ muɛɛ̀?

[Ɔ ɖǎ ná nìǐn, nìí, bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ ɓɛ́ìn nyɔɔ̀ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gbo cɛ̃ɛ, ɓɛ́ ɔ kéɛ cɛ̃ kà ɓɛ́ wa mɛ ɓaà kɛ.]

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ sɔ̃́ mɛ dè dɔ́ɔ́ ɓá bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ jè dyí, ɓɛ́ ɖéɛ múɛɛ, nyɔ dyúáɖò ké Gma Ɓaɖa-bùè ɓěɔ̀ jè cɛ̃. Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ séín ɓɛ́ìn ɖɛ nyɔ sɔ̃́ ɓěɔ̀ muà cɛ̃ìn nyɛɛ dɔ́ɔ́ kɔ̃in dèɛ̀n. Ɔ ɖǎ ná nìǐn, ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɛ ge wa mìɔùn kpoo ɓě mú, ɓɛ́ wa ké ɖɛ wa mǔè ɓěɔ̀ cɛ̃à kɛɛ cɛ̃́.

► Xwɛ̌ m̀ muɛ dyí dyuòɛ̀ nyuùn ɔ jǔ ké ɖɛ nyɔ ɓěɔ̀ nyuà xwai ɓá bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ jè dyíɛɛ sɛ́ɖɛ́ìn dyí níɛ́?

Jɛ́ɛ́ kɛɛ, ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ gbɔ po ɓɛ́ ɔ ké ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà, ɓɛ́ ɔ ké Jízɛ̀ gbo dyi dyììn ɖé à xwai-nyuu-ɖɛ̀ɔ̀ mú ní, nìí, à dyuòɛ̀ dyí kà ɓɛ́ à ɖǎ kũ̀à nɔ̀mɔ̀ dyíin nyu kɛ. Kɛɛ ɖɛa se ɖɛ mɔ̀ ɖɛ sɛ́ɖɛ́ìn dyíɛɛ dyí-dyuòìn-bɛ̃̀ ɖòùn. Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖòùn mɔ̀ nyɔ ɓɛ́ìn nyɔ ɓɛ́ ɔ tò bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gbo ɖùɛɛ, hwòɖǒ-dyùà xwa cɛ́ɛ̀. Ɔ jǔ ké m̀ dyi bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃, ké ɔ ɖùǔ-gbo-tò-nyɔ̀ɔ̀ dyiɛ múin wɔ̃́ ní, nìí, m̀ ɖǎ ɖɛ kpa ɖɛ ɖò nyu, ḿ seé kɔ̃̀ kɛbì m̀ mɛ se ɖɛ m̀ cɛ̃à kɛɛ gbo-wóɖó-ɖɛ̀ɔ̀ dyé kɛ. Ɔ jǔ ké ɔ dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ nì hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ɔ̀ ɓɛ́ìn ɔ gbo kpáa kɛɛ ní, nìí, ɔ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɖekè. Kɛɛ ɔ jǔ ké ɔ dyi m̀ dyoɖoún kpáìn, mɔɔ ɔ dyi m̀ dyɔ́ ɓaɖa ɓá jǎàɔ̀ jè dyí ní, nìí, ɔ seɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ nì wuɖuɔ̀ ké se kũ̀à nyu kɛ. Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ nyuɛ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓéɖé dya-dè-dè. Ti ɓɛ́ m̀ cɛ̃ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kɛɛ ní, nìí, ɔ xwíníín mɔ̀ m̀ ɖǎ ɖɛ kpa ɖɛ ɖò nyu ɖé nì fɛ̀ɛ̀ mú.

Hwìè nìà kɛ mɔ̀ hwìè nɔ̀mɔ̀ dyíin ɖò kɔ̃̀ mú à ɓɛ́ìn bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃̀ìn nyɛ. Ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɓɛ́ ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kéɛ cɛ̃́, ɓɛ́ wa kéɛ kũ̀à mú nyùìn. M̀ dyiá wa cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ɔ̀ nyɔ kɔ ɓó dyíɛɛ tɛ̀mɛ̀ǐn nìǐn, nyí wa ti ɓɛ́ wa ké ɖɛ wa dyé ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn-hwìè nìà kɛ mú ti wa nìàà jè xwai nyuɛń nyɛɛ jè cɛ̃. Wa mɛ poìn pòìn kpéí, ɓɛ́ wa ké náún poìn pòìn. Ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɓɛ́ ɓě ké ɖɛ-cɛ̃́-tì gàná ɖò dyí ɖú ɓɛ́ ɓě kéɛ náa nyu hwɛ̀ ɓɛ́ ɓě ké cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ɔ̀ ɖò gbo mu ɖe.

Cɛ̃ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ nyɔ tã mɔɔ nyɔ gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ gbo, kà Ã́dòɖò nyuà ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ múɛ. Céè ɖɛ goun wè ɓíɖíi dyììn ɖé kɔ̃in-wùɖùìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ ɖò-ɖò mɛ-dè-dè mú. M̀ mɛ dyé ti ɓɛ́ m̀ kéɛ jè cɛ̃ ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ɔ̀ nyɔ mu ɓó dyí kɔùn wɛ̃ɛ mú.