Lesson 3: Xwíníín kɔ̃̀ jè Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíinɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ kpaà ɖɛ kɛ

► Nyɔ ɖò ɓɛ́ìn dyí sɛ́ɖɛ́ìn ɔ jǔ ké ɔ se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ níì?

Ɖé Báɓòɔ̀ múɛɛ, à dyé nyɔ ɓě ɓɛ́ wa se ma Éézùɖùɛ̀-nyɔ̀ ɓě mɔɔ wa se ma cɔ́cìɔ̀ nyɔ ɖò fɔɔ, kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ wùɖù ma wa gbo kɛ. Jóɓò sɛ́ɖɛ́ìn ma dyí ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo, ké ɔ nyɛ́ ma ɖɛ gbà mú. Jóɓò nì ma hwɛ̀ ké Mózè nì ma mɔɔ hwɛ̀ ké wa céè ma Báɓòɔ̀ mí dyúáɖò dyɛ mɔ̀ùn. Béɖàùn kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ xwɛ̃́ìn ma bũ̌in, ké ɔ mɔ̀ ma kpáá-ɖɛ̀-dyé-nyɔ̀. Gèɖèpɔ́ɔ̀ dèìn ma Béɖàùn wuɖu wĩín, ké ɔ se ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké ma dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɖò dyé hwɛ̀. Àbímɛ̀nɛ̀ nyu ma ɖɛ sɛ́ɖɛ́ìn dyí ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyéɖéín nyɛ mìɔ, ké ɔ zi ma Ééɓòɖòhɛ̃́ɛ̀ dyí, ti ɓɛ́ Ééɓòɖòhɛ̃́ɛ̀ poɛ̀n ma hwìɖǐi kà ɓɛ́, “Nyɔ ɓě nì pá nìà kɛ múɛɛ, wa se Gèɖèpɔ́ɔ̀ fã̀à ɖò peɖe” kɛ. Wóɖómà 1:21-32 dè nyɔ ɓě ɓɔ́à Gèɖèpɔ́ɔ̀, ɓɛ́ wa nì ma kà ɖɛ gbà ɓě nyuɛń nyɛɛ mɛ. Ɔ se ɖɛ ɓɛ́ wa ké se ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyí dyuò kɛ, kɛɛ sepóɛɖé wa nɔ́ɔ̀ ɓɛ́ wa ké ma jǎà-ɖɛ̀ ɓě ɓɛ́ wa dyuò ma dyíɛɛ dyi kpɔ̃. [1]

“Bounɓoɔ̀ mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa dyé ɔ kpéín nyɛɛ ɓǎto kánáá pū, ké ɔ nyuɛ ké dèè-wùɖù nìà ɓó ɔ kè wa pṹa kɛɛ ku dyi.” (Wɛ́ɖɛ́ 25:14) Gèɖèpɔ́ɔ̀ dèè-wùɖùɔ̀ mɔ̀ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó ɔ kè nyɔǔn-dyù pṹa kɛɛ dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀, ké dyììn ɖéɛ múɛɛ ɔ tɛ̀mɛ̀ìn ɔ jĩ́ájèɔ̀ nyɔǔn dyí, sepóɛɖé nyɔ séín ɖǎ nàmàǔn nyu jè. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi fɛ̃̀ìn gàná cáín, nìí, Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu hwìè ɓɛ́ nyɔɔ̀ ké kpa ɓɛ́ ɔ kèɔ̀ kè ké gbo kpɔ̃ìn nyɛɛ ɔ da zàìn.

Báɓòɔ̀ ɖá pó-pó se nyɔ kà kò ɖò mú nì, ɔ sèìn Jízɛ̀ ɖòùn mú (Àpɔ́sò 4:12). Kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, nyɔ ɓě ɓɛ́ wa pó ma kà ɖé Dèè-wùɖù Sùàɔ̀ múɛɛ, wa se ma nyɛ́nɛ́ mɔ̀à Jízɛ̀ kɛɛ dyí dyuò. Wa taɓa ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ɔ̀ hwìɖǐǐ, ɓɛ́ dyììn ɖéɛ múɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké wa buɛ̀ kè ɓɛ́ ɔ ké wa kɔ̃in zĩ̀ìn sɔ̀ìn ɖé wa nàmàǔn ɓěɔ̀ xwaún, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyuɛ ma náa wa bìì dyììn ɖé Jízɛ̀ mú. Kà dyúáɖòɔ̀, kǎà nyɔ ɓě ɓɛ́ wa séèà Jízɛ̀ɛ̀ nyɛ́nɛ́ɔ̀ wɔ̃́ keɛɛ ɓɛ́ìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké wa póìn, ké ɔ mu wa póìn jǎà jɛ́ɛ́ dyììn ɖé Jízɛ̀ mú.

Xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè nyɛ́nɛ́ kà kò ɖò seà nyɔ ɖò póɛ̀n ɓɛ́ìn nyɛ́? Ɔ xwíníín mɔ̀ nyɛ́nɛ́ kɔ̃̀ mú ɓɛ́ nyɔǔn ɓɛ́ìn kà póɛ̀n nyɛɛ se dè-bɛ̃̌ǐn ɖò kɔ̃̀. Nyɔ ɖò se póɛ ɓɛ́ìn dyììn ɖé hwìè kà kò ɖò mú, mɔɔ nyɔ kà kò ɖò se ɔ gbǎà ɓɛ́ìn. Ɔ xwíníín mɔ̀ nyɔ ɓɛ́ ɔ dyuò Jízɛ̀ dyíɛɛ mɛ ɓɔ́ ɔ dyi táà, sepóɛɖé m̀ dyi Jízɛ̀ ɓɔ́ín, m̀ ɖǎ pó-póɔ̀ ɓɔ́ mɔɔ m̀ nìɛ̀ dyi mɔ́uń ɖé hwìè kà kò ɖò mú.

“Ɖɛ nìà kɛ mɔ̀ ma ce jɛ́ɛ́ɔ̀. Ɔ mɔ̀ ce ɓɛ́ ɔ dyi ɓóɖó-kpàà kɔ̃, ké ɔ fã̀ìn nyɔǔn séín nyɛ” (Jɔ̃́ɔ́ 1:9). Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ dyà ce mɔ̀à Jízɛ̀ kɛ, ké ɔ dyà ɔ nyɔ ɓě séèà ɔ bɔ̃̌ wɔ̃́ ɖòɛɛ gbo ɖekè.

Nyɔ ɖíɛ́ ɓě dyé dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓě mɔɔ kpáá-ɖɛ̀ vɛ̀nɛ̀-vɛ̀nɛ̀ ɓě, ké ɔ nyuɛ ké wa dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo, hwɛ̀ ké wa wɔ̃́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ sɔ̀ìn ɖé nyɔǔn-dyù wĩín. Ɔ hwɔìn kà, ɓó zɛ̃̌ɛ̀ kɛɛ, Mòhámè-ɖeín-sí-nyɔ̀ pàɖǎ nì Kɛ́ɖɛ́ì gbo dyiɛń, ɔ jǔ ké wa dyi wuɖu sɔ̀ìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gboɛɛ wɔ̃́ ní.

► M̀ ɖǎa wɔ̃́ ɖò kà ɓɛ́ nyɔ ɖò kpɔ̃ wuɖu sɔ̀ìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gboɛɛ dyi jɛ́ɛ́ cá hwɛ̀ ké ɔ po bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ jè jǎà kɛɛ̀?

Ɔ dyi ná nìǐn, nìí, à poɛ jáà kà ɓɛ́, ɔ fɛ̃́ìn xwa ɓɛ́ nyɔ ɖò ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyé mɔɔ ɓɛ́ ɔ ké pó ɔ jǔ ké ɔ se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ sɔ̀ìn ɖé nyɔǔn-dyù wĩín níɛ. Kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, Báɓòɔ̀ dè bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ mɛ ké ɔ ɖá ɔ mɔ̀ bɔ̃̌ ɓɛ́ nyɔ séín ɓéɖé bɛ́ wa ké wɔ̃́ kɛ.

[2]Wóɖómà-cèè-ɖɛ̀ɔ̀ dè bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ mɛ kà ɓɛ́ ɔ kpa ɖɛ kɛ. Àpɔ́sòɔ̀ ɖá Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ mɔ̀ nyɔ nyuɛ ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyàà pó-pó kɛ̀ (Wóɖómà 1:16). Ɔ ɖá ɔ ɓéɖé ɖɛ ɖò ɓɛ́ ɔ kéɛ nyɔǔn séín bìì nyu, ɔ mɔ̀, ɓɛ́ ɔ ké wa bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ gbo kpa (Wóɖómà 1:14). Ɔ cɛ̃ɛ ɖe kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyuɛ ké à sɛ́ɖɛ́ìn dyí dyììn ɖé ɔ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ mɔ̀à nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìn nyɛɛ mú kɛ. (Wóɖómà 3:26, Wóɖómà 5:1).

Hwɛ̀ ké Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ɖɛ kpa jè ɖe, ke ɔ ɖá, “Kɛɛ xwɛ̌ nyɔǔn ɓɛ́ìn nyɔ ɓɛ́ wa séè hwìɖǐǐ taɓa keɛɛ nyɛ́nɛ́ ɖáa kɛ́? Ké wa séè nyɔɔ̀ jè wɔ̃́ ke ní, xwɛ̌ wa ɓɛ́ìn ɔ hwìɖǐǐ taɓaa nyuɛ kɛ́? Ké xwɛ̌ wa ɓɛ́ìn nyɔɔ̀ jè wɔ̃́ɔ nyuɛ, ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se ɔ jè wa gbo cɛ̃ín nyɛ́?” (Wóɖómà 10:14). Ɔ cɛ̃ɛ ɖe, ké ɔ ɖá, “Nìí, à ɓéɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓó ɖɛ ɓɛ́ à wɔ̃́à kɛɛ jè. Ké ɖɛ ɓě ɓɛ́ à wɔ̃́à kɛɛ dyììn ɖé Kɛ́ɖɛ́ì jè cɛ̃-cɛ̃ mú” (Wóɖómà 10:17). Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖú bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyí ké ɔ nyí nyɔ ɓě tò bɔ̃̌ɔ̀ gbo ɖùǔɛɛ hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa póìn kà nyɔɛ. Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ mɔ̀ hwìè fɛ̃́ìn xwa kɔ̃̀ mú Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyí nyɔ ɓě sèà xwáɖáún wɛ̃ɛ pó-pó kɛ.

Ɔ jǔ ké wa dyi póɛ ɓɛ́ìn pū, ké wa se nyɔ ɖò mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké wa Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù gbo wáɖá ní, nìí, ɖɛ́ kɔ̃̀ jè Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù-wáɖá-nyɔ̀ kpaà ɖɛ mìɔ kɛ́?

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-gàà ɖò mɔ̀ Síɖíì Hátì kɛɛ jǔ dyi-diè-ɖɛ̀ mɔ̀à Xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɔ́à bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě kɛ́ kɛɛ gɔ̃̌. Ɔ ɖá:

Gɔ̃̌-jǔ-wùɖùɔ̀ fɛ̃́ìn xwa, ké ɔ mɔ̀, ti ɓɛ́ nyɔǔn-dyù dyé ma céɔ̀ kɛɛ wa ɓɔ́ɔ ma ní. Jɔ̃́ɔ́ 1:9 cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ Jízɛ̀ mɔ̀ ce jɛ́ɛ́ɔ̀, ɓɛ́ ɔ fã̀ìn nyɔǔn séín nyɛ. Pɔ́ɔ̀ ɖá ɖɛ nyuɛ ɓɛ́ nyɔ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyí dyuòɛ̀ɛ mɔ̀ sɔ̀ìn ɖé ɔ ɓóɖó-kpàà mɛ-mɛɔ̀ gbo (Wóɖómà 1:19-20), ké ti ɓɛ́ nyɔǔn-dyù dyuò ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyíɛɛ, wa se ma ɔ dya dè (Wóɖómà 1:21). Jɔ̃́ɔ́ ɖe ɖɛ nìà kɛ múin, ké ɔ ɖá, “Kà zaa nyu nyɔǔn kpɔ̃ɔ kɛɛ kɛà kɛ̀. Ceɔ̀ ɖǎ ɓóɖó-kpàà kɔ̃ dyi, kɛɛ nyɔǔn ɖɛ̀ɓɛ̀ tíe-kpòɔ̀ mú mìɔ, ké ɔ zi ceɔ̀ dyí, sepóɛɖé wa nyu ɖɛ gbà ɓě” (Jɔ̃́ɔ́ 3:19). Nyɔǔn-dyùɛ̀ nàmàǔn-hwòɖò-dyùàɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ tíe-kpòɔ̀ mú. Sepóɛɖé nyɔ-cá-ɖɛ̀ kúɖúú kè hwe-kpèɖè dyíìn ɖé nyɔǔn-dyùɛ̀ hwòɖǒ-dyùàɔ̀ bũ̌ dyi (Jɛ̀ɖèmádyà 17:9), ké nàmàǔn-hwòɖò-dyùàɔ̀ pòìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃ín.

Ɔ jèɛɛ, bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɛ dyi ceɔ̀ dyí ɖe! Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓɛ́ ɔ mɔ̀à nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-nyɔ̀ kɛɛ ɖoɓo ɔ gbo-nì-nyɔ̀ɔ̀, ké ɔ dyà dɔ̀ɔ̀ nì wãuń mɔ̀à bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kɛ, ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn tíe-kpòɔ̀ gbo zàìn, ɓɛ́ ɔ ké wa ceɔ̀ dyí dyà (Àpɔ́sò 26:18).

Ti Jízɛ̀ nì ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖoɓoɛń ɓɛ́ wa ké ma bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃ɛ, ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo kà ɓɛ́ ɔ jǔ ké wa dyi hwɔɖɔ ɖò mú nyini, ké nyɔ ɓě nì ɖéɛɛ se waà wuɖuɔ̀ ɖùǔ gbo tò ní, wa dyiá hwɔɖɔɔ̀ mú sɔ̀ǔn nìǐn, wa mɛ ɓaɖa ɓoún, ɓɛ́ ɓóɖó nì wa ɓo xwíɖíiɛɛ ké dyi wáɖáìn, ɓɛ́ ɔ ké wa zaa kpɔ̃̀ìn. Ɓóɖó sɔ̀à wa ɓo xwíɖíiɛɛ tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ ma ɔ kíá ɓě ɖé hwɔɖɔa mú ɖoɓo ɓɛ́ wa ké ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kpa kɛ. Nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ɓɔ́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíiɔ̀ kɛɛ, zaa mu wa kpɔ̃ùn wɛ̃ɛ mu kpéín ɓúáùn mìɔ ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɓě seà bɔ̃̌ɔ̀ wɔ̃́ fɔɔ kɛɛ dyí zi. Jízɛ̀ ɖá zaa-wɔ̃-po-po mu nììn ɓó Sáɖɔ̀ùn-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ bìiɛɛ mu póɖó zàùn, ké ɔ mu hwɔɖɔɔ̀ mɔ̀ùn jè dyí ziìn (Máà 6:11).

Pásɔ̀ɖɔ̀ Ɛ́wèɖè Hímɛ́ɖè mɔ̀ùn jǔ dyi-diè-ɖɛ̀ mɔ̀à Xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɔ́à bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě kɛ́ kɛɛ gɔ̃̌, ké ɔ ɖá:

À ɖoɓo bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀, sepóɛɖé wa nyuɛ ké nyɔǔn ɓě wɔ̃́ bɔ̃̌ɔ̀ múin nɔ̀mɔ̀ dyíin, ké ɖɛ nìà kɛ dyà gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn. Jǎà nìà ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ múɛɛ mɔ̀ jǎà ɓě sɔ̀ìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gboɛ, ké ɔ se ɓiè-ɖɛ̀ ɓě kè tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓě jè dyí ɓá, kɛɛ ɔ ɓá gàa ɓɛ́ wa ɖáìn kà Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì kɛɛ jè dyí. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɔ̀ kũ̀à-nyɔ̀ ɓě ɓó Kɛ́ɖɛ́ì kè ɔ wuɖuɔ̀ ɔ kè ɔ kũ̀à ɓá bĩ̀ǎ-zà-zà dyíɛɛ jè. (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:20).

À mɔ́ bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ní ɓó zɛ̃̌ɛ̀, sepóɛɖé wa cɛ̃ bɔ̃̌ ɓá Kɛ́ɖɛ́ì dyíɛɛ wáɖáá cá, ké ɔ seɔ́ wa jèǐn nyɔ pàɖǎ muɔ́ má xwáɖáún sèìn. À seɛ jǎà poɛ mɔ́ kà ɓɛ́ nyɔ pàɖǎ nì xwáɖáún sèɛ̌n sepóɛɖé à se wa Kɛ́ɖɛ́ì jè gbo cɛ̃iń nì jèɛ. Sepóɛɖé Wóɖómà 10:13-15 cɛ̃ɛ, ké ɔ ɖá: “Ké xwɛ̌ wa ɓɛ́ìn nyɔɔ̀ jè wɔ̃́ɔ nyuɛ, ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se ɔ jè wa gbo cɛ̃ín nyɛ́?”. Jǎàɔ̀ mɔ̀, nyɔ ɖò seɛ wa gbo cɛ̃ín, wa seɛ wɔ̃́ɔ ɓɛ́ìn. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě ɖoɓo-ɖoɓo kè wa gbo-kpá-kpá se ɖɛ fɛ̃́ìn xwa ɖò. À mɛ ɓɔ́ɔ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu kũ̀à kɔ̃̀ nyu jè ɔ ɖǎà à ɖáa nyuùn ɓó à bììɛ. Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à kũ̀à vɛ̀nɛ̀ nìà kɛ nyí ɓɛ́ à kéɛ nyu, sepóɛɖé nyɔ ɓɛ́ wa nyí pàɖǎ kɛɛ, wa mɔ́ ɔ pàɖǎ xwa. À ɖoɓo bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě dyììn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ kè hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú, kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nìà kũ̀à nyuɛń ɖé ɔ hwòɖǒ-dyùàɔ̀ mú, ɓɛ́ dyììn ɖéɛ múɛɛ ɔ ké nyɔǔn ɓě ɖé ɔ hwòɖǒ-dyùàɔ̀ mú dyà kɛ.

Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ mɔ̀ hwìè tĩ́ín-tĩ́ín ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ táí po ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɓě sèà xwáɖáún wɛ̃ɛ póìn nyɛ. Ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ ɓó pó-pó jè (Wóɖómà 1:16). À mɛ gmɔ̀ dyi-diè-ɖɛ̀ nìà kɛ dya ɖe dɔ̃̌ùn: Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ ké ɔ dyi póɛ ɓɛ́ìn ní, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɛ ɖoɓoà bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě kɛ́? À mɛ gmɔ̀ dyi-diè-ɖɛ̀ɔ̀ ɖò kè nyɔ nìà kɛ hwɔìn nyɛɛ dya ɖekè. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi póɛ ɓɛ́ìn ɔ jǔ ké ḿ se ɔ bìì ɓaà ní, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè ḿ mɛ ɓaà ɔ bìì kɛ́? Ɔ jǔ ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ìn-kpà dyúáɖò nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ dyi nyɔ ɖò póɛ̀n ɓɛ́ìn ní, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɛ cɛ̃à ɔ gbo ɖe kɛ́? Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se cɔ́cì muín, ɔ dyi póɛ ɓɛ́ìn ní, nìí, xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɛ ɓéɖéà [1]cɔ́cì ɓě kɛ́? Dyi-diè-ɖɛ̀ ɓěɛ̀ gɔ̃̌ jǔ-wùɖù jɛ́ɛ́ɔ̀ mɔ̀, “Ǹdye, nyɔɔ̀ ɓɛ́ìn póɛ, kɛɛ ɔ pó-póɔ̀ nì ɓó xwɛ̃̀ɛ̀ kɔ̃ún pū.” Hwìè ɓě nìà kɛ ɖéɛ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ táí po ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn póìn.

Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ mɔ̀ kũ̀à-mú-nyùìn-ɖɛ̀ ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ɖú dyí ké ɔ dyà nyɔ ɓě seà jǎà poɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo kɛ. Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ nyɔǔn ɓɛ́ìn wóɖóɛ ɖe ɖie dyììn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ Wuɖuɔ̀ mú kɛ (1 Píɖɛ̀ 1:23, 25).

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ séè nyɔ ɖò ɓɛ́ ɔ pó hwɛ̀ ké ɔ wɔ̃́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kɛɛ dyé ke cá. Ɔ mɔ̀ jǎà kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓɛ́ìn nyɔ ɓɛ́ ɔ séɖɛ́ìn dyíɛɛ póɛ̀n, kɛbì ɔ mɛ se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ kɛ, ké ɖɛa tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ mú-hwɛ̀-nyɔ̀ kɛ. Kɛɛ ɔ seɛ nyuɛ́ mu ɓɛ́ à ké ɔ nììn jǎà-po-ɖɛ̀ ɖíɛ́ ɓě dyi kpɔ̃. Ɖɛ à dyuò dyí gàná cáa mɔ̀, nyɔ ɓě ɓɛ́ wa se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ɛɛ mu xwáɖáún sèìn. “Ḿ se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃ín, nìí, gboò-wùɖù nì ḿ kɔ̃” (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 9:16).

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Máfíò 9:35-38 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò.

Jízɛ̀ ɓéɖé ma nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-hwòɖò-dyùà ɓó nyɔǔn ɓě bìì. Ɔ kpa ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù wáɖáa, ké ɔ nì ma wɛ́-nyɔ̀ ɓě dyi kánáǐn.

Ɖɛ kpɔ̃ ma Jízɛ̀ hwòɖǒ mìɔ kɛɛ mɔ̀ ɖɛ ɓě nyɔ ɓěɔ̀ mɔ́ ma ɖé zùǔn wɛ̃. Ɔ mɔ́ ɓɛ́ wa ké ma waà nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà, ɓɛ́ wa ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyí dyuò. Ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ múɛɛ, à zàà wuɖuún kà ɓɛ́ Jízɛ̀ gmɔ̀ ma nyɔ kúɖúú ɓěɔ̀ dya, ké wa jè nyùìn ma ɔ wìì mìɔ ɓó ɖɛ ɓě mɔ̀ waà mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɖé zùǔn wɛ̃ɛ jèɛ. Ɔ dyéɛ kà ɓɛ́ wa nì ma kà ɓáɖáá ɓě se dyí-gmɔ̀-nyɔ̀ kɔ̃ɛɛ nìà kɛ. Ké ɖeɛɛ, ɔ poìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ kũ̀àɔ̀ mɔɔ́-cɛ̃-kũ̀à dyí, ké ɔ ɖá mɔɔ́ ɖǎà kɔ́ɛɛ vò dyí mìɔ, kɛɛ ɔ cɛ̃-nyɔ̀ ɓěɔ̀ se dyí vò.

Ké Jízɛ̀ cɛ̃ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖɛ kɔ̃̀ jè wa ké ɓaà kɛɛ wa gbo. Ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo ɓɛ́ wa ké ɓaà, ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké kũ̀à-nyɔ̀ pàɖǎ tò, ɓɛ́ wa ké mɔɔ́ɔ̀ cɛ̃.

► Xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma kà ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo ɓɛ́ wa ké ma kà ɓaà-wùɖù nìà kɛ nyu kɛ́? Kɛɛ má, Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ ɖɛ nìà kɛ nyuɛ dyi xwéé cá, kɛbì à mɛ ɓaà mɔɔ à mɛ se ɓaà kɛe?

À dyi ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké kũ̀à-nyɔ̀ pàɖǎ tò ní, nìí, à nì ɓaàǔn, sepóɛɖé ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ jè. Xwíníín nìà kɛ jèɛɛ, à dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu à ɓaà-wùɖùɔ̀ gɔ̃̌ jǔùn wɛ̃.

Xwíníín ɖò kɔ̃̀ jè Jǎà-po-nyɔ̀ ɓě ké ɓaà-wùɖù nìà kɛ nyuɛɛ nì ɓó ɖe. Jízɛ̀ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ké ma ɔ wììɔ̀ jè nyɔǔn ɓě gbo cɛ̃ kè ɓɛ́ nyɔǔn kéɛ dyuò kà ɓɛ́ ɔ dyi ma ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɓě Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo dyà kɛ. Ɔ jǔ ké wa dyi ma ɓaà-wùɖù nìà kɛ nyu tee ní, nìí, ɔ muɛ ma nyuùn ɓɛ́ wa ké ma mɔɔ́ ɖǎà kɔ́ɛɛ jè gbo kɔ̃̀ mìɔ. Ké nìí, waà hwòɖǒ mu ma wɔ̃́ùn ɓɛ́ wa ké ma kũ̀à-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖò jǔ, ɓɛ́ wa ké nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě pɛ́í po, ɓɛ́ wa mɔ̀ùn ké kũ̀àɔ̀ ɖò nyu ɖekè.

Ɖɛ ɓě kɔ̃̀ jè Jízɛ̀ kɔ̃̀ ma kà gboɛɛ, à mɔ̀ùn ɓéɖé à ké wa jè gbo kɔ̃̀ ɖekè. À mɛ nyu ɓaà-wùɖù dyúáɖò ɓɛ́ ɔ nyí ma kà ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kɛ, ɓɛ́ ɓaà-wùɖùɔ̀ ké à mɔ̀ùn bìì ɖɛ dyúáɖòɔ̀ nyu ɖekè.

Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě ɖò sɔ̀ ma dyí, ké wa mu ɓɛ́ wa ké kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ ɓě bìì ɓaà. Kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ táázĩ̀ìn, táázĩ̀ìn ɓě nì ma ɖé kpɔɖɔɔ̀ ɖeín. Ɖíɛ́ ɓě mɔ̀ ma kú-ɖáɓá-nyɔ̀, ké ɖíɛ́ ɓě mɔ̀ ma ɖɛ gbà nyìnììn kɔ̃in kã̀ìn-kã̀ìn ɓě nyu-nyɔ̀. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ se ma ɖé gbǒɔ̀ mú dyáa ɓɛ́ìn, ɓɛ́ nyɔ ɓěɔ̀ ní kɔ̃̀ ɖà ma wa dyi fáìn jèɛɛ, wa nyànà ma ɓó gbǒ-wɔ̃̀ɔ̀ gboi ké wa wáɖá ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀. Dɛ̀ wa nì ma kà Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ wáɖáuń wɛ̃ɛ, nyɔ ɓěɔ̀ tò ma ɓó bu-sòjà ɓě, ɓɛ́ wa ké wa dyí gmɔ̀. Ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ mánáín nyɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù-wáɖá-nyɔ̀ɔ̀ diè ma ɖɛi kɛbì kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖò mɔ́ ma dyúa dyiɛ dyi ɓɛ́ wa ké ɔ Dèè-wùɖù Ɖìèɔ̀ Bȧɓò-kpò ɖò nyí ní. Púɛɛ nyɔ kpáɖá-nyɔ ɓaɖa-bùè dyi ma ɓó dyúa.

Wíkì gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ ziɛ nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛɛ, bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mu ma ɖé kpɔɖɔ-gbòɔ̀ zɔ̃̌ ɖe. Hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké ma ɓaà-ɓaà gbɔ dèɛɛ, kpɔɖɔ-dyí-gmɔ̀-nyɔ̀ɔ̀ cɛ̃ɛ ma wa gbo kà ɓɛ́ kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ kpáɖá-nyɔ ɓaɖa-bùè ɓě ɓɛ́ wa nyí ma kà Dèè-wùɖù Ɖìèɔ̀ kɛɛ, kpɔɖɔ-ɖeín-nì-nyɔ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ɖǎ ma wa ɖáɓá kɛ. Kɛɛ bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mu ma dyúa, ké wa wáɖá ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ ɖe, ké ɖéɛ mánáín nyɛɛ, wa mɔ́ ma nyɔ mu dyúa dyiìn nyɛɛ Dèè-wùɖù Ɖìè nyíɛ dyi ɖe. Tia ɓaɖaa, nyɔ hɔ̃dɛ̀ɖɛ̀ tã dyi ma dyúa. Wa dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ wa mǔè ɓěɔ̀ kpáɖá-nyɔ ɓaɖa-bùè ɖǎ ma mɛ́ ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ jèɛ dyɛo, kɛɛ, sepóɛɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kpa ma ɖɛ ɖé wa gbo mìɔ jèɛɛ, wa mɔ̀ùn wɔ̃́ ma ɓɛ́ wa ké waà fɛ̀ɛ̀ ɓěɔ̀ hwòɖǒ gbo zà. Wa dyuòɛ̀ kà Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù ɓɛ́ wa wɔ̃́ ma ka kɛɛ zi ma ɖɛ kpauń mìɔ ɖé wa gboɛ.

(1) Jǔ dyi-diè-ɖɛ̀ sɔ̃́ ɓěɛ̀ gɔ̃̌ dyììn ɖé wuɖu-dɔ̃̀ǐn gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ céè-céè mú. Hwìè ɖò kɔ̃̀ mú nyɔ ɓɛ́ ɔ séè bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ wɔ̃́ ɖòɛɛ ɓɛ́ìn póɛ kɛɛ nì níì? Xwíníínɔ̀ nyɛ́ kɔ̃̀ jè à mɛ ɖoɓoà Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù-ɓóɖó-bĩ̀ìn-nyɔ̀ ɓě kè bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓě kɛ́?

(2) Zà céè-ɖɛ̀ mɔ̀à Jónà kɛɛ wuɖuún. Poɛ̀n ɖɛ nìà kɛ hwìɖǐi: Xwɛ̌ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓéìn nyɔ ɖò ɖoɓoɛ, hwɛ̀ ɓɛ́ nyɔɔ̀ ké nɔ́ɔ̀ ɓó bɔ̃́ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ kpa jè kɛ́? Ɖɛ́ mɔ̀ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ ɖé nɔ́ɔ́ nìà kɛ múɛ́? Ké ɖɛ́ ɓě mɔ̀ ma Jónà nììn hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ ɓě kɛ́. Céè ɖɛ ɓě m̀ poìn hwìɖǐi ɓá dyi-diè-ɖɛ̀ sɔ̃́ ɓěɛ̀ jè dyíɛɛ céè-ɖɛ̀-mì sɔ̃́ kɔ̃.