Lesson 2: Ɖɛ Báɓòɔ̀ cɛ̃ ɓá gbo zĩàìn jè dyíɛ

Ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ɔ̀ nàìn-nyɔ̀ɔ̀ mɛ dyuò ɖɛ nìà kɛ dyí: Ɓó vɔ́sì ɓě ɓɛ́ wa dèìn kà dɔ́ɔ́ kɔ̃in ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ múɛ wáún wɛ̃ɛ, vɔ́sì pàɖǎ ɓě nì ɓó ɖe. À se dyɛ̀ ti pàɖǎ ɓéɖéɛ mu ɓɛ́ ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ké wa séín wuɖuún zà ɖé ɖɛ-cɛ̃́-tìɔ̀ mú. Kɛɛ m̀ ɓɛ́ìn ɖé ɖíɛ́ ɓě gãa ɓɛ́ ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ké wa wuɖuún zà.

Wuɖu mɔ̀à gbo-zĩàìn-zĩàìn nyɛɛ xwíníín mɔ̀ gbo-zĩàìn-zĩàìnɔ̀ nyɔ ɓɛ́ nyɔ ɖò nyu, ti ɓɛ́ ɔ ɖǎ pó kɛ. Xwíníín kɔ̃̀ jè nyɔ ɓeìn kà bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyiɛɛ mɔ̀, ɓɛ́ nyɔ ɓě nìà ɖé píéɛɛ ké gbo zĩàìn.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà 1 Tɛ̀sàɖónìà 1 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ mɔ̀ ɖɛ tĩ́ín-tĩ́ín kpá ma Tɛ̀sàɖònákà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo ti wa zĩàìn ma gboɛɛ kɛ́?

À dyi xwíníín kɔ̃̀ jè nyɔ ɖò ɓéɖé ɓɛ́ ɔ kéà gbo zĩàìn nyɛ kè ɖɛ mu ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀ mú kpáùn ti ɓɛ́ ɔ ɖǎ gbo zĩàìn nyɛɛ jè múin wɔ̃́ɔ mɔ́ ní, nìí, à ɓéɖé ɓɛ́ à ké kà ɔ nàmàǔnɔ̀ nyu nìɛ̀ kɛɛ jè múin wɔ̃́ kĩ́ín hwɛ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ gbo zĩàìn.

► Xwɛ̌ m̀ ɓɛ́ìn kà nyɔ ɖò ké nìɛ̀ nyu hwɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké gbo zĩàìn nyɛɛ mɛ dèɛ̀ nyuɛ kɛ́?

Ɓó Áɖɔ̀ùnɛ̀ nàmàǔnɔ̀ jèɛɛ, nyɔ ɖò dyi wóɖó ní, nìí, ɔ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ gbo zaìn (Wóɖómà 5:12). Ɔ xwíníín mɔ̀ nyɔɔ̀ ɓɛ́ìn ɔ mìɔùn nììn hwòɖǒɛ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nyuɛ.

Nyɔ ɓɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ séè gbo zĩàìn keɛ jǔɛɛ ɓéɖé hwìè hĩinyɛ

Ti ɓɛ́ nyɔ ɖò dè ɔ mìɔùn nììn hwòɖǒɛ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ gã-gã gbɔɛɛ ní, nìí, ɔ ɖǎ nàmàǔn-nyu-nyu gbɔ dè. Zaa ɖǎ nyɔ ɖò-ɖò séín kpɔ̃ ɓó nàmàǔn kúɖúú ɓě nyu jè (Wóɖómà 3:23).

Nàmàǔn-nyu-nyu mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ gmaɔ̀ dyií-dyi-po-po (1 Jɔ̃́ɔ́ 3:4, Jĩ́ìn 2:10-11). Sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ sɛ́ɖɛ́ìn dyí jèɛɛ, nyɔ ɖò se kã̀fĩ́á ɖò ɓéɖé ɓó nàmàǔn nyu jè, ké ɔ mu nyɔ séín zaa wɔ̃ poùn ɓó ɖɛ ɔ ɖǎ nyuɛɛ jè (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:10, Wɛ̀ɖɛ̀ɓèɖésĩ̀ɔ̀ 20:12-13). Nyɔ ɖò se Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi dièɛ̀ ɓɛ́ìn ɓó ɔ zaa kpɔ̃̀ìn jè mɔɔ ɓó zaa-wɔ̃-po-poɔ̀ nyɔ ɓɛ́ ɔ mu wɔ̃ɛɛ jè. Zaa ɖǎ nàmàǔn-nyɔ̀ séín kpɔ̃ nɔ̀ɔ̀ (Jɔ̃́ɔ́ 3:18-19).

Nàmàǔn-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ séè gbo zĩàìn keɛɛ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mú-nyɛ́-nyɔ̀ (Wóɖómà 5:10). Gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn ɖò se ɓó nàmàǔn-nyɔ̀ ɖò kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa nìɛ̀ ɓɛ́ìn, ɔ sèìn ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ zĩ̀ìn dyɛ nàmàǔn ɓě ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɔ bũ̌ nyuɛɛ kɔ̃in hwɛ̀.

Ɔ jǔ ké nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ séè gbo zĩàìn ke ní, nìí, ɔ séè ɖɛ hwɛ̀ ke ɓɛ́ ɔ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké gbo kpɔ̃ìn, sepóɛɖé gbá-gbá-ɖɛ̀ kúɖúú dyíìn ɖé ɔ hwòɖǒ bũ̌in ke (Ìfísĩ̀ɔ̀ 2:3). Sepóɛɖé ɔ mɔ̀ nàmàǔnɛ̀ gǐì jèɛɛ, ɔ se kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ ké ɔ mìɔùn nììn kpeɖeɔ̀ gbo zĩàìn (Wóɖómà 5:20, Wóɖómà 7:23).

Kà ɔ nìà náa, nìí, pó-póɔ̀ nyɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ séèà gbo zĩàìn keɛɛ mɔ́à kɛ́? Sepóɛɖé zaa ɖǎ nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ kpɔ̃ jèɛɛ, ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn ní nìí, ɔ ɖǎ pó-pó ɓéɖé. Ɔ nàmàǔn-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìnɔ̀ mɔ̀ nyɔ dyàà ɔ pó-pó kɛ̀. Ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mú-nyɛ́-nyɔ̀ jèɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo ɖe-dyi-dyi mu ɔ póìn. Ɔ mɔ̀ gbá-gbá-nyɔ̀ jèɛɛ, ɔ nàmàǔn-bũ̌in-dèɖè-dèɖèɔ̀ mɔ̀ pó-pó ɓó ɔ bìì. Ké sepóɛɖé ɔ se kpé ɖò ɓéɖé jèɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɔ buɛ̀-buɛ̀ɔ̀ mɔ̀ pó-pó ɓó ɔ bìì. Ɖɛ séín ɓě nìà kɛ tò pó-pó ɓɛ́ nyɔ ɖò ɓɛ́ìn nyuɛ kɛɛ jìì.

Ti ɓɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ ɖò zĩàìn gbo nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛɛ ní, nìí, Gèɖèpɔ́ɔ̀ zĩ̀ìn ɔ kɔ̃in, ké ɔ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo ɖe, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwɔ ɔ mú, ké ɔ buɛ̀ ɔ sɔ̀ìn ɖé nàmàǔnɛ̀ kpé xwaún. Jǎà-po-nyɔ̀ ɓě nì ma kà ɖé Kɔ́ɖèìn-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ múɛɛ cĩ́ ma nàmàǔn zi kɔ̃in nyìnìɛ̌n ɓě mú mìɔ, ké Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma jè wa gbo kĩ́ín. Ɔ ɖǎ ná nìɛɛ, ɔ ɖá, “Kɛɛ ɓěɛ̀ nàmàǔn ɓěɔ̀ ɖǎ ɓě bũ̌in dèɖè, ké ɓě ɖǎ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃̀ɔ̀-ɖɛ̀ jǔ, ké ɓě ɖǎ ma dyí sɛ́ɖɛ́ìn ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo…” (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 6:11).

Nyɔ ɖò se ɔ mìɔùn nììn nàmàǔnɔ̀ jè pɛ́ɛ̀ ɓɛ́ìn. Sè-ná-sèɛ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́ nàmàǔn mú, ké nyɔǔn-dyù se kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ wa ké ɖɛ mɔ̀ sè-ná-sèɛ̀ ɖɛ kɛɛ jè pɛ́ɛ̀.

Nyɔǔn-dyù se ma ɖɛ ɖò nyuɛ ɓɛ́ìn ɓá ɖɛ wa mɔ́ ma kɛɛ jè dyí. Ɔ jèɛɛ, wa se ɖɛ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ pó-pó ké gbɔ hwɛ̀ ɖé wa múɛɛ fɔ̀nɔ̀-hwòɖǒ ɖò ɓéɖé. (Gàɖézìà 3:21). Ɔ jǔ ké nyɔǔn-dyù dyiɔ́ má fɔ̀nɔ̀-hwòɖǒ ɓéɖé ɓɛ́ wa kéɔ́ wa mìɔùn póìn ní, nìí, ɔ seɔ́ xwíníín ɖò kɔ̃̀ɔ̌ mu ɓɛ́ Jízɛ̀ kéɔ́ má ɓó kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ kɔ̃ mɛ́ìn (Gàɖézìà 2:21).

► Ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi ma à kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n mɔ́ ní, nìí, ɖɛ́ kɔ̃̀ jè ɔ seà kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ jè wáká po ɓɛ́ ɔ kéà à kɔ̃in zĩ̀ìn pū kɛ́?

Sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀ mú-hwɛ̀-nyɔ̀ jèɛɛ, ɔ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn zaa wɔ̃ po ɖé jǎà kè dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-sɛ́ɖɛ́ìn mú (Wóɖómà 2:5-6).

Ɖɛ́ muɔ́ à gbo kpáùn ɔ jǔ ké Kɛ́ɖɛ́ì seɔ́ ɔ mìɔùn sáa zàìn ní kɛ́. Ké xwɛ̌ ɔ muɔ́ má nìɛ̀ nyuùn ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyiɔ́ má à nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn pū, ké Kɛ́ɖɛ́ì seɔ́ má mɛ́ níɛ́?

Ɔ jǔ ké Kɛ́ɖɛ́ì seɔ́ má ɔ mìɔùn sáa zàìn, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyiɔ́ má à nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn pū ní, nìí, ɖɛ ɔ kèɔ̀ kè múɔ́ hwɔìn nyɛɛ kɛ̀:

• Ɔ muɔ́ nììn kà nàmàǔn seɔ́ kà ɖɛ vɛ̀nɛ̀ ɖòɛ.

• Ɔ muɔ́ nììn kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ seà mú-hwɛ̀-nyɔ̀, mɔɔ ké ɔ seà dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ kɛ.

• Ɔ muɔ́ nììn kà zaìn gbo vɛ̀nɛ̀ ɖò seà ɓó ɖɛ-gbà-nyu-nyɔ̀ kè dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ pṹa nì ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyéɖéín nyɛ.

Ɔ jǔ ké pó-pó dyiɔ́ má xwa fɛ̃́ìn pū, ké Jízɛ̀ se ma à bìì mɛ́ ní, nìí, à seɔ́ má Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀à jǎà-nyɔ̀ kè mú-hwɛ̀-nyɔ̀ɔ̀ kɛɛ ɓièɛ̌ mu ɖé hwìè kɔ̃̀ mú à ɓiè kà ɔ kɛ. Ɔ jǔ ké à dyiɔ́ má póɛ ɓɛ́ìn pū, ké Jízɛ̀ se ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké ma gǎ-dyé-dyé nìà ɓóɛɛ wɔ̃ mu ɓó à bìì ní, nìí, à seɔ́ má Gèɖèpɔ́ɔ̀ dya dèɛ̌ mu ɓó kɔ̃in zĩ̀ìn jè.

Kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ à mú, ké ɔ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké à nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn. À mɔ̀ nyɔǔn-dyù ɓěɛɛ, à dè ma à mìɔùn nàmàǔn-gbɛ̌ nìà kɛ dú dyɛo, kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ se mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké ma à nàmàǔnɔ̀ mú sè, ɓɛ́ à ké mú gbɔɔ̀ gàná cá.

Sáa-zà-zà ɓɛ́ Jízɛ̀ nyu ma kà ɓó kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ kɔ̃ɛɛ mɔ̀ sè-ná-sèɛ̀ sáa-zà-zà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ ma ɓó à nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn jèɛ. Xwíníín ɓě kɔ̃̀ jè Jízɛ̀ ɖu ma kà toɔ̀ kɛɛ mɔ̀: (1) Ɔ se ma nàmàǔn ɖò nyu (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:21) (ɔ hwɛ̀ mú, ké ɔ se pó-pó ɖò mɔ́ ɓó ɔ mìɔùn bìì), ɔ kè (2) ɔ mɔ̀ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀, hwɛ̀ ké ɔ mɔ̀ ma nyɔǔn-dyù.

Jízɛ̀ɛ̀ sáa-zà-zàɔ̀ dè ma hìɖì-kpà ɓá nyɔ kɔ̃in zĩ̀ìn jè dyíɛ, sepóɛɖé ɔ mɔ̀ ɖɛ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ ma kɛ. Ké ɓó kàǔn wɛ̃ɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓɛ́àǐn nyɔ mɔ̀ nyɔ dè ɔ dya, ké ɔ dè ɔ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ɛɛ kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n. Nyɔ ɓɛ́ ɔ wɔ̃́ sáa-zà-zà ɓɛ́ Jízɛ̀ nyu ma kà ɓó kɔ́ɖɔ́sìɔ̀ kɔ̃ɛɛ jè múin nyɛɛ, nyɔ nì náa seɛ hwìɖǐi poɛ̀n ɓɛ́ìn kà ɓɛ́ nàmàǔn jè se Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kpɔ̃ kɛ.

Jízɛ̀ ɖáìn nàmàǔn-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ dè ɔ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ɛɛ mú-hwɛ̀-nyɔ̀ dyɛo, kɛɛ sáa-zà-zà nìà kɛ nyuɛ ké ɔ mɔ̀ dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ kánáá pū. Wóɖómà 3:20-26 zaìn kà Kɛ́ɖɛ́ì nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìnɔ̀ nyu kũ̀à nyuɛ kɛɛ jè kɔ̃in nɔ̀mɔ̀ dyíin.

Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ hwìè ɖòùn kɔ̃̀ mú à ɓɛ́ìn póɛ̀n nyɛɛ mɔ̀ hwìè ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ zàìn à da kɛ. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi pó-pó dyìàìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ mú ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa múɛɛ ɓɔ́ ní, nìí, ɔ se póɛ ɓɛ́ìn (Máà 16:15-16, Àpɔ́sò 4:12, Híìbúɖúù 2:3).

Xwíníín nìà kɛ jè ɔ kpa ɖɛ ɓɛ́ à kéà tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓá pó-pó dyìàìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ ɖòùn múɛɛ dyí dyuò, ɓɛ́ à kéà dyi kpɔ̃ dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú ɖòùn wɛ̃̀. Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ ɖòùn ɓɛ́ìn nyɔǔn póɛ̀n, sepóɛɖé hwìè ɖò se nì ɓɛ́ à kéɛ dɔ̃ mɔɔ ɓɛ́ nyɔ ɖò kéɛ à vɔ̀ìn. À ɓɛ́ìn dyéɛ dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɖòùn mú, sepóɛɖé hwìè kà kò ɖò kɔ̃̀ mú à kéɛ dyéɛ ɓɛ́ìn nyɛɛ ɖò se nì. Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ɔ̀ ɖòùn ɖéɛ̀ à mɛ dè hwòɖǒ kɔ̃.

► Ɖɛ́ mɔ̀ ɖɛ kĩ́ín-kĩ́ínɔ̀ kɛ́? Ɖɛ nyɔǔn-dyù nyu Gèɖèpɔ́ɔ̀ bììɛɛ̀, mɔɔ kũ̀à nìà ɖé nyɔǔn-dyù múɛɛ̀?

Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ nyini ɖé nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ hwòɖǒ bũ̌ vɛ̃in, ké ɔ kpɔ̃̀ìn ɔ zaa ɓó nàmàǔn nyu jè, ké ɔ nyuɛ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìnɔ̀ tó nyu nyɔɔ̀. (Tátɔ̀ 2:11, Jɔ̃́ɔ́ 1:9, Wóɖómà 1:20). Ɔ ɖǎ ná nìǐn, nìí, nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ muá nàmàǔn gbo sɔ̀ùn ɖé ɔ mìɔùn nììn hwòɖǒɛ̀ wɔ̃́-wɔ̃́ mú. Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀ nyɔ nyí nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ kpé ɓɛ́ ɔ ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ (Jɔ̃́ɔ́ 6:44). Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se pó ní, nìí ɔ seɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ jĩ́ájèɔ̀ nyɔɔ̀ ɓùɖùìn nyɛ, kɛɛ ɔ xwíníín mɔ̀ ɔ ɓɔ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ ní jè.

Jízɛ̀ mɛ́ ma ɓó nyɔ séín cĩ́ ɓóɖó-kpà gànáà kɔ̃ɛɛ bìì, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ ɓɛ́ nyɔ séín ké pó (2 Píɖɛ̀ 3:9, 1 Jɔ̃́ɔ́ 2:2, 1 Tímétè 4:10). Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ nyí nyɔ séín kpé ɓɛ́ wa ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃, kɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní kpɔ̃̀ìn nyɔ ɖò ganaún ɓó bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi kpɔ̃ jè. Ɖɛa jè Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖáà nàmàǔn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɓɛ́ wa kéà waà nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà ɓɛ́ wa kéà hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖéɛ̀ (Máà 1:15).

► Ɖɛ́ mɔ̀à nàmàǔn-dyi-táà-táà kɛ́?

Nàmàǔn-dyi-táà-táà mɔ̀ ɔ jǔ ké nàmàǔn-nyɔ̀ ɖò dyi ɔ mìɔùn dyé kà ɓɛ́ zaa ɖǎ ɔ kpɔ̃ ɓó nàmàǔn nyu jè, ké ɔ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ kéɛ gǎ dyí dyéɛ, hwɛ̀ ké ɔ hwòɖǒ dyiɛ gbɔ po ɓɛ́ ɔ ké ɖé sɔ̃ zà níɛ.

Àzédyà-cèè-ɖɛ̀ɔ̀ vɔ́sì nìà kɛ cɛ̃ nàmàǔn dyi táà jè:

Hwòɖǒ-kɔ̃in-nyìnììn-nyɔ̀ mɛ táà hwòɖǒ-kɔ̃in-nyìnììn-ɖɛ̀ nyu-nyu dyi. Ké se-dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-ɖɛ̀ nyu-nyɔ̀ mɛ táà ɖɛ gbà hwìɖǐi-poìn-poìn dyi. Wa mɛ gmɔ̀ìn ɖé Bounɓo mɔ̀à à Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɛɛ gbo, nìí, Bounɓoɔ̀ mu wa wìǐn dyéìn, ké ɔ mu waà ɖɛ gbà séín ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn (Àzédyà 55:7).

Nàmàǔn-kɔ̃in-zĩ̀ìn-zĩ̀ìn se ɓɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ ké ɔ mìɔùn nyu kà ɔ ɖǎɔ̌ kà dyí sɛ́ɖɛ́ìn ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyúa kɛ, hwɛ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ. Ɔ se ná nìɛ̀ ɓɛ́ìn, sepóɛɖé nyɔɔ̀ nì gǐi mú ɖé nàmàǔn xwaún, ké ɔ se ɔ mìɔùn gbǎà ɓɛ́ìn. Kɛɛ nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ mɛ wɔ̃́ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ buɛ̀ sɔ̀ìn ɖé ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ xwaún.

► Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ mɔ̀ nyɔ nyuɛ ké nyɔ pó. Kà ɔ nìà náa, nìí, ɖɛ́ kɔ̃̀ jè à mɛ táà à nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi hwɛ̀ ɓɛ́ à kéà póɛ́?

Ɖɛ ɖòùn ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ hwɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛɛ mɔ̀ hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa. Kɛɛ ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐǐ taɓa jɛ́ɛ́ cáín, nìí, ɔ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ ɔ ké ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà. Kɛ́ɖɛ́ì gbo-dyi-dyi, ɓɛ́ ɔ mɔ̀à (jǎà-po-po) kɛ kè nàmàǔn gbo-sɔ̀-sɔ̀, ɓɛ́ ɔ mɔ̀à (nàmàǔn-dyi-táà-táà) kɛɛ, nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ ɓɛ́ìn wa nyuɛ ɓó ti dyúáɖòɔ̀ mú, kɛɛ hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mɔ̀ nyɔ ɓɛ́ìn nyɔ nàmàǔn gbo zàà. Hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓɛ́ ɔ póìn kà nyɔɛɛ mɔ̀ nyíí-ɖɛ̀ ɓɛ́ ɔ sɔ̀ ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gboɛ. (Ìfísĩ̀ɔ̀ 2:8-9). Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn dyi táà ní, nìí, se mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn xwaún pó.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò se nàmàǔn dyi táà mɔ́ ní, nìí, ɔ nìɛ̀ cɛ̃iń kà ɓɛ́ nàmàǔn mɔ̀ ɖɛín-ɖɛ̀ kɛ. Ɔ jǔ ké ɔ dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ se xwíníín ɖò kɔ̃̀ ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn dyi táà kɛɛ ní, nìí, ɔ dèɛ̀ hwòɖǒ kɔ̃ kà ɓɛ́ nàmàǔn se ɖɛ gbà ɖò jɛ́ɛ́ cá kɛ. Ké ɔ jǔ ké ɔ dyiɛ dyé kà ɓɛ́ ɔ nàmàǔnɔ̀ se ɖɛ gbà kɛɛ ní, nìí, ɔ se xwíníín kɔ̃̀ jè Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́à ɔ nàmàǔnɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n dyiɛɛ múin wɔ̃́.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò seɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ zaa ɖǎ ɔ kpɔ̃ jɛ́ɛ́ ɓó nàmàǔn nyu jè, ké ɔ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ kéɛ gǎ dyí dyéɛɛ ní, nìí, ɔ séè nàmàǔn gbo sɔ̀. Ké ɔ dyiɛ mú wɔ̃́ìn kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ nàmàǔn-nyɔ̀ kɛ, hwɛ̀ ké ɔ dyi jǎà-po-ɖɛ̀ ɖò ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn nyuɛń nì keɛɛ kíɖíí sí ní, nìí, ɔ séè nàmàǔn gbo sɔ̀ ke, sepóɛɖé ɔ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ kpɔ̃̀ìn kà ɔ zaa kɛɛ nyuɛń nì ke.

► Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa póìn kà nyɔɛɛ ɓéɖéín, nìí, ɖɛ́ mɔ̀ ɔ jǎà-po-poɔ̀ xwíníín nyɛ́?

(1) Ɔ dyéɛ kà ɓɛ́ ɔ se ɖɛ ɖò nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ ké ɔ mìɔùn dyí sɛ́ɖɛ́ìn nyɛ.

Sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpeɖeɛ̀-dyíin-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ɔ̀ nyuà ké ɓě póà dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa múɛ̀. Ɔ se ɓě mìɔùn nììn nyuu-ɖɛ̀, kɛɛ ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́á-jè-ɖɛ̀.Ɔ se kũ̀à ɓě ɖǎ nyuɛɛ pɛ́ɛ̀-ɖɛ̀, ɓɛ́ nyɔ ɖò ní kɔ̃̀ ɖà ɓɔ́ɖɔ́ Ìfísĩ̀ɔ̀ 2:8-9).

Ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ ɔ se ɖɛ ɖò nyuɛ ɓɛ́ìn mɔɔ (kũ̀à) ɖò seɛ nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ ké pó kɛ.

(2) Ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ìɛ̀ sáa-zà-zàɔ̀ ɖòùn ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ nàmàǔn kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ.

Sepóɛɖé dyììn ɖé Kɛ́ɖɛ́ì múɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn. Ɔ se à nàmàǔn ɓěɔ̀ ɖòùn, kɛɛ ɔ mɔ̀ ɓóɖó-kpà gànáà nyɔ ɓěɔ̀ nììn nàmàǔn ɓěɔ̀ ɖekè (1 Jɔ̃́ɔ́ 2:2).

Wuɖu mɔ̀à dyììn ɖé Kɛ́ɖɛ́ì múɛɛ xwíníín mɔ̀ Kɛ́ɖɛ́ìɛ̀ sáa-zà-zà nyuɛ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyià à nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n ɓɛ́ìn nyɛ.

(3) Ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɖòùn nyuɛ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ zĩ̀àìn ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in nyɛ̀.

Kɛɛ à dyi à nàmàǔn ɓěɔ̀ mú wɔ̃́ìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo ní, nìí, à ɓɛ́ìn ɔ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀, sepóɛɖé ɔ mɔ̀ dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀, ké ɔ mu à nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn, ké ɔ mu à se-dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-ɖɛ̀ séín bũ̌in wɔɔ̀ùn. (1 Jɔ̃́ɔ́ 1:9).

Ɔ jǔ ké nyɔɔ̀ dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ nyɔǔn ɓɛ́ìn póɛ dyììn ɖé hwìè kà kò ɖò ɓě múɛɛ ní, nìí, ɔ dèɛ̀ hwòɖǒ kɔ̃ kà ɓɛ́ kũ̀à ɓɛ́ìn ɔ póɛ̀n ɖekè, ké ɔ se Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ ɖòùn wɛ̃.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Àpɔ́sò 26:16-18 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ vɔ́sì ɓěɛ̀ cɛ̃ ɓá kũ̀à ɓɛ́ Pɔ́ɔ̀ ké ma kà nyuɛɛ jè dyíɛ́?

[1]Pɔ́ɔ̀ɛ̀ kũ̀àɔ̀ mɔ̀ ɓɛ́ ɔ ké ma nyɔǔn ɓě Kɛ́ɖɛ́ì gbo dyà. Vɔ́sì 18 dè ɖɛ mɔ̀à gbo-zĩàìn-zĩàìn nyɛɛ mɛ. Ɔ hwɔìn kà tíe-kpò gbo sɔ̀-sɔ̀ kè ce dyí dyi-dyi kè Sẽ́tɔ̃̀ɛ̀ kpéɔ̀ gbo sɔ̀-sɔ̀ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo-dyi-dyi, ɓɛ́ ɔ jǔ ké nyɔ ɓěɔ̀ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwìɖǐǐ taɓa ní, Gèɖpɔ́ɔ̀ ké waà nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn, ɓɛ́ wa ké pá ɓéɖé ɖé nyɔ ɓě ɓɛ́ ɔ ɖǎà ɔ mìɔùn nììn nyɔ ɓě mú nyuɛɛ hwìɛ̀. Ɖɛ nìà kɛ ɓɛ́ìn kpáa dyììn ɖé Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú.

Ɓɛ́ nyɔ ɖò ké nàmàǔn gbo sɔ̀, ɓɛ́ ɔ ké jǎà-po-nyɔ̀ jǔɛɛ, ɔ mɔ̀ gbo-zĩàìn-zĩàìn vɛ̀nɛ̀ cá. Báɓòɔ̀ ɖá ɔ dyi ná nìǐn, nìí, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ nyɔɔ̀ nyu ɖe ɖie. (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:17). Ɖɛ ɓě nì ma kĩ́ín nyɛɛ ɖǎ dyi zi, ké wa ɖá ɖɛ ɖìè jǔ.

Ɔ dyi ná nìǐn, nìí, nyɔ ɖǎà gbo zĩàìn nyɛɛ pòìn kũùn-kpò kɔ̃ín gàná cá, ké ɔ táà ɓiè-ɖɛ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́ múɛɛ ɓiè-ɓiè dyi, ké ɔ gmɔ̀ìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo gàná cá (1 Tɛ̀sàɖónìà 1:9).

Gbo-zĩàìn-zĩàìn nìà kɛ mɔ̀ ɖɛ ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě se hwìɖǐi dè kánáá pūɛ (1 Píɖɛ̀ 4:3-4). Ɔ kpèìn wa hwìɖǐi ɓɛ́ nyɔ ɖò ké kà ɓó gbo zĩàìn cá kɛ. Ɔ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔɔ̀ mìɔùn nììn wóɖó-nyɔ̀ ɓě ké ɔ gbo vɔ̃ (Máfíò 10:34-36).

Ɔ ɖǎ ná nìǐn, nìí, nyɔ zĩàìn kà gboɛɛ ní dè dɔ́ɔ́ ɓě ɓá ɓóɖó-kpàà mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ jè dyíɛ ɖe, ké wa tó ní nyu ɔ ɖe fɔɔ. Ɖɛ nìà kɛ tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ gbo zĩàìn gàná cá kɛ (1 Jɔ̃́ɔ́ 2:15). Nyɔɔ̀ mu jǎà-po-nyɔ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě mú ɖɛ̀ɓɛ̀ìn, ké ɔ mu mɔ́ùn ɓɛ́ ɔ kè wa ké dyí-poìn-poìn ɓě mú peɖeìn (1 Jɔ̃́ɔ́ 3:14).

Nyɔɔ̀ ɖǎ gbo zĩàìn ní, ɖɛ ɓě kɔ̃̀ tó nyu ma ɔ kɛɛ tó ní nyɔ ɔ ɖe. Mú-dɔ̃̌-dɔ̃̌ mu ɓó ɔ hwìǐ dyiìn ke dyɛo, kɛɛ ɔ mu kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ kéɛ dyi ɓàɖàìn, sepóɛɖé nàmàǔn-hwòɖò-dyùàɔ̀ se ɔ wuɖuí kɔ̃̀ ɖe. Gèɖèpɔ́ɔ̀ Wuɖuɔ̀ kɔ̃̀ tó muá ɔ nyuùn, sepóeɖé ɔ ɖǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ wɔ̃ dɔ̃̌ jè (1 Píɖɛ̀ 2:2-3).

Nyɔ ɓɛ́ ɔ zĩàìn gboɛɛ ɖɛ̀ɓɛ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mú, ké ɔ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké ɔ hwòɖǒ dyi dè. Ɔ nyu ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ, ké wa dè ɔ hwòɖǒ dyi (1 Jɔ̃́ɔ́ 5:2-4).

Nyɔ ɓɛ́ ɔ zĩàìn gboɛɛ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓéɖé gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn dyììn ɖé ɓaà-ɓaà mú (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 1:2).

► Cɛ̃ gbo-zĩàìn-zãàìn ɓɛ́ ɔ dyi ɖé nyɔ ɖòɛ̀ fɛ̀ɛ̀ mú ɔ jǔ ké ɔ ɖǎ Kɛ́ɖɛ́ì gbo dyi níɛɛ jè ɖé m̀ mìɔun nììn wuɖu mú.

Báɓòɔ̀ ɖá nyɔ ɖò ɖǎ wóɖó ɖe ɖie ní, nìí, ɖɛ séín ɖǎ ɖɛ ɖìè jǔ. Ɖɛ ɖìè ɓěɔ̀ hwɔìn kà:

• Ɔ ɖǎ kpeɖe ɖìè ɓéɖé —Ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀-kpèɖè (2 Píɖɛ̀ 1:4)

• Ɔ ɖǎ Nàìn-nyɔ̀ ɖìè ɖò ɓéɖé—Ɔ mɔ̀ Kɛ́ɖɛ́ì, dyììn ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mú (Máfíò 23:10, Wóɖómà 8:14)

• Gèɖèpɔ́ɔ̀ Wuɖuɔ̀ tó ɖìè ɖǎ ɔ nyu (1 Píɖɛ̀ 2:2)

• Ɔ ɖǎ ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn ɖìè ɓéɖé (Wóɖómà 5:5, 1 Jɔ̃́ɔ́ 4:7-8)

• Ɔ ɖǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyú ɖìè jǔ (Jɔ̃́ɔ́ 1:12)

• Ɔ ɖǎ Gbo-kpá-nyɔ̀ ɖìè mɔ̀à Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ kɛɛ ɓéɖé (Jɔ̃́ɔ́ 14:16, Wóɖómà 8:26-27)

• À dyi nàmàǔn nyu ní, à Bìì-wùɖù-nyɔ̀ ɖìè mɔ̀à Jízɛ̀ Kɛ́ɖɛ́ì kɛɛ, ɔ ɖǎ ɔ ɓéɖé (1 Jɔ̃́ɔ́ 2:1)

• Ɔ ɖǎ hwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ ɖìè mɔ̀à sè-ná-sèɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kɛɛ ɓéɖé (Jɔ̃́ɔ́ 3:15, 1 Píɖɛ̀ 1:3)

► Hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ gbà ɓěɔ̀ nyɛ́ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ɖò kéɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ jǎà-po-nyɔ̀ kɛɛ́?

Nyɔ ɖò ɓɛ́ìn dyɛ̀ hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ jǎà-po-nyɔ̀ kɛ, sepóɛɖé

• Ɔ ɖǎ níɔ kpá jè.

• Ɔ ɖǎ cɔ́cì-nyɔ̀ jǔ jè.

• Ɔ po Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɖíɛ́ ɓě jǎà jè.

• Ɔ kpɔ̃ gma ɖíɛ́ ɓě ɓá ɓiè-ɓiè dyíɛɛ dyi jè.

• Ɔ nɔ̀mɔ̀ kpeɖeín jè.

• Ɔ ɖǎ zùǔn-ɖɛ̀ ɓě xwai nyu jè.

• Ɔ ɖǎa gbɔ po ɓɛ́ ɔ ké cĩ́ ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú jè.

Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ ɖɛ ɓě nìà kɛ ɖò hwòɖǒ-kɔ̃-dè-dè se nyɔ ɖò jǎà-po-nyɔ̀ mú nyu kɛ.

Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo jɛ́ɛ́ cá ɖɛ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ à kéɛ dyuò kà ɓɛ́ à ɖǎ wóɖó ɖe ɖieɛ. À ɓɛ́ìn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à jè dyi kpɔ̃ kɛ. À se ɓéɖé ɓɛ́ à ké fã̀à-peɖe-peɖe mú cĩ́, sepóɛɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à dɔ̃ ɓɛ́ à ké ɔ dyú ɓě jǔ (Wóɖómà 8:15-16).

Hwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ nìà kɛ hwɛ̀ gbɔ ɖé à mú gàná cá. Ɔ jèɛɛ, à se ɓéɖé ɓɛ́ à ké fɛ̃̀ìn ɓó zaa-wɔ̃-po-wèɔ̀ xwíníín (1 Jɔ̃́ɔ́ 4:17). Nyɔ ɖíɛ́ ɓě cɛ̃ɛ kà ɓɛ́ wa mu dyɔún muùn wɛ̃, kɛɛ ɖɛ à mɔ̀ùn dèà hwòɖǒ kɔ̃ɛɛ ɓúá dyí vɛ̃in ké ɔ zi wa nììnɔ̀ dyí. Nyɔ ɖò mɛ ɓɔ́ɔ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kà ɓɛ́ pó-póɔ̀ mɔ̀ ɓó nyɔ séín bììɛ. Hwòɖǒ-po-naín ɓɛ́ nyɔ ɖò ɓɛ́ìn ɓéɖéɛ kɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ ɔ kéɛ hwòɖǒ kɔ̃ dè kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ.

► Xwɛ̌ nyɔ ɖò ɓɛ́ìn dyí dyuòɛ̀ nyuɛ jɛ́ɛ́ cá kà ɓɛ́ ɔ sɛ́ɖɛ́ìn dyíɛɛ kɛ́?

Nyɔ ɖíɛ́ ɓě dè ɖɛ ɓě ɓɛ́ wa poìn hwìɖǐi ɖé wa mìɔùn múɛɛ hwòɖǒ kɔ̃, kɛɛ hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ ɓě nì náa ɓɛ́ìn gbo zĩàìn mɔɔ wa ɓɛ́ìn m̀ hwìǐ zàìn.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖòɛ̀ cĩ́-cĩ́ dyi gbo zĩàìn ní, nìí, ɖɛ nìà kɛ nyuɛ zàse kà ɓɛ́ ɔ mìɔùn ɖǎ gbo zĩàìn nyɛ, kɛɛ cĩ́-cĩ́ ɖìè nìà kɛ ní dyi wàɖà cá, ti ɓɛ́ nyɔɔ̀ zĩàìn kà gbo nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛ. Tia ɓaɖaa, nyɔɔ̀ seɛ zàse ɖò ɓéɖé kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ pó kɛ. Ɔ jèɛɛ, nyɔ ɖòɛ̀ cĩ́-cĩ́ dyi gbo zĩàìn ní, nìí, ɔ seɛ xwíníín mɔ̀ ɔ ɖǎ pó.

Ɔ jǔ ké jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ dyiɛ dyí dyuò kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ pó-pó-hwìèɔ̀ gbo nà kà Báɓòɔ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛɛ ní, nìí, hwɛ̀ ké ɔ ɓɛ́ìn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ pó kɛ. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà jǎà, ké ɔ dyiɛ náa jǎà po ní, nìí, ɔ ɓɛ́ìn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ ɔ kɔ̃in zĩ̀ìn nyɛ. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò ɖǎ ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà, ké ɔ ɖǎ jǎà po ní, nìí, Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyí nyɔɔ̀ zàse ɖò mɔ̀à Zùù Hwɛ̀ǐn-hẁɛǐnɔ̀ kɛ, kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyú jǔ kɛ.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyú kɛ, ké ɔ séè ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà ke gàná cáín nìí, ɔ se ɔ mìɔùn jǎà gbo nyuɛ́ nì, ké ɖɛ nìà kɛ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ ɔ ké ɔ mìɔùn hwìǐ zàìn.

Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi (1) nàmàǔn dyi táà gàná cá, (2) ké ɔ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ dè taɓa kà Báɓòɔ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛ, (3) ké Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ dyiɛ zàse nyu ní, nìí, ɔ se ɔ mìɔùn cáa ɓɛ́ìn. Hwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ nìà kɛ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ Wuɖuɔ̀, ké à ɓɛ́ìn ɔ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀. Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyíìn ɔ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ mú kánáá pū.

Bĩ̀ǎ-zà-zà: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa nyɛ́ìn ma múɛɛ ɖǎ wa mìɔùn gìɖìǐ pṹa dyà ɖe. Ɖé pó-pó múɛɛ, à nyuɛ ké gìɖìǐ nì ɓó à kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:19, Wóɖómà 5:1).

Ɖɛ dyi-zĩ̀ìn-zĩ̀ìn: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ dyí-gbǒ-ɖɛ̀ ɖò ké ɓó hwìǐ sɔ̀ kɛ. Ɖé pó-pó múɛɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à dyí-gbǒ-ɖɛ̀ mɔ̀à nàmàǔn wɛ̃ɛ ɓó à hwìǐ zà (Híìbúɖúù 8:12).

Mú-gbǎàìn-ɖɛ̀: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ ɖɛ ɓɛ́ nyɔ ɖò tò ɓɛ́ ɔ kéɛ nyu ɓɛ́ nyɔ ɖò nììn dyoɖo-hwòɖò ké wáɖá kɛ. Ɖé pó-pó múɛɛ, sáa-zà-zà ɓɛ́ Jízɛ̀ nyu ma kà kɛɛ nyuɛ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyoɖo-hwòɖòɔ̀ wáɖá ma ɓó à gbo (1 Jɔ̃́ɔ́ 2:2).

Buɛ̀-buɛ̀: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ wa gbǎà nyɔ ɖò sɔ̀ìn ɖé nyɔ kà kò ɖò nììn kpé xwaún. Ɖé pó-pó múɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ à Nɔɔ́-nàmàùn kè nàmàǔnɛ̀ kpé xwíɖíi zà (Ɖúù 1:74, Wóɖómà 6:6, 12-18).

Gbǎà-gbǎà: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ nyɔ ɖò pɛ́ɛ̀ kpa ɖò, ɓɛ́ ɔ ké nyɔ ɖò mɔ̀ùn póìn jè. Ɖé pó-pó múɛɛ, Jízɛ̀ɛ̀ mɛ́-mɛ́ɔ̀ mɔ̀ kpaɔ̀, ké ɔ nyuɛ ké à ɖǎ nàmàǔnɛ̀ gǐì kè ɔ nyɔ gǎ-dyéìn-dyéìnɔ̀ xwaún buɛ̀ (Ìfísĩ̀ɔ̀ 1:7, Tátɔ̀ 2:14).

Dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-sɛ́ɖɛ́ìn: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ nyɔ ɖò hwɛ̀ mú mɔɔ zaa se ɔ kpɔ̃. Ɖé pó-pó múɛɛ, nàmàǔn-nyɔ̀ ɓɛ́ zaa kpɔ̃ɔ ɖǎ dyí sɛ́ɖɛ́ìn, sepóɛɖé Jízɛ̀ mɛ́ ma ɓó ɔ bìì (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:19, Wóɖómà 5:1).

Cĩ́-cĩ́ se kɛɛ ɖò ɓéɖéɛ: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyuɛ ké nyɔ ɖò hwɛ̀ mú. Ɖé pó-pó múɛɛ, nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ zĩàìn gbo, ké ɔ zɛ̃̀ìn Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyú mú. Ɖé Pɔ́ɔ̀ɛ̀ gbo-tò-cèè-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ pàɖǎ múɛɛ, ɔ ɖáìn jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ “mú-hwɛ̀-nyɔ̀ ɓě” (Ìfísĩ̀ɔ̀ 1:1, Kɔ̀ɖɔ́sĩ̀à 1:1, Fèɖópĩ̀ɔ̀ 1:1).

Dyú jǔ-jǔ: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké nyɔ ɖò nììn dyú jǔ gàná cá kɛ. Ɖé pó-pó múɛɛ, à mɔ̀ǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyú ɓě (Jɔ̃́ɔ́ 1:12, Wóɖómà 8:15).

Wóɖó-wóɖó ɖe ɖie/Fɛ̀ɛ̀ ɖìè: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké fɛ̀ɛ̀ ɖìè ɖò cĩ́-cĩ́ gbɔ dè kɛ. Ɖé pó-pó múɛɛ, jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ dè fɛ̀ɛ̀ ɖìè gbɔ. (Ìfísĩ̀ɔ̀ 2:1, Jɔ̃́ɔ́ 7:38-39, Gàɖézìà 4:29, Jɔ̃́ɔ́ 3:5).

Dyí-dyuòìn-bɛ̃̀ kɔ̃-po-po: Wuɖu nìà kɛ xwíníín mɔ̀ wa po ɖɛ ɖò bɛ̃̌ kɔ̃ ɓɛ́ wa ké nyɔ kɔ̃̀ɔ̀ kɛɛ dyí dyuò. Ɖé pó-pó múɛɛ, Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ dyuò à dyí kà ɓɛ́ à mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃̀ɔ̀-ɖɛ̀ ɓě kɛ (Ìfísĩ̀ɔ̀ 1:13).

Nyɔ ɖò ɓɛ́ìn hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ ɔ ɖǎ póɛ, sepóɛɖé ɔ wɔ̃́ɔ kà ɓɛ́ nyɔ pó dyììn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀ mú ɔ jǔ ké m̀ dyi hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖé níɛ. Nyɔ nì náa séè ɔ nàmàǔn ɓěɔ̀ dyi táà ke gàná cá, sepóɛɖé ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɔ se ɓéɖé ɓɛ́ ɔ kéɛ náa nyuɛ. Ɔ se ɔ mìɔùn dyé ɓɛ́ ɔ ké nàmàǔn-nyɔ̀ kɔ̃̀ zaa Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké wɔ̃ poɛɛ jǔɛ. Ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́, wa dyi níiń Gèɖèpɔ́ɔ̀ jĩ́ájèɔ̀o ní, nìí, ɔ xwíníín mɔ̀ ɔ mɛ mu dyúa ɓɛ́ ɔ ké ɔ hwòɖǒɛ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nyu pū kɛ. Ɔ séè gbo zĩàìn ke dyɛo, kɛɛ sepóɛɖé ɔ ɖá ɔ mɔ̀ǎ Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ jèɛɛ, ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ǎ jǎà-po-nyɔ̀ kɛ. Ɔ séè ɔ mìɔùn Kɛ́ɖɛ́ì xwáɖáún zàìn ke dyɛo, kɛɛ ɔ ɖá ɔ ɖǎ Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi kpɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké ɔ fɛ̀ɛ̀ɔ̀ wáká ɖò jǔ, hwɛ̀ ké ɔ nì fɛ̀ɛ̀ ɓɛ́ ɔ mɔ́ cĩ́ɛ dyiɛɛ cĩ́ɛń ke. Ɖɛ nìà kɛ se pó-pó kɔ̃̀ jè nìà ɓó à kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛɛ gbɔ-dè-dè, kà Báɓòɔ̀ nyuà pó-póɔ̀ mɛ dèɛ̀ kɛ.

(1) Ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ múɛɛ, à cɛ̃́ wuɖu ɓaɖa-bùè ɓá pó-pó dyíɛɛ jè. Ɖé gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó m̀ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛ múɛɛ, zaìn wuɖu ɓěɔ̀ nyɔ ɓě fɛ̃́ìn xwa mìɔ ɖé m̀ gboɛɛ jè kɔ̃in ɖé wuɖu-kpò gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ mú. Wuɖuɔ̀ ɖíɛ́ ɓě nì ɓó ké m̀ ɓéɖé ɓɛ́ m̀ ké wa jè hwìɖǐi poìn mìɔe?

(2) M̀ dyi kà Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nà jè nyu nìɛ̀ ɖé nì ɓíɖí-ɓòɖòɔ̀ kɔ̃ mɔɔ ɖé nì gbɛ̌ɛ̀ɔ̀ múɛɛ dya gmɔ̀ ní, ɖɛ́ nyɔǔn ɓě ɖá Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nà kpa kɛ́? Dè nyɔ-dù kò-kò ɓě mɛ, ké zaìn ɖɛ wa mɔ̀ùn ɖá Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nà jǔɛɛ jè kɔ̃in. Céèɛ̀ céè-ɖɛ̀-mì sɔ̃́ mɔɔ tã kɔ̃. Wa nììn hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ ɓě ɓá nàmàǔn-dyi-táà-táà kè hwìɖìǐ-taɓa-taɓa póìn kà nyɔɛ mɔɔ tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě jè dyíɛɛ, ɖɛ́ mɔ̀ ɖɛ se dyí sɛ́ɖɛ́ìn ɖò ɓɛ́ ḿ dyé ɖéɛ́? Zaìn jè kɔ̃in.