Lesson 6: Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ Kũ̀à

Nyí ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ sɔ̃-kɔ̃ún-dyi-po-po nìà ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ wa hwɛ̀à gbo ɖieɛɛ dúí-jɛ̀ɖɛ̀ìn-naín nyɛɛ ɖe. Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖò-ɖò mɛ céè gɔ̃̌-jǔ-wùɖù ɓěɔ̀ sɔ̀ìn ɖé ɔ hwòɖǒ bũ̌, ké ɔ mɛ ɓɔ́ céè-ɖɛ̀ ɖò mú gmɔ̀ɔ̀ mɔɔ ɔ kè ɔ mǔè ɖò mɛ ɓɔ́ dɔ́ɔ́ dèɛ̀.

Ɔ jǔ ké à ɖǎ vɔ̃ tee, ké à ɖǎ ɖɛ cɛ̃́, ké à ɖǎ hwìè ɓě ɓá kà à ké Kɛ́ɖɛ́ì bìì kũ̀à nyuɛ nyu kɛɛ dyí dyuò ní, nìí, à sɔ̀ dyí ké à dè nyɔǔn-dyùɛ̀ kpé hwòɖǒ kɔ̃ ɖe ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ kũ̀àɔ̀ wáún. Kɛɛ kà Àpɔ́sò Pɔ́ɔ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛɛ, ɔ ɖá, “Sepóɛɖé à mìɔùn se ɖɛ ɓě nìà kɛ dyí ɓɛ́ìn. Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ̀ nyɔ nyuɛ ké à ɓɛ́ìn ɖɛ ɓě nìà kɛ dyí” (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 3:5).

Pɔ́ɔ̀ ɖá ti ɔ nì ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù wáɖáuń wɛ̃ɛ, ɔ se ma nyɔ nyɔǔn hwòɖǒ-fɔ̃̀nɔ̀-wùɖù mú cáìn, kɛɛ ɔ dè ma Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃, ɓɛ́ nyɔ ɓě nì ma kà ɔ ɖùǔ gbo tòɛ̌n nyɛɛ ké se nyɔǔn-dyùɛ̀ hwòɖǒ-fɔ̀nɔ̀-fɔ̀nɔ̀ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ dè, kɛɛ ɓɛ́ wa ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ dè (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 2:4-5). Pɔ́ɔ̀ mɔ̀ ma céè-ɖɛ̀-dyuò-nyɔ̀ vɛ̀nɛ̀ ɖò, kɛɛ ɔ se ma ɔ ɖɛ-dyuò-dyuòɔ̀ hwòɖǒ-kɔ̃-dè ɓɛ́ ɔ ké zùǔn-ɖɛ̀ ɓě nyu.

Pɔ́ɔ̀ céè ma Tɛ̀sàɖònákà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo, ké ɔ ɖá, “Sepóɛɖé à kpa ma bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ɖé ɓě gbo. Ɔ se ma ɖé wuɖuɔ̀ ɖòùn mú, kɛɛ ɔ mɔ̀ ma ɖé kpé mú, ɔ kè ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mú. Ké ɖɛ à cɛ̃ ma kɛɛ, à dyuòɛ̀ ma dyí cá kà ɓɛ́ ɔ mɔ̀ ma jǎà kɛ” (1 Tɛ̀sàɖónìà 1:5). Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ nyuɛ ké wa kpɔ̃ ma bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi.

Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo kà ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ muɛ ma ɓóɖó-kpàà nyɔ ɓěɔ̀ dyí tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ wa nyu nàmàǔn, ké wa se dyí sɛ́ɖɛ́ìn, ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu wa zaa wɔ̃ poùn wɛ̃ (Jɔ̃́ɔ́ 16:8). Jízɛ̀ ɖá nyɔ ɖò se ɔ gbo dyiɛ ɓɛ́ìn, ɔ sèìn ké Ɓǎɔ̀ dyà dyɛ nyɔɔ̀ ɔ gbo hwɛ̀ (Jɔ̃́ɔ́ 6:44).

• Ɔ tɛ̀mɛ̀ìn nàmàǔn-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖɛ ɓě wa bĩ xwaa wa dyí (Jɔ̃́ɔ́ 16:8).

• Ɔ nyí nyɔ ɓě se ma fɛ̀ɛ̀ ɓéɖé ɓó waà nàmàǔn ɓěɔ̀ jèɛɛ zùǔn-fɛ̀ɛ̀ (Jɔ̃́ɔ́ 3:5, Ìfísĩ̀ɔ̀ 2:1).

• Ɔ cɛ̃ ma jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖɛ ɓě Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ ma wa bìì nyuɛɛ jè wa gbo (Ìfísĩ̀ɔ̀ 1:13, Ìfísĩ̀ɔ̀ 4:30).

• Ɔ mɔ̀ jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kũ̀à-nyí-nyɔ̀ (Àpɔ́sò 13:2, 4).

• Ɔ nyí jǎà-po-nyɔ̀ ɓě ɓɛ́ cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖoɓo kɛɛ kpé (Àpɔ́sò 1:8).

• Ɔ tɛ̀mɛ̀ìn jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖɛ (Jɔ̃́ɔ́ 14:26, Jɔ̃́ɔ́ 16:13; 1 Jɔ̃́ɔ́ 2:27).

• Ɔ mɔ̀ jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ nàìn-nyɔ̀ (Gàɖézìà 5:25).

• Ɔ nyuɛ ké jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖáɓá ɖɛ ɓě mɔ̀ wa mìɔùn nììn mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ kɛɛ tó ɖé wa mú (Wóɖómà 8:13).

► Xwɛ̌ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nyu à dyí-zĩ̀ìn-ɖɛ̀ jǔɛ ɖé à bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-kpaɔ̀ mú kɛ́? Ɖɛ́ mɔ̀ ɖɛ kĩà dyí ɓě ɓɛ́ à nyu dyììn ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ-kɔ̃-dè-dè mú kɛ́?

► Ɖɛ́ à mɛ cɛ̃ ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ kè hwìè ɓě kɔ̃̀ mú à ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃ɛ jè dyí kɛ́?

Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à ɓɛ́ à ké jǎàɔ̀ jè nyɔ ɓě gbo cɛ̃. À mɛ cɛ̃ ɔ jè nɔ̀mɔ̀ dyíin cá ɓɛ́ nyɔ ɓě ké ɖɛ à cɛ̃à kɛɛ múin wɔ̃́.

À mɛ ɓɔ́ɔ hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ à dè Zùǔ Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ jèɛɛ, à mɛ ɓɔ́ à fɔ̀nɔ̀-hwòɖǒɔ̀ kɔ̃ poɛ dyììn ɖé ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ mú kɛ.

Pɔ́ɔ̀ ɖá ɔ vɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn pɛ́í po (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:11). Ɔ cɛ̃ɛ Tímétè gbo ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ cɛ̃́, ɓɛ́ ɔ ké jǎà-wùɖùɔ̀ nyɔǔn tɛ̀mɛ̀ìn dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-kà (2 Tímétè 2:15). Ɖɛ ɓě nyuɛ ɓɛ́ Bounɓoɔ̀ gbo-nì-nyɔ̀ dyi ɖɛ kpaa ɖò mɔ̀, ɔ mɛ ɓɛ́ìn kpé ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn nɔ̀mɔ̀ dyíin (2 Tímétè 2:24).

Àpɔ́ɖè mɔ̀ ma bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ ku ma dúún mìɔ kɛ. Pɔ́ɔ̀ dè ɔ mɛ kà ɓɛ́ ɔ dyuò ma wùɖùɛ̀ mìɔ, ké ɔ dyuò ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-cèè-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ nɔ̀mɔ̀ dyíin, ké ɔ mɔ̀ ma hwòɖǒɛ̀-fṹà-nyɔ̀ kɛ (Àpɔ́sò 18:25-26). Kà ɔ nyu ma nyɔ ɓěɔ̀ ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn dyììn ɖé nyíí-ɖɛ̀ ɓɛ́ Zùùɔ̀ nyí ma ɔ kɛɛ múɛɛ nyuɛ ké nyɔ ɓěɔ̀ hwòɖǒ dèìn ma ɔ múin mìɔ.

Àpɔ́sò Píɖɛ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ nyɔ ɖò dyiɛ à gbo cɛ̃ ɓɛ́ à ké hwòɖǒ-kɔ̃-dè-ɖɛ̀ nìà ɖé à múɛɛ jè kɔ̃in zaìn ní, nìí, à mɛ dyé ti ɓɛ́ à ké ɖé wuɖu zà ti séín ɓàɖà (1 Píɖɛ̀ 3:15).

Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù ɓě nìà kɛ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mu kpé ɓě ɓɛ́ ɔ nyíà à kɛ kè ɖɛ ɓě à cɛ̃́ɛ mana kɔ̃ poùn ɔ jǔ ké à dyi ɔ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nyu níɛ. Ɖáa ɓɛ́ ɔ ɖáà à kɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ à ké ɔ bìì kũ̀à nyu ɖé à kpé séín kè à gana séín mú.

Ɖé Àpɔ́sò 1:4-5 múɛɛ, Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo ɓɛ́ wa ké ma fòìn, ɓɛ́ wa ké níɔ kpá ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mú. Ɔ ɖáìn ɖɛ nìà kɛ “Ɓǎɔ̀ nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀.” Ɔ nyuɛ ma náa ɓɛ́ wa ké ɔ zàse jǔ ɖé ɓóɖó-kpàà dà séín (Àpɔ́sò 1:8).

Ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɔ̀ǎ ma jǎà-po-nyɔ̀ ɓě dyɛo, kɛɛ ɓó nyɔǔn-dyù nàìn-nàìn ɓɛ́ ɔ seà zùǔn-ɖɛ̀ kɛɛ, ɓɛ́ Jízɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ma kà waa wáún wɛ̃ɛ, ɖɛ ɖò se ma ɓíɖíi ɖe ɓɛ́ wa kéɛ ɓéɖé ɖé waà hwòɖǒ-dyùɔ̀ mú hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké ma kpé ɓɛ́ìn ɓó kũ̀àɔ̀ nyu jè. Zɔ̃ tã kɔ̃̀ xwíníín ɓɛ́ nyɔ-ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-nyɔ̀ vɛ̀nɛ̀ɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ma kà wa ɖɛɛ ɖòùn seɛ ma nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ wa ké ɖɛ kpa ɓó kũ̀à nìà kɛ nyu jè, ɔ jǔ ké wa se ma ɖɛ nìà ɓóɛ ɖé waà hwòɖǒ-dyùàɔ̀ mú ɓéɖé ní. Hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké ma kũ̀à ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nyíà kpé, ké ɔ gmɔ̀à dyíɛɛ nyu, kà Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyuɛ ma kà gbɔ poɛ kɛɛ, wa kɔ̃̀ ɓɛ́ wa ké ma ɖɛ ɖò ɓéɖé ɖé wa hwòɖǒ-dyù ɓěɔ̀ mú, ké Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mɔ̀ nyɔ ɓéɖé kpé ɓɛ́ ɔ ké ma wa ɖɛɔ̀ hwòɖǒ bũ̌ po.

[1]Wa ɖǎ ma ɖɛ nìà kɛ jè dyuò kĩ́ín ɖé zɔ̃ tã ɓɛ́ Jízɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ma kà wa ɖɛ kɛɛ xwíníín. Ti ɖíɛ́ ɓé ní waà hwòɖǒ dyá ma ní, ɔ hwɔìn kà ti wa mɔ́ ma kà nyɛ ɖáa dyi sɔ̀ìn ɖé dyɔún, ɓɛ́ ɔ ké ma kà nyɔ ɓě se ma wa jè dyi kpɔ̃ɛɛ mú gbɔɔ̀ kɛ (Ɖúù 9:54-55). Ké ti ɖíɛ́ ɓě ní wa ɓɔ́ɖɔ́ìn ma waà ɓiè-ɖɛ̀ɔ̀ jè dyí mìɔ, ɔ hwɔìn kà ti wa poà gàa ɖò ɓɔ́í ɓɛ́ ɔ ní kɔ̃̀ɔ̀ ɖà nyɔ ɖò zùù gbà mú zà, sepóɛɖé wa mɔ̀ nyɔ se ɔ kpéɔ̀ nyí jèɛ (Máà 9:38). Wa hwòɖǒ po ma ɖɛ vɛ̀nɛ̀-vɛ̀nɛ̀ ɓě gbɔ, ké kpé jè kpɔ̃ ma wa hwòɖǒ mìɔ, ɔ hwɔìn kà ti waà nyɔ sɔ̃́ sèà wa mǔè ɓěɔ̀ ɖe, ké wa dyià Jízɛ̀ kpé vɛ̀nɛ̀ zɔ̀ìn nyɛ (Máà 10:35-41).

Wa cɛ̃ɛ ma ɖé wa mìɔùn hwìɛ̀ nyɔ mɔ̀ nyɔ kpa ɖɛ ké ɔ zi wa séín dyíɛ (Máà 9:33-34). Dɛ̃ nyu ma wa ɓá ɖɛ nìà kɛ jè dyí, ti Jízɛ̀ dièà wa dyi kɛ. Ɔ tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ wa se dyuò kɛbì waà hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ɔ̀ sɛ́ɖɛ́ìn ma dyí níɛ.

Jízɛ̀ dèɖě ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɓoi ti wa nì ma Bounɓoɔ̀ ɖii-ɖɛ̀ hwɛ̀ìn gbɔɔ̀ ɖiɛń nyɛ, ké ɔ cɛ̃ɛ wa gbo kà ɓɛ́ wa mɛ dyà ma wa mìɔùn ɓíɖíi tee, kà ɔ nyuɛ ma kà wa bũ̌ nyuɛ kɛ (Jɔ̃́ɔ́ 13:14). Tia ɓaɖaa, wa séè ma kà ná nyɔǔn-dyù jè gbo-kɔ̃̀-kɔ̃̀ nì náa dyé ɖò. Ɔ jèɛɛ, wa nɔ́ɔ̀ ma ɓɛ́ wa ké ma ɖɛ dyúáɖòɔ̀ ɖé wa mìɔùn hwìɛ̀ nyu ɓó hwìo-kà nìà ɓóɛ. Ɔ se ɖɛ ɓɛ́ ɔ ké ma ɖɛ kĩà dyí jǔ ɖé wa gbo jèɛ, kɛɛ wa nì ma wa mìɔùn dyí ɓúáǐn pū.

Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma wa gbo kà ɓɛ́ wa mɛ ɓéɖé ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn ɓɛ́ ɔ ku dyi mìɔ, ké ɔ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké ɔ ɓǎto ɖò bìì mɛ́ kɛ. (Jɔ̃́ɔ́ 15:12-13). Wa poɛ̀n ma hwìɖǐi kà wa ɓéɖé ma ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn nì náa níɛ, kɛɛ ɔ se ma ná nì. Sepóɛɖé wa cɛ̃ɛ ma kà ɓɛ́ wa kè Jízɛ̀ mu ma mɛ́ìn nyɛ ní dyɛo, kɛɛ ti sójà ɓěɔ̀ kpɔ̃ ma Jízɛ̀ kɛɛ, wa gbɛ̌ ma ɔ ɖei, ké wa kpá ma xwáɖáún (Máà 14:31, 50).

Gàa ɓě nìà kɛ mɔ̀ nyɔ ɓéɖé kpé ɓɛ́ wa ké ma kà nyɔǔn nàìn kè ɓɛ́ wa ké ma kà cɔ́cìɔ̀ dyi ɓeìn, ti ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ì se ma ɓó wa gbo nì ɖe ɖé nyɔǔn-dyù-kpòɖò-dyùà mú kɛ. Jízɛ̀ dyuòɛ̀ ma dyí kà ɓɛ́ gàa ɓěɔ̀ se ma kũ̀à nìà kɛ nyuɛ ɓɛ́ǐn mu, ɔ sèìn ké wa dyé ma ɖɛ wa kɔ̃̀ wa ké ma kà ɓéɖé ɖé waà hwòɖǒ-dyùà ɓěɔ̀ múɛɛ hwɛ̀. Ɔ jèɛɛ, ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo ɓɛ́ wa ké ma ɖé Jùɖúsɛ̀ɖɛ̀ìn-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ mú dyi gã tee, ɓɛ́ wa ké ɖɛ ɓɛ́ Ɓǎɔ̀ ɖéìn ma kà wa nyɛ́nɛ́ín nyɛɛ dyé hwɛ̀ (Àpɔ́sò 1:4-5). Nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ nìà kɛ mɔ̀ níɔ-kpá-kpá ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ mú. Nyɛ́nɛ́ín-ɖáìn-ɖɛ̀ nìà kɛ zi ma ɖɛ kpauń mìɔ, ké wa se ma cɔ́cìɔ̀ dyúa kpaa ɓɛ́ìn ɔ jǔ ké wa seɛ ma ɓéɖé ní.

Ɔ seɛ ma wa gbo cɛ̃ kà ɓɛ́ wa ɓéɖé ɓɛ́ wa ké ma ɖɛ cɛ̃́ ɖe mìɔ, mɔɔ wa ké ma ti tɔ̀mɔ̀ǔn-tɔ̀mɔ̀ǔn dyí ɖú hwɛ̀ ɓɛ́ wa ké ma dyi ku ɖé zùǔn wɛ̃. Ɔ ɖá wa ɓéɖé ɓɛ́ wa ké ma ɖé Jùɖúsɛ̀ɖɛ̀ìn-hwɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ mú dyi gã̀ tee, ɓɛ́ zùǔn-ɖɛ̀ kpa ɖɛ nìà kɛ ké ma wa dyí wóɖóìn hwɛ̀.

Ɖɛ kpá ma kà ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo ɓó Pɛ́nɛ́kɔ̀-wèɔ̀ ɓaɖaa, à ɖáìn Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nyɔ-múin-dyíìn-dyíìn. (Àpɔ́sò 2:4). Ɖɛ kúɖúú ɓě kpá ma ɓó Pɛ́nɛ́kɔ̀-wèɔ̀ ɓaɖȧ dyɛo, kɛɛ, Píɖɛ̀ cɛ̃ɛ ma kà kũ̀à jɛ́ɛ́ ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nyu ma ɓó tia ɓaɖaa mɔ̀, ɔ hwɔ ma waà hwòɖǒ-dyùà ɓěɔ̀ mú (Àpɔ́sò 15:8-9). Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ɖéɛ̀ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɔ́ ma xwéé cá. Xwíníín-kɔ̃̀ jè wa mɔ́ ma kà Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ɖé wa hwòɖǒ bũ̌ɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ ɔ ké ma waà hwòɖǒ-dyùà ɓěɔ̀ mú hwɔ, ɓɛ́ ɔ ké ma ɖé nàmàǔn-ɖɛ̀ séín dyi sámá. Ti ɓɛ́ wa mú-hwɔ-wè mɔ̀à níɔ-kpá-kpá ɖé Zùùɔ̀ mú mɔɔ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ wa múin-dyíìn-dyíìn nyɛɛ ɖǎ ma dyi ziɛɛ, púɛɛ, wa dyà ma wa mìɔùn ɓíɖíi gàná cá, ké wa [2]se ma ɖɛ mu ma wa gbo kpáùn wɛ̃ɛ jè gbo kɔ̃̀ ɖe.

Sɔ̀ìn ɓó Pɛ́nɛ́kɔ̀-wèɔ̀ gboɛɛ, cɔ́cìɔ̀ kpá ma kpéí cá ɖé bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíinɔ̀ dyi-ɓeìn-ɓeìn mú. Ɓó tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ kò-kò ɓě kè zà-ɖɛín ɓě kè ɖɛ ɓá Júù-nyɔ̀ ɓěɔ̀ nììn gma ɓěɔ̀ dyi kpɔ̃ jè dyíɛ kè zaa-dè-wùɖù ɓě kè cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gǎ-dyéìn-dyéìn ɔ kè ti-kàmàǔn-kàmaǔn séín ɓěɔ̀ wáún wɛ̃ɛ, cɔ́cìɔ̀ zaìn ma mú wàɖà cá ɖé múà mú.

Mɔ̀ mɔ̀à jǎà-po-nyɔ̀ kɛɛ, m̀ ɓɛ́ìn dyɛ̀ ɖɛ dyúáɖò ɓɛ́ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɔ́ ma kà kɛɛ mɔ́ɔ ɖekè. M̀ ɓɛ́ìn nyíí-ɖɛ̀ nìà kɛ ɓéɖéɛ dyììn ɖé Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ m̀ múin-dyíìn-dyíìn mú.

Kɛɛ ɔ seɛ xwíníín mɔ̀ ɓɛ́:

1. Jǎà-po-nyɔ̀ ɖò ké se Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ɓéɖéɛ ɓɛ́ìn ɔ sèìn ɓɛ́ ɖɛ kpá ma kà ɓó Pɛ́nɛ́kɔ̀-wèɔ̀ ɓaɖaa ɖò ké ɔ gbo kpá wɛ̃́ɛ́ hwɛ̀ kɛ.

2. Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ké se kũ̀à ɖò nyuɛ ɓɛ́ìn ɖé nyɔ ɖò mú ɔ sèìn ɓɛ́ Zùùɔ̀ ké ɔ múin dyíìn hwɛ̀ kɛ.

3. Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ké nyɔ ɖò múin dyíìn ɖé hwìè kà kò ɖò mú, ɔ jǔ ké ɔ se hwìè kɔ̃̀ mú ɓɛ́ ɔ hwɔà nyɔǔn-dyùɛ̀ hwòɖǒ-dyùà múɛɛ níɛ.

4. Nyɔ séín ɓɛ́ Zùùɔ̀ dyíìn kà múin ɖé hwìè nìà kɛ múɛɛ ké kpé ɓɛ́ìn ɓó àpɔ́sò-kũ̀à nyu jèɛ.

À mɛ ɓɔ́ɔ hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ ɖɛ dyúáɖò kpá ma kà àpɔ́sò ɓěɔ̀ gboɛɛ, mu à mɔ̀ùn gbo kpáùn nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛ. Kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, ɖɛ mɔ̀ ɖɛ kpa ɖɛ mìɔ ɖé à gboɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké à hwòɖǒ-dyùà ɓěɔ̀ mú hwɔ, ɓɛ́ à ké kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ à ké ɔ bìì kũ̀à nyu.

À dyi ɖɛ kpá ma kà àpɔ́sò ɓěɔ̀ gboɛɛ dya gmɔ̀ ní, nìí, ɖɛ ɓě à dyéɛɛ kɛà kɛ̀:

1. Ɔ jǔ ké Zùùɔ̀ séè à hwòɖǒ-dyùà ɓěɔ̀ mú hwɔ ke, ɓɛ́ à ké mú-hwɛ̀-fɛ̀ɛ̀ cĩ́ gàná cáín, nìí, à séè ti dyé ke ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ bìì kũ̀à nyu jè.

2. Ɔ se Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒɛ̀ gbo-wɔ̃́ìn-ɖɛ̀ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké se kpé ɓɛ́ìn ɓó ɔ bìì kũ̀à nyu jè kɛ.

3. Kɛbì m̀ mɛ ɖú ti pàɖǎ dyí ɓɛ́ m̀ ké ɖɛ cɛ̃́ mɔɔ m̀ ké ɓúá ɖé zùǔn wɛ̃ɛ, ɔ seɛ nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ m̀ ké ɖɛ kpa ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ bìì kũ̀à nyu jè.

4. Ɖɛ nyuɛ ɓɛ́ Zùùɔ̀ dyi nyɔ kpé nyí ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ kũ̀àɔ̀ nyu jèɛɛ mɔ̀, ɔ jǔ ké m̀ dyi ɔ dyi mɔ́ hwòɖǒɛ̀-ɖé-hwɛ̀-kà ɓó tì xwã́ún-xwã́ún wè mú ní.

Xwɛ̌ jǎà-po-nyɔ̀ ɖò ɓɛ́ìn Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ kũ̀à nìà kɛ dyéɛ nyuɛ kɛ́?

Píɖɛ̀ ɖá nyɔǔn dyéɛ ma dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú (Àpɔ́sò 15:8-9). Jízɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ma ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kà wa ké hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖéɛ nyuɛ. Ɔ ɖáìn ma wa ɖɛ ɖò nyɛ́nɛ́ín, ké ɔ nyuɛ ké wa dè ma ɖɛɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃.

Ɔ jèɛɛ, ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyi jĩ́ájè-ɖɛ̀ nìà kɛ mɔ́, ké ɔ dyiɛ dyé kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓɛ́ìn ɔ nyíɛ kɛɛ ní, nìí, ɔ ɓɛ́ìn dyéɛ dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa mú.

Ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́-nyɔ̀ séín mɛ gmɔìn ɔ mìɔùn múin ɖé ɓaà-ɓaà mú, ɓɛ́ ɔ ké dyi-diè-ɖɛ̀ ɓě nìà kɛ gɔ̃̌ jǔ dyììn ɖé wa céè-céè mú. M̀ se ɓéɖé ɓɛ́ m̀ ké céè-ɖɛ̀-mì m̀ muà kɔ̃ céèìn nyɛɛ ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ɔ̀ nàìn-nyɔ̀ɔ̀ nyí.

• Ḿ mɛ dè Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ɔ̀, mɔɔ ḿ mɛ kpa ḿ mìɔùn nììn mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nyu-nyu dyúa pūù?

• Ḿ nì cĩ́ɛń kà ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ nyu ma kà cĩ́ɛ hwɛ̀ ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ dyi ma kà wa múin dyíìn nyɛɛ̀?

• Ḿ ɓéɖé xwai-nyu-ɖɛ̀ ɓě kè kpeɖe ɓě ɔ kè ní mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓě ké ḿ séè wa Gèɖèpɔ́ɔ̀ xwa nyíì?

• Ḿ ɖǎ wɔ̃́ ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ké ḿ mú hwɔ gàná cá, ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ḿ kũ̀à mú nyùìn ɓó ɔ dĩ́ín-dĩ̀ìnɔ̀ jèè?