Lesson 17: Ɓúá-ɓúá Ɖé Zùǔn

Nyɔ ɖò ɖǎ Kɛ́ɖɛ́ì gbo dyiín, ɔ ɖǎ gbo zĩàìn. Nyɔ ɓɛ́ ɔ dyi Kɛ́ɖɛ́ì gbo ɖieɛɛ hwòɖǒ po ɖɛ ɖìè ɓě gbɔ, ké ɔ ɓéɖé nyuu-ɖɛ̀ ɖìè ɓě. Gbo-zĩàìn-zĩàìnɔ̀ ɓúá kpéín mìɔ ɖé nyɔɔ̀ mú jèɛɛ, Báɓòɔ̀ ɖáìn ɔ nyɔ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎ nyu ɖe ɖie kɛ (2 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:17)

Kɛɛ ɖɛ ɖíɛ́ ɓě ní kpá ná jǎà-po-nyɔ̀ ɖièɔ̀ gbo wàɖà. Jǎà-po-nyɔ̀ ɖìèɔ̀ se ɖɛ ɓě ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ kɔ̃̀ ɓɛ́ ɔ ké ɓéɖéɛɛ séín ɓéɖéɛ mu ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀ɔ̀ mú wàɖà cá. Ɔ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké jǎà-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ cɛ̃́, hwɛ̀ ɓɛ́ ɔ ké hwìè dyi mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké wa ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀ɔ̀ mú po.

Ké ɖeɛɛ, hwɛ̀ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké ɖɛ hwɛ̀ ɖé Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nà múín, nìí, ɖɛ ɖíɛ́ ɓě nì ɓó ɓɛ́ ɔ kéɛ nyu. Jǎà-po-nyɔ̀ ɖìèɔ̀ mɔ̀ dyú-pɛ̀ɖɛ̀ ke ɖé Kɛ́ɖɛ́ì mú.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà 1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 3:1-2 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Kà vɔ́sì ɓěɛ̀ nyuà cɛ̃ɛ kɛɛ, nyɛ́ jǎà-po-nyɔ̀ ɖìè jǔ kɛ́?

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Híìbúɖúù 5:13-14 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ mɔ̀ nɛɛ̀-nì kɔ̃̀ jè vɔ́sì ɓěɔ̀ cɛ̃à kɛ́? Ké ɖɛ́ mɔ̀à ɖii-ɖɛ̀ kà kò ɖòɔ̀ kɛ́? Xwɛ̌ nyɔ ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn wɛ̃ɛ ɓéɖé ɔ ké nìɛ̀ nyu kɛ́?

À ɖǎ kũ̀à vɛ̀nɛ̀ ɓɛ́ Jízɛ̀ nyí ma kà cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kɛɛ jè cɛ̃́ ɖé cɛ̃́ɛ́-ɖɛ̀ nìà kɛ dà ɖò. À mɛ gmɔ̀ɔ̀ dya ɖe.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Máfíò 28:18-20 wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖé vɔ́sì ɓěɛ̀ múɛɛ, ɓó bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-kpaɔ̀ ɖeín nyɛɛ, ɖɛ́ Jízɛ̀ ɖá ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɛ nyu ma kɛ́?

Hwɛ̀ ɓɛ́ Jízɛ̀ ké ma wa tòɛɛ, ɔ cɛ̃ɛ ma kà ɓɛ́ ɔ kɔ̃̀ kpé séín nì ɖé dyɔún kè dà ɓóɖó-kpàà kɔ̃ɛɛ wuɖuí kɛ. Hwɛ̀ ké ɔ cɛ̃ɛ ma cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo kà ɓɛ́ wa mɛ nyuɛ ɓɛ́ nyɔǔn ɓě ké ɔ wuɖu nyu kɛ.

Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo ɓɛ́ wa ké se bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃ ɖòùn pū, kɛɛ ɓɛ́ wa ké ɖɛ séín ɓě ɓɛ́ ɔ cɛ̃ ma kà wa gboɛɛ nyɔ ɓěɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn. Bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ mɔ̀ kũ̀àɔ̀ wáká kĩ́ín-kĩ́ínɔ̀ pū. Hwìè kɔ̃̀ mú m̀ ɓɛ́ìn jǎà-po-nyɔ̀ ɖìèɔ̀ Jízɛ̀ɛ̀ ɖeín-nà-nyɔ̀ mú nyuɛ kɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ m̀ ké ɔ ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn, ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ ɓě ɓɛ́ Jízɛ̀ cɛ̃ kɛɛ nyu. Ɔ jǔ ké m̀ se nyɔɔ̀ Kɛ́ɖɛ́ì gbo dyàà ɓɛ́ìn ní, nìí, bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓɛ́ m̀ cɛ̃à ɔ gboɛɛ mɔ̀ ɖɛ fóɖóún.

Xwíníín kɔ̃̀ jè cɔ́cìɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn kà nyɔǔn ɖɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ wa kéɛ nyu ɓɛ́ jǎà-po-nyɔ̀ ɖìè ɓě ké ɓúá ɖé zùǔn.

Ɖé Ìfísĩ̀ɔ̀-cèè-ɖɛ̀ɔ̀ múɛɛ, Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyí nyɔǔn nyíí-ɖɛ̀ kò-kò ɓě ɓɛ́ dyììn ɖéɛ múɛɛ, wa ké jǎà-po-nyɔ̀ ɓě ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn ɓɛ́ìn, ɓɛ́ wa ké se dyú-gbɔ́ɔ́ ɓě jǔ ɖeɛ (Ìfísĩ̀ɔ̀ 4:11-14). Ɖɛ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ wa ké ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn wɛ̃ɛ mɔ̀ ɓɛ́ wa ké tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ dyi kpɔ̃ tee.

Ɔ mɔ̀ pásɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ kpé ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn ɓě Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ mú mu. Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma Tímétè gbo, ké ɔ ɖá, “Hwɛ̀ ḿ ké dyiín, m̀ mɛ dyé Gèɖèpɔ́ɔ̀-cèè-ɖɛ̀ɔ̀ ɖé nyɔǔn dyúa wuɖuún-zà-zà kè Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ cɛ̃-cɛ̃ ɔ kè nyɔǔn-ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-tɛ̀mɛ̀ìn jè gbo (1 Tímétè 4:13) Ɔ se ma Tímétè ɖòùn nììn Báɓò cɛ̃́ jè cɛ̃ɛ́ nì, kɛɛ ɔ nì ma cɔ́cì gànáɔ̀ jè cɛ̃iń. Kũ̀à ɓɛ́ Tímétè ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké ma nyuɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ ɔ ké Báɓòɔ̀ wuɖuún zà, nìí ɓɛ́ ɔ kéɛ nyɔ ɓěɔ̀ gbo kɔ̃in zaìn, ɓɛ́ ɔ ké wa zùǔn-ɖɛ̀ ɓě da zàìn ɔ kè ɓɛ́ ɔ ké ma wa tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓě ɓá Kɛ́ɖɛ́ì dyíɛɛ tɛ̀mɛ̀ìn. Ɖɛ ɓě ɓɛ́ pásɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ kéà nyuɛɛ ɖò mɔ̀, ɔ mɛ ɓɛ́ìn kpé ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn. (1 Tímétè 3:2).

Sepóɛɖé ɖɛ-cɛ̃́-cɛ̃́ nyuɛ ké nyɔ ɓéɖé zùǔn-kpè jèɛɛ, ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-tɛ̀mɛ̀ìn mɔ̀ nyɔǔn Kɛ́ɖɛ́ì gbo-dyà-dyàɔ̀ wáká ɖò. Ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-tɛ̀mɛ̀ìn zi ɖɛ kpauń mìɔ ɖé cɔ́cìɔ̀ mú, ké cɔ́cìɔ̀ mɛ vɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-nyɔ̀ ɓě ɓéɖé ti séín.

“Ɖɛ ɓě ɓɛ́ ḿ tɛ̀mɛ̀ìn ma m̀ ɖé zàse pàɖǎ dyúa kɛɛ, m̀ mɛ zàìn wa gàa ɓě nyɔ ɓɛ́ìn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ kɛɛ xwáɖáún. Wa mɔ̀ gàa ɓě ɓɛ́ wa ɓɛ́ìn nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě mɔ̀ùn ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn ɖekèɛ” (2 Tímétè 2:2). Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma Tímétè gbo ɓɛ́ ɔ ké ma ɖɛ nìà kɛ nyu. Ɖɛ nìà kɛ mɔ̀ wuɖu ɓɛ́ Pɔ́ɔ̀ mɔ̀ ma kà nàìn-nyɔ̀ kè pásɔ̀ɖɔ̀ kɛɛ cɛ̃ ma pásɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ nyɔ nì ma ɔ xwíɖíiɛɛ gbo ɓɛ́ ɔ ké ma nyu. Pɔ́ɔ̀ poɛ̀n ma hwìɖǐi kà ɓɛ́ nyɔ ɓěɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù gbo-gbo-wáɖá-wáɖá ɖòùn seɛ nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ wa ké ma hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖé kɛ. Wa ɓéɖé ɓɛ́ wa ké ma dúún ku ɓɛ́ wa ké nyɔ ɓě ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn, ɓɛ́ wa mɔ̀ùn ké kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ wa ké nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě mɔ̀ùn ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn ɖekè. Ɔ jǔ ké cɔ́cìɔ̀ se ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-tɛ̀mɛ̀ìn nì kàà nyuɛ ɓɛ́ìn dyììn ɖé nyɔ ɓěɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù gbo-wáɖá-wáɖá múín, nìí, nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ɖǎà Kɛ́ɖɛ́ì hwìɖǐǐ-taɓaa, wa mɛ tɛ̀mɛ̀ìn wa ɖɛ ɖò-ɖò, mɔɔ wa mɛ po wa kpoo mɛ́nɛ́-mɛ́nɛ́ ɓě mú, ɓɛ́ wa ké wa ɖɛ tɛ̀mɛ̀ìn.

[1]Ɖɛ pàɖǎ nì ɓó ɓɛ́ cɔ́cìɔ̀ kéɛ nyɔ ɓěɔ̀ tɛ̀mɛ̀ìn. Pásɔ̀ɖɔ̀ɔ̀ nyɛ́ ɓɛ́ìn ɖɛ séín tɛ̀mɛ̀ìn nyɛ́, hwɛ̀ ḿ po níiń, kà nyɔ séín seà ɖɛ dyúáɖòɔ̀ gbo ɖùǔ tòɛ̀ mɔ́ ɓó ti dyúáɖòɔ̀ xwíníín nyɛɛ kɛ́? Kɛɛ Ìfísĩ̀ɔ̀ 4:11 seɛ cɛ̃, ɓɛ́ ɔ ké níiń, “Ɓɛ́ ɖò ké pásɔ̀ɖɔ̀ jǔ” (ɓɛ́ ɔ mɔ̀à nyɔ dyúáɖò kè kũ̀à dyúáɖò nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛ). Kɛɛ kũ̀à ɓěɔ̀ vò dyí, ké nyɔ pàɖǎ nì ɓɛ́ wa ké wa nyu. Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-nyɔ̀ ɓě, ké ɔ nyí wa ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-kpè, ké ɔ dyéìn wa ti dyììn ɖé cɔ́cìɔ̀ mú ɓɛ́ wa ké ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-nyɔ̀ ɓě jǔ ɖé cɔ́cìɔ̀ mú.

Kɛ́ɖɛ́ì ɖeín-nà-nyɔ̀ jǔ-jǔ jɛ́ɛ́ kpa ɖɛ vɛ̃in ké ɔ zi ɖɛ ɓɛ́ wa tɛ̀mɛ̀ìn kà m̀ wɛ̃ɛ dyí, sepóɛɖé ɔ nyuɛ ké nyɔ ɓéɖé ɖɛ-kpa-kpa, ké nyɔ dyuò ɖɛ mɔ̀ ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin nyɛɛ dyí, hwɛ̀ ké ɔ zĩàìn nyɔ cĩ́-cĩ́ gbo. Ɖɛ nìà kɛ ɓɛ́ìn kpáa ɖé Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě ɓɛ́ wa cɛ̃ zùǔn-ɖɛ̀ ɓě kpá wa gboɛɛ jè nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě gboɛɛ hwiɛ̀.

À dyéɛ ɖéɛ Báɓòɔ̀ mú kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒɛ̀-gbɔ-po-ɖɛ̀ mɔ̀ ɓɛ́ nyɔǔn séín ké ma dà dyúáɖò cĩ́ kɛ. Ɔ jèɛɛ, Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma kà ɓɛ́ ɔ se dyíin nɔ̀mɔ̀ ɓɛ́ Áɖɔ̀ùn ɖòùn ké ma nì kɛ (Jɛ́nɛ́sì 2:18).

Ɖɛ nyuɛ ɓɛ́ nyɔ dyúáɖò da cĩ́-cĩ́ seà dyíin nɔ̀mɔ̀ɛɛ, Báɓòɔ̀ dè ɖíɛ́ ɓě mɛ ɖé Ìkíɖísìásì 4:9-10 mú:

Nyɔ sɔ̃́ kpa ɖɛ ké ɔ zi nyɔ dyúáɖò dyí, sepóɛɖé wa nyɔ sɔ̃́ɔ̀ ɓɛ́ìn gbo kpáìn, ɓɛ́ wa ké kũ̀à nɔ̀mɔ̀ dyíin nyu. Wa nyɔ sɔ̃́ɔ̀ ɖò dyi ɓuɖu ní, ɔ mǔèɔ̀ mu ɔ gbo kpáùn, ɓɛ́ ɔ ké ɔ dyí sɔ̀ìn. Kɛɛ nyɔ nìà dyúáɖòɛɛ jè mɔ̀ wìì-ɖɛ̀. Ɔ dyi ɓuɖu ní, nyɔ ké ɔ dyí sɔ̀ìn nyɛɛ ɖò se nì.

Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma Mózè gbo kà ɓɛ́ ɖɛ ɔ ɖǎ ma dyí sɔ́ ɓó Éézùɖùɛ̀-nyɔ̀ ɓěɔ̀ bììɛɛ mɔ̀ kà ɓɛ́ wa mu ma sáa-zà-nyɔ̀ ɓě jǔùn, ké wa mu ma ɓóɖó-dù ɓɛ́ ɔ kpá wáká ɓó ɔ bììɛɛ jǔùn wɛ̃. (Ɛ́séɖɔ̀ 19:6). Wuɖu nìà kɛ mɔ̀ dúí-sè-wùɖù ɓɛ́ ɔ sɔ̀ gbǒ-xwíníín ɖò gbo ké ɔ mu gbǒ-xwíníín ɖò mɔ̀ùn gboɛ, ké ɔ mɔ̀ wuɖu zi ɖɛ kpauń mìɔ ɖò ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ ma kɛ (Dìtɔ̀wáɖánámɛ̀ 6:4-9).

Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nàìn ma nyɔ ɓě céè ma kà Dèè-wùɖù Ɖìèɔ̀ kɛ, ké wa cɛ̃ ma wuɖu ɓěa ɓá cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ jè dyí (1 Píɖɛ̀ 2:9).

Ɖɛ kpɔ̃ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ teeɛɛ mɔ̀ ɓɛ́ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn ké ma ɓó nyɔǔn ɓě pṹa nì, kà dyúáɖò kà gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó ɔ kè nyɔǔn-dyù pṹa kɛ. Gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó à kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛɛ nyuɛ ké à ɖǎ hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖé. À ɓéɖé ɓɛ́ à ké dúún ku ɖé gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó à kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛɛ mú, ké kà dyúáɖòɔ̀, kǎà à mɛ ku dúún ɖé gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó à kè à mǔè ɓě pũ̌a kɛɛ mú ɖekè. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖò dyiɛ cɛ̃ kà ɓɛ́ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nì ɓó ɔ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛ, ké gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn se ɓó ɔ kè nyɔǔn ɓě pṹa nìǐn, nìí, ɔ mɔ̀ se-tɔ́mɔ́-nyɔ̀.

Pɔ́ɔ̀ pòìn kpóɖó-dyùàɔ̀ nɔ́ɔ dyi ɓɛ́ ɔ ké gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ pṹa kɛɛ mɛ dè (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 12). Kpóɖó-dyùàɔ̀ wáká ɓěɔ̀ ɖò se kũ̀à nyuɛ ɓɛ́ìn nɔ̀mɔ̀ dyíin ɔ jǔ ké ɔ se kpóɖó-dyùàɔ̀ bũ̌ nì ní. Cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mɛ kpɔ̃ìn gbo, ɓɛ́ wa ké jè gbo kɔ̃ìn kɔ̃̀ìn, ɔ se ná nìǐn, nìí, wa se kpóɖó-dyùà ɖò ɓéɖéɛ mu. Ɔ jǔ ké ɖɛ gbà ɖò dyi wa ɖò gbo kpáìn, nìí, wa séín muɛ gǎ dyí dyéìn. Ɖɛ ɖò dyi cɔ́cì-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖò gbo kpáín, ɔ kpá cɔ́cì gànáɔ̀ gbo. Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ ma ɖɛ nìà kɛ jè ti ɔ nì ma gàa ɖò ɓɛ́ ɔ nì ma gbàɖàǔn poɛń ɖé cɔ́cìɔ̀ múɛɛ gbo wùɖùɛ̌n nyɛ, kɛɛ ɔ pòɛ̀n ma nɔ́ɔ́ ɖò ɓá bɛɖɛɛ̀ jè dyíɛɛ dyi. Ɔ ɖá, “Ɓě seɛ dyí dyuò kà bɛɖɛɛ̀-dyáìn-ɖɛ̀ tííwè dyáìn bɛɖɛɛ̀-kpò gànáɔ̀ kɛɛ̀?” (1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 5:6) À mɛ dyé à mìɔùn kà nyɔ kpa ɖɛ ɓě nìà kɛ ɖé Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ hwìɛ̀.

Ɖɛ ɓě ɓɛ́ Dèè-wùɖù Ɖìèɔ̀ cɛ̃à kɛɛ, à se wa pàɖǎ nyuɛ ɓɛ́ǐn mu ɔ jǔ ké à se gbo kpɔ̃ìn ní. Hwɛ̀ ɓɛ́ à ké ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ cɛ̃ à gboɛ nyuɛɛ, à ɓéɖé ɓɛ́ à ké dúún ku kè ɓɛ́ à ké gbo kpɔ̃ìn. Ɖɛ nìà kɛ xwíníín mɔ̀, gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nyuɛ ké Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě nà ɖé Zùùɔ̀ mú.

À dyéɛ ɖéɛ Báɓòɔ̀ mú dà pàɖǎ kà ɓɛ́ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nyuɛ ké Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě nà ɖé Zùùɔ̀ mú kɛ.

Ɓě mɛ nyu nyɔ ɓě nì ɓě nàǐn nyɛɛ wuɖu, ké ɓě mɛ nì wa xwíɖíi. Wa nì ɓěɛ̀ zùùɔ̀ gbo gmɔ̀ǔn, sepóɛɖé wa ɓéɖé ɓɛ́ wa ké wa mìɔùn jè kɔ̃in zaìn ɖé Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo. Ɓě mɛ nyuɛ ɓɛ́ wa kũ̀àɔ̀ ké múà-ɖɛ̀ jǔ ɖé wa gbo. Ɓě ní nyuɛ ké ɔ ní mɔ̀ wìì-ɖɛ̀, sepóɛɖé ɖɛ nì náa se ɓě gbo kpáa mu. (Híìbúɖúù 13:17).

Vɔ́sì nìà kɛ nìɛ̀ jǎà-po-nyɔ̀ ɓě gbo cɛ̃iín kà ɓɛ́ wa mɛ nì nyɔ ɓě nìà wa nàǐn ɖé zùǔn wɛ̃ɛ xwíɖíi kɛ. Ké vɔ́sìɔ̀ cɛ̃ ɖɛ ɓɛ́ nyɔ ɓě nìà nyɔǔn nàǐn ɖé zùǔn wɛ̃ɛ mɔ̀ùn ɓéɖé ɓɛ́ wa ké nyuɛɛ jè wa gbo kóɖó-kóɖó ɖekè. Waà kũ̀àɔ̀ se ɓɛ́ wa ké nyɔ ɓěɔ̀ nàìn ɖé kpé mú ɖòùn pū, kɛɛ wa mɛ kɔ̃̀ ɖé nyɔ ɓě nìà wa kpé xwíɖíiɛɛ jè gbo. Wa seɛ náa nyuɛ ɓɛ́ìn ɔ sèìn ké wa dyuò dyɛ nyɔ ɓě wa nìà nàǐn nyɛɛ dyí nɔ̀mɔ̀ dyíin hwɛ̀. Ɔ dyi ná nìǐn, nìí, wa mu kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ wa ké wa hwìè da zàìn ɖé zùǔn, ké gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn mu ɓó wa pṹa nììn, ké wa mu ɖɛ séín ɓɛ́ wa cɛ̃ wa gboɛɛ nyuùn.

Vɔ́sì ɓě nìà dà ɓíɖíiɛɛ cɛ̃ nyɔ ɓě nìà ɖé Kɛ́ɖɛ́ì múɛɛ kè kà nyɔ ké zùǔn-ɖɛ̀ ɓě jè cɛ̃ɛ nyuɛ jè ɖekè:

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà Híìbúɖúù 10:24-26 ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké ɔ gbo ɖùǔ tò. Ɖɛ́ Báɓòɔ̀ ɖá à mɛ nyu ɖé vɔ́sì ɓěɛ̀ mú kɛ́?

Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ à gbo kà ɓɛ́ à mɛ kɔ̃̀ ɖé jǎà-po-nyɔ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓěɛ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓě jè gbo, ɓɛ́ à ké wa hwòɖǒǔn kùìn, ɓɛ́ wa ké ɖɛ mɔ̀ ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin nyɛɛ nyuɛ.

► Dè gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìnɔ̀ nyɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɓó jǎà-po-nyɔ̀ ɓě pṹa, nìí ɓɛ́ wa ké dɛ nìà kɛ nyuɛ ɓɛ́ìn nyɛɛ.

Ɖé hwìè nìà kɛ múɛɛ, à se nyɔ ɖò hwòɖǒǔn kùɛ̀n ɓɛ́ìn ɔ jǔ ké gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn ɖò se ɓó à kè nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě pṹa nì ní. À ɓéɖé ɓɛ́ à ké wa dyí dyuò nɔ̀mɔ̀ dyíin, ɓɛ́ à kéɛ wa dyí tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ à ɖɛ̀ɓɛ̀ wa mú ké à kɔ̃̀ ɖé wa jè gbo kɛ. Ɔ se ná nìǐn, náún-po-wùɖù tííwè ɓɛ́ìn wa dyoɖoún poɛ.

Ḿ ɖíí ɓě, ɓě mɛ ma mú, ɓɛ́ nyɔ ɓě nìà ɖé ɓě hwìɛ̀ kɛɛ ɖò ní kɔ̃̀ ɖà hwòɖǒ-dyùà nyìnììn dyíin ɓɛ́ ɔ se ɖɛ ɖò hwìɖǐǐ taɓaa ɓɛ́ìn nyɛɛ ɓéɖé, sepóɛɖé ɔ hwòɖǒ-dyùàɔ̀ muɛ nyuùn ɓɛ́ ɔ ké nì-nì Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo sɔ̀.Kɛɛ ɓě mɛ poìn pòìn kpéí wé séín ɓàɖà kà ɓɛ́ à nìà zɛ̃̌ɛ̀ jè cɛ̃iń keɛ. Ɓě mɛ nyuɛ náa, ɓɛ́ nàmàǔn ní kɔ̃̀ ɖà ɓě cá, ɓɛ́ ɓě ké ɓěɛ̀ hwòɖǒ-dyùàɔ̀ kùmùìn (Hebrews 3:12-13).

Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖá à ɓɛ́ à ké à mǔè ɓě dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-hwìèɔ̀ xwíníín po, ɔ jǔ ké à ɖò dyi hwìǐ sɔ̀ǐn nìǐn. Ɖɛ Báɓòɔ̀ nìà dà cɛ̃iń nyɛɛ mɔ̀ à mɛ ɓɔ́ cɔ́cìɔ̀ dyí-poìn-poìn ɓě, hwɔ̀ìn kà Sɔ̃́ɖè-ɓàɖà kɛɛ ɖòùn fòɛ̀n, sepóɛɖé Báɓòɔ̀ ɖá à mɛ wáɖá Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ wé séín xwíníín. Ɔ xwíníín mɔ̀ à mɛ cɛ̃ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ nyɔ ɖò-ɖò ɓě mɔɔ nyɔ ɓě nì kpoo mɛ́nɛ́-mɛ́nɛ́ ɓě múɛɛ gbo. À se ɓéɖé ɓɛ́ à ké dyí poìn ɓó ɖɛ ɖi jè mɔɔ ɓɛ́ à ké gboi téìn tèìn ɖòùn pūɛ, kɛɛ à dyiɛ nyuín, à mɛ nyùɛ̀n ɖéɛ zùǔn. Kɛɛ hwɛ̀ ɓɛ́ à kéɛ náa nyuɛɛ, à nyɔ gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ mɛ gmɔ̌ìn, ɓɛ́ à kéɛ jè dɔ́ɔ́ kɔ̃in dèìn.

Kà à ɓɛ́ìn kpáná dyí nyuìn nyùɛ̀n nyɛɛ, Báɓòɔ̀ cɛ̃ɛ jè ɖé Nɔ́ɔ́ 27:17 mú:

Nɛɛ̀-kpà samaa mǔè-nɛ̀ɛ̀-kpà, ké kà dyúáɖòɔ̀ nyɔǔn-dyù sama ɔ mǔè-nyɔ̀ǔn-dyù.

M̀ se ɓéɖé ɓɛ́ m̀ ké nyɔ ɖòɛ̀ nàìn-nyɔ̀ jǔ hwɛ̀ ɓɛ́ m̀ ké ɔ hwìè xwíníín po mɔɔ m̀ ké ɔ hwòɖǒǔn kùìn ɖé zùǔn. Ké ɖɛ mɔ̀ jǎà ɖeɛɛ mɔ̀, nyɔ-náún-po-po ɓɛ́ m̀ nyu hwòɖǒ-wáɖáá-kà ɖé zùǔn wɛ̃ɛ, nyɔɔ̀ ɓɛ́ìn dyi kpɔ̃ɔ wàɖà.

Ɔ jèɛɛ, ɓě mɛ wɔ̃́ìn wɔ̃̀ìn ɓěɛ̀ nàmàǔn ɓěɔ̀ mú, ɓɛ́ ɓě ké bìì ɓaàìn ɓààìn, ɓɛ́ ɓě ké dyi káná. Dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ɔ̀ dyi ɓaà ní, ɖɛ ɓɛ́ ɔ ɓaà-wùɖùɔ̀ nyuɛɛ ɓéɖé kpé (Jĩ́ìn 5:16).

Ɔ kàmà mú ɓɛ́ nyɔ ké ɖɛ gbà ɓě ɓɛ́ nyɔ nyuɛɛ mú wɔ̃́ìn dɛ̀ ɓɛ́ nyɔ pàɖǎ poìn dyíɛ, ɔ jèɛɛ, ɔ kàmà mú ɓɛ́ nyɔ ké ɖɛ ɓɛ́ Jĩ́ìn cɛ̃à kɛɛ nyu ɖé cɔ́cì-gbòɔ̀ mú, ti ɓɛ́ nyɔǔn ɓě nì cɔ́cì kɛ. Ɖɛ nìà kɛ xwíníín mɔ̀ Bounɓoɔ̀ mu nyɔ ɓě nyu nàmàǔn wɛ̃ɛ ɔ mìɔùn gbo ɖe dyàùn.

Ɓě ɓéɖéìn ɓèɖèìn ɓě mǔè ɖòɛ̀ gbɛ̌. Kǎà ɓě mu kàà Kɛ́ɖɛ́ì gmaɔ̀ dyi kpɔ̃ɔ nyuùn (Gàɖézìà 6:2).

Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɖò ɓɛ́ìn hwìɖǐi poɛ̀n kà ɓɛ́ nyɔ ɖò se fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓě ɓɛ́ ɔ nì dyí dyéɛń nyɛɛ jè gbo kɔ̃̀ kɛ. Ɔ mǔè Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mu ɔ gbo kpáa ɓɛ́ìn ɖé ɔ fũ̀à-fṹá-tìɔ̀ mú, ɔ jǔ ké wa dyi ɖɛ ɓě nìà ɔ gbo kpáuń wɛ̃ɛ dyí dyuò ní. Kɛɛ wa se ɔ mìɔùn dyí dyuò jɛ́ɛ́ cá, ké wa se ɔ fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ jè múin wɔ̃́ɔ ɓɛ́ìn. Kà ɔ nìà náa, nìí, xwɛ̌ à ɓɛ́ìn à mǔè ɖò nììn gbɛ̌ ɓéɖéɛ ɔ jǔ ké à se gbɛ̌ ɓěɔ̀ dyí dyuò níɛ́?

Wé ɓěa ɓaɖa, ti ɓɛ́ cɔ́cìɔ̀ ɖǎ ma dyi dèɛɛ, púɛɛ, gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn jɛ́ɛ́ nìǎ ma ɓó jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ pṹa cá.

Sɔ̀ìn wé gbo mu wé gboɛɛ, wa ku dúún, ké wa mu Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbǒɔ̀ mú, ké wa ɖi ma Gèɖèpɔ́ɔ̀-bɛ̀ɖɛ̀ɛ̀ɔ̀ ɖé wa ɓíɖí-taún. Wa kpá múàǔn, ké wa pɛ́ɛ̀ xwa dyí ɓó wa mǔè ɖò gbo, ké wa ɖiìn ɖììn ɖɛ gbo tee (Àpɔ́sò 2:46).

Jɔ̃́ɔ́ Wɛ́sèɖè ɖá nyɔ ɖò se Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ jǔɛ ɓɛ́ìn ɓó ɔ mìɔùn bìì.

► M̀ poɛ̀n hwìɖǐiɛɛ, ɖɛ́ Wɛ́sèɖè kpàìn ma hwòɖǒ kɔ̃̀ jè ɔ cɛ̃à wuɖu nìà kɛɛ́?

Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě ɓéɖé ɓɛ́ wa ké ɖɛ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyu wa bììɛɛ wa mǔè jǎà-po-nyɔ̀ ɓě gbo cɛ̃.

Ɖɛ nìà kɛ xwíníín mɔ̀ à ɓéɖé ɓɛ́ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn ké ɓó à kè nyɔ ɖò mɔɔ zùǔn-kpòò-ɖò pṹa nì, ɓɛ́ à ké à zùǔn-ɖɛ̀ ɓě jè wa gbo cɛ̃, ɔ hwɔìn kà, à dúún-ku-ku mɔɔ à kpɛ́ɛ̀ dyí-hwɛ̀-hwɛ̀ ɔ kè à mú-zaìn-zaìn ɖé zùǔn.

Ɔ jǔ ké à se ɖɛ ɓě nì à gbo kpáuń ɖé zùǔn wɛ̃ɛ jè à mǔè ɓě gbo cɛ̃ ní, nìí, à se ɖɛ séín ɓɛ́ Báɓòɔ̀ cɛ̃à kɛɛ nyuɛ́ mu, ké à mu ɖɛ ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖǎà à bìì gbɔ po dyììn ɖé ɔ jĩ́ájèɔ̀ múɛɛ xwa bĩìn.

Ɖɛ́ mɔ̀ɔ̀ xwíníín ɓɛ́ nyɔ ké ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn wɛ̃ɛ́? Xwɛ̌ m̀ ɓɛ́ìn jǎà-po-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn wɛ̃ɛ mɛ dèɛ̀ nyuɛ kɛ́?

Ɖɛ-hwɛ̀-hwɛ̀ se ɖɛ ɓɛ́ m̀ ké nyu wàɖà cá kɛ, m̀ ɓéɖé ɓɛ́ m̀ ké nyɔ vɛ̀nɛ̀ kpá hwɛ̀ (Tátɔ̀ 2:1-5). Kɛɛ nyɔ ɖíɛ́ ɓě kpá nyɔ vɛ̀nɛ̀ ké wa ní hwɛ̀ ɖɛ kánáá pū, ké nyɔ gmɔ̀ ɖíɛ́ ɓě nì ɓó ké wa nyu ɖɛ-hwɛ̀-kpèɖè xwai ké wa kpá nyɔ vɛ̀nɛ̀.

Kpeɖe ɓě ɓɛ́ nyɔ mɔ̀ nyɔ hwɛ̀ ɖɛɛ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké nyuɛɛ ní dyi wàɖà, kɛɛ wa dyi mɛ́nɛ́-mɛ́nɛ́, hwɛ̀ ké wa kpá kɔ̃. Ti ɖíɛ́ ɓě ní, wa dyi wàɖà cá, sepóɛɖé ɓó ɖɛ ɓě ɓɛ́ m̀ ɖǎ cɛ̃́ ɖé zùǔn mɔɔ ɖé fɛ̀ɛ̀ múɛɛ jè. Nyɔ séín ɓéɖé ɓɛ́ wa ké ɓúá ɖé wa fɛ̀ɛ̀-wè séín mú dyɛo, kɛɛ ti ɖò nì ɓó ké nyɔ hwɛ̀ ɖɛ.

Ɓo ɓě ɓɛ́ ɖɛ-hwɛ̀-hwɛ̀ tòɖòɛɛ, báɓòɔ̀ dè wa mɛ ɖé vɔ́sì pàɖǎ ɓě mú.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɖíɛ́ ɓě mɛ zà vɔ́sì ɓěɛ̀ wuɖuún ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ ké wa gbo ɖùǔ tò: Ìfísĩ̀ɔ̀ 4:11-14, Híìbúɖúù 5:12-6:1, 1 Kɔ̀ɖéíntĩ̀ɔ̀ 3:1-2, and 1 Jɔ̃́ɔ́ 2:12-14.

Ɖɛ ɓě tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ nyɔ ɖò ɖǎ ɖɛ hwɛ̀, ké wa mɔ̀ dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓě ɖé zùǔn wɛ̃ɛ céè dà ɓíɖíi. Ɖɛ ɓě céèà dà ɓíɖíiɛɛ se wa séín, ké wa ɖíɛ́ ɓě se kò cá ɓó wa mǔè ɓěɔ̀ gbo.

Jǎà-po-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɖɛ hwɛ̀ɛ se dyɛ̀ ɖɛ ɓě nìà kɛ séín nyuɛ ɓɛ́ǐn mu, kɛɛ wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, ɔ nì ɓúáuń. Ɔ se dyɛ̀ ɖɛ gbà ɓě ɓɛ́ ɔ nyuɛɛ ɖíɛ́ ɓě dyí dyuòɛ̌ mu, kɛɛ ɔ mu kũ̀à ɓě ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ nì ɔ mú nyùɛ̌n nyɛɛ jè gbo kɔ̃̀ùn kánáá pū ɖé ɔ hwòɖǒ bũ̌.

(1) M̀ mɛ nì kà Kɛ́ɖɛ́ì nìà kɛ ɖé nì hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ kè nì kpeɖe ɔ kè nì nyuu-ɖɛ̀ mú

Ɔ jǔ ké à dyi nìɛ̀ mɔ́ kà Kɛ́ɖɛ́ì nìà kɛɛ ní, nìí, à mɛ dyuò nyɔ ɓɛ́ Kɛ́ɖɛ́ì jǔ kɛɛ dyí dyììn ɖé ɔ mɛ́-mɛ́ɔ̀ kè ɔ gĩɔ-wóɖó-wóɖóɔ̀ mú ɖé zùǔn (Fèɖópĩ̀ɔ̀ 3:10). Ɔ xwíníín mɔ̀ à kè ɔ mɛ peɖeìn ɔ gǎ-dyé-dyé ɓěɔ̀ mú ɖekè. Nyɔ ɓɛ́ ɔ ɖɛ̀ɓɛ̀ kà ɓó Kɛ́ɖɛ́ì múɛɛ, ɔ mu gbo zĩàìn ɓɛ́ ɔ ké nì kà Kɛ́ɖɛ́ì nìà kɛ.

À dyi nìɛ̀ mɔ́ kà Kɛ́ɖɛ́ì nìà kɛɛ ní, nìí, à mɛ ɖɛ̀ɓɛ̀ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě mú, ké à ní ɖá ɓɛ́ à ké à mìɔùn jè vɔ̃ mɔɔ ɓɛ́ à ké à mìɔùn dyí ɓúáìn. Nyɔ ɓɛ́ ɔ mɔ̀ Kɛ́ɖɛ́ì ɖeín-nà-nyɔ̀, ké ɔ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ké nì kà Kɛ́ɖɛì nìà kɛɛ mu wìǐn kpáùn ɔ jǔ ké ɔ dyiɛ dyé kà ɓɛ́ ɔ se nì kà Kɛ́ɖɛ́ì nìà kɛ, sepóɛɖé ɓó ɖɛ ɖò ɓɛ́ ɔ cɛ̃ ma mɔɔ ɔ nyu ma kɛɛ jè níɛ.

(2) Gèɖèpɔ́ɔ̀ bũ̌in-xwɛ̃́in-xwɛ̃́ìn mìɔ

À kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi gbo kpɔ̃ìn ní, nìí, à kèɔ̀ kè mɛ xwɛ̃́ìn bũ̌in. Gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn dyi ɓó m̀ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa nìǐn, nìí, ɔ dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ ɓě mɔ̀, m̀ mu ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyúa-nì-nìɔ̀ múàǔn dyi kpáìn, ké m̀ mu Gèɖèpɔ́ɔ̀ Wuɖuɔ̀ mú ɖɛ̀ɓɛ̀ìn, ké m̀ mu ti dyí ɖúùn ɓɛ́ m̀ ké ɓaà.

(3) Ɓo ɓě ɓɛ́ Zùùɔ̀ tòɖòɛɛ jè cɛ̃-cɛ̃

Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ tòɖò ɓo ɓě ɖé jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ fɛ̀ɛ̀ mú, ké ɓo ɓěɔ̀ mɔ̀ ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn kè múà kè hwòɖǒ-ku-ku ɔ kè nyɔ-mìɔùn-dyí-kpɔ̃-kpɔ̃. Jǎà-po-nyɔ̀ ɖò ɓɛ́ìn mà-kpɛ́ɛ́-nyɔ̀ jǔɛ, ké ɔ ɓɛ́ìn kpeɖeín nɔ̀mɔ̀ɔ̀, ɔ jǔ ké ɔ dyi wɔ̃́ ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ké ɔ kũ̀à mú nyùìn ní.

(4) Ku-kɔ̃in-nàmàǔn kè hwòɖǒ-bũ̌-nàmàǔn

Jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ mɛ cɛ̃́ɛ kà ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ nyu, ɓɛ́ ɔ ké mú-dɔ̃̌-dɔ̃̌ toún ɖuɛ nyu ke. Ɔ mɛ wɔ̃́ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ mú hwɔ, ɓɛ́ ɔ ké hwòɖǒ-dyùà hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐn ɓéɖé. Ɔ kpeɖe mɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓɛ́ dyììn ɖéɛ múɛɛ, ɔ ké to-ɖu-kà cĩ́ kánáá pū.

Ɔ jèɛɛ, ɓě mɛ wɔ̃́ìn wɔ̃̀ìn ɓěɛ̀ nàmàǔn ɓěɔ̀ mú, ɓɛ́ ɓě ké bìì ɓaàìn ɓààìn, ɓɛ́ ɓě ké dyi káná. Dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-nyɔ̀ɔ̀ dyi ɓaà ní, ɖɛ ɓɛ́ ɔ ɓaà-wùɖùɔ̀ nyuɛɛ ɓéɖé kpé (Jĩ́ìn 5:16).

(5) À mɛ wɔ̃́ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké à kpeɖe zà ɖé zùǔn

Ɔ jǔ ké à dyi kpeɖe nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓéɖé ɖé zùǔn ní, nìí, ɔ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó à kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛɛ jè ké à hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ kĩ́ín-kĩ́ín jǔ ɖé à fɛ̀ɛ̀ mú. Nyɔ ɓɛ́ ɔ ní ɓaà tee, ké ɔ ní zà Báɓòɔ̀ wuɖuún, ké ɔ ní mu cɔ́cì kɛɛ, ɔ se jǎà-po-nyɔ̀ hwɛ̀ ɖɛ.

(6) M̀ mɛ ɓéɖé Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-kpèɖè

Nyɔ ɓɛ́ ɔ sí Kɛ́ɖɛ́ì ɖeín nyɛɛ mɛ po ɔ fɛ̀ɛ̀ɔ̀ páún, ɓɛ́ ɔ kpeɖe ké dyíin nɔ̀mɔ̀, ɓɛ́ ɔ ké hwòɖǒ-kɔ̃-dè-nyɔ̀ jǔ, kè ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ bìì kũ̀à-nyu-nyɔ̀ jǔ ɖé dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-sɛ́ɖɛ́ìn mú.

(7) Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà fɛ̀ɛ̀ ɓɛ́ ɔ ní túò dyiɛɛ cĩ́-cĩ́

Jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ mɛ vɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké jǎà-ɖɛ̀ ɓě ɓá Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nà dyíɛɛ ɔ fɛ̀ɛ̀ gboi kpa. Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ ɖǎ ɖɛ hwɛ̀ɛ muɛ mú ɖɛ̀ɓɛ̀ìn ɓɛ́ ɔ ké nì kà Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ nìà kɛ ti séín ɖé ɔ xwai-nyu-ɖɛ̀ ɓě kè ɔ kpeɖe mú. Ti séín ɓɛ́ ɔ dyéɛ kà ɓɛ́ ɖɛ ɖò ɓɛ́ ɔ cɛ̃ mɔɔ ɔ nyuɛɛ se ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn-ɖɛ̀ɓɛ̀ǐn jìì tò ɖé ɔ hwòɖǒ-dyùà múɛɛ ní, nìí, ɔ dè Gèɖèpɔ́ɔ̀ kpéɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ ɓɛ́ ɔ ké kpeɖe ɓěa dyi táà.

(8) Gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn kui-kui

Jǎà-po-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ hwɛ̀ ɖɛɛ ɖɛ̀ɓɛ̀ jǎà-po-nyɔ̀ tɔ̀ɔ̀ ɓě mú sɔ̀ìn ɖé ɔ hwòɖǒ bũ̌ vɛ̃in. Ɔ nyuɛ ké waà gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìnɔ̀ ku dúi, sepóɛɖé ɔ nyu jǎà, ké ɔ ku hwòɖǒ, ké ɔ mɔ̀ nyɔ-kɔ̃in-zĩ̀ìn-nyɔ̀. Ɔ dyà ɔ mìɔùn ɓíɖíi, ké ɔ dyi ɖɛ xwa bĩín, ɔ ní doɛ̀n jè mú. Sepóɛɖé ɔ se dyɛ̀ ɖɛ-múin-wɔ̃́-wɔ̃́ ɓéɖéɛ mu ɓá ɖɛ jɛ́ɛ́ ɖò jè dyí, ké ɔ se dyɛ̀ hwòɖǒ-ku-ku ɔ kɔ̃̀ ɔ kéɔ́ ɓéɖéɛɛ ɓéɖéɛ mu, ké ɔ dyi ɖɛ xwa bĩín, ɔ seɛ dyɛ̀ mú wɔ̃́ǐn mu wàɖà, mɔɔ ké ɔ se dyɛ̀ ɖɛín-ɖɛ̀ hwìɖǐi poɛ̌n mu ɓá nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɖò mɔ̀ùn jè dyí.

(9) Kũ̀à nyɔ ɖò mɔ̀ùn ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké nyuɛ

Jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké nyíí-ɖɛ̀ ɓě ɓɛ́ Zùùɔ̀ nyí ɔ kɛɛ dyí dyuò. Ɔ mɛ mɔ́ ɔ nììn pá dyi ɖé cɔ́cìɔ̀ mú, ɓɛ́ mana ké ɔ mú dyììn ɓɛ́ ɔ ké nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě dyɛ̀ìn. Jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ ɓɛ́ìn kũ̀à ɓě mɔ̀à bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-kpa kè nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě Kɛ́ɖɛ́ì gbo-dyà-dyà kɛɛ nyuɛ ɖé Kɛ́ɖɛ́ìn-ɖeín-nà fɛ̀ɛ̀ɔ̀ mú.

(10) M̀ mɛ ɓɛ́ìn ti kàmàǔn-kàmàǔn ɓě hwìɖǐi kùɛ̀n

Jǎà-po-nyɔ̀ɔ̀ mɛ dè Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ ɔ jǔ ké ɖɛ gbà ɓě dyi ɔ gbo kpá ní. Ɔ mɛ dè Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ ti ɓɛ́ ɔ nì ɖɛ kàmàǔn-kàmàǔn ɓě dyí dyéɛń nyɛ. Jǎà-po-nyɔ̀ ɓɛ́ ɔ hwɛ̀ ɖɛ kɛɛ se ɓéɖé ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwìɖǐǐ taɓaa ɓɔ́, sepóɛɖé ɔ se ɖɛ nìà ɔ gbo kpáuń wɛ̃ɛ múin wɔ̃́ɔ nì jè.

M̀ dyi ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn ní, ɓo ɓě ɓɛ́ ɔ tòɖòà kɛɛ se nyíí-ɖɛ̀ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyíà m̀ wɛ̃.

Wa se nì kà cɔ́cì-kũ̀à ɓěɔ̀ nìà kɛ.

Wa se ɓéɖé ɓɛ́ wa ké nyɔ-nàìn-kpè jǔ wɛ̃́ɛ́. Ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɓɛ́ nàìn-nyɔ̀ ɖò ké ɖɛ hwɛ̀ ɖé zùǔn, kɛɛ ti ɖíɛ́ ɓě ní nyɔ ɖò ɓɛ́ìn nàìn-nyɔ̀ jǔɛ ɓó ɖɛ ɓě ɓɛ́ ɔ nyuɛɛ jè, kɛɛ ɔ séè ɖɛ hwɛ̀ ke ɖé zùǔn. Ké ti ɖíɛ́ ɓě ní nyɔ ɖò mɔ̀ùn ɓɛ́ìn ɖɛ hwɛ̀ɛ̀ ɖé zùǔn, kɛɛ ɔ se kpé ɓɛ́ìn ɓɛ́ ɔ ké nyɔǔn-dyù nàìn.

Nyɔ ɖíɛ́ ɓě nì ɓó ké wa ku hwòɖǒ, ké wa kpeɖe nɔ̀mɔ̀ dyíin gàná cá. Nyɔ ɓɛ́ nyɔ ɖò mɔ̀ùn jǔ gàná cá ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ nyí ɔ kɛɛ, m̀ seɛ kè zùǔn-ɓùà-ɓúá dyí poɛ̀n ɓɛ́ìn. Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɛ à, ké ɔ po ɖɛ ɓě ɓɛ́ à ké nyuɛɛ ɖé à mú. Ɔ jǔ ké à dyiɔ́ má nyɔ ɓɛ́ nyɔ ɖò mɔ̀ùn jǔ jɛ́ɛ́ kɛɛ jè hwìɖǐi nàìn ɓéìn ní, nìí, à seɔ́ zaìn gbo nì ɓó nyɔ ɔ jǔɛ kè ɓo ɓě ɓɛ́ zùǔn-ɓùà-ɓúá tòɖòɛ pṹa dyi dyéɛ ɓɛ́ìn.

Wɛ́ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ké nyɔ ɖò dyéɖé zùǔn zàìn mɔɔ ɓɛ́ nyɔ kéɛ hwìɖǐi poìn kà ɓɛ́ ɔ se kpé ɓɛ́ìn ɓó ɖɛ ɖò nyu jèɛ. À mɛ ɓɔ́ fṹà ɓɛ́ à ké nyɔ ɖòɛ̀ zaa wɔ̃ po.

(1) Gmɔìn m̀ mìɔùn múin dyììn ɖé ɓo ɓaɖa-bùè ɓě ɓɛ́ ɖɛ-hwɛ̀-hwɛ̀ ɖé zùǔn tòɖòà kɛɛ mú. Tò ɔ nyɔ ɓě ɓɛ́ mɔ̀ǔn nyu fɔɔ kɛɛ jìì ɖé ɓaà-ɓaà mú. Poɛ gbɔ kà m̀ ké ɓúáa nyu ɖé ɔ nyɔ ɓě m̀ seà ɓéɖéɛɛ mú kɛ. M̀ ɓɛ́ìn náa nyuɛ ɔ jǔ ké m̀ dyi ɓaà, ké m̀ dyi ɖɛ cɛ̃́, ké m̀ dyi nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓěɛ̀ ná-wùɖù gbo ɖùǔ to, ké m̀ dyi Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo ɖùǔ tò ɓɛ́ ɔ ké m̀ gbo kpá ní.

(2) Ɖɛ́ cɔ́cì ɖò ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ ɔ ké ɔ kũ̀à mɔ̀à nyɔǔn ɖɛ-tɛ̀mɛ̀ìn-tɛ̀mɛ̀ìn kè zùǔn-ɖɛ̀ ɓě nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě gbo-cɛ̃-cɛ̃ nyu kɛ́? Céè ɖɛ cɔ́cì ɖò ɓɛ́ìn nyuɛ ɖé ɖɛ nìà kɛ múɛɛ céè-ɖɛ̀-mì sɔ̃́ kɔ̃.