Lesson 7: Ɓaà-ɓaà kè Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè

Ɖɛ cɔ́cìɔ̀ mɔ́ ɓó zɛ̃̌ɛ̀ kɛɛ se kpoo ɓě ɓá gɔ̌mànà dyí mɔɔ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa se Gèɖèpɔ́ɔ̀ ti ɓéɖéɛ. Ɖɛ cɔ́cìɔ̀ mɔ́ nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛɛ mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ ɓɛ́ìn kũ̀à mú nyùɛ̀n nyɛ. Wa mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ìn ɓaà, ké wa ku dyi mìɔ ɖé ɓaà-ɓaà mú kɛ. Nyɔǔn-dyù ɖéɛ̀ Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ dyi kɔ̃, kɛɛ ɔ se nyɔǔn-dyùɛ̀ hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ ɓě. Ɔ ní dyi nɛɛ̀-kpà ɓě kɔ̃, ɔ sèìn nyɔǔn-dyù ɖòùn. Ké ɔ ní nyí ɓáá-ɖɛ̀ ɓě kpé, kɛɛ ɔ nyí nyɔǔn-dyù kpé. Ɔ nyí nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ku dúún ɓó maà jè kɛɛ kpé.[1]

► Ɖɛ-xwa-bĩ-bĩɔ̀ nyɛ́ gàa mɔ̀à E. M. Bã́ùn wɛ̃ɛ nì ma kà dyí sɛ́ɖɛ́ǐn ɓá wuɖu ɓě céèà ɖé dyiíɛɛ jè dyí kɛ́?

Ɓaà-ɓaà xwíníín mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ ɖò gbo-cɛ̃-cɛ̃, sepóɛɖé m̀ dè ɔ hwòɖǒ kɔ̃ jè. Nyɔ ɓɛ́ ɔ poɛ̀n hwìɖǐi kà ɓɛ́ kũ̀à sã ɔ mìɔ kɔ̃̀ jèɛɛ, ɔ seà ɓaà ɓɛ́ìn nyɛɛ, ɔ dèɛ̀ hwòɖǒ kɔ̃ kà ɓɛ́ ɔ kũ̀àɔ̀ kpa ɖɛ mìɔ ké ɔ zi ɖɛ Gèɖèpɔ́ɔ̀ muɔ́ ɔ bìì nyuùn ɔ jǔ ké ɔ dyiɔ́ má ɓaà níɛɛ dyí kɛ.

À mɔ̀ùn dè Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ jèɛɛ, ɓaà-ɓaà zi ɖɛ kpauń mìɔ ɖé à gbo. Pɔ́ɔ̀ cɛ̃ɛ ma nyɔ ɓěɔ̀ gbo ɓɛ́ wa ké ɓaà, ɓɛ́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ké ma dyi ɓeìn (2 Tɛ̀sàɖónìà 3:1, Kɔ̀ɖɔ́sĩ̀à 4:3, Ìfísĩ̀ɔ̀ 6:19).

► À dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ ɓaà-ɓaà kpa ɖɛ mìɔ ɓó jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ bìì kɛ. Ɖɛ́ mɔ̀ xwíníín ɓěɔ̀ ɖíɛ́ ɓě kɔ̃̀ jè ɔ kpaà ɖɛ, hwɛ̀ ḿ po níiń, ɓó bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpà-nyɔ̀ɔ̀ bìì kɛ́?

Ɓaà-ɓaà kpa ɖɛ ɓó bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ bìì sepóɛɖé:

[1]1. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ kɔ̃̀ ɓɛ́ ɔ ké fɛ̀ɛ̀ ɓéɖé ɖé zùǔn. Ɓaà-ɓaà mɔ̀ fɛ̀ɛ̀ ɓɛ́ nyɔ zùùɔ̀ fɔ̀ kɛ. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ nì vɔ̃uń ɓɛ́ ɔ ké nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo dyà, ɓɛ́ kà gbo-kpɔ̃ìn-kpɔ̃ìn nìà ɓó ɔ kè Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa kɛɛ, kǎà ɔ ké ɓó wa mɔ̀ùn Gèɖèpɔ́ɔ̀ pṹa nì ɖekè.

2. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ se ɔ kũ̀àɔ̀ nyuɛ ɓɛ́ìn hwòɖǒɛ̀-ɖé-hwɛ̀-kà, ɔ sèìn ké ɔ nyu dyɛ ti pàɖǎ ɓó Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo dyììn ɖé ɓaà-ɓaà mú hwɛ̀. Nyɔ ɓɛ́ ɔ nì bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíin kpauń wɛ̃ɛ, ɔ jǔ ké ɔ se ɓaà ní, nìí, ɔ mu hwìǐ sɔ̀ìn, ké ɔ se ɖɛ ɔ ké nyuɛɛ dyuòɛ̌ mu. (Ti ɖíɛ́ ɓě ní ɔ mu dyɛ̀ kɔ́mɔ́-ɖɛ̀ nyɔ ɓěɔ̀ xwai zàùn ɓó ɔ mìɔùn bìì, mɔɔ nyɔ ɓěɔ̀ gbo dòǐn-zà-zà mu ɔ kũ̀à jǔùn).

3. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ dè Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ ɓɛ́ Zùùɔ̀ kéɛ nàmàǔn-nyɔ̀ɔ̀ dyí tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ ɔ bĩ ɖɛ xwa kɛ kè kà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓɛ́ìn ɔ kɔ̃in zĩ̀ɛ̀n nyɛ. Ɓɔ́ nì nyɔǔn-dyù-kpèɔ̀ ɖòùn hwòɖǒ kɔ̃ dèɛ̀ ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi-ɓeìn-ɓeìn mú. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ dè Zùù Hwɛ̀ǐn-hwɛ̀ǐnɔ̀ kpéɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃. Nyɔǔn-dyùɛ̀ hwìɖǐi-poìn-ɖɛ̀ ɖòùn seɛ nyuɛ ɓɛ́ìn ɓɛ́ nàmàǔn-nyɔ̀ ɖò kéɛ gbo wɔ̃́ìn kà ɓɛ́ zaa ɖǎ ɔ kpɔ̃, ké ɔ mɔ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖé ɔ fɛ̀ɛ̀ mú kɛ (Jɔ̃́ɔ́ 16:8, Jɔ̃́ɔ́ 6:24).

4. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ dè Gèɖèpɔ́ɔ̀ hwòɖǒ kɔ̃ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ kéɛ ɔ tɛ̀mɛ̀ìn kà ɔ ké Báɓòɔ̀ kũ̀à mú nyùɛ̀n nyu kɛ (Wóɖómà 1:16, Àzédyà 55:11).

5. Bɔ̃̌-nɔ̀mɔ̀-dyíin-kpa-nyɔ̀ɔ̀ mɛ wɔ̃́ ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɔ hwìè da zàìn ɖé ɔ kũ̀àɔ̀ mú (Àpɔ́sò 11:12).

M̀ mɛ wã̀ìn nì fɛ̀ɛ̀ɔ̀ ɓaà-ɓaà dyi

Jǎà-po-nyɔ̀ ní ɖá ɓɛ́ ɔ ké ɓaà-ɓaà wé dyi po, ké wé séínɛ̀ ɓaà-ɓaà nìà kɛ zi ɖɛ kpauń mìɔ ɓó nyɔ ɓɛ́ ɔ mɔ́à dúún kuɛ dyi ɖé bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi-ɓeìn-ɓeìn múɛɛ bìì.

Ɔ mɛ po ti ɖò wáká wé séín xwíníín ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɓaà. Ɔ dyi xwa fɛ̃́ìn ní, ɔ ɖòùn mɛ nì gìɖìǐ dà ɖò ɓɛ́ ɔ ké ɓaà. Ɔ mɛ dùnùìn dyí sɔ̀ǔn ɓɛ́ ɔ ké ɓaà hwɛ̀ ɓɛ́ nyɔǔn ɓě ké kuɖu-kuɖu nyu kpàǐ ɖú, ɓɛ́ ɖɛ ɖò ní kɔ̃̀ ɖà ɔ hwìǐ zàìn ɖé ɔ ɓaà-tìɔ̀ mú. Ɔ jǔ ké ɔ se ɓaàǔn dùnùɛ̀n ɓɛ́ìn ní, nìí, wɛ̃́ɛ́ kɛɛ, ɔ mɛ ɖú mínítì gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ dyí ɓó gànà-kṹún, ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ gbo wùɖù.

Ɔ mɛ zà Báɓòɔ̀ dà ɖò wuɖuún wé séín xwíníín, ɓɛ́ ɔ kéɛ hwìɖǐi nàìn, ɓɛ́ ɔ ké ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ɖɛ ɓɛ́ ɔ wuɖuɔ̀ cɛ̃à kɛɛ nyu ɖé nyɔɔ̀ fɛ̀ɛ̀ mú.

[1]Ɓaà-ɓaà Dɔ̃̀ǐn-mú-po-po

Ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɓɛ́ à ké ɖɛ ɓě kɔ̃̀ jè à mɔ́à ɓaà dyiɛɛ ɓíɖíi dyi céè. À seɛ náa nyu ní, nìí, ɖɛ kpa ɖɛ ɓěɔ̀ ɖíɛ́ ɓě mu dyɛ̀ à hwìɖǐi sɔ̀ùn. À dyi ɓaà ní, à mɛ ɓaà ɓɛ́ bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ ké ɓóɖó-kpàà dà séín mu, hwɛ̀ ḿ po níiń, ɓóɖó ɓě kɔ̃̀ kɔ̃ ɓɛ́ wa nìà Kɛ́ɖɛ́ì-ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓě gǎ dyéɛ̌n nyɛ. À mɛ ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖùɔ̀ ké gmɛ̀nɛ̀ɛ̀ kpa ɖé à mìɔùn nììn ɓíɖí-ɓòɖòɔ̀ kɔ̃. À mɛ ɓaà ɓɛ́ cɔ́cìɔ̀ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ nyu ɖé à ɓóɖóɔ̀ kɔ̃ ɓó à nyɔ ɓěɔ̀ bìì. À mɛ ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké à ɖò-ɖò séín gbo kpá ɓɛ́ à ké bɔ̃̌ nɔ̀mɔ̀ dyíinɔ̀ dyi ɓeɛ̀n ɓɛ́ìn hwòɖǒɛ̀-ɖé-hwɛ̀-kà.

Ɓaà-wùɖù ɓíɖíi céè-céè ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ɖò ké ɓaà, ɔ jǔ ké ɖɛ ɔ mɔ́ɔ́ kà jè ɓaà dyiɛɛ dyi ɔ hwìɖǐi sɔ̀ɔ̌ mɔ́ níɛ.

Ɔ se ɖɛ ɓɛ́ m̀ ké céè-ɖɛ̀ kɔ̃ gmɔ̀ wɛ̃́ɛ́ ti séín hwɛ̀ ɓɛ́ m̀ ké ɓaà kɛ. Ti ɖíɛ́ ɓě ní m̀ mɔ́ ɖɛ jɛ́ɛ́ ɓě ɖò jè ɓaà dyi, ké wa nì m̀ hwòɖǒ bũ̌, ké m̀ se ɓéɖé ɓɛ́ m̀ ké céè-ɖɛ̀ ɖò kɔ̃ gmɔ̀ hwɛ̀.

► Ɖɛ tɔ̀ɔ̀ ɓěɔ̀ nyɛ́ ḿ mɛ céè ɓíɖíi hwɛ̀ ɓɛ́ ḿ ké wa jè ɓaà kɛ́?

Céè nyɔ ɓě m̀ mɔ́ bìì ɓaà dyiɛɛ nyɛ́nɛ́ ɓíɖíi.

Céè nyɔ-kpò ɓaɖa-bùè ɓɛ́ m̀ mìɔùn dyuò dyí, ɓɛ́ m̀ mɔ́ wa ké póɛɛ nyɛ́nɛ́ ɓíɖíi. Wa mɛ mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ m̀ kè wa dè dɔ́ɔ́ kpɛ́-kpɛ́ kɛ. M̀ mɛ ku dúún ɓɛ́ m̀ ké wa bìì ɓaà wé séín xwíníín. Wùɖù wa gbo ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ dyi hwìè ɖò kaà ɓɛ́ m̀ kéɛ náa nyu ní. Kɛɛ ɔ jǔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ se hwìè ɖò kaà ɓɛ́ m̀ ké wa gbo wùɖù ní, nìǐ, m̀ mɛ nì wa bìì ɓaàǔn kánáá pū. Nyɔ ɓáún-ɓáún ɓě nyuɛ náa, ké wa tòɛ̀ zà-se-bɔ̃̀ kà ɓɛ́ ɖé zɔ̃ dyúáɖò xwíníín nyɛɛ, nyɔ ɓě kɔ̃̀ nyɛ́nɛ́ nìà ɓó waà ɓaà-cèè-ɖɛ̀ɔ̀ kɔ̃ɛɛ ɖǎ pó kɛ.

M̀ mǔè ɓaà-nyɔ̀

Ɔ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓɛ́ jǎà-po-nyɔ̀ ké nyɔ ɓɛ́ ɔ kèɔ̀ kè poìn ɓaà-ɓaà dyí ti séín nyɛɛ ɓéɖé. Wa mɛ cɛ̃ìn cɛ̃̀ìn waà mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓě kè ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓě ɓɛ́ Bounɓoɔ̀ nì wa bìì nyuɛń nyɛɛ jè gbo.

Ɖé hwìè nìà kɛ múɛɛ, nyɔ́nɔ́-ɓǎ kè ɔ gmàà ɓɛ́ìn xwaún kpáìn ɓɛ́ wa sɔ̃́ɔ̀ ké ɓaà-ɓaà dyí poìn, kɛɛ ɔ mu dyíin nɔ̀mɔ̀ùn ɔ jǔ ké gàaɔ̀ kè ɔ mǔè-gàà ɖò mɔɔ màaɔ̀ kè ɔ mǔè-màà ɖò dyi ɓaà-ɓaà dyí poìn ní.

► Ɖɛ́ ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓě ɖǎ dyí dyuò nɔ̀ɔ̀ ɓá nyɔ ɓě poìn ɓaà-ɓaà dyíɛɛ jè kɛ́?

Ɓaà-wùɖù dyi-nàìn-nàìn

Cɔ́cì ɖò ɓɛ́ìn ɓaà-nyɔ̀ ɓě ti dyéɛ̀n ɓɛ́ wa ké gbɛ̌ɛ̀ wa nì múɛɛ nyɔ ɓě ɓaà-wùɖù gbo kpa ɔ jǔ ké wa dyiɛ náa nyuɛ mɔ́ ní. Nyɔ ɓěɔ̀ po wa mìɔùn wáká ké wa nà gbɛ̌ɛ̀ɔ̀ múin, ké wa nì nyɔ ɓěɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓě jè ɓaàǔn. Wa ɓɛ́ìn ɓaà ɖé gìɖìǐ mú. Wa dyi nàǔn nìǐn, wa ɓɛ́ìn nyɔ séín wa dyéɛɛ bìì ɓaà, kɛɛ ɖɛ mɔ̀ ɖɛ kpa ɖɛɔ̀ kɛɛ mɔ̀ ɓaà-ɓaà. Cɔ́cì ɖò ɓɛ́ìn gbɛ̌ɛ̀ ɖò mú dyi dèɛ̀ nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ ɓɛ́ wa ké ɓaà-wùɖù kpa-kpa gbɔ dè, mɔɔ wa ɓɛ́ìn nyuɛ ɖé dyúa.

Ɓaà-naín

Cɔ́cì ɖíɛ́ ɓě dè waà ɓaà-kpòò dyi ɓó dɛ̀ ɓɛ́ nyɔ pàɖǎ zììn mìɔ kɛ. Wa po ɓó waà dyí-dyuòìn-cèè-ɖɛ̀ dyií, ké céè-ɖɛ̀ɔ̀ wuɖu ɖá, “Ɓaà-naín”, ké wa ɓaà nyɔ ɓě nì ziɛń nyɛɛ bìì. Wa dyi nyɔ ɖò dyé ní, wa diè ɔ dyi, ké wa ɖá, “M̀ ɓéɖé hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ ɖò kɔ̃̀ jè m̀ mɔ́ ɓɛ́ à ké m̀ bìì ɓaà kɛɛ̀?” Wa tɛ̀mɛ̀ìn nyɔ ɓěɔ̀ dyí kà ɓɛ́ nyɔ ɓěɔ̀ fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓě mɔ̀ wa nììn fũ̀à-fṹá-ɖɛ̀ ɓě ɖekèɛ, ké wa ní zà wa gbo dòǐn. Wa mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa ɓɛ́ìn kpé ɓó nyɔ ɓěɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀-wùɖù gbo cɛ̃ jè kɛ.

► Ɖé nì gbɛ̌ɛ̀ɔ̀ múɛɛ, dɛ̌ nɔ̀mɔ̀ ɖé dyíin ɓó ɓaà-kpòò dyi dè jè kɛ́?

Ɓaà-wùɖù ɓě ɓɛ́ Jízɛ̀ kè Àpɔ́sò ɓěɔ̀ nyu ma kà kɛɛ zàìn à hwìè kɔ̃̀ mú à ké ɓaà kɛɛ da, sepóɛɖé à dyuòɛ̀ kà ɓɛ́ wa nyu ma ɓaà-wùɖù ɓě ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ wa ké ma nyuɛ. Ɔ hwɔìn-ɖɛ̀ mɔ̀ ɓaà-wùɖù tã ɓě nìà dà ɓíɖíiɛ.

Bounɓoɔ̀ Ɓaà-wùɖùɔ̀: Ɖé Máfíò 6:9-13 múɛɛ, Jízɛ̀ tɛ̀mɛ̀ìn ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ɓaà-wùɖù zi ɖɛ kpauń mìɔ ɓɛ́ wa ké nyuɛ. À mɛ nyu ɓaà-wùɖù nìà kɛ ti séín, ɓɛ́ à ké hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ ɖò-ɖò ɓěɛ̀ jè ɓaà.

Ɓaà-wùɖù Pɔ́ɔ̀ nyu ma Ɛ́fɛ́sà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ bììɛ: Ɖé Ìfísĩ̀ɔ̀ 3:14-19 múɛɛ, Pɔ́ɔ̀ ɓaà ma ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké ma jǎà-po-nyɔ̀ ɓěɔ̀ kpé nyí dyììn ɖé ɔ Zùùɔ̀ mú. À mɛ nyu ɓaà-wùɖù dyúáɖòɔ̀ ɓó à mìɔùn ɔ kè nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě bìì.

Ɓaà-wùɖù ɓá geɖe kɔ́-kɔ́ jè dyíɛ: Ɖé Máfíò 9:36-38 múɛɛ, Jízɛ̀ mɔ́ ɓɛ́ ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ ké ma ɔ kpeɖeɛ̀-dyíin-nɔ̀mɔ̀-nɔ̀mɔ̀ɔ̀ jè nyɔ ɓě sèà xwáɖáún wɛ̃ɛ dyí tɛ̀mɛ̀ìn kè ɓɛ́ wa ké ma ɓaà ɓɛ́ Gèɖèpɔ́ɔ̀ ké nyɔ ɓě tò ɖé zùǔn-gèɖè kɔ́-kɔ́ɔ̀ gbo, ɓɛ́ wa kéɛ ma cɛ̃.

Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè xwíníín mɔ̀ ɓɛ́ à ké à hwòɖǒ-dyùàɔ̀ ɓóɖó-kpàà ɖɛ ɓěɔ̀ kè ɖɛ ɓě kɔ̃̀ jè nìà dyi ziɛń nyɛɛ gbo zàìn, ɓɛ́ à ké zùǔn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ kè ɖɛ ɓě muà nììn kánáá pūɛɛ hwòɖǒ kɔ̃̀ dè kɛ. Ɔ tɛ̀mɛ̀ìn nyɔǔn dyí kà ɓɛ́ zùǔn-ɖɛ̀ ɓěɔ̀ kè ɖɛ ɓě muà nììn kánáá pūɛɛ jè kpa ɖɛ mìɔ ɖé à gbo ké ɔ zi ɓóɖó-kpàà nììn ɖɛ ɓěɔ̀ kè ɖɛ ɓě nìà dyi ziɛń nyɛɛ jè dyíɛ. Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè kùìn à hwìɖǐǐ-taɓa-taɓaɔ̀ dyi.

► Xwɛ̌ wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè nyu kòɛ̀ ɓó nyɔ ɓɛ́ ɔ po ɔ mìɔùn mɔ́ pū, ɓɛ́ ɔ ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ zɔ̀ìn nyɛɛ gbo kɛ́?

Báɓòɔ̀ cɛ̃ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa mɔ́ ma Gèɖèpɔ́ɔ̀ ɖɛ ɖò xwa kɔ̃̀ jè wa dyi ma wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛɛ jè. Wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè jè céè dà pàɖǎ ɖé Báɓòɔ̀ mú dyɛo, kɛɛ wa gã nyɔ ɓě nìà kɛ ɖé wa hwìɛ̀ ɓɛ́ wa kéɛ nyɔǔn dyí tɛ̀mɛ̀ìn kà ɓɛ́ Báɓòɔ̀ cɛ̃ ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin ɓá wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè jè dyí kɛ. Báɓòɔ̀ cɛ̃ xwíníín kɔ̃̀ jè Gèɖèpɔ́ɔ̀ ní sèà ɓó nyɔ dyi ɔ jǔ ké nyɔ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè níɛɛ jè.

► Ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɖò mɛ zà vɔ́sì ɓě céèà dà ɓíɖíi ɓá wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè jè dyíɛɛ dyúáɖò wuɖuún, ké ɖɛ-cɛ̃́-nyɔ̀ ɓěɔ̀ séín mɛ dèìn ɖɛ ɓɛ́ vɔ́sìɔ̀ dèà mɛ kɛɛ jè dɔ́ɔ́ kɔ̃in.

Jízɛ̀ ɖá ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ mu ma wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèìn ti ɔ se ma ɓó wa gbo nìɛ̌ mu ɖe ɖé nyɔǔn-dyù-kpòɖò-dyùà mú kɛ (Máfíò 9:15, Ɖúù 5:33-35). Ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo hwìè jɛ́ɛ́ ɓɛ́ wa ké ma kpa ɖé wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè mú kɛ. Ɔ ɖá wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè se ɖɛ ɓɛ́ m̀ dyi nyuɛń nìǐn, nyɔǔn ɓě kéɛ dyé kà m̀ nì wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌n nyɛ.

Ɔ jǔ ké ɓě dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè ní, ɓěǐn ɖá ɓɛ́ ɓě ké wìì-ɓò kò kà dyéɖéi-nyu-nyɔ̀ ɓěɔ̀ nyuà kɛ. Wa ɖáɓá dyúa, ɓɛ́ nyɔǔn kéɛ dyé kà ɓɛ́ wa nì wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌n nyɛ. Ḿ cɛ̃ ɓě jǎà gbo, wa ɖǎ waà pɛ́ɛ̀-ɖɛ̀ dyé nɔ̀ɔ̀. Kɛɛ ɓě dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè ní, ɓě mɛ dèɖè dyúa, ɓɛ́ ɓě ké ɓěɛ̀ míɔ̀ dya po, ɓɛ́ nyɔ tɔ̀ɔ̀ ɓě ní kɔ̃̀ɔ̀ ɖà dyí dyuò kà ɓě nì wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌n nyɛ. Ɓě Ɓǎ mɔ̀ nyɔ nìà ɖé gã gboɛɛ ɖòùn muɛ dyí dyuòùn. Ké ɓě Ɓǎ mɔ̀ nyɔ dyéà ɖé gã gboiɛɛ mu ɓě pɛ́ɛ̀ìn. (Máfíò 6:16-18).

Jǎà-po-nyɔ̀ ɓě nì zɔ̃̌ɔ̀ kĩ́ín nyɛɛ ɖíɛ́ ɓě hwèɖè ma wɔ̃ ɓó Wɛ́nɛ́dè-ɓàɖà kè Fáɖáádè-ɓàɖà ti séín, ɓó wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-wè ɓě ɓɛ́ nyɔ nyuà ɖoo-ɖò-ɓàɖà ɖé zɔ̃ xwíníín nyɛɛ wáún. Mátĩ̀ìn Ɖútɔ̀ Kĩ́ìn kè Jɔ̃́ɔ́ Kávĩ̀ǐn kè Jɔ̃́ɔ́ Nɔ́sì kè Jònétɔ̃̀ Ɛɖúɔ́ kè Caá Fínè ɔ kè D. L. Múɖè, wa mɔ̀ nyɔ ɓě ɓɛ́ wa hwèɖè ma wɔ̃ kɔ̃ mìɔ kɛ. Nyɔ séín dyuò ma Jɔ̃́ɔ́ Wɛ́sèɖè kè Mɛ́fèɖè-cɔ̀cì nì zɔ̃̌ɔ̀ kĩ́ín nyɛɛ dyí ɓó wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè jè. Cɔ́cì-hwɔ̀ séín ɓɛ́ wa pa ma kɛɛ, wa dèɛ̀ gbɔ dyììn ɖé ɓaà-ɓaà kè wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè mú.

► Nyɛ́ ɓě m̀ dyuò dyí ɓɛ́ wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè ɖǎ kpáná dyí nyu kɛ́?

Jízɛ̀ cɛ̃ɛ ma ɔ ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo kà ɓɛ́ wa se ma gàa ɓɛ́ zùù gbà nì ma kà múɛɛ dyi kánáìn ɓɛ́ìn sepóɛɖé wa se ma hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖé jèɛ. Ké ɔ cɛ̃ɛ ma wa gbo ɖe, ké ɔ ɖá, “Zùù gbà nì kà kɛɛ, m̀ se ɓaà kóɖó-kóɖó ní, nìí, m̀ seɛ nyɔ ɖò mú zàà ɓɛ́ìn” (Máà 9:29). Ɖɛ ɔ nì ma kà wa gbo cɛ̃iń nyɛɛ mɔ̀, wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè kè ɓaà-ɓaà mɔ̀ nyɔ ɓɛ́ìn nyuɛ ɓɛ́ nyɔ ké hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa ɓéɖé. Hwiɖǐǐ-taɓa-taɓaà kũùn nìà ɓó nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛ̀. Jízɛ̀ nìɛ̀ ma ɖeín-nà-nyɔ̀ ɓěɔ̀ gbo cɛ̃iń kà ɓɛ́ dyí-gbǒ-ɖɛ̀ ɖò mɛ ɓɔ́ ɓó wa hwìǐ dyiɛ hwɛ̀ wa ké ɓaà kɛ. Ɔ mɔ́ ɓɛ́ wa ké ma wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè ɓɛ́ wa ké ɓaà kpɛ́-kpɛ́, ɓɛ́ ɔ jǔ ké dyí-gbǒ-ɖɛ̀ ɖò dyi ɓó wa hwìǐ dyiín, wa ké hwìɖǐǐ-taɓa-baɓa ɓéɖé ɓɛ́ wa kéɛ wɔ̃ mu.

À ɓɛ́ìn kpáná ɓě nì wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè múɛɛ dya gmɔ̀ɔ̀ dyììn ɖé mɛɛ-ɖɛ̀ ɓéɖé wáká kúɖúú nìà kɛ mú, ɔ jǔ ké à dyi Jízɛ̀ɛ̀ wuɖu ɓěɔ̀ kè dyí-tɛ̀mɛ̀ìn-ɖɛ̀ kúɖúú ɓě céèà ɖé Báɓòɔ̀ múɛ ɔ kè kà nyɔǔn ɓě nyu zɔ̃̌ɔ̀ wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̀ kɛɛ jè hwìɖǐi nàìn ní. M̀ dyi mɛɛ-ɖɛ̀ɔ̀ dya gmɔ̀ ní, ɔ wáká ɓě nìà ɖé ɓíɖíiɛɛ tò kpáná ɓě ɓɛ́ à dyé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa kɔ̃ún wɛ̃ɛ jìì. Kɛɛ hwìè ɖòùn kɔ̃̀ mú à ɓɛ́ìn mana vɛ̀nɛ̀ ɓě dyéɛ dyììn ɖé hwìɖǐǐ-taɓa-taɓa múɛɛ mɔ̀ wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè kè ɓaà-ɓaà mú.

• M̀ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌n nìǐn, m̀ mɛ ɓaà ɖekè, ɓɛ́ nì wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖèɔ̀ ní kɔ̃̀ ɖà nì kà nyɔɔ̌ nìɔ̌ kà dyéɖéi nyuɛń nyɛ. M̀ mɛ nyùɛ̀n ɖéɛ zùǔn, ɓɛ́ ɔ kéɛ nyu ɓɛ́ nì hwìɖǐǐ-taɓa-taɓaɔ̀ ké kɔ̃ kpá.

• Nì wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖèɔ̀ mɛ nyuɛ ɓɛ́ ɓàìn-ɓàìn ké Gèɖèpɔ́ɔ̀ kɔ̃ nì, kɛɛ ɔ se ɖɛ ɓɛ́ m̀ ké m̀ mìɔùn dyí ɓúáìn nyɛ.

• M̀ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè ké m̀ dyi ɓaàǔn nìǐn, ɓaà ɖɛ mɔ̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ mɔ́ɔ́-ɖɛ̀ ɓá nì hwòɖǒ-kpɔ̃-ɖɛ̀ɔ̀ dyíɛɛ jè.

• Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè se m̀ Gèɖèpɔ́ɔ̀ wuɖu-nyu-nyɔ̀ mú nyuɛ ɓɛ́ìn.

• Ɓɔ́ nì kpóɖó-dyùàɔ̀ gǎ dyéɛ̀n.

► Ɓě mɛ dèìn ɖɛ ɖò dɔ́ɔ́ kɔ̃in ɓá wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè kè ɓaà-ɓaà ɓɛ́ nyɔ nyu ɓó ti dyúáɖòɔ̀ múɛɛ jè dyí.

Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè se nì kpóɖó-dyùàɔ̀ ɖɛ ɖò bũ̌ nyuɛ ɓɛ́ìn ɔ jǔ ké m̀ dyiɛ nyu dyí-sɛ́ɖɛ́ìn-kà ní. Ɖɛ pàɖǎ nì ɓó ké wa kpá nì kpóɖó-dyùàɔ̀ gbo ɔ jǔ ké m̀ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè kpɛ́-kpɛ́ ní.

• M̀ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌ nìǐn, m̀ mɛ ná ní. Ɓɔ́ ní ɓɔ́í poɛ ɖé wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖèɔ̀ mú.

• Dèìn wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè wé dyúáɖò gbɔ. Ké m̀ mɛ po tiɔ̀ kɔ̃ mɛ́nɛ́-mɛ́nɛ́ tee ɓɛ́ ɔ ké ɓoún tɔ̀mɔ̀. M̀ dyi wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̌ nì wé séín ɖé wíkì mú ní, m̀ mɛ ɖi ɖɛ nɔ̀mɔ̀ dyíin.

Nyɔ ɓě ɓɛ́ wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè se múin dyuòìn nyɛɛ, ɔ jǔ ké wa dyiɛ nyu ní, nìí, ɔ nyuɛ ké jùɖùǔ-zà-tò nyu wa mɔɔ ké wa dú puà. Ɔ jǔ ké nyɔ ɖòɛ̀ dyɔɔ̀ dyi mú wóɖó hwɛ̀ ké ɔ dyi wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè gbɔ dè ní, nìí, ɖɛ ɓě nìà ɓóɛɛ ɖò se ɔ nyuɛ́ mu ɓó wé gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ kĩ́ín-kĩ́ínɔ̀ xwíníín. Ɖɛ mu ɔ gbo kpáùn nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ kɛɛ mɔ̀, ɔ wĩín dyi mu nɛɛ̀ìn, pìɔ̌ gbà mu ɔ wɔ̃ún sɔ̀ǔn nìǐn, sepóɛɖé kpóɖó-dyùàɔ̀ se pìɔ̌ gbà ɓě nìà ɓóɛɛ dyi kpɔ̃ɔ ɓɛ́ǐn mu.

Ɔ jǔ ké wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-tìɔ̀ dyi ɓoún tɔ̀mɔ̀ ní, nìí, wé gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ ziɛ nyɛ̀nɛ̀ɛ̀ ní, ɖɛ ɓě nìà kɛ dyuòìn nì kpóɖó-dyùàɔ̀ múin wàɖà cá.

• Wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖèɔ̀ dyi ɓoún tɔ̀mɔ̀ ní, ná júù-nì mɔɔ ɖi ɖii-ɖɛ̀ ɓɛ̀ɖɛ̀ɛ̀-ɓɛ̀ɖɛ̀ɛ̀ ɓóɛ gbǎ-tìǐn.

(1) Kà m̀ ké m̀ mìɔùn nììn ti dyí ɖúɛ nyu ɓɛ́ m̀ ké ɓaà teeɛɛ jè mɛ kpɔ̃ m̀ hwòɖǒ. Ɖú ti goun wè dyí ɓɛ́ m̀ kéɛ wáká po ɓó ɓaà jè wé séín xwíníín. Ké ɖú ti ɖò dyí ɓɛ́ ɔ ké nì wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-tì jǔ.

(2) Zà vɔ́sì ɓě cɛ̃à wɔ̃ kɔ̃ hwèɖè jèɛɛ sɔ̃́ wuɖuún. Ɔ ɖǎ ná nìǐn, céè ɖɛ gbɛ̀ǐ-gbɛ̀ǐ ɓá ɖɛ ɓěɔ̀ ɖò-ɖò jè dyí, ɓó kà nyɔ ké wɔ̃ kɔ̃ hwèɖèɛ̀ nyuɛ kè kpáná ɓě nì wɔ̃-kɔ̃-hwèɖè-hwèɖè múɛ.