Mu kukyuka enkyukakyuka ebeerawo mu ye. Omukyufu alina byayagala epipya ne byakulembeza-okyukyuka kwamaanyi ddala okuba ntiBaibuli emwogerako nga ekitonde ekiggya. (2 Abakkolinso 5:17).

Naye, ebintu ebimu bitwala ekiseera. Omukyufu talabirawo mangu ago ngeri yakuteeka nnono za Bukristaayo mu nkola mu bitundu byonna eby’obulamu. Ateekwa okuyiga ennono, oluvannyuma nalaba engeri yokuziteeka mu nkola.

Waliwo ne nkola ey’okukula mu mwoyo nga omuntu. Omukyufu omupya abeera mwana mu Kristo.

► Omuyizi alina okusoma 1 Abakkolinso 3:1-2 eri ekibiina. Okusinziira ku nnyiriri zino, Omukyufu omupya afaana atya?

► Omuyzi alina okusoma Abaebbulaniya 5:13-14 eri ekibiina. Ennyiriri zogera ku mata ki? Emmere ekaluba ye mmere ki? Ekisaanyizo kyobukulu mu mwoyo kye ki?

Mu ntandikwa y’omusomo guno, twatunuulira Omulimu Omukulu Yesu gweyawa ekkanisa. Leka tutunuulire omulimu guno nate.

► Omuyizi alina okusoma Matayo 28:18-20 eri ekibiina. Mu nnyiriri zino, buvunaanyizibwa ki Yesu bwe yawa okusukka ku kubuulira enjiri?

Nga tannaba kuwabawa Mulimu Omukulu, Yesu yagamba nti mpeereddwa obuyinza bwonna mu ggulu ne ku nsi. Oluvannyuma yawa ekkanisa obuvunaanyizibwa okuleeta abantu eri okumugondera.

Yesu yagamba abayigirizwa si kubuulira njiri kyokka , naye n’okuyigiriza ebintu byonna bye yali abalagidde. Okubuulira enjiri kituntu butundu ekisooka ekyomulimu. Okuyigiriza abakyuse okugondera ebiragiro bya Yesu byonna ye nkola ey’obuyigirizwa. Okulemwa mu buyigirizwa kibeera kibi nnyo nga okulemwa mu kubuulira enjiri.

Obuweereza bwe kkanisa obw’okuyigiriza buleetera abakakyuka okukula mu mwoyo.

Mu Abaefeso tugambibwa nti Katonda ayita abantu okukola emirimu egy’enjawulo mu buweereza olw’okuzimba abakkiriza okubeera nga tebakyali bato (Abaefeso 4:11-14). Ekiva mu kutuuka ku bukulu mu mwoyo ye njigiriza etebenkedde.

Omusumba abeera n’obuvunaanyizibwa naddala obw’okuyigiriza. Pawulo yagamba Timoseewo, “nyiikiranga mu kusoma, n'okubuuliriranga, n'okuyigirizanga.” (1 Timoseewo 4:13) Yali tayogera ku kuyiga kwa Timoseewo okwa ssekinnoomu; yali ategeeza buweereza. Obuweereza bwa Timoseewo bwali kwemalira ku kusoma n’okunnyonnyola ebyawandiikibwa, okwa okuluŋŋamya okw’omwoyo, and teaching Christian doctrinen’okuyigiriza enjigiriza y’Obukristaayo. Ekimu ku bisaanyizo by’omusumba kwe kuba nti asobola okuyigiriza (1 Timoseewo 3:2).

Kubanga okuyiga kye kimu ku bikola obulamu obw’omwoyo, okuyigiriza kitundu ku mulimu gw’obuyigirizwa. Abasomesa bamugaso mu kkanisa, era ekkanisa erina buli kiseera okubeera nga ekola ekisobola okuzimba abasomesa.

[1]”Era bye wawuliranga gye ndi mu bajulirwa abangi, ebyo biteresenga abantu abeesigwa, era abalisaanira okuyigiriza n'abalala.” (2 Timoseewo 2:2) Ebiragiro bino Pawulo ye yabiwa Timoseewo, nga omubuulizi w’enjiri alina obumanyirivu era omusumba w’omuweereza omuto. Pawulo teyalimumativu nti okukkiriza kujja kubuna na kubuulira kwokka. Abantu ssekinnoomu baali betaaga okutendekebwa mu ngeri ey’enjawulo bateekebweeteekebwe okutendeka nabalala. Singa okukutendeka bwe kutyo kuba tekusobola kukolebwa mu kubuulira ekibiina, abantu bano abesigwa balina okutendekebwa kinnoomu oba mu bibiina ebitono.

Waliwo eby’okuyigiriza bingi. Musumba ki asobola okubikola byonna, naddala okuva nti si buli omu taba mwetegefu kuyigirizibwa mu ngeri yeemu munkiseera kye kimu? Naye Abaefeso 4:11 tagamba nti, “Yawa omusumba” (omuntu omu yekka n’omulimu gumu). Mu kifo kyekyo, waliwo emirimu egyenjawulo nabantu ab’enjawulo okugikola. Katonda ayita basomesa, nabawa obusobozi bw’okusomesa, n’okubayigiriza okuyita mu kkanisa olw’obuweereza bw’okusomesa.

Obuyigirizwa obwamazima busukka ku kusomesa eby’okuyiga; buzingiramu okusomesa ebyomugaso, ebisooka, endowooza, ne ngeri y’okutambuzaamu obulamu. Enkola eno esobola kubeerawo mu bantu Abakristaayo bokka abalina okuvunaanyizibwa okw’omwoyo.

Tulaba okuyita mu byawandiikibwa nti Katonda yayagala abantu okubeera awamu, okutandikira ku bigambo Katonda bye yayogera nti si kirungi Adamu okubeera yekka (Olubereberye 2:18).

Ebimu ku birungi eby’okubeera awamu binnyonnyolwa mu Omubuulizi 4:9-10:

Babiri basinga omu; kubanga baba n'empeera ennungi olw'okutegana kwabwe. Kubanga bwe bagwa omu aliyimusa munne; naye zimusanze oyo ali yekka bw'agwa, so nga talina munne amuyimusa.

Katonda yagamba Musa nti enteekateeka ye eri Isiraeri yali nti bajja kubeera obwakabaka bwa bakabona, n'eggwanga ettukuvu (Okuva 19:6). Obusika bwali bwakutambulira mu maka, obunnyonnyolwa mu kiyitibwa “Ekiragiro Ekikulu.” (Ekyamateeka Olwokubiri 6:4-9)

Omwoyo Omutukuvu yaluŋŋamya abawandiisi b’Endagaano Empya okukozesa ebigambo ebyo mu kkanisa y’Endagaano Empya (1 Peetero 2:9).

Katonda yayagala abantu abali mu nkolagana naye era babeere mu nkolagana buli omu ne munne. Enkolagana yaffe ne Katonda etufuula abantu abali mu kukkiriza okumu. Nga enkolagana yaffe ne Katonda bwe yetaaga okwewaayo, enkolagana yaffe nabantu ba Katonda nayo yetaaga okwewaayo. Kikyamu omuntu okulowooza nti asobola okubeera mu nkolaagana entuufu ne Katonda nasalawo obutabeera mu nkolagana nabantu ba Katonda.

Pawulo yakozesa eky’okulabirako eky’omubiri okunnyonnyola enkolagana wakati wa bamemba b’ekkanisa (1 Abakkolinso 12). Tewali kitundu kyamubiri kisobola kukola bulungi bwe kigezaako okweyawula ku bitundu ebirala eby’omubiri. Bamemba bateekwa okukolera awamu n’okufaayo buli omu ku munne, bwe kitaba bwekityo omubiri tegujja kubeerawo. Singa memba omu akosebwa, bonna balumwa. Ebikolwa byekitundu kyomubiri bikwata ku mubiri gwonna. Pawulo kino yakyogerako bwe yakola ku mbeera ey’omuntu eyali nkolagana ey’obwenzi, wadde nga yakozesa ekyokulabirako eky’omugaati. Yagamba nti, “Tetumanyi ng'ekizimbulukusa ekitono kizimbulukusa ekitole kyonna?” (1 Abakkolinso 5:6) Tuteekwa okweraba nga ebitundu eby’omugaso ebya Bakristaayo abali awamu.

Ebiragiro bingi eby’Endagaano Empya tebisobola kugonderwa awatali kulowooza ku kubeera wamu. Okutuukiriza ebiragiro bya Katonda, Abakristaayo bateekwa okubeera nga beewaddeyo buli omu eri munne. Kino kitegeeza nti okubeera kwa Bakristaayo awamu kuvaamu okuvunaanyizibwa kwomwoyo.

Tusanga ebifo bingi mu Baibuli Abakristaayo abali awamu nga kyekuusa ku kuvunaanyizibwa mu mwoyo.

Muwulirenga abo ababafuga mubagonderenga: kubanga abo batunula olw'obulamu bwammwe, nga baliwoza bwe baakola; balyoke bakolenga bwe batyo n'essanyu nga tebeemulugunya, kubanga bwe babeemulugunyiza tekibagasa mmwe (Abaebbulaniya 13:17).

Olunyiriri luno lutegeeza abakkiriza okugondera abo abali mu bifo eby’obuyinza abw’omwoyo. Ekiragiro era kiwa obuvunaanyizibwa obunene eri abakulembeze abomwoyo. Obuvunaanyizibwa bwabwe si kukulembera olw’obuyinza, naye okukuuma emmeeme wansi wobulabirizi bwabwe. Okukola ekyo, bateekwa okuba nga bamanyidde ekimala abantu baabwe okusobola okuluŋŋamya buli kinnoomu mu bulamu obw’omwoyo, era nokubeera ne nkolagana nabantu baabwe okubasobozesa okubaluŋŋamya mu mwoyo.

Abakristaayo abali awamu nokuvunaanyizibwa okw’omwoyo nabyo binnyonnyoddwako mu lunyiriri luno:

► Omuyizi alina okusoma Abaebbulaniya 10:24-26 eri ekibiina. Kiragiro ki ekiri mu lunyiriri luno?

Wano tulagirwa okumanya ebyetaago bya bakkiriza abalala nokubakubiriza odkukola ekituufu.

► Nnyonnyola enkolagana eyandibadde yetaagisa mu bakkiriza okuba nga batuukiriza obuvunaanyizibwa buno.

Okukubirizibwa kwaffe kuba tekukola singa tetuba nankolagana ntuufu nabakkiriza abalala. Tuteekwa okubamanya obulungi nokubalaga okwagla n’okufaayo. Bwe kitaba bwe kityo, bajja kunyiiga olw’okubawabula.

Mwekuume, ab'oluganda, omutima omubi ogw'obutakkiriza gulemenga okuba mu muntu yenna ku mmwe, ne gubaggya ku Katonda omulamu. Naye mubuuliraganenga bulijjo bulijjo, nga bwe mukyalina ekiseera ekiyitibwa, “leero,” waleme okubaawo omuntu yenna ku mmwe okukakanyazibwa obulimba bw'ekibi (Abaebbulaniya 3:12-13).

Tuyitibwa okuvunaanyizibwa buli omu eri munne. Okukubiriza wano kuteekwa okusukka ku ntegeka ezenkuŋŋaana ezekkanisqa yonna wamu, kubanga tulagirwa okukubiriza bulijjo. Kino kyetaagisa okukuŋŋaana nomuntu ssekinnoomu oba ekibiina ekitono. Okukuŋŋaana okwekika kino tekubeera kuliira wamu oba okukyalira, naye kulina okuba nekigendererwa eky’omwoyo. Okutuukiriza ekigendererwa kino, tuteekwa okugenderera okutegeka bye tunaayogera nenkuŋŋaana ezebibiina ebitono nga tukulembeza ekyo.

Engeri gyetusobola okuganyula buli omu munne eragibwa mu Engero 27:17:

Ng'ekyuma bwe kiwagala kinnaakyo, Bw'atyo n'omuntu bw'ayigiriza muntu munne.

Omuntu omu talina kuba ngasinga ku mulala nga tannaba kugasa gyali na kuluŋŋamizibwa okw’omwoyo nokuzaamu amaanyi. Ekya ddala, okuluŋŋamya okw’omwoyo okuweebwa mu buwombeefu kutera okukkirizibwa.

Mwatuliraganenga ebibi byammwe mwekka na mwekka, musabiraganenga, mulyoke muwone. Okusaba kw'omuntu omutuukirivu kuyinza nnyo mu kukola kwakwo (Yakobo 5:16).

Okwatula ensobi zo tekumala gabeerawo mu kuŋŋaana ennene; olw’ekyo, ekiragiro kino tekibeerawo mu kukuŋŋaana okw’okusaba. Ekinyusi kiraga ensonga yekiragiro: ekiri nti abo abali mu kibi babeere nga bakomawo.

Mubeeraganenga emigugu mwekka na mwekka, mutuukirizenga bwe mutyo etteeka lya Kristo (Abaggalatiya 6:2).

Omukristaayo atera okuwulira nga tewali afaayo ku biki byayitamu. Abakristaayo abalala bandibadde bafaayo ku kiki kyayitamu, naye batera okuba nga tebamumanyi bulungi kiki kyayitamu. Basobola okufaayo singa bategeerera ddala kiki ekimutawaanya, naye tebatera kumumanya kimala okumutegeera. Tusobola tutya okuyambagana ku migugu bwe tuba nga tetumanyidde ddala migugu ki?

Mu nnaku ezasooka oluvannyuma lwe kkanisa okuzaalibwa, enkolagana ey’okulusegere mu bakkiriza yali ya bulijjo.

Nabo nga banyiikiranga bulijjo n'omwoyo gumu okukuŋŋaana mu Yeekaalu, ne bamenyanga emigaati mu nnyumba zaabwe, ne balyanga emmere n'essanyu n'omutima ogutalina bukuusa (Ebikolwa by’Abatume 2:46).

John Wesley yagamba nti tewali kintu kyonna bwe kityo kyakubeera Mukristaayo obw’omu.

► Olowooza Wesley yali ategeeza ki ne bigambo ebyo?

Okuvunaanyizibwa mu by’omwoyo kubeerawo mu Bakkiriza abali obulungi awamu.

Okuvunaanyizibwa mu by’omwoyo kwe kuteekawo enkolagana n’omuntu oba groupekibiina kya bantu to betuubuulira ebitukwatako eby’omwoyo, obuwanguzi bwaffe oba okulemwa mu ntegeka ez’omwoyo, n’okumaliria kwaffe okukulaakulana.

Awatali kuvunaanyizibwa kwa mwoyo tetujja kutuukiriza biragiro bya Katonda byonna ebirimu byawndikibwa, era tujja kuba tulagajjalidde ekkubo Katonda mwayita okutuwa ekisa.

Kitegeeza ki okubeeera omukulu mu mwoyo? Wandinnyonnyodde otya omuntu akuze mu mwoyo?

Olwokuba nga okukula kutwala ekiseera, kutera okujja nemyaka (Tito 2:1-5). Kirabikirawo, abantu abamu bakaddiwa nga tebakuze mu mwoyo nga bwe banditeekeddwa, era waliwo abavubuka abalaga obukulu mu mwoyo obutali bwa bulijjo.

Ebisaanyizo byobukulu ebisinga tebituukibwako byonna mu bujjuvu mu kiseera kimu, naye bigenda byeyonera mpola mpola. Ebiseera ebimu byeyongera mangu ago olwebyo byoyitamu mu mwoyo oba byoyitamu mu bulamu. Wadde nga omuntu ateekwa okukula ekiseera ekyobulamu bwe bwonna, Waliuwo omutendera gwatuukako oguyitibwa obukulu mu mwoyo.

Ebisaanyizo eby’obukulu mu mwoyo binnyonnyolwa mu byawandiikibwa ebiwerako.

► Abayizi ab’enjawulo bateekwa okusoma ebyawandiikibwa bino eri ekibiina: Abaefeso 4:11-14, Abaebbulaniya 5:12-6:1, 1 Abakkolinso 3:1-2, ne 1 Yokaana 2:12-14.

Wammanga lwe lukalala lwe bisaanyizo nga bubonero obulaga obukulu mu mwoyo. Si lukalala oluggwayo era nsonga ezimu eziri mu lukalala tezaawukana nnyo ku nsonga endala.

Omukkiriza akuze asobola obutalaga bisaanyizo bino byonna kugwayo, naye nga akula. Asobola obutamanya nsobi ze ezimu, naye ajja kwanukula eri omulimu ogugenda mu maaso ogw’Omwoyo Omutukuvu mu mutma gwe.

(1) Okufaanana Kristo mu bigendererwa, endowooza, ne bikolwa

Okufaanana Kristo kuva mu kwagala okumanya Kristo mu kikula kye, nga oyita mu kufa kwe n’okuzuukira mu mwoyo (Abafiripi 3:10). Kisobola okutwalimu okugana ku kubonaabona kwe n’okuyigganyizibwa. Omuntu ayagala Kristo mu ngeri eno ajja kukyusibwa okumufaanana.

Okubeera nga Kristo kwe kujjumbira olwokwagala si kwefaako wekka oba amalala. Omugoberezi wa Kristo ayagala okumufaanana era anakuwala nti ekiseera kyonna abadde tafaanana Kristo mu kye kyayogera oba okukola.

(2) Enkolagana eyokulusegere ne Katonda

Omuntu ateekwa okusembera ku lusegere mu nkolagana ne Katonda. Obubonero obwenkoolagana ennungi ne Katonda kwe kunyumirwa okubeerawo kwa Katonda, okwagala Ekigambo kya Katonda, nekiseera kyomala nga osaba.

(3) Okwolesa Ebibala Eby’omwoyo

Omwoyo Omutukuvu aleeta ebibala mu bulamu bw’omukkiriza, omuli okwagala, kusanyuka, kugumiikiriza, n’okwefuga. Omukkiriza agenda mu maaso n’okubeera ow’ekisa era omukkakkamu nga bwakkiriza Omwoyo Omutukuvu okukola mu ndowooza ye.

(4) Obuwanguzi ku kibi ekyokungulu nekyomunda

Omukkiriza ayiga okwesiigama ku Katonda okumuwanguza ebikemo. Akkiriza Katonda okumutukuza asobole okubeera n’omutima omutukuvu. Afuna empisa n’okwefuga ebimuyamba okubeera mu bulamu obuwaguzi buli kiseera.

Singa akkiriza ekikemo, akyatulira Katonda nasaba ekisonyiwo namaanyi. Alina okugabana obunafubwe ne mikwano gye egy’okulusengere Abakristaayo abamusabirako (Yakobo 5:16).

(5) Empisa ez’omwoyo Zitandikibwa

Empisa ez’omwoyoge makubo mwe tuyita okufuula enkolagana yaffe ne Katonda okubeera nga yekulembera. Omuntu atanyiikira kusaba, kusoma Baibuli, nokugenda mu kkanisa aba si mukulu mu kukkiriza.

(6) Okukula Kwempisa Y’obukristaayo

Omugoberezi wa Kristo ayiga okutambuliza obulamu bwe ku nnono za, okwesigika, nomulimu omwesigwa.

(7) Okubeera mu Bulamu Obukristaayo Lubeerera

Omukkiriza ayiga okuteka mu nkola ennono z’Obukristaayo mu bulamu. Omukristaayo akuze yandyagadde okubeera nga Omukristaayo ekiseera kyonna mu mpisa ze ne ndowooza ze. Bwategeera nti ekintu kyayogera oba okukola tekikwatagana nakwagala mu mutima gwe, yesigama ku maanyi ga Katonda okumukyusa.

(8) Enkolagana Ennungi

Omukkiriza omukulu mu kukkiriza akola enkolagana eyeebuziba nabakkiriza abalala. Okuuma enkolagana nga alaga obwesigwa, obugumiikiriza, nokusonyiwa. Abeera muwombeefu era akkiriza ensobi ze. Olwokuba nga asobola obutategeera mbeera, ayinza obutabeera mugumiikiriza nga bwe yandibadde asaana okubeera, Okukkiriza amangu ensobi, oba okubeera nekirowoozo ekitufu ku mulala.

(9) Obuweereza bwa Ssekinnoomu

Omukkiriza alina okutegeera ebirabo bye eby’omwoyo. Alina okuzuula ekifo kye mu kkanisa okubeera omukisa eri abalala. Omukkiriza asobola okuweereza mu kkanisa nga ayambako okubuulira enjiri n’okuyigiriza abalalamu bulamu Obukristaayo.

(10) Okugumira Embeera Enzibu

Omukkiriza alina okuyiga okwesiga Katonda ebintu ebibi bwe bimutuukako. Alina okwesigama ku Katonda bwaba ngali mu mbeera enzibu. Omukkiriza akuze mu kukkiriza taleka kukkiriza bwatategeera lwaki ekintu weekiri.

Ebisaanyizo byokukula okw’omwoyo tebisinziira ku kirabo eky’obutonde.

Si bye bimu nobukugu mu buweereza.

Tebyetaagisa nnyo kugoberera obusobozi mu bukulembeze. Kiba kirungi singa omukulembeze abeera mukulu mu mwoyo, naye ebiseera ebimu omuntu afuuka mukulembeze olw’obuzobozi bwe, bwaba tannaba kukula mu mwoyo. Ebiseera ebimu omuntu abeera mukukulu mu mwoyo, naye nga talina busobozi bwa bukulembeze.

Abantu abamu ekikula kyabwe babeera bagumiikiriza nnyo ate nga bakisa. Engeri ezimu ez’obutonde bw’omuntu si zezimu nokukula mu mwoyo. Katonda akola mu ffe natuyamba okwenkanyankanya empisa zaffe. Singa twekenneenya omuntu omu, tetusobola kwawulira ddala wakati w’obuntu bwe ne bisaanyizo eby’okukula mu mwoyo.

Ebizibu byobulamu nabyo bisobola okukosa okutegeera kw’omuntu ne byakola. Tetuteekwa kwanguyiriza kusalira balala musango.

(1) Wekebere nga wegeraageranya ne bisaanyizo 10 eby’obukulu mu mwoyo. Lowooza mu kusaba ku biriwa byotalina. Teekateeka engeri gyonaazimba ebyo byotalina, okuyita mu kusaba, okuyiga, amagezi okuva eri abalala, n’okwesigama ku buyambi bwa Katonda.

(2) Ekkanisa esobola etya okutuukiriza obuvunaanyizibwa bwayo okusomesa okuvunaanyizibwa okw’omwoyo? Wandiika empapula bbiri nga onnyonnyola entegeka eyokukolako eyekkanisa.