► Omuyizi alina okusoma 1 Abakkolinso 1:17-25 eri ekibiina. Nkola ki eya Katonda ey’okulokola abaabula?

Abayudaaya baali banoonya maanyi okununula eggwanga lyabwe. Baali baagala obubaka obwamaanyi n’obubonero obwamaanyi okukakasa nti bwali bukola.

Abamawanga baayagala magezi ag’okutegeera obulamu nag’okuwangula mu nsi. Baayagala obubaka obwandinnyonnyodde engeri y’okufunamu bye baagala.

Omusalaba gwali gukiikirira okwewaayo ne ssaddaaka. Eri Abayudaaya abaali baagala amaanyi, gwalabika nga obunafu. Eri abamawanga abaali baagala amagezi agensi, gwafaanana nga eky’obusirusiru. Ekya ddala, obuyinza namagezi ga Katonda byalagibwa ku kufa kwa Kristo. Omusalaba gwafanana ng’obunafu n’obusirusiru bwa Katonda, naye gwali gusinga okufuba enno okwa bantu.

Obubaka bw’enjiri bukontana n’okwegomba kwomuntu okw’obutonde eri ekibi. Kutuyita okwenenya n’okwewaayo eri Katonda. Bulabika nga obubaka obwobusirusiru, kubanga abantu baagala kuwulira ebikwata ku ebyo byebaagala.

Katonda yalondawo okukozesa enjiri okulokola abantu. Omulimu gw’okubuulira yaguwa bakkiriza. Ekigambo word okubuulira tekikwata ku muntu abuulira ekibiina yekka, naye kikwarta ku kubuulira enjiri mu ngeri ez’enjawulo. Ensonga eri mu bino teri nti okubuulira mu lujjudde ye nkola Katonda gye yalonda. Ensonga eri nti okubuulira enjiri nkola ya Katonda.

► Ebigambo ebyo bitegeea ki bye byogerwa nti okubuulira omusalaba busirusiru eri abo abatakkiriza?

Ekigambo kubuulira kisobola okukozesebwa mu bugazi nga kiraga engeri ezitali zimu ez’okwogeramu Ekigambo kya Katonda. Wabula, mu ssomo, tujja kukozesa ekigambo okubuulira mu ngeri yakyo eyabulijjo: nga twogera ku muntu ayogera ekigambo kya Katonda eri abantu abakuŋŋaanye.

Okubuulira okw’enjiri kwe kuba nga enjiri ebuulirwa abantu abakuŋŋaanye. Si kwogera bwogezi ku mutwe oba ennyiriri mu byawandiikibwa. Kuba kubuulira njiri.

Omubuulizi w’enjiri atera okugezaako okusikiriza abamuwuliriza okwanukula amangu ago eri obubaka obubuuliddwa, ne kigendererwa eky’okubeera nga bakyuka amangu ago. Obubaka butegekebwa mu ngeri ey’okubatuusa ku kino.

Ebibeera mu bubaka obw’okubuulira bulondebwa n’obwegendereza. Ekigendererwa ky’obubaka si kusoma busomi. Omubuulizi agezaako okuwa amawulire abawuliriza ge betaaga okusalawo okukyuka. Amawulire gano galimu okunnyonnyola okwenjiri esookerwako, engeri awuliriza gyanayanukula, nebisobola okuva mu kusalawo.

Okubuulira kusobola okubeera mu kifo ekisirifu, ekiteeketeeke nga okukuŋaanira mu kizimbe ky’ekkanisa oba eri ekibiina kyabantu mu kifo ekirala kyonnna abakuŋŋaanye olw’ekigenderwa ekirala kyonna. Ekibiina kisobola okwagala obubaka buno, oba they may bayinza obutabwagala.

► Bifo bya ngeri ki byolabye nga bibuulirwamu enjiri?

Kubanga waliwo enjawulo wakati w’okubuulira mu kkanisa n’okubuulira eri ekibina ekitali kkanisa, tujja kusooka kuwa okuluŋŋamya okukwatagana n’okubuulira okw’enjiri mu kkanisa. Mu kitundu ekiri mu maaso mu ssomo, tujja kuwa okuluŋamya okuteeka mu nkola okubuulira okwebweru.

(1) Nnyonyola Ebyawandiikibwa.

Ekigambo kya Katonda kyamaanyi, kale omubuulizi yetaaga okukikozesa. Tekyetaagisa byawandikibwa kubeera biwanvu oba omubuulizi okumala ekiseera ekiwanvu ngannyonnyola buli kimu ekiri mu byawandiikibwa. Alina okukozesa ebyawandiikibwa ebiwagira obubaka bwe njiri. Alina okukakasa nti ebisinga obukulu mu byayogera byesigamye ku byawandiikibwa, amaanyi g’Ekigambo kya Katonda ne gaba nga gakozesebwa. Talina kulonda kitundu eky’olunyiriri okukikozesa amakulu agaawukana nago ge kirina mukifo kyakyo mu lunyiriri.

(2) Alina okunnyonnyola ebigambo okwenenya n’okukkiriza.

Abawuliriza basobola okubeera nendowooza enkyamuku kiki ebigambo bino kye bitegeeza. Basobola okulowooza nti okwenenya kitegeeza okutereza obulamu bwo Katonda asobole okukukkiriza. Betaaga okumanya nti okwenenya kitegeeza kunakuwalira ekimala ekibi kyo obeere nga omaliriddeokununulibwa okukivaamu.

Abawuliriza basobola okulowooza nti okukkiriza kitegeeza kukkiririza mu ddiini oba okuteeka mu nkola obulombolombo bw’eddiini. Betaaga okutegeera nti okukkiriza okulokola kwe kuteekera ddala obwesige bwo bwonna mu kutangiririra kwa Kristo olw’obulokozi.

(3) Teeka essira ku kuba nti omuntu afuuka Omukristaayo mu kiseera eky’okukyuka.

Abantu bangi balina endowooza enkyamu ku kiki kye kitegeezaa okubeera Omukristaayo ne ngeri omuntu gyafuuka Omukristaaayo. Bayinza okukitwala nti omubuulizi w’enjiri ayagala bwagazi bafuuke ebeddiini oba okubeera bamemba mu kkanisa ye. Bayinza okulowooza nti ayagala bwagazi batandike okubeera mu bulamu obukugiddwa. Ssa essira ku kuba nti mu kukyuka omwonoonyi yeenenya, afuna okusonyiyibwa, n’okutandika enkolagana ne Katonda.

(4) Wakanya ensonga enkyamu abantu ze balina ezibaleetera okwatula nti Bakristaayo.

Mu bantu abamu abali mu kitundu ekimu, abantu abasinga balowooza nti Bakristaayo. Basobola okulowooza nti Bakristaayo olw’okuba nti balina ekkanisa mwe bali, bakola ebintu ebirungi, bakkiriza ebintu ebimu, oba bayita mu bintu eby’omwoyo. Nga ojjeeko okussa essira ku kukyuka, nnyonnyola obulamu obwenkolagana ne Katonda n’okugonda okugoberera okwenenya.

(5) Kakasa nti abantu abatali ba kkanisa bakutegeera.

Tokozesa bigambo ebyo ebikozesebwa bannaddiini. Toyogera ku bulombolombo bwa ddiini abawulirirza bo bwe batamanyi.

► Bigambo ki ebimu ebikozesebwa mu kkanisa yo abantu abakwetoolodde bye bayinza okuba nga tebamanyi?

(6) Babuulire nti okusonyiwa gye kuli, enkolagana ne Katonda, n’obulamu obutaggwawo.

Gino gye miganyulo egisinga okuba emikulu egy’okuzaalibwa omulundi ogw’okubiri. Laga obubi bwe mbeera y’omwonoonyi nga onnyonnyola okusala omusango ne kibonerezo ekyolubeerera ebijja okutuuka ku batakkiriza.

(7) Wewale okusuubiza emiganyulo egitasuubizibwa mu njiri.

Singa abantu balowooza nti okufuna obulokozi kutwalira okufuna eby’obugagga okuva eri Katonda oba ekkanisa, okukulaakulana, okuwonya endwadde, oba enkyukakyuka endala yonna mu mbeera y’obulamu, basobola okugezaako okukkiriza emiganyulo awatali kwenenya.

Osobola okunnyonnyola nti Katonda bwaba nga yafuga obulamu bw’omuntu, ajja kuluŋŋamya, okuwa omukisa , n’okubayamba ku bizibu byabwe. Wabula, kubasuubiza nti Ebizibu byabwe byonna bijja kugonjoolwa singa bafuuka abagoberezi ba Kristo. Eri abantu abamu, obulamu busobola okwongera okukaluba olw’okuyigganyizibwa.

(8) Tokwasaganya kukyuka na bwa memba bwa kkanisa ey’omu kitundu.

Obwa memba bw’ekkanisa bulina okubeerawo amangu ddala nga omuntu akyuse mu mazima, naye ebisaanyizo eby’obwa memba byetaaga okunnyonnyolwa oluvannyuma lw’okukyuka. Toyogera ku byetaagisa okubeera memba w’ekkanisa nga ogezaako okusendasenda omuntu okwenenya ebibi bye. Omubuulizi w’enjiri alina okutunuulira okuleetera awuliriza okusisinkana Katonda.

► Biki ebimu ku bisaanyizo eby’obwa memba mu kkanisa yo ebiteetaagisa mu bulokozi?

(9) Toteekawo bisaanyizo eby’okukyuka ebijja nga omuntu akuze mu kukkiriza.

Yita awuliriza okwenenya ebibi byamanyi. Tomubuulira mateeka agakwata ku bulamu nga bwe bulina okubeera gaatajja kutegeera okutuusa ngafuuse omukkiriza okumala ekiseera. Okuyita okwenenya n’okukkiriza bizibu ekimala. Togattako bizibu ebisobola okuleetera omuntu okugaana enjiri.

(10) Nnyonyola kiki kyoyagala bakole.

Tokitwala nti awuliriza amanyi nti alina okusaba n’okusaba Katonda ekisonyiwo. Tokitwala nti amanyi okujja mu maaso nafukamira. Bwoyita abawuliriza okwanukula, bannyonnyolere ddala kyoyagala bakole. Lowooza engeri gyosobola okukifuula ekyangu nga bwwekisoboka eri omuntu alina okutya embeera yekkanisa.

Abantu basobola okukuŋŋaana okusaba olw’ensonga ezitali zimu. Ebiseera ebimu omusumba ayita abantu okusabira ensonga ezenjawulo. Olukalala lwe ndagiriro wano si kugamba nti lukola ku mbeera zona ez’okusaba. Endagiriro eno ekola ku abo abasaba abaanukula okuyita oluvannyuma lw’okubuulira enjiri.

Omusumba alina okukakasa nti abantu abamu mu kkanisa batendekebwa okuyamba abantu abasaba okulokoka. Alina okuba ngategese abantu bano buli lwayita abantu nga amaze okubuulira enjiiri.

Ebiseera ebimu omuntu ayagala okuyamba okusaba nabantu abeera kizibu mukifo kyokuyamba. Omusumba alina okutunula okulaba ebizibu era okuba omwetegefu okuyamba. Singa omuntu abeera aziyiza ekiseera ekyokusaba ne nneeyisa etali ya magezi oba okuwa amagezi amakyamu, omusumba alina okukola kyonna ekyetaagisa okutereeza ekizibu.

Tukkiriza nti omuntu asobola okwenenya, okukkiriza, n’okukyuka amangu ddala. Enzikiriza eyo yeruŋŋamya enkola zaffe ez’okusaba nabanoonya amazima.

(1) Wakiri omukkiriza omu akuze mu kukkiriza alina okuyamba buli anoonya mazima asaba.

Toleka muntu anoonya amazima kusaba yekka n’okugenda nga tayambiddwa. Twagala omuntu anoonya amazima abeere nga atuuka ku buwanguzi bwennyini.

(2) Zuula lwaki anoonya amazima asaba.

Tokitwala butwazi nti asaba lwa kulokoka. Wadde n’oluvannyuma lw’enjiri okubuulirwa, abantu bajja okusabira olwensonga ez’enjawulo. Tekyetaagisa kutawaanya muntu anoonya amazima ngasaba; naye mu kiseera ekituufu, omukkiriza amuyambako alina okumubuuza nti, “Oyagala Katonda akukolere ki?” Awo omukkiriza asobola okusaba naye ku kyetaago kyonna kyalina.

(3) Kubiriza abanoonya amazima okuba nga beenenyeza ddala.

Buuza, “Wandyagadde okwenenya ekibi, okkirize Katonda okukununula mu kibi?” Mukubirize okwatulira Katonda okwenenya kwe. Tekimwetaagisa kwatulira musumba bibi bye oba omuntu omulala yenna, okujjako nga waliwo ebibi bye yabakola.

(4) Kakassa anoonya amazima nti Katonda ajja kumusonyiwa.

Mugambe asabe Katonda okumusonyiwa n’okwesiga ekisuubizo kya Katonda okusonyiwa. Singa afaanana kulwanagana n’okubuusabuusa, mulage ekyawndiikibwa ekyekisuubizo (1 Yokaana 1:9, Yokaana 3:16, Abaruumi 5:8).

Singa omuntu anoonya amazima aba tasobola kusaba mu bigambo bye, omuyambi asobola okumuyamba nga amuwa essaala gyagoberera nga agidddamu. Esobola okufaananako bweti:

“Mukama, mmanyi nga ndi mwonoonyi asaanira ekibonerezo ekitaggwawo. Nnakuwalira ebibi byange era ndi mumalirivu okubireka. Nkusaba onsonyiwe—si lwakuba nti nsaanidde okusonyiyibwa, naye lwakuba nti Yesu yanfiirira. Webale olw’obulokozi. Okuva leero okweyongerayo, nja kubeerawo ku lulwo.”

Nga bulijjo, singa omuntu anoonya amazima azibuwalirwa okusaba olw’obuwanguzi bwaba atuuseeko, wabeerawo ekibi kyaba tayagala kuleka. Tasobola kubeera na kukkiriza okumusonyiyisa okutuusa nga yenenyerezza ddala.

(5) Saba akyuse okuwa obujulizi.

Anoonya amazima alabika nga atuuse ku buwanguzi, omuntu alina okumubuuza nti, “Kiki Katonda kyakukoledde?” Mukubirize okubaako ne kyayogera. Ayinza okuwa obujulizi eri ekibiina, naye alina wakiri okubuulira abo abaasaba naye.

(6) Gaba okunnyonnyola okuwandiikiddwa okw’obulokozi.

Akyuse alina okuweebwa okunnyonnyola okuwandiikiddwa okw’obulokozi agende nakwo eka. Kujja kumuyamba okutegeera kiki ekyatuukawo n’okumuyamba okunnyonnyola abalala.

(7) Tegeka omutendera ogusooka ogw’obuyigirizwa.

Omutendera ogusooka ogw’obuyigirizwa gujja kubeeramu okusisinkana n’omusumba oba omukkiriza akuze mu kukkiriza. Kakasa nga omukyufu ateegera kiki ekyamutuukako. Oluvannyuma lwekyo, asobola okwegatta ku kibiina ekitono oba okukuŋŋaananga n’omuntu.

Wabeerewo n’omuntu akyalira amakage, kakasa nti bamanyi ku kukyuka kwe, era obayite bajjeko mu kkanisa. Wasobola okubeeraawo omukisa okugabana enjiri nabo.

► Mulina nkla ki mu kkanisa yammwe okusaba nabo abanoonya amazima? Kiki kye wetaaga okukola okwongerako ebintu ebiri ku lukalala waggulu?

Okubuulira wabweru kulina ekigendererwa kya kutuuka ku bantu abatajja mu kkanisa. Kiba kizibu kubanga abawuliriza bali awo olw’ekigendererwa ekirala era basobola obutakuwa matu. Wasobola okubeerawo okuwoggana nakavuyo. Tewaaliwo mbeera yakusinza ereetebwa abantu abakuŋŋaanye nga eyandibaddewo mu kizimbe kyekkanisa.

Ekisaanyizo ekirabikirawo eri omubuulizi w’enjiri ow’ebweru kiri nti alina okubeera neddoboozi eryomwanguka ekimala abantu okuba nga bawulira bulungi, oba ateekwa okukozesa omuzindaalo.

Okusomooza okusooka okw’okubuulira ebweru kwe kuwulirizibwa. Abantu mu kitundu basalawo mangu oba bakuwuliriza oba nedda. Abamu bajja kuwuliriza okumala akaseera katono. Bangi bajja kuwuliriza sentensi emu oba bbiri nga tebannasalawo oba baagala okuwuliriza oba nedda.

Omubuulizi w’enjiri ateekwa okukozesa sentensi ennyimpi, eri buli sentensi ateekwa okukola sentensi ennungi. Ateekwa okujjukira nti buli sentensi ejja ku beera nga yesooka okuwulirwa abawuliriza. Okwogera ensonga enkulu ku buli sentensi kijja kuleetera abantu okuwuliriza. Bwayitamu okufuna ekibiina ekimuwuliriza, ayinza okusobola okwogera ku byakozzesa okunnyonnyola ensonga obulungi ennyo.

Singa kiba kisoboka omubuulizi alina okubeera ne kibiina kya bakkiriza wamu naye. Singa abantu abayitawo balaba abantu abalala nga bawuliriza, bajja kubeera nga basikirizibwa okuyimirira bawulirize. Singa wabeerawo abayimbi abasobola okuyimba nga okubuulira tekunnabaawo, ekyo kitera okuyambako okufuna abantu abakuŋŋaana.

Omubuulizi alina okuyita abawuliriza okujja mu maaso okusaba okulokoka.

Abayambi balina okugaba obubaka nga bukubiddwa mu kyapa eri abantu ab’omu kitundu.

► Bifo ki ebisobola okuba nga biteeketeeke okubuuliramu enjiri eyebweru ebikwetoloodde?

Buli muyizi alina kati okutunuulira essomo ly’okubuulira enjiri lyazze nalyo. Alina okulowooza ku ngeri gyatuukirizaamu okuluŋŋamya okwemirundi 10 Okwokubuulira enjiri. Alina okuteekateeka engeri gyekulina okwejjukanyizibwa.

Wayinza obutabeerawo kiseera kimala ekyokwogera ku buli lupapula lwa muyizi, naye ekibiina kirina okukolera awamu ku mpapula eziwerako abayizi bafune eby’okulabirako.

Okuyiga mu kibiina ekiddako tekulina kumalayo ssomo. Abayizi balina okuwaayo empapula zaabwe ez’okubuulira enjiri oluvannyuma bazogereko. Tekyetaagisa kuba nti babuuulira mu bujjuvu okubuulira kwabwe kwe bawandiise, naye bakufunze kubeere kwa ddakiika 5-7 buli omu. Okusoma okutegekeddwa okuddako oluvannyuma lwokwegezaamu kulina kukozesa essomo 12.

Kola okubuulira kwenjiri okugoberera okulaŋŋamya kwe ssomo lino. Okubuulira tekulina kuwandiikibwa kwonna, naye kulina okubeera ne bigambo ebikulu nga biwandiikiddwa. Kuleete mu kuyiga okuddako.