በማንኛውም የፕሮፌሽናል ስፖርት ውድድር ሁሉም ሰው ማየት የሚችልበት ትልቅ የውጤት ሰሌዳ ይታያል። ተመልካቾች አንድ ቡድን እንዴት እንደሚሰራ ማወቅ ይወዳሉ፣ ነገር ግን የውጤት ሰሌዳው ለአሰልጣኙ እና ለቡድን አባላት የበለጠ አስፈላጊ ነው።

► በጨዋታው ወቅት አሰልጣኙ እና ተጫዋቾች ውጤቱን ማወቅ ለምን አስፈለገ?

የውጤት ሰሌዳው ጨዋታው እንዴት እየሄደ እንዳለ ለመረዳት፣ የስትራቴጂውን ውጤታማነት ለመገምገም፣ ውሳኔዎችን ለማድረግ፣ ለማስተካከል እና ለማሸነፍ አስፈላጊ ነው።[1]

አንድ መሪ የድርጅቱን “ውጤት” ለሚመራው ህዝብ እና በእርሱ ላይ ስልጣን ላላቸው ሰዎች ማስረዳት መቻል አለበት።

በብዙ ድርጅቶች ውስጥ የመሪው አፈጻጸም የሚገመገምበት ሥርዓት አልተዘረጋም። ሁሉም መሪው ምን ማድረግ እንዳለበት በሃሳባቸው ላይ የተመሰረተ አስተያየት አለው። መሪው የራሱን አፈጻጸም በተለይም ለእርሱ መስፈርቶች ለሚያዘጋጁት መገምገም እና ማብራራት አለበት።

መሪው የሚመራውን ህዝብ አፈጻጸም መገምገም እና ማስተካከል መቻል አለበት። ይህንንም እነርሱን ተስፋ በሚያስቆርጥ መንገድ ወይም ከእነርሱ ጋር ያለውን ተጽእኖ በማይቀንስ መንገድ ማድረግ አለበት።

► መሪው ለስሜታቸው ሳይጨነቅ ህዝቡን ቢያስተካክል ምን ይሆናል?

አንድ ድርጅት አብዛኛውን ጊዜ ለድርጅቱ ከፍተኛ ባለሥልጣን የሆኑ የዳይሬክተሮች ቦርድ አለው። አንዳንድ ጊዜ የባለአደራ ቦርድ ይባላሉ። የድርጅቱ ሥራ አስፈፃሚ የቦርዱ ሊቀመንበር ሊሆንም ላይሆንም ይችላል። የድርጅቱ ከፍተኛ መሪ (አስፈጻሚው) ተጠሪነቱ ለቦርዱ ነው።

በተቋሙ ውስጥ የሚፈጠሩ ግጭቶችን በአስተዳደሩ እልባት በማይሰጥበት ጊዜ የአስተዳደር ጉባኤው የመጨረሻ ሥልጣን አለው። ቦርዱ እና ስራ አስፈፃሚው እና ሰራተኞቹ ስለ ድርጅቱ አጠቃላይ የስኬት ራዕይ እና ትርጓሜ የጋራ ግንዛቤ እንዲኖራቸው አስፈላጊ ነው። መሪው እና ሰራተኞቻቸው ለድርጅቱ ከቦርዱ ራዕይ የተለየ ራዕይ ስላዘጋጁ አንዳንድ ድርጅቶች ችግር ይገጥማቸዋል።

ሥራ አስፈፃሚው የድርጅቱን ሌሎች ሰራተኞች ይቆጣጠራል እና ሰራተኞቹ በመደበኛነት ከቦርዱ መመሪያ ማግኘት የለባቸውም። ሰራተኞቹ እንዲሳካላቸው ለመርዳት አስፈፃሚው ሃላፊነት አለበት። ሰራተኞቹ ወድቀዋል ወይም ስህተት ሠርተዋል ብሎ ለቦርዱ ሲያቀርብ መምራት ተስኖኛል ብሎ እየዘገበ መሆኑን መገንዘብ አለበት።

ቦርዱ ለድርጅቱ አጠቃላይ ፖሊሲዎችን እና ግቦችን ያወጣል። ሥራ አስፈፃሚው የድርጅቱን ተግባራት ይመራል እና የቦርዱን አጠቃላይ ግቦች እንዴት ማሟላት እንዳለበት ውሳኔዎችን ያደርጋል።

ሥራ አስፈፃሚው ከቦርዱ ጋር ሳይነጋገር ምን ውሳኔ ሊሰጥ ይችላል? ይህ የሚወሰነው በአስፈጻሚው እና በቦርዱ መካከል ባለው ግንኙነት ነው። አንድ መሪ ለረዥም ጊዜ በተሰጠው ቦታ ላይ ጥሩ ውጤት ካገኘ ቦርዱ ብዙ ውሳኔዎችን እንዲያደርግ ያምነዋል። መጥፎ ውጤት የሚያስገኙ ውሳኔዎችን ካደረገ ቦርዱ ያሳስበናል እና ተጨማሪ ውሳኔዎች ላይ መሳተፍ ይፈልጋል።

አንድ ሥራ አስፈፃሚ ጥሩ ውጤት የሚያስገኝ ጥሩ ውሳኔዎችን ሲያደርግ ቦርዱ በእርሱ ላይ ያለው እምነት ይጨምራል። እንዲሁም ስለ ሁኔታዎች ሁል ጊዜ ሙሉ በሙሉ ታማኝ በመሆን በችግሮች እንዳይደነቁ እነርሱን በማሳወቅ እና እነርሱን ለማዳመጥ እና ለመረዳት ጊዜ በመስጠት አመኔታቸዉን ሊያሳድግ ይችላል።

► የአንድ ድርጅት ከፍተኛ መሪ ለቦርድ ተጠያቂ መሆን ለምን አስፈለገ?

መጥፎ ምሳሌ

ዖዝያን ሀገሪቱን ያበለፀገ፣ ግዛቷን ያሰፋ፣ ወታደራዊ ኃይልን ያዳበረ እና የላቀ የግብርና ዘዴን ያደረገ ጠንካራ ንጉስ ነበር። ለ52 ዓመታት ገዛ።

ለ40 ዓመታት ሲገዛ የነበረው ተጽዕኖ እጅግ በጣም ብዙ ነበር። የሚገዛቸው አብዛኞቹ ሰዎች ሌላ ንጉሥ አልነበራቸውም። ያደረጋቸው ውሳኔዎች ጥሩ ውጤትን አስገኝተዋል። ማንንም መስማት እንደማያስፈልገው ይሰማው ጀመር።

ዖዝያን ራሱን እንደ ፍፁም ባለሥልጣን ማየት ጀመረ። ንጉሱ ከይሁዳ ነገድ ስለሆነ ካህናቱም ከሌዊ ነገድ ስለሆኑ ያው ሰው ንጉስም ካህንም ሊሆን አይችልም። ነገር ግን ዖዝያን በቤተ መቅደሱ አምልኮ ላይ ስልጣን ለመያዝ እና አምልኮቱን ለመምራት ወሰነ (2ኛ ዜና መዋዕል 26፥16-21)። ንጉሡ ካህን እንዳይሆን እግዚአብሔር ሕግ አውጥቶ ነበር ምክንያቱም በብዙ አገሮች ንጉሡ እንደ አምላክ ይመለክ ነበር።

ዖዝያን በለምጽ ተመቶ የሕይወቱን የመጨረሻ 11 ዓመታት በተወካዮች ብቻ እየገዛ በተለየ ቤት ውስጥ ኖረ። ብዙ ታላላቅ የረዥም ጊዜ መሪዎች በሕይወታቸው የመጨረሻ ዓመታት ውስጥ በእብሪት አመለካከቶች እና ድርጊቶች ምክንያት በአሳዛኝ ሁኔታ አብቅተዋል።

አንድ ሰው ሥራው የሚነግራቸው ሰዎች የሚጠብቁትን እንደሚያሟላ እንዴት ሊያውቅ ይችላል? ስለ ሥራው ግምገማ እንዲሰጡት ያስፈልገዋል።

ግምገማዎች መደበኛ እና በዝርዝር ሊሆኑ ይችላሉ ወይም ተራ እና ቀላል ሊሆኑ ይችላሉ። በጣም ውጤታማ እና ጠቃሚው የግምገማ ዘዴ አንድ መሪ ለአንድ ሰው ጥሩ እየሰራ ያለውን እና ምን መሻሻል እንዳለበት በአጭሩ ሲናገር ነው። ይህ ግምገማ ጥልቅ አይደለም የሰውዬውን የአፈፃፀም ሁሉንም ገፅታዎች አይሸፍንም። ይልቁንም መሪው አንዳንድ ባህሪያትን ያወድሳል እና ስህተቶችን ያስተካክላል።

[1]ብዙ ሰዎች መልካቸውን እንዴት ማሻሻል እንደሚችሉ ለማየት በየቀኑ ራሳቸውን በመስታወት ይመለከታሉ። መስታወት ከሌለ ምን እንደሚመስሉ ያውቃሉ? ማራኪ መሆንዎን ወይም አለመሆንዎን የሚወስኑት በሌሎች ሰዎች ምላሾች ነው። የአፈጻጸም ምላሽ ለስራችን እንደ መስታወት ነው።

አፈፃፀሙን ለማሻሻል እና እርካታን ለማፍራት ግብረ መልስ መስጠት በጣም ወጪ ቆጣቢ ስትራቴጂ ነው ብዬ በፅኑ አምናለሁ። በፍጥነት ሊከናወን ይችላል ምንም ወጪ አይጠይቅም እና ሰዎችን በፍጥነት መቀየር ይችላል።[2]

ሰዎች ተቀባይነትን ይፈልጋሉ። የሰው ልጅ መሠረታዊ ፍላጎት ነው። ሰዎች የሚነሳሱት በሌሎች ዘንድ ተቀባይነት ለማግኘት ባለው ተስፋ ነው። አንድ ሰው የአፈፃፀም ምላሽ ከተነፈገ ተነሳሽነቱ እየቀነሰ ይሄዳል።

► አንድ ሠራተኛ ለሥራው ምንም ምላሽ ካላገኘ ምን ይሆናል?

ለሌሎች የአፈጻጸም ምላሽ ለመስጠት መሪው እራሱን በትህትና መመልከት ይኖርበታል። ምንም ስህተት እንደሌለው ቢያስብ የሌሎችን ጥፋት አይታገስም።

መሪው እራሱን እየገመገመ በትህትና እያደገ እና እየተሻሻለ መሆን አለበት። የራሱን ስህተቶች ማወቅ አለበት። አለበለዚያ ሌሎችን ማረም አይችልም።

አንድ መሪ ሰዎች ለሥራቸው ተጠያቂ እንዲሆኑለት ይፈልጋል ነገር ግን ተጠያቂነቱ ለማን እንደሆነ ማጤን አለበት። በድርጅቱ ውስጥ ከፍተኛው መሪ ቢሆንም እርሱ ለአንድ ሰው ተጠያቂ ነው፤ ምናልባት የዳይሬክተሮች ቦርድ፣ የድርጅቱ ደጋፊዎች እና እርሱ የሚያገለግላቸው ሰዎች ናቸው። ከሚመራው ህዝብ ተገቢውን ተጠያቂነት እንዲያገኝ የራሱን ተጠያቂነት መረዳት አለበት።

መሪ ደግሞ ተጠሪነቱ ለሚሰሩለት ሰዎች ነው ምክንያቱም ለስኬት የሚያስፈልጉትን ሁኔታዎች የማሟላት ሃላፊነት አለበት። አንዳንድ መሪዎች ይህንን የሁለትዮሽ ተጠያቂነት አያስታውሱትም። መሪ ስህተቱን አምኖ ህዝቡ የሚፈልገውን ሳይሰጥ ሲቀር መገንዘብ አለበት።

ንጉሥ ናቡከደነፆር በሥራው የሚኮራና እግዚአብሔርን ከማምለክ ይልቅ ራሱን ከፍ ከፍ ያደረገ ታላቅ መሪ ነበር። ለእግዚአብሔር ኃይል መገዛቱን ይገነዘብ ዘንድ እግዚአብሔር ለሰባት ዓመታት እንደ እንስሳ ለወጠው (ዳንኤል 4፥28-37)።

በነዚያ ሰባት ዓመታት ናቡከደነፆር በእርሻ ላይ ተሳቦ እፅዋትን በላ። ንጉሥ ሆኖ መሥራት አልቻለም ነገር ግን ከሥልጣኑ አልተወገደም ቦታው በችሎታ የማይመካበት የምስራቃዊ ባህል ውስጥ ነበር።

ከብዙ መቶ ዓመታት በኋላ ሄሮድስ አግሪጳ የተባለ ሌላ ንጉሥ በእርሱ ላይ በገንዘብ ወደተመካ ክልል ሕዝቡን ለማነጋገር ሄደ። ሞገሱን ስለፈለጉ “ይህስ የአምላክ ድምፅ እንጂ የሰው አይደለም” እያሉ አወድሰውታል። ሄሮድስ ምስጋናውን በሰማ ጊዜ ሰው መሆኑን ከማስታወስ ይልቅ ውዳሴው ከልብ እንዳልሆነ ለራሱ ከማሳሰብ ይልቅ ተቀበለው። እርሱ በእውነት አምላክ እንደሆነ ሊሰማው ፈልጎ ነበር። እግዚአብሔርም ወዲያው በህመም መታው በውስጥ ተውሳኮችም ሞተ (ሐዋርያት ሥራ 12፡20-23)። የዚህ ክስተት አስቂኝነት ለሁሉም ሰው ግልጽ ነበር እንደ አምላክ የተመሰገነው ሰው ብዙም ሳይቆይ በአሳዛኝ እና በሚያስከፋ መንገድ ሞተ።

የአንድን ሰው ሥራ ማረጋገጥ በብዙ መንገዶች ሊከናወን ይችላል። አንድ ሰው ያለማንም ጣልቃ ገብነት ስራውን እንዲሰራ መፍቀድ በራስ የመተማመን ስሜትን የሚያሳይ አንዱ መንገድ ነው። ምን ማድረግ እንዳለበት እና እንዴት ማድረግ እንዳለበት ያለማቋረጥ ከነገሩት ስራውን በጥሩ ሁኔታ እንዲሰራው እንደማታምኑት ያሳያሉ።

አዎንታዊ ማበረታታት ከትችት የበለጠ ውጤታማ ነው። አብዛኛው ሰው በትችት ተስፋ ቆርጧል። ብዙ ሰዎች ሲተቹ ተከላካይ ይሆናሉ። ጸባያቸውን ለማረም ከመሞከር ይልቅ ይህን ለማስረዳት ይሞክራሉ።

አንዳንድ የአመራር ጸሃፊዎች አንድ ሰው ብዙ ነገሮችን ስህተት እና ጥቂት ነገሮችን በትክክል እየሰራ ቢሆንም እርሱን ለማዳበር ከሁሉ የተሻለው መንገድ ትክክል የሆነውን ነገር ማረጋገጥ እና ስህተት እየሰራ ስላለው ነገር ምንም አለማለት ይቻላል ብለው ያምናሉ። የእርሱ አፈጻጸም ውዳሴ ይገባው ዘንድ ፍጹም መሆን የለበትም። ጥሩ ጥረትን የሚያሳይ ማንኛውም ተግባር እና ማንኛውም እንቅስቃሴ በትክክለኛው አቅጣጫ ሊመሰገን ይችላል። ውጤቱ ብዙ ትክክለኛ ድርጊቶችን እና ትንሽ የተሳሳቱ ድርጊቶችን የበለጠ ያደርጋል።

ብዙ መሪዎች ሰዎች የሚሳሳቱትን ነገሮች ብቻ በማየት አስከፊ ስህተት ይሰራሉ። ችግሮችን ብቻ ስለሚመለከቱ ጥሩ ነገሮችን አያስተውሉም። ተከታዩ ስኬቶቹ ስላልተጠቀሱ እንዳልታዩ ያስባል።

ሐዋርያው ጳውሎስ ለቆሮንቶስ አማኞች ብዙ ስህተቶችን እንዲያርሙ በተለይም በመንፈሳዊ ስጦታዎች አጠቃቀማቸው ላይ ጽፏል። ነገር ግን ደብዳቤውን እንዴት እንደጀመረ ተመልከት (1ኛ ቆሮንቶስ 1፥4-7)። ብዙ መንፈሳዊ ስጦታዎች ስላላቸው አመስግኗቸዋል። አሁን ይህን ሙገሳ ሳይሰጡ መንፈሳዊ ስጦታዎችን ስለተጠቀሙበት መንገድ አስቀድሞ ወቅሷቸው እንደሆነ አስቡት። እነሱም “ብዙ መንፈሳዊ ስጦታዎች እንዳሉን አይመለከትምን? በመንፈሳዊ ስጦታዎች ምን ያህል ጠንካራ እንደሆንን አይገነዘብም?” ብለው ምላሽ ይሰጡ ነበር። ጳውሎስ ስለ ስህተታቸው ከመናገሩ በፊት ጥንካሬያቸውን አረጋግጧል።

► በራዕይ 2-3 ላይ ለሰባቱ የእስያ አብያተ ክርስቲያናት የተላኩትን ደብዳቤዎች ተመልከት። እያንዳንዱ ፊደል እንዴት ይጀምራል?

የምስጋና ቅጾች በበርካታ ጥንድ ምድቦች ውስጥ ሊቀመጡ ይችላሉ።[1] Blanchard and Bowles እንዳሉት እነዚህ ሁሉ ቅጾች ጥሩ ናቸው ነገር ግን የእያንዳንዱ ጥንድ ሁለተኛ ቅፅ በጣም ውጤታማ ነው።

1. ፕሮግራም የተደረገ ወይም ድንገተኛ። የፕሮግራም እንኳን ደስ አለዎት ምሳሌ የምስክር ወረቀት ይሆናል። ድንገተኛ እንኳን ደስ አለዎት ያልተጠበቀ ሽልማት ወይም ሙገሳ ነው።

2. ቡድን ወይም ግለሰብ። አንድ ቡድን ለስኬቱ ክብርን ያገኛል። አንድ ግለሰብ ባደረገው ልዩ አስተዋጽኦ ሊመሰገን ወይም ሊሸለም ይችላል።

3. አጠቃላይ ወይም ልዩ። የአጠቃላይ የደስታ ምሳሌ አንድ ሰው ለሠራበት ጊዜ ሲከበር ነው። አንድ ሰው ለደንበኛው የተለየ ነገር ሲያደርግ ልዩ እንኳን ደስ አለዎት ማለት ሊሆን ይችላል።

4. ባህላዊ ወይም ልዩ። የደመወዝ ቦነስ፣ ሰርተፍኬት፣ ወይም ሰሌዳ በአንዳንድ ቦታዎች የባህላዊ የደስታ ዓይነቶች ናቸው። የአንድን ሰው የግል ፍላጎት የሚያሟላ ስጦታ ልዩ ይሆናል።

አንድ ሰው ጥሩ ውጤት ካላስገኘ ነገር ግን ጥሩ ለመስራት ፍላጎት ካለው ከልብ ማመስገን አይችሉም ነገር ግን ማበረታታት ይችላሉ። ለግለሰቡ ቁርጠኝነት እና ለወደፊቱ ጥሩ ነገር ማድረግ እንደሚችል በራስ መተማመንን ያሳዩ።

► ምን ዓይነት የአፈጻጸም ምላሽ መቀበል ይፈልጋሉ? ለሌሎች ምን ዓይነት ቅጾችን ተጠቅመዋል?

ዮሴፍ በወንድሞቹ ለባርነት ተሸጠ። በኋላም በሐሰት ክስ ለብዙ ዓመታት በእስር አሳልፏል።

ዮሴፍ በምሬት ለመሸነፍ ፈቃደኛ አልሆነም። በምትኩ መርዳትን መረጠ። በማገልገል መሪ ሆነ። ያገለገለውን ሰው ንብረት አስተዳደረ (ዘፍጥረት 39፥4)። በኋላም የእስር ቤቱ ሥራ አስኪያጅ ሆነ።

አምላክ የዮሴፍን ሁኔታ ቀይሮ በግብፅ ከፍተኛ ቦታ ላይ አስቀመጠው። የዮሴፍ ወንድሞች በመጡ ጊዜ ዮሴፍ እግዚአብሔር ሕይወቱን እንደሚቆጣጠር ስላወቀ ይቅር አላቸው (ዘፍጥረት 50፥20)። እግዚአብሔር ዮሴፍን ተጠቅሞ ግብፅን፣ ሌሎች ሀገራትን እና ቤተሰቡን ከረሃብ አዳነ።

ብዙ መሪዎች በሚደርስባቸው በደል የተነሳ ተስፋ ቆርጠዋል እና መራር ይሆናሉ። እድላቸውን በመከልከላቸው ዕድገት ማግኘት የማይቻል እንደሆነ ይሰማቸዋል። ዮሴፍ እግዚአብሔር ሕይወቱን እንደሚቆጣጠር ያውቃል።

ብዙ ሰዎች ለትችት የመከላከል ምላሽ እንደሚሰጡ ሁል ጊዜ ያስታውሱ። ትችት የግል ዋጋ እንዲያጡ እንዳደረጋቸው ይሰማቸዋል። ሲተቹ ወዲያው ራሳቸውን ማጽደቅ ይፈልጋሉ።

“ያለህ መሳሪያ መዶሻ ሲሆን ሁሉንም ችግር እንደ ሚስማር ማየት ትፈልጋለህ” የሚል የድሮ አባባል አለ። አንዳንድ መሪዎች ትችትን እንደ መዶሻ ይጠቀማሉ እና አንድን ሰው “በመዶሻ” ሁሉንም ችግሮች ለማስተካከል ይሞክራሉ።

መሪ ከህዝቡ ጋር የመተማመን ግንኙነትን ማዳበር እና ሊረዳቸው እንደሚፈልግ እንዲያውቁ ማድረግ አለበት። ከማንኛውም ትችት በፊት እና በእርሱ ጊዜ መሪው ለግለሰቡ ባህሪያት አድናቆት ማሳየት አለበት። ለሚሰሩት መልካም ስራ እውቅና ይስጡ። ሰውዬው ጥሩ መስራት እንደሚችል የሚጠብቁትን ይግለጹ። ከሰውዬው ጋር ያለዎትን ግንኙነት ዋጋ ያረጋግጡ።

[1]ግለሰቡ ስለ እርሱ ያለዎትን ስሜት መረዳት ይፈልጋል። እርሱን በሚያስተካክሉበት ጊዜ ምልክቶችን ይከታተላል። ስለ እርሱ የሚሰማዎት ነገር እርስዎ ከተወያዩበት መረጃ የበለጠ የእርምት ውጤቱን ይነካል።

በተቻለ መጠን የተሳሳቱ ድርጊቶችን ተፅዕኖ ያለምንም ነቀፋ ይግለጹ። እንደ መሪ በተቻለ መጠን ጥፋተኛነትን ያቀበሉ። ለምታስተካከሉት ሰው ያለዎትን ቀጣይ እምነት እና ጥሩ ግምት ይግለጹ።

► ከላይ ያሉትን መመሪያዎች በመጠቀም አንድን ሰው እንዴት ማረም እንደሚችሉ ምሳሌ ይስጡ።

በንግግር ውስጥ የተሳሳተ ባህሪን ለማስተካከል ብዙ ስህተቶችን ከመዘርዘር ይልቅ አንድ ችግር ብቻ ለመፍታት ይሞክሩ። ከአንድ ሰው አፈጻጸም ጋር ስለ ብዙ ችግሮች ከተናገሩ እርሱ ምንም ዋጋ እንደሌለው ሊደመድም ይችላል።

አሽሙረኛ አይሁኑ። የግለሰቡን ስህተቶች ሲገልጹ “በጭራሽ” ወይም “ሁልጊዜ” የሚሉትን ቃላት አይጠቀሙ። ለግንዛቤያቸው አስፈላጊ ከሆነ በስተቀር የተሳሳተውን ባህሪ ደጋግመው አይግለጹ።

ችግር ካለበት ሰው (ከእርስዎ በላይ የሆነ መሪን ጨምሮ) ሲያነጋግሩ የሚከተሉትን ጥያቄዎች ያስቡበት፡

• በህይወት ውስጥ የት ነበር?

• ስለ ሁኔታው ምን ይሰማዋል?

• እርሱ በእርግጥ ምን ይፈልጋል?

አንድ ቡድን ሆን ብሎ ከስህተቶች እና ውድቀቶች መማር አለበት። ስህተትን አንድ ላይ መተንተን አንድን ሰው ለመውቀስ ሳይሆን ከእርሱ ለመማር ነው። ከዚያ በኋላ ስህተት በአንድ ሰው ላይ ነጥብ ለመጠበቅ ጥቅም ላይ መዋል የለበትም።

► በዚህ ትምህርት ምክንያት ግቦችዎን ወይም ድርጊቶችዎን እንዴት እንደሚቀይሩ ይጠብቃሉ?

1. መሪው የሚመራውን ህዝብ አፈጻጸም መገምገም እና ማስተካከል መቻል አለበት።

2. አንድ ሥራ አስፈፃሚ ጥሩ ውጤት የሚያስገኝ ጥሩ ውሳኔዎችን ሲያደርግ ቦርዱ በእርሱ ላይ ያለው እምነት ይጨምራል።

3. ሰዎች የሚነሳሱት በሌሎች ዘንድ ተቀባይነት ለማግኘት ባለ ተስፋ ነው።

4. አዎንታዊ ማበረታታት ከትችት የበለጠ ውጤታማ ነው።

5. አንድ ቡድን ሆን ብሎ ከስህተቶች እና ውድቀቶች መማር አለበት።

1. ከዚህ ትምህርት የህይወት ለውጥ ጽንሰ-ሀሳብን የሚያጠቃልል አንቀጽ ይጻፉ። ለምን አስፈላጊ እንደሆነ ያብራሩ። ምን ጥሩ ነገር ሊያደርግ ይችላል? ባለማወቅስ ምን ጉዳት ሊያስከትል ይችላል?

2. የዚህን ትምህርት መርሆች እንዴት በራስህ ህይወት ላይ እንደምትተገብር አብራራ። ይህ ትምህርት ግቦችዎን እንዴት ይለውጣል? ድርጊቶችዎንስ እንዴት ለመለወጥ አስበዋል?

3. ለክፍል 15 አምስቱን የማጠቃለያ መግለጫዎች ያስብ። በሚቀጥለው የክፍል ክፍለ ጊዜ መጀመሪያ ላይ ከማስታወስ ለመጻፍ ተዘጋጅ።