Lesson 13: መሪዎችን ማሳደግ

የበርካታ መሪዎች ተጽእኖ የተመሰረተው በግል ማራኪነት ላይ ነው። የእነርሱ ተጽዕኖ ከእነርሱ መገኘት በላይ ሊደርስ አይችልም። በድርጅቱ ውስጥ የሚከሰተውን ሁሉንም ነገር በግል ይመራሉ። የአመራር መዋቅር አያዳብሩም እና የጋራ ራዕይ የሚደግፉ ሌሎች መሪዎችን ማቋቋም ያቃታቸው ይመስላሉ። አንዳንድ ጊዜ በድርጅታቸው ላይ እንዲህ ዓይነት ቁጥጥር ስላላቸው ጠንካራ መሪዎች ይመስላሉ ነገር ግን ድርጅታቸው ከተወሰነ ደረጃ በላይ ማደግ አይችልም።

ወጣት መሪ በአንድ ሀገር ላይ ስልጣን አገኘ። ፍፁም ስልጣን ለመያዝ እና ማንም ከእርሱ ጋር እንደማይወዳደር ማረጋገጥ ፈለገ። ይህንን እንዴት ማድረግ እንደሚቻል ለማወቅ በአንድ ሀገር ላይ ለረጅም ጊዜ አምባገነን የነበሩትን አንድ የቀድሞ መሪ ሊጎበኝ ሄደ። “ስልጣንህን ማንም እንደማይወስድብ እንዴት እርግጠኛ ታሆናለህ?” ሲል ጠየቀ። አንዳንድ እንክርዳድ በሚበቅልበት ሜዳ አብረው ይሄዱ ነበር። የድሮው አምባገነን ዱላ ነበረው እና በአረሙ ውስጥ ሲራመዱ አምባገነኑ ረጃጅሞቹን አረሞች ወደ ምድር መቶ ቆረጣቸው። ለጥቂት ደቂቃዎች ከተመለከተ በኋላ ወጣቱ መሪ “ገባኝ” አለ።

► የቀድሞው መሪ ለወጣቱ መሪ የሰጡት ትምህርት ምን ነበር?

አንዳንድ መሪዎች ሀሳብ እና የመሪነት ችሎታ ያላቸውን ረዳቶች አይፈልጉም። እነርሱ የሚፈልጉት አቅጣጫቸውን የሚከተሉ ሰዎችን ብቻ ነው።

የስልጣን እና የእውቅና ሱስ የተጠናወታቸው እና ቦታ ማጣትን የሚፈሩ እራሳቸውን የሚያገለግሉ መሪዎች ተተኪዎቻቸውን በማሰልጠን ምንም ጊዜ እና ጥረት አያጠፉም።[1]

እነዚህ መሪዎች አዳዲስ መሪዎች የማይዳብሩበትን ሁኔታ ይፈጥራሉ። አንድ መሪ እና ረዳቶቹ ብቻ አሉ። ድርጅቱ ተጨማሪ መሪዎችን የሚጠይቁ ክፍሎችን እና ፕሮግራሞችን አያዘጋጅም። ጠንካራ የአመራር ችሎታ ያላቸው ወጣቶች ብዙውን ጊዜ እድሎችን ለማግኘት ከድርጅቱ ይወጣሉ።

አዲስ መሪዎች ለሁለት ዓላማዎች ያስፈልጋሉ፦ (1) ለወደፊት የአመራር ቦታዎች ለመዘጋጀት እና (2) ድርጅቱን ለማስፋት።

በሮማውያን የተሾመው ታላቁ ሄሮድስ የይሁዳ ገዥ ነበር። እርሱ አይሁዳዊ አልነበረም እና አብዛኛው የአገሪቱ ህዝብ ገዥ እንዲሆን አልፈለጉም። ሰዎች እርሱን ከንጉሥነት ሊያነሱት እየሞከሩ እንደሆነ ሁልጊዜ ይጠራጠር ነበር። አንዳንድ ሚስቶቹንና ልጆቹን ስለጠረጠራቸው ገደለ። እርሱ ቦታውን እንዲይዝ ማንንም አላሰለጠነም። ከሞተ በኋላ ልጁ ነገሠ ነገር ግን ሥራውን በጥሩ ሁኔታ መሥራት አልቻለም እና በሮማውያን ተወግዷል። ሮማውያን በይሁዳ ላይ ገዥ ሾሙ፤ ይሁዳም ሌላ ንጉሥ አልነበራትም።

ያለ ተተኪ የአጭር ጊዜ ስኬት የረጅም ጊዜ ውድቀት ነው። አንድ ድርጅት መሪ ካወረደ በኋላ በጥሩ ሁኔታ ካልቀጠለ መሪው ኃላፊነቱን ሙሉ በሙሉ አልተወጣም።

አንድ ሰው ለከፍተኛ አመራር ቦታ የሚዘጋጀው ከፍተኛውን መሪ በመርዳት ብቻ ሳይሆን በመሪነት በማገልገል ነው። ከፍተኛው መሪ በድርጅቱ ውስጥ ታዳጊ መሪዎች እንዲኖሩት ፍቃደኛ መሆን አለበት፦ ሃሳብ ያላቸው፣ እርምጃ የሚወስዱ እና ውሳኔዎችን የሚወስኑ መሪዎች።

ለድርጅቱ እድገትም አዳዲስ አመራሮች መጎልበት አለባቸው። አንድ ድርጅት ያለ ተጨማሪ መሪዎች አዳዲስ ፕሮግራሞችን ማዘጋጀት ወይም ማስፋፋት አይችልም።

[1]አቅም ላላቸው መሪ ሊሆኑ ላሉ እድሎች መኖራቸው አስፈላጊ ነው። አንድ ድርጅት የተወሰኑ የአመራር ቦታዎች ካሉት እና ተጨማሪ መጨመር ካልቻለ ሊሰፋ አይችልም እና አቅም ያላቸው መሪዎችን ማቆየት አይችልም። ለምሳሌ፣ ጤናማ የሆነች ቤተክርስቲያን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተሳተፉ ያሉ እና አዳዲስ አገልግሎቶችን ለመጀመር የሚፈልጉ ሰዎች አሏት። የመምራት ዕድል ካልተሰጣቸው ቤተክርስቲያን በሚፈለገው መጠን አታድግም።

ብዙ መሪዎችን ማፍራት አለመቻል ሁሉም ውሳኔዎች ወደ ከፍተኛ መሪ እንዲመጡ ያደርጋል። መሪው ውስንነቶች ስላሉት ሰዎች ብዙ ጊዜ እርሱን መጠበቅ አለባቸው።

ሙሴ የእስራኤልን ሕዝብ ከግብፅ ካወጣ በኋላ በአዲስ ቦታ ላይ ነበር። በመካከላቸው ያለውን ግጭት ለመፍታት ህዝቡ ወደ እርሱ መጡ። ብዙ ግጭቶች ነበሩ ምክንያቱም በአዲስ ቦታ ብዙ ሰዎች ያለምንም የተመሰረቱ ህጎች ወይም ምሳሌዎች ስለነበሩ ነው። ዮቶር ሙሴን ጎበኘው እና የህዝቡን አለመግባባት ለመፍታት በየቀኑ ሲያሳልፍ አይቷል (ዘጸአት 18)። ዮቶር አብዛኛውን ጉዳዮችን የሚወስኑ ዳኞችን በተለያዩ ደረጃዎች እንዲያቋያቁም መከረው። ይህ ድርጊት እውነተኛ ሥልጣን ያላቸውን መሪዎች አቋቋመ።

ተከታዮችን በመሳብ ላይ የሚያተኩር መሪ በአብዛኛው የአመራር እገዛ ይጎድለዋል። ድርጅት ተከታዮችን መጨመር ወይም መሪዎችን በመሳብ እና በማዳበር ተከታዮችን ማባዛት ይችላል።

የመሪዎች ልማት የበላይ መሪ ብቻ ኃላፊነት አይደለም። በድርጅቱ ውስጥ ያለ እያንዳንዱ መሪ በየደረጃው ያሉ ሰዎችን በመምከር እና ኃላፊነትን በመጋራት እንዲጎለብት ማድረግ አለበት።

► ጠንካራና እያደገ ያለ ድርጅት ለምን ብዙ መሪዎችን ይፈልጋል?

አቅም ያላቸውን መሪዎች መምረጥ መሪው የሚወስነው በጣም አስፈላጊ ውሳኔ ነው። የምርጫው ሂደት በጥንቃቄ እና በዝርዝር መሆን አለበት። አቅም ያላቸው መሪዎች ውስጥ ሊታዩ የሚገባቸው አንዳንድ ባህሪያት፦ ጥበብ፣ ብሩህ አመለካከት፣ ኃላፊነት ለመውሰድ ፈቃደኛነት፣ ድፍረት፣ ፈጠራ፣ ተለዋዋጭነት እና ራስ ወዳድ አለመሆን።

እንደ John Maxwell ገለጻ አቅም ያላቸው መሪዎች ተነሳሽነታቸውን የሚወስዱ፣ በሰዎች ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ፣ ግንኙነትን የሚገነቡ፣ ሰዎችን የሚያቀራርቡ፣ እሴት የሚጨምሩ፣ እድሎችን የሚጠቀሙ እና ግቦችን የሚያሳኩ ሰዎች ይሆናሉ።[1] አቅም ያለው መሪ ስትፈልጉ ከባድ ድክመቶች የሌለበትን ሰው ብቻ አትፈልጉ። ልዩ ጥንካሬዎች ያለውን ሰው ይፈልጉ።

አስቀድመው ተነሳሽነት ያላቸውን ሰዎች መቅጠር። ተነሳሽነት የሌለውን ሰው ለመለወጥ መንገድ ማግኘት እንደሚችሉ አድርገው አያስቡ።

[2]ከችሎታ ይልቅ በባህሪ መመልመል። ችሎታን ማዳበር ይቻላል። የአንድን ሰው ባህሪ ግን ማዳበር ይቻል እንደሆነ አታውቁም። የባህርይ እድገት የአገልግሎቱ ትኩረት ነው ነገር ግን አንድ ሰው ትክክለኛውን ባህሪ ከማግኘቱ በፊት ቦታ ላይ አያስቀምጡ።

መሪው የድርጅቱን እሴቶች በምሳሌነት ማሳየት እና እነዚህን እሴቶች የሚጋሩ አቅም ያላቸው መሪዎችን መፈለግ አለበት።

► እምቅ መሪን እንዴት እንደሚያውቁ ያብራሩ።

መሪዎች እንደራሳቸው ያሉ መሪዎችን ይስባሉ ነገር ግን በራስ የመተማመን ስሜት ያለው መሪ የቡድኑን አቅም የሚያሳድጉ ችሎታ ያላቸውን መሪዎች ሊስብ ይችላል። ብዙ መሪዎች እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው ቅሬታ ያሰማሉ ነገር ግን ማራኪ አሰራር እና ራዕይ የላቸውም እርዳታን ለመጠቀምም እቅድ የላቸውም።

የመሪው ጥራት እና አሰራር የሚስበውን ሰዎች ጥራት ይወስናል። የመሪ ብቃት እና ስኬት ሌሎች የመደመር ችሎታ ያላቸውን መሪዎች ይስባል።

መሪዎች ወደሚፈልጉት ቦታ ያደርሳቸዋል ብለው ያሰቡትን መሪ ይከተላሉ። አቅም ያላቸው መሪዎች በትልቅ ራዕይ እና ትልቅ ግቦች ይሳባሉ። አቅም ያላቸው መሪዎች በስልጠና እድል ይሳባሉ።

(1) የድርጅትዎን አቅጣጫ ግምት ውስጥ ያስገቡ።

የድርጅቱ አስፈላጊ ፍላጎቶች ምንድን ናቸው? እነዚያን ፍላጎቶች ለማሟላት መሪዎችን ማፍራት ይጀምሩ። የእርስዎ ድርጅት ምን ሊሆኑ የሚችሉ የእድገት ዘርፎች አሉት? ያንን እድገት ለመምራት መሪዎችን ማፍራት ይጀምሩ።

(2) ለመሪዎች እድገት ትልቅ ቦታ ይስጡ።

ሰዎች የየትኛውም ድርጅት ዋጋ ያላቸው ንብረቶች ናቸው። አንድ ድርጅት ህንጻዎች እና ሌሎች ንብረቶች ቢኖሩትም ደካማ ሊሆን ይችላል ምክንያቱም የአመራር ብቃት ያላቸው ቁርጠኛ ሰዎች ስለሌሉት ነው።

(3) መሪዎች የሚያድጉበትን ሁኔታ ይፍጠሩ።

ሰዎች ተነሳሽነታቸውን እንዲወስዱ እና ውሳኔ እንዲያደርጉ ነፃነትን ይስጡ። ሰዎች ነፃነት ካላቸው ፈጣሪ ይሆናሉ። ስልጣን ያልተሰጣቸው ሰዎች ግባቸውን ትተው ወደ ሌላ ቦታ ይሄዳሉ። ህዝባችሁን ለማብቃት ሚናቸውን በግልፅ መግለፅ እና ስኬትን መግለጽ አለባችሁ። ስራቸውን ለመስራት በቂ ግብዓቶችን መስጠት አለቦት።

አዳዲስ ፕሮግራሞች፣ ፕሮጀክቶች፣ ዲፓርትመንቶች እና ድርጅቶች አዳዲስ መሪዎች የሚያድጉባቸው አካባቢዎች ናቸው። አንዳንድ ጊዜ ድርጅት ለአንድ መሪ እድል ለመስጠት አዲስ ነገር መጀመር አለበት።

(4) የምትመራቸው ሰዎች ከቦታቸው በላይ እንዲሄዱ እርዷቸው።

በአንድ ቦታ ላይ ያለ ሰው የተወሰኑ ኃላፊነቶችን ብቻ እንዲወጣ እንደተፈቀደለት እና ተጽዕኖውም የተገደበ እንደሆነ ሊገምት ይችላል። ሰው ከቦታው በላይ በእንደዚህ መምራት ይችላል

• በተቀመጡ ኃላፊነቶች ውስጥ ከሚጠበቀው በላይ መፈፀም

• ከእርሱ ከሚፈለገው በላይ ፍላጎቶችን መመልከት እና ማሟላት

• በማበረታታት እና በመረዳዳት ከሌሎች ጋር ግንኙነት መፍጠር

• ከእርሱ በላይ ያሉትን ሰዎች ጭንቀት መረዳት እና መርዳት

መሪዎችን ማሰልጠን ያለበት ከፍተኛው መሪ ብቻ አይደለም። በድርጅቱ ውስጥ ያለ ማንኛውም መሪ መሪዎችን ለማፍራት ኃላፊነቱን መውሰድ አለበት።

(5) መሪ ሊሆኑ ለሚችሉ መሪዎች የእድገት እድሎችን ያቅዱ።

የስልጠና ክፍለ ጊዜዎች፣ የተሳካላቸው መሪዎችን ስራ ለመታዘብ እድሎች እና ከመሪዎች ጋር የሚደረጉ ንግግሮች እንኳን የእድገት እድሎች ናቸው። ሁሉንም ስልጠናዎች እራስዎ ማድረግ እንደሚችሉ አድርገው አያስቡ። እርስዎ የሌለዎትን እውቀት ያላቸውን አሰልጣኞች ይዘው ይምጡ።

መጥፎ ምሳሌ…

ዲዮጥራጢስ በአንድ የሀገር ውስጥ ቤተክርስቲያን መሪ ነበር። ለህዝቡ ብቸኛ መሪ መሆን ፈለገ። ሐዋርያት ከእርሱ በላይ እንዲከበሩ አልፈለገም (3ኛ ዮሐንስ 1፥9)። ሕዝቡን ከሐዋርያት መልእክተኞችን እንዳይቀበሉ ነግሮ ከቤተክርስቲያን የተወሰኑትን አስወጣ (3ኛ ዮሐንስ 1፥10)።

ኩሩ በራስ መተማመን የሌለው መሪ ህዝቡ በማንም ተጽዕኖ እንዳይደርስበት ይፈራል። የሚጠቅማቸውን ትምህርትና ተጽዕኖ ያሳጣቸዋል። በመጨረሻም እግዚአብሔር የሾመውን ሰብዓዊ ሥልጣን በመቃወም በእግዚአብሔር ላይ ሊያምጽ ይችላል።

የስልጠና እድሎች ጥቅም

ቅንዓት ላለው አዲስ መሪ የስልጠና እድል ሽልማት እና እድል ነው። አንዳንድ መሪ ለመሆን አቅም ያላቸው ሰዎች ከፍተኛ ጥራት ያለው ስልጠና ተሰጥቶአቸው ሊቀጠሩ ይችላሉ። የዕድገት ልምዶች ለሠልጣኞች በጣም ጠቃሚ ናቸው መሪያቸው ከእነርሱ ጋር ከተሳተፈ እና የተማሩትን በተግባር ላይ እንዲያውሉ ከመራቸው ነው።

ለአዲስ ኃላፊነት ለመመልመል ሲሞክሩ በጣም የተለመዱት አቅም ካለው መሪ ሊነሱ የሚችሉ ተቃውሞዎች “እንዴት እንደማደርገው አላውቅም” ወይም “እንደዚያ ማድረግ እንደምችል አላውቅም” የሚለው ነው። አቅም ያለው መሪ በስልጠና አቅርቦት ይበረታታል።

John Maxwell አዲስ መሪን ለማስጀመር የሚከተሉትን ደረጃዎች ሰጥቷል፦

1. ማደግ እንደሚፈልጉ የሚያሳይ ማስረጃን ያግኙ።

2. ጥንካሬያቸውን ይለዩ።

3. በራስ የመተማመን ስሜታቸውን ይጨምሩ።

4. የሚለማመዱበት ቦታ ስጣቸው።

5. እንዲሻሻሉ አስተምሯቸው።

6. ኃላፊነታቸውን እየጨመሩ ይቀጥሉ።[1]

(6) ከፍተኛ አቅም ባላቸው ሰዎች ላይ ያተኩሩ።

ኢየሱስ ለሁሉም ደቀ መዛሙርት እኩል ጊዜ አልሰጣቸውም። ይህ የሆነበት ምክንያት አንዳንድ ደቀ መዛሙርት ከሌሎቹ የበለጠ በተፈጥሮ ዋጋ ስለነበራቸው አይደለም። እያንዳንዱ ሰው በእግዚአብሔር አምሳል ነው ስለዚህም ማለቂያ የሌለው ዋጋ አለው። ነገር ግን ለአመራር ስልጠና ሁሉም ሰው እኩል አቅም የለውም። ከፍተኛ አቅም ያላቸውን ካሰለጠንን ብዙ ሰዎችን እንባርካለን፤ የሰለጠኑትን ቸል እያልን ለብዙ ሰዎች ጊዜያችንን እናከፋፍላለን። በተመረጡት ላይ ሳናተኩር ማንንም ውጤታማ በሆነ መንገድ አናሰልጥም።

ከትምህርት 7 የPareto መርህ ያስታውሱ። 20% ህዝብዎ 80% ውጤቱን ያከናውናሉ። በዚህ 20% ላይ ስልጠናዎን ያተኩሩ።

አንዳንድ መሪዎች ጥገኛ ተከታዮችን በማከል እርካታ ይሰማቸዋል። ሆኖም አዳዲስ መሪዎችን በተሳካ ሁኔታ በመምራት እርካታን ማግኘት በጣም የተሻለ ነው። መሪዎችን ከመሰብሰብ ይልቅ ተከታዮችን የሚሰበስቡ መሪዎች ከጠንካራ ጎን ይልቅ በሰዎች ድክመት ላይ ያተኩራሉ። ከሰዎች ትንሽ ቁርጠኝነትን ይጠብቃሉ። ከከፍተኛው 20% ይልቅ ከዝቅተኛው 20% ጋር ጊዜ ያሳልፋሉ።

John Maxwell “ዳክዮቻችሁን ወደ ንስር ትምህርት ቤት እንዳትልኩ” የሚል ምክር ሰጥቷል።

► በዚህ ርዕስ አውድ ውስጥ ምን ማለቱ ይመስልሃል?

(7) ሰዎች ስራቸውን የሚጨርሱ እንዲሆኑ እርዷቸው።

ትልቁን ምስል ካሳየህ፣ ተጠያቂነት ከሰጠህ፣ ጊዜያቸውን እንዲጠቀሙ ከረዳህ፣ የስራ አጋር ካገኘህ እና ለተጠናቀቀ ስራ ብቻ ሽልማት ከሰጠህ ሰዎች ፕሮጀክቶችን መጨረስ እንዲማሩ መርዳት ትችላለህ።[2]

(8) ለሰዎች ለስኬት የተሻለውን እድል ይስጡ ነገር ግን የእነርሱን ስራ አይስሩ።

ከማይፈፅሙ ሰዎች ጋር መወገድ ያለባቸው አንዳንድ የተለመዱ ስህተቶች አሉ። ሊሳካላቸው የሚችልበትን አካባቢ ከመስጠት አይቆጠቡ። ለራሳቸው ሊያደርጉ የሚችሉትን ለእነርሱ አታድርጉ። የሚገባቸውን እንደማያደርጉ አስቀድመው ካወቁ በኋላ ዕድሎችን አትስጧቸው።

(9) ሰዎች የተወሰኑ ግቦችን እንዲያወጡ እርዷቸው።

ሰዎች ለአጠቃላይ ሁኔታ ኃላፊነት ሲኖራቸው ነገር ግን የተለየ ዓላማ ከሌላቸው አብዛኛውን ጊዜ ውጤታማ አይሆኑም። የተለየ ዓላማ የሌለው ሰው በቀላሉ ነገሮችን ለመቆጣጠር እና ችግሮችን ለማስወገድ ይሞክራል። የሥራ መግለጫ ከ4-6 ልዩ ተግባራትን መሰየም አለበት።

(10) ሰዎች ለትልቁ ግብ ቁርጠኛ እንዲሆኑ እርዷቸው።

ትላልቅ ግቦች ትልቅ ጥረቶችን እና ቁርጠኝነትን ይስባሉ። በብቁ መሪ የሚመራ ትልቅ ግብ ሌሎች መሪዎችን ይስባል።

► ከእነዚህ የእድገት ዘዴዎች ውስጥ መሪ እርስዎ እንዲያድጉ ለመርዳት የተጠቀመው የትኛው ነው? የትኛዎቹ እንዲደረግልህ ትመኛለህ? ለምን?

አንዳንድ ጊዜ አቅም ያለው መሪ አቅሙን አያውቅም። ጌዴዎን የኖረው እስራኤል በጠላቶች በተወረረችበት ወቅት ነበር (መሳፍንት 6-7)። ምድያማውያን በየአመቱ በመከር ጊዜ ይገቡና አዝመራውን ይወስዱ ነበር።

ጌዴዎን ምድያማውያን ከመምጣታቸው በፊት እህል እየለቀመ ለመደበቅ እየተዘጋጀ ነበር። ችግሩን ለመፍታት እቅድ አልነበረውም እና መሪ እሆናለው ብሎ አልጠበቀም። እርሱ በቀላሉ ለመትረፍ እየሞከረ ነበር።

መልአክም ለጌዴዎን ተገለጠለትና “አንተ ኀያል ጦረኛ እነሆ፤ እግዚአብሔር ከአንተ ጋራ ነው” (መሳፍንት 6፥12)። ጌዴዎን በዚህ ሰላምታ ግራ ሳይጋባ አልቀረም። ህዝቡን ወደ ድል እንደሚመራ ሲሰማ እርሱ ብቁ ያልሆነ መስሎት ነበር። ቤተሰቡ በጎሳው ውስጥ አስፈላጊ አልነበረም እና በቤተሰቡ ውስጥ መሪ እንኳን አልነበረም።

የእግዚአብሔር ጥሪ ብዙ ጊዜ ወደማይጠብቁት ሰዎች ይመጣል። አንዳንድ ጊዜ የመሪነት ችሎታ የእግዚአብሔርን ጥሪ እስክንቀበል ድረስ አይታይም። እግዚአብሔር ጥሪውን ለመፈጸም የሚያስፈልገንን ችሎታ ይሰጣል።

መካሪነት የስልጠና አይነት ነው።

በአማካሪነት ልምድ እና እውቀት ያለው ሰው ሌላ ሰውን ያሰለጥናል። ብዙውን ጊዜ አሰልጣኙ ከተማሪው ይበልጣል ነገር ግን የግድ አይደለም።

አማካሪው ለቡድን ብቻ ከማስተማር ይልቅ ለተማሪው የግል ጊዜ እና ትኩረት ይሰጣል።

በአማካሪው እና በተማሪው መካከል ከሙያ ግዴታ በላይ ግንኙነት አለ። ተማሪው መካሪውን ያከብራል እና አርአያነቱን ለመከተል ይፈልጋል እና መካሪው ተማሪው እንዲሳካለት በግል ይፈልጋል። ግንኙነቱ ለህይወት ዘላቂ የሆነ ጥልቅ ጓደኝነት ሊሆን ይችላል። ተማሪው አብዛኛው ስኬቱ ከአማካሪው ጋር ያለው ግንኙነት ውጤት እንደሆነ ሁልጊዜ ሊሰማው ይችላል።

ተማሪው ክህሎትን ብቻ ሳይሆን የአማካሪውን አመለካከት እና ቅድሚያ የሚሰጣቸውን ነገሮች ይማራል። የጥራት ደረጃን ይማራል። ስራው ከሌሎች የህይወቱ ገጽታዎች ጋር እንዴት እንደሚዛመድ ይማራል።

በስልጠናው ወቅት አማካሪው እና ተማሪው ስራውን ብቻ አያጠኑም፣ ሥራውን በጋራ ይሰራሉ። መጀመሪያ ላይ ተማሪው መካሪውን ብቻ መከታተል ይችላል። ቀስ በቀስ ተማሪው ተጨማሪ ኃላፊነቶችን ይወስዳል። ተማሪው ሥራውን በሚሠራበት ጊዜ አማካሪው ሊመለከት ይመጣል።

መካሪው የተዘጋጀውን መመሪያ ብቻ አይከተልም። ይልቁንም ትምህርቱን ከተማሪው ፍላጎት ጋር ያስተካክላል።

ተማሪው ሲማር እና ተጨማሪ ሀላፊነቶችን ሲወስድ መካሪው ግምገማ እና የመሻሻል አቅጣጫን ይሰጣል። አማካሪው ጠቃሚ በሆነ መንገድ መተቸት አስፈላጊ ነው ሁልጊዜም በተማሪው የመማር እና ጥሩ የአፈፃፀም ችሎታ ላይ እምነት እንዳለው ያሳያል። ተማሪው በቂ እውቀት አለኝ እና የበለጠ መማር አያስፈልገኝም ብሎ ሳያስብ ለማዳመጥ ትሁት መሆን አስፈላጊ ነው።

መካሪነት የተወሰነ ጊዜ ይፈልጋል። የጊዜ ርዝማኔው በብዙ ነገሮች ላይ የተመሰረተ ነው፤ ተማሪው ሊያገኘው እና ሊተገበርው የሚገባው የእውቀት መጠን፣ ተማሪው ሊገጥመው የሚችላቸው የተለያዩ ሁኔታዎች እና የባህሪ አፈጣጠር መጠን ነው። ለቀላል ሥራ አማካሪነት በጥቂት ቀናት ውስጥ ሊከሰት ይችላል። ለአንድ አስፈላጊ ቦታ መካሪነት ዓመታትን ሊወስድ ይችላል።

አንድ ሰው በተለያዩ ሰዎች ከእያንዳንዳቸው የተለያዩ ክህሎቶችን በመማር በበርካታ ሰዎች መመከር ይችላል። ይህ ከሆነ ተማሪው ከአንድ ሰው ይልቅ በብዙ ሰዎች አመለካከት እና የአኗኗር ዘይቤ ይቀረፃል። ተማሪው የህይወቱን እና የስራውን ገፅታዎች ሚዛናዊ ለማድረግ የራሱን መንገድ መፈለግ ይኖርበታል።

መካሪነት በኢየሱስ እና በሌሎች የአይሁድ ረቢዎች ከተለማመዱት ደቀመዝሙርነት ጋር ተመሳሳይ ነው። የረቢ ደቀመዝሙር መሆን ማለት ተማሪው እውቀትን ብቻ ሳይሆን የመምህሩን ባህሪ እና አኗኗር ተማረ ማለት ነው።

ሐዋርያው ጳውሎስ ለሹመት ከመሾሙ በፊት አብረውት በአገልግሎት እንዲጓዙ ወጣቶችን በመመልመል በአማካሪነት ተጠቅሟል። በዚህ የአማካሪ ግንኙነት ምክንያት ጳውሎስ ጢሞቴዎስን እንደ ልጁ ጠቅሶታል (1ኛ ጢሞቴዎስ 1፥ 2፣ 18)።

ለአዳጊ መሪ አንዳንድ የአማካሪነት ዓይነቶች አስፈላጊ ናቸው። ከግል ጥናት፣ ከሌሎች ሰዎች ምልከታ እና ከአስተማሪዎች ብዙ ሊማር ይችላል። ሆኖም የግል አማካሪነት በማደግ ላይ ያለ መሪን በተለየ ለስኬት ያዘጋጃል።

ሌሎች መሪዎችን ያለማቋረጥ ማዳበር የሚፈልግ መሪ እነዚህን ጥያቄዎች በየጊዜው ሊጠይቃቸው ይገባል። ሁሉም ጥያቄዎች በአንድ ስብሰባ ላይ ሊወያዩ ይችላሉ ወይም የተመረጡትን በተለያዩ ጊዜያት በውይይት ውስጥ መጠቀም ይቻላል።

• የድርጅታችን እሴቶች ምንድን ናቸው?

• ህዝብህን እንዴት እያገለገልክ ነው? ፍላጎታቸው ምንድን ነው? እነሱን ለመርዳት ምን እቅድ አለህ?

• እርስዎ በሚመሩት ቡድን ውስጥ ያለው ማን ነው? ልቦች እና አእምሮዎች ተሳትፈዋል?

• የ5-አመት እቅድህ ምንድን ነው? ቡድንዎ ያውቀዋልን?

• አንድን ሰው ለልማት (ወይንም ወደ ቡድኑ ለመደመር) ሲመርጡ ምን አይነት ባህሪያትን ይፈልጋሉ?

• ለ____ ግቦችዎ ምንድናቸው? (ሰው ወይም ፕሮግራም)

• ምን እየለካህ ነው? በጣም አስፈላጊው ይህ ነው? በጣም አስፈላጊ የሆኑትን ነገሮች እንዴት መለካት ይችላሉ? የምትለካውን ነገር ለማሻሻል ምን ማድረግ ትችላለህ?

• እራስህን ለማሳደግ ምን እየሰራህ ነው? ____ለማዳበር? (ሰው ወይም ፕሮግራም)

• የወደፊቱ ጊዜ ከዛሬ የተለየ እንዲሆን እንዴት ይፈልጋሉ? የእርስዎ ሰዎች በተመሳሳይ ይፈልጋሉ? ለምን እንደሚገባቸው አብራርተሃል? እንዴት እንዲሆን እንደሚያደርጉ ተረድተዋልን፣ እንዴት እንደሚሳተፉስ ያውቃሉ?

• በጣም ስራ በዝቶብሃል? ማን ሊረዳህ ይችላል? ምን ውክልና መስጠት ትችላለህ?

• ________ (ሰው) ለ ________ (ድርጅቱ ወይም ፕሮግራም) የሚያደርገውን ንገሩኝ። (መሪው የቡድን አባላቱን እየሰሙ እንዲያወድሳቸው ያድርጉ።)

አንድ ተመልካች ወደ ስፖርት ውድድር ሄዶ የአትሌቶቹን ፎቶ ይዞ ወደ ቤቱ መጣ። መታሰቢያ ነበረው። አንድ አትሌት ወደ ስፖርት ውድድር ሄዶ አሸንፏል። ዋንጫ ይዞ ወደ ቤቱ መጣ። አንድ አዛውንት ወደ ስፖርት ውድድር ሄደው ለማሸነፍ ያሰለጠኗቸውን ተጫዋቾች ተመለከቱ። እርሱም ትሩፋት ነበረው።

► በዚህ ትምህርት ምክንያት ግቦችዎን ወይም ድርጊቶችዎን እንዴት እንደሚቀይሩ ይጠብቃሉ?

1. ከዚህ ትምህርት የህይወት ለውጥ ጽንሰ-ሀሳብን የሚያጠቃልል አንቀጽ ይጻፉ። ለምን አስፈላጊ እንደሆነ ያብራሩ። ምን ጥሩ ነገር ሊያደርግ ይችላል? ባለማወቅስ ምን ጉዳት ሊያስከትል ይችላል?

2. የዚህን ትምህርት መርሆች እንዴት በራስህ ህይወት ላይ እንደምትተገብር አብራራ። ይህ ትምህርት ግቦችዎን እንዴት ይለውጣል? ድርጊቶችዎንስ እንዴት ለመለወጥ አስበዋል?

3. በዚህ ትምህርት የተዘረዘሩትን 10 “መሪዎችን ለማሳደግ አቅጣጫዎችን” አጥኑ። በሚቀጥለው የክፍል ክፍለ ጊዜ መጀመሪያ ላይ ሰባቱን ከትዝታዎ ለመፃፍ እና ለማብራራት ይዘጋጁ።