პროფესიონალური საფეხბურთო მატჩის დროს, მოედნის პირას დიდი ტაბლოა განათებული, რომლის დანახვაც ყველას შეუძლია. მაყურებელს სურს იცოდეს, როგორ მიდის გუნდის საქმე, მაგრამ მწვრთნელისა და გუნდის წევრებისთვის ტაბლო კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია.

► რატომ არის მნიშვნელოვანი, რომ თამაშის განმავლობაში მწვრთნელმა და ფეხბურთელებმა იცოდნენ ანგარიში?

ტაბლო აუცილებელია იმის გასაგებად, თუ როგორ მიმდინარეობს თამაში, სტრატეგიის ეფექტურობის შესაფასებლად, გადაწყვეტილებების მისაღებად და ამ ყველაფრის გამარჯვებაზე მოსარგებად.[1]

ლიდერს უნდა შეეძლოს განუმარტოს ორგანიზაციის "ანგარიში" ხალხს, რომელსაც ხელმძღვანელობს და ასევე, თავის ზემდგომებს.

ბევრ ორგანიზაციაში არ არის დადგენილი ლიდერის საქმიანობის შეფასების სისტემა. ყველას აქვს თავისი მოსაზრებიდან გამომდინარე შეხედულება იმის შესახებ, თუ რა უნდა გააკეთოს ლიდერმა. ლიდერს უნდა შეეძლოს შეაფასოს საკუთარი საქმიანობა და განმარტოს ის, განსაკუთრებით მათთვის, ვინც მას მოთხოვნებს უყენებს.

ლიდერს ასევე უნდა შეეძლოს შეაფასოს და შეუსწოროს, იმ ადამიანების საქმიანობა, რომელსაც ხელმძღვანელობს. მან ეს ისე უნდა გააკეთოს, რომ მათ არ აწყენინოს და გული არ აუცრუოს და არც მათზეს თავისი გავლენა შეამციროს.

► რა ხდება, თუ ლიდერი საყვედურობს თავის ხალხს მათი გრძნობების გათვალისწინების გარეშე?

როგორც წესი, ორგანიზაციას ჰყავს დირექტორთა საბჭო, რომელიც ორგანიზაციის უმაღლესი ძალაუფლების ორგანოა. ზოგჯერ მათ სამეურვეო საბჭოს უწოდებენ. ორგანიზაციის აღმასრულებელი შეიძლება იყოს, ან არ იყოს საბჭოს თავმჯდომარე.

ორგანიზაციის უმაღლესი ხელმძღვანელი (აღმასრულებელი) ანგარიშვალდებულია საბჭოს წინაშე.

სამეურვეო საბჭოს აქვს საბოლოო ძალაუფლება, გაუმკლავდეს დაწესებულებაში არსებულ კონფლიქტებს, რომლებიც ვერ წყდება ადმინისტრაციის მიერ.

მნიშვნელოვანია, რომ საბჭომ გაიზიაროს ორგანიზაციის წარმატების საერთო ხედვა და განსაზღვრება. ზოგიერთ ორგანიზაციას პრობლემები შეექმნა, რადგან ხელმძღვანელმა და მისმა თანამშრომლებმა შეიმუშავეს ხედვა ორგანიზაციისთვის, რომელიც განსხვავდებოდა საბჭოს ხედვისგან.

აღმასრულებელი ზედამხედველობას უწევს ორგანიზაციის სხვა პერსონალს და თანამშრომლებმა ჩვეულებრივ არ უნდა მიიღონ მითითებები უშუალოდ საბჭოს წევრებისგან. აღმასრულებელია პასუხისმგებელი, რომ დაეხმაროს პერსონალს წარმატების მიღწევაში. მან უნდა გააცნობიეროს, რომ როდესაც იგი ანგარიშს აბარებს საბჭოს, რომ პერსონალის წევრებმა ჩავარდნა განიცადეს, ან შეცდომა დაუშვეს, ის აღიარებს, რომ ვერ გაუწია სათანადო ხელმძღვანელობა.

აღმასრულებელი ხელმძღვანელობს ორგანიზაციის საქმიანობას და იღებს გადაწყვეტილებებს, როგორ შეასრულოს საბჭოს ზოგადი ამოცანები და მიზნები. საბჭო ადგენს ორგანიზაციის ზოგად პოლიტიკასა და მიზნებს.

რა გადაწყვეტილებების მიღება შეუძლია აღმასრულებელს საბჭოსთან საუბრის გარეშე? ეს დამოკიდებულია აღმასრულებელსა და საბჭოს შორის ურთიერთობაზე. თუ ლიდერი კარგა ხანს პირნათლად ასრულებდა თავის მოვალეობებს ამ პოზიციაზე, საბჭო ენდობა მას მრავალი გადაწყვეტილების მიღებაში. თუ მან მიიღო გადაწყვეტილებები, რომლებმაც ცუდი შედეგი გამოიღო, საბჭო შეშფოთებულია და სურს ჩაერთოს მეტ გადაწყვეტილებებში.

როდესაც ლიდერი იღებს კარგ გადაწყვეტილებებს, რომლებსაც კარგი შედეგები აქვს, საბჭოს ნდობა ლიდერის მიმართ იზრდება. მას ასევე შეუძლია გაზარდოს მათი ნდობა იმით, რომ ყოველთვის გულწრფელი იყოს შექმნილი სიტუაციების შესახებ, საქმის კურსში ამყოფოს, რათა არ გაუკვირდეთ წარმოქმნილი პრობლემები და დრო დაუთმოს მათ მოსმენას და მათი მოსაზრების გაგებას.

► რატომ არის მნიშვნელოვანი, რომ ორგანიზაციის მთავარი ლიდერი ანგარიშვალდებული იყოს საბჭოს წინაშე?

ცუდი მაგალითი…

ყუზია ძლიერი მეფე იყო, რომელმაც აყვავება მოუტანა ერს, გააფართოვა მისი ტერიტორია, განავითარა სამხედრო ძალები და გააუმჯობესა სოფლის მეურნეობის მეთოდები. ის 52 წლის განმავლობაში მართავდა.

იმ დროისთვის, როდესაც ის უკვე 40 წლის განმავლობაში მეფობდა, მისი გავლენა უზარმაზარი იყო. ხალხის უმეტესობას, რომელსაც ის მართავდა, არასოდეს ჰყოლია სხვა მეფე. მისმა გადაწყვეტილებებმა კარგი შედეგი გამოიღო. მას დაეუფლა გრძნობა, რომ არავისი მოსმენა არ სჭირდებოდა.

ყუზიამ საკუთარი თავი აბსოლუტურ ძალაუფლებად მიიჩნია. ვინაიდან მეფე იუდას ტომიდან იყო, ხოლო მღვდლები ლევის ტომიდან, ერთი და იგივე ადამიანი ვერ იქნებოდა მეფეც და მღვდელიც. თუმცა, მან გადაწყვიტა ძალაუფლება აეღო ტაძარში მსახურებაზე და წაეყვანა თაყვანისცემა (2 ნეშტთა 26:16-21). ღმერთს არ დაუწესებია ეს, რადგან ბევრ ქვეყანაში მეფეს თაყვანს სცემდნენ, როგორც ღმერთს. ღმერთმა წესები დაადგინა, რათა მეფე არ ყოფილიყო მღვდელიც, რომ ხალხს თაყვანი არ ეცათ მეფისთვის.

ყუზიას კეთრი შეეყარა და ცხოვრების ბოლო 11 წელი განცალკევებულ სახლში ცხოვრობდა და მხოლოდ თავისი წარმომადგენლების მეშვეობით ახერხებდა მართვას. მრავალი დიდი ლიდერის ცხოვრება, რომლებიც გრძელვადიანი მმართველობით იყვნენ ცნობილნი, სავალალოდ დასრულდა მათი ამპარტავნული დამოკიდებულებისა და მოქმედებების გამო ცხოვრების ბოლო წლებში.

როგორ შეიძლება ადამიანმა გაიგოს, რომ მისი ნამუშევარი შეესაბამება მათ მოლოდინს, ვისთანაც ანგარიშვალდებულია? მას სჭირდება, რომ მათ შეაფასონ მისი ნამუშევარი.

შეფასებები შეიძლება იყოს ფორმალური და დეტალური, ან ჩვეულებრივი და მარტივი. შეფასების ყველაზე ეფექტური და სასარგებლო ფორმაა, როდესაც ლიდერი მოკლედ ეუბნება ვინმეს რას აკეთებს კარგად და რა უნდა გაუმჯობესდეს. ეს შეფასება არ არის ზედმიწევნითი; ის არ მოიცავს პიროვნების საქმიანობის ყველა ასპექტს. ამის ნაცვლად, ლიდერი ირჩევს გარკვეული თვისებების შექებას და შეცდომის შესწორებას.

[1]ადამიანების უმეტესობა საკუთარ თავს ყოველდღე სარკეში უყურებენ, რომ დაინახონ როგორ გაიუმჯობესონ თავიანთი გარეგნობა. სარკის გარეშე, გეცოდინებათ როგორ გამოიყურებით? თქვენ სხვა ადამიანების პასუხებით გადაწყვეტდით მიმზიდველი ხართ თუ არა. მოქმედებაზე რეაგირება სარკის მსგავსია ჩვენი საქმისთვის.

“მე მტკიცედ მჯერა, რომ უკუკავშირის მიწოდება არის ყველაზე ეფექტური სტრატეგია პროდუქტიულობის გაუმჯობესებისა და კმაყოფილების გაღვივებისთვის. ეს შეიძლება გაკეთდეს სწრაფად, ის არ ღირს არაფერი, და მას შეუძლია სწრაფად შეცვალოს ხალხი.”[2]

ხალხი ესწრაფის, რომ იყოს მიღებული და მოწონება დაიმსახუროს. ეს არის ადამიანის ძირითადი მოთხოვნილება. ხალხი მოტივირებულია იმ იმედით, რომ სხვების მოწონებას დაიმსახურებენ. თუ ადამიანს მოკლებულია საპასუხო რეაგირებას, მისი მოტივაცია იკლებს.

► რა მოხდება, თუ მუშაკი არასდროს იღებს რაიმე რეაგირებას მის მიერ შესრულებულ სამუშაოზე ?

იმისთვის, რომ სხვები შეაფასოს, ლიდერმა ჯერ თავმდაბლობით უნდა შეხედოს საკუთარ თავს. თუ ის თვლის, რომ ის უნაკლო და უშეცდომოა, ის შეუწყნარებელი იქნება სხვისი შეცდომების მიმართ.

ლიდერი საკუთარ თავს უნდა თავმდაბლობით აფასებდეს, ავითარებდეს და ხვეწავდეს. ის უნდა იაზრებდეს თავის შეცდომებს. წინააღმდეგ შემთხვევაში, ის ვერ შეძლებს სხვებისთვის შესწორებას.

ლიდერს სურს, რომ ადამიანები მის წინაშე ანგარიშვალდებულნი იყვნენ თავიანთი საქმისთვის, მაგრამ მან უნდა გაითვალისწინოს, ვის წინაშეა პასუხისმგებელი თვითონ. მაშინაც კი, თუ ის ორგანიზაციის უმაღლესი ლიდერია, ის ანგარიშვალდებულია ვინმეს წინაშე: შესაძლოა დირექტორთა (მმართველთა) საბჭოს, ორგანიზაციის მხარდამჭერების და იმ ხალხის, ვისაც ემსახურება. მას უნდა ესმოდეს საკუთარი ანგარიშვალდებულება, რათა შეძლოს მოითხოვოს სწორი ანგარიშვალდებულება იმ ხალხისგან, რომელსაც ხელმძღვანელობს.

ლიდერი ასევე ანგარიშვალდებულია მასზე მომუშავე ხალხის წინაშე, ვინაიდან ის პასუხისმგებელია მათთვის წარმატების მისაღწევად აუცილებელი პირობების შექმნაზე. ზოგიერთ ლიდერს არ ახსოვს ეს ორმხრივი ანგარიშვალდებულება. ლიდერმა უნდა აღიაროს საკუთარი შეცდომები და გააცნობიეროს, როდესაც მან არ მისცა თავის ხალხს ის, რაც მათ სჭირდებოდათ.

ნაბუქოდონოსორი იყო დიდი ლიდერი, რომელიც ამაყობდა თავისი მიღწევებით და საკუთარ თავს უფრო ადიდებდა, ვიდრე ღმერთს სცემდა თაყვანს. ღმერთმა ის შვიდი წლით ცხოველის მსგავსად აქცია, რათა გაეცნობიერებინა, რომ ღვთის ძალას ექვემდებარებოდა ( დანიელი 4:28-37).

იმ დროს, როდესაც ცხოველივით იყო, ის მინდორში დაღოღავდა და მცენარეებს ჭამდა და ვერ ასრულებდა მეფის ფუნქციებს. მაგრამ ის თავისი პოზიციიდან არ ჩამოუშორებიათ. ეს იყო აღმოსავლურ კულტურაში, სადაც პოზიცია არ არის დამოკიდებული უნარებზე.

ჰეროდე აგრიპა გაემგზავრა ხალხთან სასაუბროდ იმ რეგიონში, რომელიც მასზე ფინანსურად იყო დამოკიდებული. რადგან მათ სჭირდებოდათ მისი კეთილგანწყობილება, შეაქეს ის და უთხრეს: "ღმერთის ხმაა და არა კაცისა”. როდესაც ჰეროდემ ქება მოისმინა, ნაცვლად იმისა, რომ შეეხსენებინა თავისი თავისთვის, რომ ადამიანი იყო და დიდება გულწრფელი არ იყო, მან მიიღო ის. მას სურდა ეგრძნო, რომ ნამდვილად ღმერთი იყო. ღმერთმა მას დაუყოვნებლივ მოჰგვარა ავადმყოფობა და ის გარდაიცვალა შინაგანი პარაზიტებისგან (საქმეების 12:20-23). ამ მოვლენის ირონია ყველასთვის აშკარა იყო - კაცი, რომელსაც აქებდნენ, როგორც ღმერთს, მალევე გარდაიცვალა მტკივნეული და ამაზრზენი გზით.

პიროვნების მუშაობაზე დამოწმება მრავალი გზით შეიძლება მოხდეს. ნება მიეცეს ადამიანს შეასრულოს თავისი საქმე ჩარევის გარეშე, ეს არის ნდობის გამოხატვის ერთ–ერთი გზა. თუ მუდმივად ეუბნებით რა უნდა გააკეთოს და როგორ უნდა გააკეთოს, აჩვენებთ, რომ არ ენდობით და არ თვლით, რომ ამის გაკეთებას კარგად შეძლებს.

პოზიტიური წახალისება ბევრად უფრო ეფექტურია, ვიდრე კრიტიკა. ხალხის უმეტესობა იმედგაცრუებულია კრიტიკით. ადამიანების უმეტესობა თავდაცვაზე გადადის, როდესაც მათ აკრიტიკებენ; იმის ნაცვლად, რომ შეეცადონ გამოასწორონ თავიანთი ქცევა, ისინი ცდილობენ თავი გაიმართლონ.

ზოგიერთი მწერლის აზრით, რომლებიც ლიდერების თემაზე წერენ, მაშინაც კი, თუ ადამიანი ბევრ არასწორს აკეთებს და რამდენიმე რამეს სწორად, მისი განვითარების საუკეთესო გზა არის იმის აღნიშვნა, რასაც სწორად აკეთებს და თითქმის არაფერის თქმა იმის შესახებ, რასაც არასწორად აკეთებს. აუცილებელი არ არის მისი საქმიანობა სრულყოფილი იყოს, რომ შექება დაიმსახუროს. ნებისმიერი საქციელი, რომელიც კარგი ძალისხმევისა და სწორი მიმართულებით ნებისმიერი მოძრაობის დემონსტრირებას ახდენს, მისასალმებელია. შედეგად, ის გააკეთებს უფრო მეტ სწორ და ნაკლებ არასწორ მოქმედებებს.

ბევრი ლიდერი უშვებს საშინელ შეცდომას, როდესაც ამჩნევს მხოლოდ იმას, რასაც ადამიანები არასწორად აკეთებენ. ისინი კარგ რამეებს ვერ ამჩნევენ; ის რაღაცეები პრობლემას არ წარმოადგენს, ხოლო ისინი პრობლემებს ეძებენ. მიმდევრები ფიქრობენ, რომ მათ მიღწევებს და გაკეთებულს ვერ ხედავენ, რადგან ისინი არ არის ნახსენები.

პავლე მოციქული წერდა კორინთელ მორწმუნეებს მრავალი შეცდომის გამოსასწორებლად, განსაკუთრებით მათ მიერ სულიერი ნიჭების გამოყენებისას დაშვებულის. მაგრამ ნახეთ, როგორ იწყებს ის წერილს (1 კორინთელთა 1:4-7). მან შეაქო ისინი, რომ ამდენი სულიერი ნიჭი ჰქონდათ. ახლა წარმოიდგინეთ, რა მოხდებოდა, მას რომ ამ შექების გარეშე ესაყვედურა მათთვის, თუ როგორ იყენებდნენ სულიერ ნიჭებს. მათი რეაქცია იქნებოდა: „ვერ ხედავს, რომ ჩვენ ბევრი სულიერი ნიჭი გვაქვს? მას არ ესმის, რამდენად ძლიერნი ვართ სულიერი ნიჭებით? პავლემ დაამოწმა მათ სიძლიერეზე მანამ, სანამ მათ ნაკლოვანებებზე მიუთითებდა.

► შესაძლო სავარჯიშო: გადახედეთ აზიის შვიდი ეკლესიისადმი წერილებს გამოცხადებაში 2-3 თავებში. როგორ იწყება თითოეული წერილი?

წახალისების ფორმები შეიძლება რამდენიმე კატეგორიად დავყოთ.[1] ბლანჩარდის და ბოულსის თანახმად, ყველა ეს ფორმა კარგია, მაგრამ თითოეული წყვილის მეორე ფორმა ყველაზე ეფექტურია.

დაპროგრამებული თუ სპონტანური

დაპროგრამებული წახალისების მაგალითი იქნება დამსახურებული სერთიფიკატი. სპონტანური წახალისება იქნება მოულოდნელი ჯილდო ან შექება.

ჯგუფური თუ ინდივიდუალური

გუნდი იმსახურებს პატივისცემას მათი წარმატებისთვის. ადამიანი შეიძლება შევაქოთ ან დავაჯილდოვოთ განსაკუთრებული წვლილისთვის.

ზოგადი თუ სპეციფიკური

ზოგადი წახალისების მაგალითია, როდესაც ადამიანს პატივს მიაგებენ მისი ხანგრძლივი მუშაობისთვის. კონკრეტული, სპეციფიკური წახალისება შეიძლება გაკეთდეს, როდესაც ადამიანი მომხმარებელს რაიმე განსაკუთრებულს გაუკეთებს.

ტრადიციული თუ უნიკალური

ანაზღაურების ბონუსი, ანუ პრემია, სერთიფიკატი ან დაფა, ზოგ ადგილას, ტრადიციული წახალისება იქნება. საჩუქარი, რომელიც შეესაბამება ვინმეს პირად მოთხოვნილებას ან ინტერესს, იქნება უნიკალური.

თუ ადამიანი არ გამოირჩეოდა საქმის კარგად შესრულებით, მაგრამ სურს კარგად აკეთოს, თქვენ ვერ შეძლებთ გულწრფელად წაახალისოთ, მაგრამ შეგიძლიათ გაამხნევოთ. აჩვენეთ, რომ აფასებთ ადამიანის ერთგულებას და დარწმუნებული ხართ, რომ ის მომავალში კარგად გაართმევს თავს.

► მოქმედებაზე რა ფორმის საპასუხო რეაგირების მიღებას ისურვებდით? რა ფორმები გაქვთ გამოყენებული სხვებთან მიმართებაში?

ძმებმა იოსები მონად გაყიდეს. მოგვიანებით მან წლები ციხეში გაატარა ცრუ ბრალდების გამო.

იოსებმა უარი თქვა დანაღვლიანებასა და გაბოროტებაზე. ამის ნაცვლად, მან დახმარება გადაწყვიტა. ის მსახურობდა და გახდა ლიდერი. ის მართავდა იმ ადამიანის ქონებას, რომელსაც ემსახურებოდა (დაბადება 39:4). მოგვიანებით, ის გახდა მენეჯერი ციხეში.

ღმერთმა შეცვალა იოსების მდგომარეობა და ის მაღალ თანამდებობაზე დააყენა ეგვიპტეში. როდესაც იოსების ძმები მოვიდნენ, იოსებმა აპატია მათ, რადგან მიხვდა, რომ ღმერთი აკონტროლებდა მის ცხოვრებას (დაბადება 50:20). ღმერთმა გამოიყენა იოსები ეგვიპტის, სხვა ერების და მისი ოჯახის შიმშილისგან გადასარჩენად.

ბევრი პოტენციური ლიდერი იმედგაცრუებულია და ბოროტდება უსამართლობის გამო მათ მიმართ. ისინი გრძნობენ, რომ მათი წინსვლა შეუძლებელია იმ ადამიანების გამო, რომლებიც მათ შესაძლებლობებს არ აძლევენ. იოსებმა იცოდა, რომ ღმერთი აკონტროლებდა მის ცხოვრებას.

ყოველთვის გახსოვდეთ, რომ ხალხის უმეტესობა კრიტიკაზე თავდაცვით რეაგირებს. ისინი გრძნობენ, რომ კრიტიკა აკარგინებს მათ საკუთარი ფასეულობის შეგრძნებას. როდესაც მათ აკრიტიკებენ, მაშინვე უნდებათ რომ თავი იმართლონ.

არსებობს ძველი გამონათქვამი: ”როდესაც ერთადერთი იარაღი, რომელიც გაქვს, ჩაქუჩია, გინდა ყველა პრობლემა დაინახო, როგორც ლურსმანი”. ზოგიერთი ლიდერი კრიტიკას ჩაქუჩად იყენებს და ყველა პრობლემის გამოსწორებას ცდილობს ვინმეს თავში "ჩაქუნით.“

ლიდერმა უნდა განავითაროს ნდობის ურთიერთობა თავის ხალხთან იმგვარად, რომ მათ იცოდნენ, რომ მას მათი დახმარება სურს.

კრიტიკამდე და მის დროს, ლიდერმა უნდა გამოხატოს ადამიანისადმი დაფასება, მისი თვისებების გამო. სცანით მათ მიერ კარგად შესრულებული საქმე. გამოხატეთ მოლოდინი, რომ ადამიანს შეუძლია საქმის კარგად კეთება. კიდევ ერთხელ დაადასტურეთ თქვენი ურთიერთობის მნიშვნელობა ამ ადამიანთან.

[1]ადამიანს სურს დაინახოს, რას გრძნობთ მის მიმართ; როდესაც მას რაიმეს უსწორებთ, ის უყურებს მინიშნებებს. ის, რასაც მისი აზრით, მის მიმართ გრძნობთ, უფრო მეტად იმოქმედებს კორექციის შედეგებზე, ვიდრე თქვენ მიერ განხილული ინფორმაცია.

რაც შეიძლება მეტად აღწერეთ არასწორი მოქმედების შედეგები, ბრალდების გარეშე, შეძლებისდაგვარად პასუხისმგებლობაც კი აიღეთ, როგორც ლიდერმა. გამოხატეთ მუდმივი ნდობა და კარგი მოლოდინი.

► მოიყვანეთ იმის მაგალითი, თუ როგორ შეგიძლიათ შეუსწოროთ ვინმეს შეცდომები, ზემოთ მოცემული მითითებების გამოყენებით.

საუბარში არასწორი ქცევის გამოსასწორებლად, შეეცადეთ შეეხოთ მხოლოდ ერთ პრობლემას და არ ჩამოთვალოთ ბევრი. თუ მათ ბევრ არასწორზე მიუთითებთ, რაც მათში დაინახეთ, იფიქრებენ, რომ თქვენი დასკვნაა, რომ ისინი ფასეულობას არ წარმოადგენენ.

ნუ იქნებით სარკასტული. არ გამოიყენოთ სიტყვები "არასოდეს" ან "ყოველთვის" მათი შეცდომების აღწერისას. ნუ გაიმეორებთ უარყოფით რამეებს იმაზე მეტჯერ, ვიდრე ნამდვილად საჭიროა.

პრობლემების მქონე ადამიანთან ურთიერთობისას (მათ შორის თქვენზე მაღლა მდგომ ლიდერთან) გაითვალისწინეთ ეს კითხვები: სად იყო ის ცხოვრებაში, რას გრძნობს ის თავის სიტუაციებთან დაკავშირებით და რა სურს მას სინამდვილეში?

გუნდმა მიზანმიმართულად უნდა ისწავლოს შეცდომებსა და წარუმატებლობებზე. გაანალიზეთ შეცდომა - არა ვინმეს დასადანაშაულებლად, არამედ, რომ ისწავლოთ ამ შეცდომაზე. ამის შემდეგ, შეცდომა არ უნდა იქნას გამოყენებული ვინმეს მიმართ ანგარიშსწორებისთვის.

მიეცით საშუალება რამდენიმე სტუდენტს, გაგიზიარონ, თუ როგორ აპირებენ ამ გაკვეთილის შედეგად, მიზნების ან მოქმედების შეცვლას.

1. ლიდერს ასევე უნდა შეეძლოს შეაფასოს და შეუსწოროს იმ ადამიანების საქმიანობა, რომელსაც ხელმძღვანელობს.

2. როდესაც ლიდერი იღებს კარგ გადაწყვეტილებებს, რომლებსაც კარგი შედეგები აქვს, საბჭოს ნდობა ლიდერის მიმართ იზრდება.

3. ხალხი მოტივირებულია იმ იმედით, რომ სხვების მოწონებას დაიმსახურებენ.

4. პოზიტიური წახალისება ბევრად უფრო ეფექტურია, ვიდრე კრიტიკა.

5. გუნდმა მიზანმიმართულად უნდა ისწავლოს შეცდომებსა და წარუმატებლობებზე.

1.    დაწერეთ ამ გაკვეთილში ნასწავლი კონცეფციის შემაჯამებელი აბზაცი, რომელსაც თქვენი ცხოვრების შეცვლა შეუძლია. ახსენით, რატომ არის ის მნიშვნელოვანი. რა სარგებელი მოაქვს ამის ცოდნას? რა ზიანი შეიძლება მოჰყვეს ამის არცოდნას?

2.    განმარტეთ, როგორ გამოიყენებთ ამ გაკვეთილის პრინციპებს თქვენს ცხოვრებაში როგორ ცვლის ეს გაკვეთილი თქვენს მიზნებს? როგორ აპირებთ თქვენი მოქმედებების შეცვლას?

3.     დაწერე გაკვეთილი 15-ის ხუთი შემაჯამებელი დებულება მეხსიერებით.