(1) ተማሪው የሚከተሉትን ማስረዳት ይችላል

• ብዙዎች በመስቀሉ ለምን እንደሚበሳጩ

• የኃጥያተኛው ያለበት ሁናቴ

• ስርየት ለይቅርታ ያለው አስፈላጊነት

• የንሰሓ ትርጉም

• ደሕንነት ያለበት እምነት ክፍሎች

• ስርየት ለሑሉም ሰዎች እና ላለው ኃጥያት ሁሉ በቂ መሆኑ

• ለግላዊ ድነት እርግጠኝነት ያለው መሰረት

• የፍጥረት ሁሉ ድነት

• ስለ ድነት ክርስቲያናዊ የእምነት መግለጫ.

(2)ተማሪዎች ከንሰሓ ውጪ የሆነ ኃይማኖት ስዕተትን ይረዳሉ።

► መዝሙር 85 አብራችሁ አንብቡ። ይህ ክፍል ስለ ድነት ምን ይነግረናል?

በክርስትና ውስጥ በጣም አስፈላጊ የሆነው ምልክት መስቀል ነው፤ የታሪክ ሁሉ ማዕከል የሆነው ሁነት መስቀል ነው። ይህ በክርስትና እና በሌሎች መካከል ያለው ዋነኛ ልዩነት ያመላክታል።

መስቀል ለብዙዎች ሚስጥር ነው፤ እየሱስ ለምን እንደሞተ አይረዱም። ስለሚወደን እና ሊያድነን ስለሚፈልግ እንደሞተልን ቢሰሙም ነገር ግን መስቀሉ መሆን የነበረበት ለምን እንደሆነ አይረዱም። ብዙዎችን “እግዚአብሔር ሊምረን ከፈለገ፥ ለምን እንዲሁ አልማረንም?” በማለት ይጠይቃሉ።

የመጀመርያዎቹ ክርስቲያኖች ወንጌልን መስበክ ሲጀምሩ ስለመስቀል ውዥንብር መፈጠር የጀመረው (1 ቆሮንቶስ 1፥22-23 ይነበብ)። አይሁዳውያን እግዚአብሔር ራሱን የሚያሳየው በታላቅ ኃይል እንደሆነ ያስቡ ነበር። ከነበሩበት ጭቆና የሚያወጣቸው ድነትን ነበር የሚጠብቁት ነገር ግን መስቀሉ ድካምን እና ውድቀትን የሚያሳይ የመሰላቸው።

ግሪኮች ደግሞ አምላክ ራሱን የሚገልጠው በጥበብ እንደሆነ ያስቡ ነበር። የሚያስፈልጋቸው ድነት የተሻለውን ሕይወት ለማግኘት መምራት የሚችሉበትን መረዳት እንዲሰጣቸው ነበር፥ ነገር ግን መስቀሉ ለእነሱም ሞኝነት እና ድካም ነበር።

► አንዳንድ ሰዎች በመስቀሉ ለምንድን ነው የሚበሳጩት?

መስቀሉ ለብዙዎች ብስጭትን የሚፈጥር ነው፤ ብዙዎች ኃይማኖተና ለመሆን ፈቃደኛ ናቸው። አንዳንድ ነገሮችን ለማመን፥የኃይማኖት ስርዓትን እና ምክሮችን ለመቀበል ፈቃደኛ ናቸው። ነገር ግን ኃጥያተኝነታቸው በጣም የከፋ ሆኖ መስቀልን የሚያህል ክፍያ መጠበቁ ያበሳጫቸዋል። እግዚአብሔር ተግበራቸውን ሆነ ባህሪያቸውን መቃወም እንዳለበት አያስቡም። መስቀል የሚያበሳጫቸው ምህረት የሚያስፈልጋቸው ኃጥያተኞች እንደሆኑ ስለሚናገር ነው።

የእየሱስን በመስቀል ላይ የሆነውን የመስዋትነት ሞት ለመረዳት፤ የሰውን ኃጥያተኛተንነት እና የእግዚአብሔርን ቅዱስ የሆነ ማንነት መረዳት ምን ያህል ትልቅ አጣብቂኝ እንደፈጠረ መረዳት ያስፈልጋል። ስርየት እግዚአብሔር ይቅርታን እንዲያደርግልን እንዴት ማድረግ እንደቻለ መረዳት አስፈላጊ ነው።

በአዳም ኃጥያት ምክንያት ሑሉም ሰው ከውልደቱ ጀምሮ ከእግዚአብሔር ጋር ይለያያል (ሮሜ 5፥12)። ይህም ማለት ሑሉም ሰው ራስ ወዳድ እና በራሱ መንገድ የሚሄድ ነው።

አንድ ሰው በራሱ ውሳኔን መወሰን ከጀመረበት ግዜ ጀምሮ ኃጥያትን መስራት ይጀምራል። ሑሉም ኃጥያተኛ እጅግ ብዙ የኃጥያት ተግባራት ጥፋተኛ ነው (ሮሜ 3፥23 ይነበብ)።

ኃጥያት የእግዚአብሔር ህግ መጣስ ነው (1 ዮሐንስ 3፥4፤ ያዕቆብ 2፥10-11)። እግዚአብሔርም ፍጹም ጻድቅ ስለሆነ ምንም አይነት ኃጥያት አይታገስም ሆነ ምክንያት አይፈልግም፤ ሑሉም ሰው ስለሰራው ይፈረድበታል (2 ቆሮንቶስ 5፥10፤ ራእይ 20፥12-13)። ስለማንኛውም ሰው ጥፋተኝነት ሆነ የተወሰነበት ፍርድ ምንም ጥያቄ የለም። የማያምን ሰው ሁሉ አሁን ተፈርዶበታል (ዮሐንስ 3፥18-19 ይነበብ)።

ንሰሓ ያልገባ ኃጥያተኛ የእግዚአብሔር ጠላት ነው (ሮሜ 5፥10)። ኃጥያተኛ በእግዚአብሔር ላይ የፈፀመው ኃጥያት እስካልተማረ ድረስ ምንም አይነት ግንኙነት ሊኖራቸው አይችልም።

[1]ኃጥያተኛው ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት ሊኖረው በሚችልበት ሁኔታም ውስጥ አይደለም። ኃጥያተኛው ምኞቶቹ የተበላሹ ናቸው (ኤፌሶን 2፥3) ምክንያቱን ለኃጥያት ባርያ ስለሆነ ኃጥያተኛው ያለበትን ሁናቴ ለመለወጥ አቅመቢስ ነው (ሮሜ 6፥20፣ ሮሜ 7፥23 ይነበብ)።

ስለዚህ ኃጥያተኛው የሚያስፈልገው ድነት ምንድን ነው? ኃጥያተኘው ጥፋተኛ ስለሆነ ይቅርታ ያስፈልገዋል። የእግዚአብሔርም ጠላት ስለሆነ ድነት ማለት እርቅ ማለት ይሆናል። የተበላሸም ስለሆነ፥ ድነት ማለት መንጻት ማለት ይሆናል። አቅመ ቢስም ስለሆነ ድነት ነፃ መውጣት ማለት ይሆንለታል። እነዚህ ኃጥያተኛው የሚያስፈልጉት የድነት ገጽታዎች መካከል ጥቂቶቹ ብቻ ናቸው።

ሰዎች ለራሳቸው ኃጥያት መክፈል አይችሉም። አንዱ ምክንያት ያለን ሑሉ የእግዚአብሔር መሆኑ ነው። ከዚህ የሚበልጠው ምክንያትም ግን ኃጥያት ታላቅ እና ወሰን የሌለው እግዚአብሔርን በመበደል ነው፤ ሰዎችም እግዚአብሔር ሊከፍሉት የሚችሉት ያን ያህል ዋጋ ያለው ነገር የላቸውም።

ሰዎች ስለሚያስፈልጋቸው ነገር ሊያደርጉት የሚችሉት ነገር የለም ስለዚህ ድነታቸውን ለመፈጸም የሚቀመጥላቸው ምንም መስፈርት የለም (ገላትያ 3፥21 ይነበብ)። ሰዎች የራሳቸውን ድነት መፈፀም የሚችሉበትን መንገድ ቢኖር ኖሮ እየሱስ በመስቀል ላይ መሞት አያስፈልገውም ነበር (ገላትያ 2፥21 ይነበብ)።

► እግዚአብሔር ሊምረን ከፈለገ፥ ለምን እንዲሁ ያለመስቀል ድነትን አይሰጥም ነበር?

እግዚአብሔር ቅዱስ እና ጻድቅ ስለሆነ በእውነት እና ፍትሓዊ የሆንን ፍርድ መስጠት አለበት (ሮሜ 2፥5-6)። ስርየት የሚለው ቃል የሚያመለክተው የእየሱስ መስዋትነት ከእግዚአብሔር ጋር የምንታረቅበት መንገድ ነው።

የእየሱስ መስዋትነት ባይኖር ኖሮ ብላችሁ አስቡ፥ እግዚአብሔር ያለ ስርየት ኃጥያትን ይቅር ቢልስ?

እግዚአብሔር ያለስርየት ኃጥያትን ይቅር ቢል፤ ኃጥያትን አላስፈላጊ ያደርገዋል፥ እግዚአብሔርም ጻድቅ ሆነ ቅዱስ አይደለም። በእግዚአብሔር አይን ትክክል ሆነ ስዕተት በሚያደርግ መካከል ልዩነት የሌለ ይመስላል።

ምህረት ከስርየት ውጪ ከሆነ እግዚአብሔር እንደ ቅዱስ እና ጻድቅ አምላክ ሆኖ የሚመለክ አይሆንም። ከስርየት ውጪ ሆነ ምህረት እግዚአብሔርን አያከብርም ስለዚህ ይህም አይሆንም።

እግዚአብሔር የሚወደን እና ሊምረን ይፈልጋል፤ የሰውንም ልጅ ቢገባውም በኃጥተኛነቱ ውስጥ፥ ለዘላለም የጠፋ ሆኖ ሊተወው አልፈለገም።

በመስቀል ላይ የሆነው የክርስቶስ መስዋትነት የሚያስፈልግንን ዋጋው ታላቅ እና ማብቂያ የሌለው መስዋትነት ሰጥቶናል። እየሱስም (1) ኃጥያት የሌለበት በመሆኑ (ፍጹም እና ራሱ ድነት የማያስፈልገው፤ 2 ቆሮንቶስ 5፥21) እና (2) እግዚአብሔር እና ሰው በመሆን ብቁ ሆኖ ተገኝቷል።

ስርየት ለይቅርታ የሚያስፈልገውን መሰረት ሑሉ ይሰጠናል። ንሰሓን የገባ እና በሰጠው ተስፋ የሚያምንን ሰው እግዚአብሔር ይቅር ይለዋል። በመስቀል ላይ የነበረውን መስዋትነት በሚገባ የተረዳ ሰው ኃጥያት በእግዚአብሔር ምን ያህል ከባድ እንደሆነ መረዳት ይችላል።

ስርየት ጻድቅ የሆነ አምላክ በተስፋው ላይ የሚያምነውን ኃጥያተኛ ጻድቅ አድርጎ የሚቆጥርበት መንገድ ነው (ሮሜ 3፥26 ይነበብ)። ሮሜ 3፥20-26 ስርየት አንዴት እንደሚሰራ አመክኖያዊ ማስረጃን ይሰጠናል።

መጽሐፍ ቅዱስ እግዚአብሔር ያዘጋጀው የድነት መንገድ ብቸኛው መንገድ እንደሆነ ይነግረናል። ሰው ከእምነት በፀጋ ያለውን ድነት የማይቀበል ከሆነ መዳን አይችልም (ማርቆስ 16፥15-16፤ ሐዋርያት ሥራ 4፥12፤ ዕብራውያን 2፥3 ይነበብ)።

ለዚህ ነው ድነት እምነት እና ጸጋ ብቻ የሚለውን አስተምሮ ማወቅ አስፈላጊ የሆነው፤ ድነት በጸጋ ብቻ ስለሆነ ድነት እንዲገባን ሆነ እንድናገኝ ልናደርግ የምንችለው ምንም ነገር የለም። በእምነት ብቻም የሆነውም ምንም ብንሰራ ልናገኝው የምንችል ስላልሆነ ነው። የእግዚአብሔርን ተስፋ ብቻ ነው ማመን የምንችለው።

► ወደ ድነት የመጀመርያውን እርምጃ የሚያደርገው ማን ነው፤ እግዚአብሔር ወይስ ሰውየው ራሱ?

እግዚአብሔር ኃጥያተኛውን ወደ ድነት ለማምጣት የመጀመርያውን እርምጃ የወሰደው እግዚአብሔር ነው። ይቅርታን የማድረግ ፈቃደኝነቱን ያሳየው እየሱስ በመስቀል ላይ መስዕዋት እንዲሆን በማድረግ ነው። አሁን የእግዚአብሔር ጸጋ ወደ ኃጥያተኛው ልብ በመድረስ ስለኃጥያተኝነቱ በመኮነን ይቅርታን እንዲፈልግ ያደርገዋል (ቲቶ 2፥11፤ ዮሐንስ 1፥9፤ ሮሜ 1፥20 ይነበቡ)። ሰዎች ከእግዚአብሔር እርዳታ ውጪ ኃጥያትን ለመተው አቅመቢስ ናቸው (ዮሐንስ 6፥44)። እግዚአብሔር ኃጥያተኞ ለወንጌል ምላሽ እንዲሰጡ አቅም ይሰጣል። ሰው ካልዳነ፥ ጸጋ ስናነሰው ሳይሆን ነገር ግን እግዚአብሔር ለሰጠው ጸጋ ምላሽ መስጠት ስላልቻለ ነው።

እየሱስ ለአለም ሑሉ ኃጥያት ሞቷል እንዲሁም እግዚአብሔር ሑሉንም ሰው ማዳን ይፈልጋል (2 ጴጥሮስ 3፥9፤ 1 ዮሐንስ 2፥2፤ 1 ጢሞቴዎስ 4፥10 ይነበቡ)። የእግዚአብሔር ጸጋ ሑሉም ሰው ምላሽ እንዲሰጥ አቅም ይሰጣል ነገር ግን ማንንም ሰው አያስገድድም። ለዚህ ነው እግዚአብሔር ኃጥያተኞችን ወደ ንሰሓ እና እምነት እንዲመጡ የሚጋብዘው (ማርቆስ 1፥15)።

► ንሰሓ ምንድን ነው?

ንሰሓ መግባት ማለት መመለስ እና በሌላ አቅጣጫ መሄድ ማለት ነው። በስነ-መለኮት አረዳድ ይህ ማለት ኃጥያተኛ ራሱን እንደ ጥፋተኛ እንደሆነ ያስተዋለ እና ቅጣት እንደሚያስፈልገው የተረዳ ቢሆንም ግን ከኃጥያቱ ለመመለስ ፈቃደኛ የሆነ ነው።

ክፉ ሰው መንገዱን፣ በደለኛም ሐሳቡን ይተው። ወደ እግዚአብሔር ይመለስ፤ እርሱም ምሕረት ያደርግለታል፤ ወደ አምላካችን ይመለስ፤ ይቅርታው ብዙ ነውና (ኢሳይያስ 55፥7)።

ንሰሓ ማለት እግዚአብሔር ይቅርታን ከማድረጉ በፊት ኃጥያተኛ ሕይወቱን ማስተካከል እና ራሱን ጻድቅ ማድረግ አለበት ማለት አይደለም። ይህ በፍጹም ሊሆን አይችልም። ነገር ግን ኃጥያተኛ እግዚአብሔር ከኃጥያቱ ነፃ እንዲያወጣው ፈቃደኛ መሆን አለበት።

► ድነት የሚገኘው በጸጋ ነው፤ ስለዚህ ንሰሓ ለምን አስፈላጊ ሆነ?

ለይቅርታ የሚያስፈልገው ብቸኛ ነገር እምነት ብቻ ነው፤ ነገር ግን ለድነት የሚሆን እምነት ከንሰሓ ውጪ ሊሆን አይችልም። አንድ ሰው ለንሰሓ ፈቃደኛ ካልሆነ ከኃጥያቱ መዳን አይችልም።

እግዚአብሔር በኃጥያታቸው የፀኑ እና ለመመለስ ፈቃደና ያልሆነ ሰዎችን ይቅር ካለ፤ በምድር ላይ ያለውን ጻድቅ ፈራጅነቱን ያዋርደዋል። ንሰሓ አስፈላጊ ነው፤ ምከንያቱን አንድ ሰው ንሰሓ ካልገባ የኃጥያትን ክፋት በሚገባ አላመነም ማለት ነው። ከኃጥያት መመለስ ያለበት ለምን እንደሆነ በሚገባ ካልተረዳ ምህረት ለምን እንደሚያስፈልገው አይመለከትም።

አንድ ሰው ራሱን ያለ ምንም ሰበብ ጥፋተኛ የሆነ እና ቅጣት እንደሚያስፈልገው እንደሆነ ካልተሰማው፤ በትክክል ንሰሓ አልገባም። ኃጥያተኛ እንደሆነ ካመነ ነገር ግን በኃጥያቱ መቀጠል ከፈለገ ንሰሓው ጎዶሎ ነው፥ ምክንያቱም ክጀዋለው ያለውን ኃጥያት ማድረግ ስለቀጠለ ነው።

► አንድ ሰው የሚያድን እምነት ካለው ምንድን ነው የሚያምነው ማለት ነው?

አንድ ሰው የሚያድን እምነት ካለው የሚያምነው፤

(1) ራሱን ለማጽደቅ ምንም ማድረግ አይችልም

በእምነት፣ በጸጋ ድናችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ በሥራ አይደለም (ኤፌሶን 2፥8-9)።

ምንም የሚያደርገው ነገር ሆነ ስራ ድነትን ለመቀበል በሙሉ ሆነ በጥቂቱ እንኳን በቂ እንደማያደርገው ሲረዳ ነው።

(2) የእየሱስ መስዕዋትነት ለሚሰጠው ይቅርታ በቂ ነው[1]

እርሱም የኀጢአታችን ማስተስረያ ነው፤ ይኸውም ለዓለም ሁሉ ኀጢአት እንጂ ለእኛ ብቻ አይደለም (1 ዮሐንስ 2፥2)።

ማስተሰርያ ማለት ይቅርታን እውን የሚያደርግልን መስዋትነት ሲሆን፥ ለዚህም ይቅርታ ከክርስቶስ መስዕዋትን ውጪ ምንም አስፈላጊ አይደለም።

(3) እየሱስ ከሞት በመነሳቱ ኃጥያትን እና ሞትን ድል ነሳ

“እየሱስ ጌታ ነው” ብለህ በአፍህ ብትመሰክር፣ እግዚአብሔርም ከሙታን እንዳስነሣው በልብህ ብታምን፣ ትድናለህ (ሮሜ 10፥9)።

ሞት እና ኃጥያት ድል የሚነሱበት ብቸኛው መንገድ በክርስቶስ ትንሳኤ ብቻ ነው። እየሱስ ከሙት በመነሳቱ በሑለቱም ላይ ያለውን ፍጹም የሆነ ድል ያስረግጥልናል።

(4) እግዚአብሔር የማረው በእምነቱ ብቻ ነው

ኀጢአታችንን ብንናዘዝ ኀጢአታችንን ይቅር ሊለን፣ ከዐመፃም ሁሉ ሊያነጻን እርሱ ታማኝና ጻድቅ ነው (1 ዮሐንስ 1፥9)።

ማንም ሰው ለድነት ሌላ ነገሮች እንደሚያስፈልጉት ካመነ፤ በጸጋ ብቻ ሳይሆነ ነገር ግን በግማሽ በስራ እንደሚድን ያሰባል ማለት ነው።

ዋስትና

► ሰዎች ለመዳናቸው እንዴት እርግጠኞች መሆን ይችላሉ?

አንዳንድ ሰዎች በስሜታቸው ላይ ይደገፋሉ፥ ስሜት ግን የሚቀያየር እና ሊያሳስት ይችላል።

መጽሐፍ ቅዱስ ለመዳናችን እርግጠኞች እንድንሆን ይነግረናል (1 ዮሐንስ 5፥13)። እግዚአብሔር እንደተቀበለን እርግጠኞች መሆን እንችላለን። በፍርሃት መኖር አይጠበቅብንም ምክንያቱንም የእግዚአብሔር መንፈስ የእግዚአብሔር የማደጎ ልጆች መሆናችንን ያስረግጥልናል። ሐዋርያው ጳውሎስ መንፈስ ቅዱስ ለመንፈሳችን የእግዚአብሔር ልጆች እንደሆንን ምስክር እንደሚሆነን ይነግረናል (ሮሜ 8፥15-16)።

ይህ ዋስትና ሙሉ ስለሆነ በመጨረሻ ሑነቶች መፍራት የለብንም (1 ዮሐንስ 4፥17 ይነበብ)። አንዳንድ ሰዎች ወደ መንግስተ ሰማያት ተቀባይነት እንደሚያገኙ ተስፋን እንደሚያደርጉ ይናገራሉ ነገር ግን ከዚህ የተሻለ ዋስትና አለን። ድነት ለሑሉም ሰው በጅምላ እንደተሰጠ ማመን በቂ አይደለም፤ አንድ ሰው ራሱ እንደዳነ ማወቅ አለበት።

የተለወጠ ሕይወት አንድ ሰው እንደዳነ ማስረጃ ነው፤ ነገር ግን ይህ ማስረጃ የሚገኘው በድነት የመጀመርያ ግዜያቶች ላይ አይገኝም። የድነት ውጤቶች የመገለጫ ግዜ ገና የላቸውም። ስለዚህ በንሰሓ ግዜ የተለወጠ ሕይወት የድነት ዋስትና አይደለም።

አማኝ ስለድነቱ እርግጠኛ መሆን የሚችለው መጽሐፍ ቅዱስ ለድነት ያስቀመጠውን መንገድ መከተሉን እርግጠኛ ከሆነ ብቻ ነው። አንድ ሰው በእውነት ንሰሓ ገብቶ መጽሐፍ ቅዱስ እንደሚያዘው ካመነ እግዚአብሔር እንደማረው ማመን እና የእግዚአብሔር ልጅ የመሆን መብት አለው።

በእውነት ንሰሓ ሳይገባ እንደዳነ እንዲሰማው ቢሞክር ግን ግራ በመጋባት ውስጥ ይኖራል እንዲሁም ራሱን ያስታል።

አንድ ሰው (1) በእውነት ንሰሓ ቢገባ፥ (2) እግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የሰጠውን ቃልኪዳን ቢያምን እና (3) የመንፈስ ቅዱስን ምስክርነት ቢቀበል ግን አይስትም። ይህ ዋስትና በእግዚአብሔር ቃል ላይ የተመሰረተ እና ሊተማመኑበት የሚያስችል ነው። እግዚአብሔር ሁልግዜ ቃሉን የሚጠብቅ አምላክ ነው።

መታረቅ - ይህ ቃል በፊት ጠላቶች የሆኑ አሁን በሰላም ይኖራሉ ማለት ነው። በድነት ውስጥ እግዚአብሔር ከራሱ ጋር ያስታርቀናል እንዲሁም ከእርሱ ጋር ሰላም አለን (2 ቆሮንቶስ 5፥19፤ ሮሜ 5፥1 ይነበብ- እነዚህ ጥቅሶች ስለመጽደቅ እና መታረቅ ይናገራሉ)።

የዕዳው ጽዕፈት መሰረዝ- ይህ ሀረግ የጽዕፈቱን መሰረዝ የሚያሳይ ሲሆን፥ በድነታችን የዕዳችን ጽዕፈት ተሰርዞልናል (ዕብራውያን 8፥12 ይነበብ)።

ማስተሰረያ- ይህ ቃል የሚያሳየው አንድ አካል ከቁጣው ለመመለስ የሚሰጥ እንደሆነ ማሳያ ነው። በድነታችን ውስጥ የእየሱስ መስዕዋትነት በእኛ ላይ ያለውን የእግዚአብሔርን የጽድቅ ቁጣን ዞር ያደረገ ነው (1 ዮሐንስ 2፥2 ይነበብ)።

ነጻ መውጣት - ይህ ቃል ከሌላ ኃይል አንድን አካል ማዳን ነው። በድነት ውስጥ ከሰይጣን እና ኃጥያት ኃይል ተላቀናል (ሉቃስ 1፥74፤ ሮሜ 6፥6፣ 12-18 ይነበብ)።

ቤዛነት- ይህ ቃል አንድ አካል ነጻ እንደሆን የሚያስፈልገው ዋጋ ተከፍሏል ማለት ነው። በድነት ውስጥ የእየሱስ ሞት ከኃጥያት ቀንበር እና ቅጣትን ዋጋ በእየሱስ ደም ተከፍሏል (ኤፌሶን 1፥7፤ ቲቶ 2፥14 ይነበቡ)።

መጽደቅ- ይህ ቃል አንድ ሰው ጻድቅ ወይም ያለ ጥፋት ነው ተብሎ ታውጇል ማለት ነው። በድነት ውስጥ ጥፋተኛ የነበረው ኃጥያተኛ እየሱስ በእርሱ ቦታ ስለተሰቃየለት እንደጻድቅ ተቆጥሯል (ሮሜ 5፥1፤ 2 ቆሮንቶስ 5፥19 ይነበብ እነዚህ ጥቅሶች ስለመጽደቅ እና መታረቅ ይናገራሉ)።

መቀደስ- ይህ ቃል አንድ አካል ቅዱስ ሆነ ማለት አለበት። በድነት ውስጥ ጥፋተኛ የነበረው ኃጥያተኛ ወደ ቅዱስ የሆነ የእግዚአብሔር ልጅነት ተለወጠ ማለት ነው። ብዙ መልዕክታት አማንያንን ‘ቅዱሳን’ ብለው ይጠሯቸዋል (ኤፌሶን 1፥1፣ ፊልጵስዩስ 1፥1፣ ቈላስይስ 1፥2 ይነበብ)።

የማደጎ ልጅነት - ይህ ቃል አንድ ሰው በህጋዊ መንገድ ልጅ እንደሆነ ይናገራል። በድነት ውስጥ የእግዚአብሔር ልጆች ሆነናል (ዮሐንስ 1፥12፤ ሮሜ 8፥15 ይነበብ)።

ዳግም ልደት/ አዲስ ውልደት - ይህ ቃል አንድ ሰው አዲስን ሕይወት ዳግመኛ መጀመሩን ያሳያል። በድነት ውስጥ አማኙ አዲስን ሕይወት በውስጡ በሚሆነው የመንፈሳዊ ሕይወት ትንሳኤ ምክንያት ይጀምራል (ኤፌሶን 2፥1፤ ዮሐንስ 3፥3፣ 5 ይነበቡ)።

መታተም- ይህ ቃል አንድ ሰው የማን ንብረት እንደሆነ ማሳያ ምልክት ነው። በድነት ውስጥ መንፈስ ቅዱስ በእኛ ውስጥ የእግዚአብሔር እንደሆንን ያስረዳናል (ኤፌሶን 1፥13-14 ይነበብ)።

ለክፍሉ መሪ ማስታወሻ- የክፍሉ አባል ይህንን ክፍል ማስረዳት ይችላል።

ድነት በእምነት በኩል በጸጋ እንደሆነ ሲሰማ እንደዳነ የሚያስብ ሰው ሊኖር ይችላል፤ ይህ ማለት እንደሚያስፈልገው ስላላሰበ በሚገባ ንሰሓን አልገባም ማለት ነው። የእግዚአብሔር ፍርድ የሚገባው ኃጥያተኛ እንደሆነ በፍጹም እንደሆነ በሚገባ ስላልተመለከተ ነው ስለዚህ ጸጋ ማለት እንዲሁ በራሱ መንገድ እንደወደደ መሄድ እንደሚችል ያስባል። የክርስትናን እውነት ስላወቀ ብቻ የሕይወት ለውጥ ሳይኖር ክርስቲያን እንደሆነ ያስባል። ይህ አይነት ሰው የራሱን ፈቃድ ለእግዚአብሔር በሙሉ ሳያስገዛ እግዚአብሔርን እንደ አንድ የሕይወት አካሉ ብቻ በመመልከት ሕይወቱን በራሱ ፈቃድ የሚመራ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ በሚያስተምረን መሰረት መሰረት ግን ይህ ድነት የሚገኝበት ከእግዚአብሔር ጋር ያለ ግንኙነት የሚጀመርት መንገድ አይደለም።

► የእምነት መግለጫውን ቢያንስ ሁለት ግዜ አብራችሁ አንብቡ።

የእየሱስ ክርስቶስ ሕይወት፥ ሞት እና ትንሳኤ ለአለም ሑሉ ኃጥያት ስርየትን የሚሰጥ ነው። ሑሉም ሰው በኃጥያት ምክንያት በደለኛ የሆነ እና ራሱን የሚያድንበት አቅም የሌለው ነው። ኃጥያቱን የሚናዘዝ ሑሉ ግን የእግዚአብሔር ጸጋ በእምነት መቀበል ይችላል። አማኙም ከኃጥያት ኃይል እና ቅጣት ይቅርታን ያገኛል እንዲሁም ነጻ ይወጣል። መንፈስ ቅዱስ አማኙነት በኃጥያት ምክንያት ከነበረበት ጥፋተኝነት ወደ ቅዱስ እግዚአብሔርን የሚያመለክ ሰው ይለወጣል። ከዚህ ውጪ ሌላ ምንም የድነት መንገድ የለም። ፍጥረት ሑሉ ድነትን ያገኛል እንዲሁም ከእግዚአብሔር ጋር ተሓድሶ ይሆንለታል።

ለክፍሉ መሪ ማስታወሻ- ይህም ክፍል እና የሚቀጥለውን መጠቀም ምርጫችሁ ነው። የክፍሉ አባላት ፍላጎት ላይ በመመስለት ይህንን ክፍል መሸፈን ትችላላችሁ።

በብሉይ ኪዳን ውስጥ እግዚአብሔር በመስዕዋት ውስጥ የአምልኮ ስርዓትን ሰጥቷል። ይህ መስዕዋት በእየሱስ ሞት በኩል እንደሆነው አይነት ድነትን አያስገኝም። መጽሐፍ ቅዱስ እንዲህ ይነግረናል “የኰርማዎችና የፍየሎች ደም ኀጢአትን ማስወገድ አይችልም” (ዕብራውያን 10፥4)። ስለዚህ መስዕዋት ያስፈለገው ለምንድን ነው? ምክንያቱን ይህ የአምለኮ ስርዓት በወደ ፊት በክርስቶስ እየሱስ የሚሆነውን የመስዕዋትነት ምልክት እንዲሆን ነው (ዕብራውያን 10፥1)።

ይህ ማለት ግን ድነት አዲስ ኪዳን ግዜ ድረስ አልነበረም ማለት አይደለም። ሐዋርያው ጳውሎስ የጸጋ በኩል በእምነት ስለመጽደቅ ያለውን አስተምሮን ሲያስረዳ አብረሃምን እና ዳዊትን እንደምሳሌ አድርጎ መጠቀሙ ድነት አዲስ ሃሳብ እንዳልሆነ ያሳያል (ሮሜ 4፥1-8)። እየሱስም ኒቆዲሞስ ጋር ሲያወራ የብሉይ ኪዳን አስተማሪ መሆኑን በመጥቀስ ስለ አዲስ ልደት ማወቅ እንደነበረበት ይናገረዋል (ዮሐንስ 3፥10)። ጳውሎስም ለጢሞትዮስ የብሉይ ኪዳን ቅዱሳን መጽሐፍት ድነት ስለሚገኝበት መንገድ ጠቢብ እንደሚያደርጉት ነግሮታል (2 ጢሞቴዎስ 3፥15)። ስለዚህ ወንጌል በብሉይ ኪዳን ውስጥ የነበረ ሲሆን ነገር ግን በአዲስ ኪዳን ውስጥ እንዳለው ግልጽ በሆኑ ቃላት አልተቀመጠም።

በብሉይ ኪዳን ዘመን ውስጥ ጸጋን የተረዱ ሰዎች ነበሩ፤ የስርየት ዝርዝር መንገዱ ሆነ እንዴት ስርየት እንደሚሆን ግልጽ ባይሆንላቸውም ነገር ግን እግዚአብሔር የይቅርታን መንገድ እንዳዘጋጀ ግን አምነው ነበር። መስዕዋቶች እግዚአብሔር ላይ ያለ እምነታቸው መገለጫዎች ሲሆን እኛ ዛሬ የምናደርገው አይነት አምልኮ ነው (ለምሳሌ የጌታ ዕራት)። መስዕዋቶቹ በእምነት እና መታዘዝ ካለቀረቡ፤ ልክ ያለ ልብ እና ሕይወት ለእግዚአብሔር እንደምናቀርበው አምልኮ ረብ የሌላቸው ይሆናሉ። መዝሙር 51 እና ኢሳይያስ 1፥11-18 ንሰሓ እና እምነት በብሉይ ኪዳን ግዜ አስፈላጊ እነደሆኑ ያሳዩናል።

በክርስቶስ የተደረገው ስርየት ከመፈጸሙ ከብዙ ዘመናት በፊት የተጻፈው መዝሙር 85 የእግዚአብሔርን ጸጋ እና ኃጥያትን እንዴት እንደሚምር ውብ በሆነ መንገድ ያስቀምጥልናል። የእግዚአብሔር ቁጣ እንዴት እንደቆመ ይናገራል። መዝሙር 85፥10 እንዲህ ይላል፣ “ምሕረትና ታማኝነት ተገናኙ፤ ጽድቅና ሰላም ተቃቀፉ። ” በስርየት ውስጥ ውብ የሆነ የድነት ምስል አለ። ስርየት ከሌለ የእግዚአብሔር ምሕረት በጥፋተኝነታችን እውነት ውስጥ ይወሰናል። የእግዚአብሔር ጽድቅ ሰላም የሚሰጠን ሳይሆን ጠላቶቹ ያደርገን ነበር፤ በስርየት ውስጥ ፍትሕ ተፈጸመ እንዲሁም ምሕረትም ታየ።

መዳን እና ድነት የሚሉት ቃላት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ውለዋል፤ በዚህ ትምህርት ውስጥ ይህ ሃሳብ የምንመከለተው ከግላዊ ከሆነ ድነት በላይ ነው መሆኑን ነው። እነዚህ ቃላት በፊት የተሰራውን (ኤፌሶን 2፥8)፥ አሁን እየሆነ ያለውን (1 ቆሮንቶስ 1፥18)፣ እንዲሁም ወደፊት የሚሆነውን (ማርቆስ 13፥13) የሚያመላክቱ ናቸው። ሃሳቡ እያንዳንዱ ሰው ላይ የሚሆነውን (በዚህ ትምህርት ላይ እንደተብራራው) የሚያመላክት ብቻ ሳይሆን ነገር ግን እንደአይሁዳውያን (ሮሜ 1፥16)፥ አህዛብ (ሮሜ 11፥11)፥ አንድ ቤት ውስጥ የሚኖሩ (ሉቃስ 19፥9)፣ ወይም ቤተሰቦችን (ዕብራውያን 11፥7)፣ ያሉ የማህበረሰብ ዘርፎችንም የሚያመላክት ሊሆን ይችላል እንዲሁም አንድ ሰው ከአካላዊ አደጋ የሚድንበትን መንገድ የሚያመላክት መሆን ይችላል (ማቴዎስ 14፥30)።

የመጀመርያዎቹ ሰዎች ኃጥያትን ሲሰሩ ፍጥረት ሑሉ ከእርግማ ስር ሆነ (ዘፍጥረት 3፥17)። ድነት ፍጹም ሲሆን ግን ፍጥረት ሑሉ ይታደሳል።

ድነት ከመንፈሳዊ መታደስ ይጀመራል፤ አማንያን ከኃጥያት ድነው በእግዚአብሔር በረከት ውስጥ ይገኛሉ። ነገር ግን በኃጥያት የሆነው እርግማን ምክንያት ቁሳዊ/አካላዊ ከሆነው የእርግማን ችግር ግን ገና ነጻ አልወጡም፤ ገና የሚያረጅ እና የሚሞት አካል አላቸው።

ፍጥረትንም እንዲሁ ገና በኃጥያት እርግማን ስር ነው። እግዚአብሔር መጀመርያ የፈጠረውን አለም ምን እንደሚመስል አይነት አናውቅም፤ የምናየው ፍጥረት በአደገኛ እና እርስ በእርሳቸው ግጭት ውስጥ በሆኑ ፍጡራን የተሞላ ነው። በዚህ አለም ውስጥ ብዙ ፍጡራን ሌሎች እንዲኖሩ መሞት አለባቸው።

ፍጥረት ሑሉ የሚታደስበት ግዜ እየመጣ ነው (ራእይ 21፥1፤ ዕብራውያን 1፥10-12)። ሮሜ 8፥18-25 ለክርስቲያኖች ከኃጥያት እርግማን ነጻ የሖነ አለም ተስፋን ይናገራል።

(1) የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል የቤት ስራ፦ ከታች ከተዘረዘሩት ዘርፎች መካከል እያንዳንዱን ተማሪ አንድ ይመደብ። ከሚቀጥለው ክፍለ ግዜ በፊት ክፍሉን አንብባችሁ በትምህርቱ ውስጥ ካለው ሃሳብ ላይ ምን እንደሚናገር በአንድ አንቀፅ ፃፉ።

• መዝሙር 51

• ኢሳይያስ 1፥11-18

• ሮሜ 3፥20-26

• ሮሜ 8፥19-25

• ኤፌሶን 2፥1-10

(2) ፈተና፦ የሚቀጥለው ክፍለ ግዜ የምትጀምሩት በትምህርት 8 ፈተና ነው። ለፈተና ዝግጅት እንዲሆን የፈተና ጥያቄዎችን አጥኑ።

(3) የማስተማር የቤት ስራ፦ ከክፍል ውጪ የማስተማርያ ግዜን ቀጠሮ መያዝ እና ማስተማራችሁን ሪፖርት ማድረግ አስታውሱ።

(1) መስቀል ብዙዎችን የሚያበሳጨው ለምንድን ነው?

(2) ንሰሓ ስላልገባ ኃጥያተኛ ስለሆነ ሰው ያሉ አራት እውነቶችን ዘርዝሩ።

(3) ያለ ስርየት የሖነ ይቅርታ እግዚአብሔርን የማያከብረው ለምንድን ነው?

(4) እየሱስን ብቻ መስዕዋት ለመሆን በቂ የሚሆንበትን ሑለት መንገዶችን ዘርዝሩ።

(5) የተመለሰ/ንሰሓ የገባ ኃጥያተኛ አመለካከት ምንድን ነው?

(6) አንድ ሰው ድነት የሚሰጥ እምነት ካለው፥ ምንድን ነው የሚያምነው?

(7) አንድ ሰው እንደዳነ በምን እርግጠኛ መሆን ይችላል?