(1) ተማሪው የሚከተሉትን ማስረዳት ይችላል

• የቤተክርስቲያን መነሻ

• ቤተክርስቲያን እንደ ህያው ተቋም

• ቤተክርስቲያን እንደ ህያው አጥቢያ

• የአለም አቀፋዊቷ ቤተክርስቲያን የአንድነት መሰረት

• የአጥቢያ ቤተክርስቲያን የአንድነት መሰረት

• ዋና ዋና የክርስቲያን ሀይማኖት ስነ-ስርአቶች በቤተክርስቲያን

• የቤተ ክርስቲያን አላማ

• ስለ ቤተክርስቲያን ክርስቲያናዊ የእምነት መግለጫ

(2) ተማሪዎች በየአጥቢያ ቤተክርስቲያናቸዉ የሚጠበቅባቸዉን ሃላፊነት ይረዳሉ።

► ኤፌሶን 3፥3-10 አብራችሁ አንብቡ። ይህ ክፍል ስለ ቤተክርስቲያን ምን ይነግረናል?

ከአዲስ ኪዳን በቀደሙት ክፍለ ዘመናት ቤተክርስቲያን ሚስጥራዊና በሙላት ያልተገለጠች ነበረች። የእግዚአብሔርን ፀጋን የተለማመዱና ከእግዚእብሄር ጋር ህብረት የሚያረጉ ሰዎች ነበሩ (ሮሜ 4፥1-8)። ነገር ግን ቤተ ክርስቲያን አልተመሰረተችም።

► ቤተክርስቲያን መች ተጀመረች?

ቤተክርስቲያን የጀመረችዉ በእየሱስ ህይወት እና አስተምሮ ላይ ነዉ። ቤተክርስቲያን የተመሰረተችዉ በተደረገልን ድነት ስራ ላይ ነዉ (ማቴዎስ 16፥16-18)። የጴንጤቆስጤ ቀን የቤተ ክርስቲያን ዘመን ጅማሮ ነዉ። ከዛ ጊዜ ጀምሮ ቤተክርስቲያን ክርስቶስ በምድር መመላለስ ሳያስፈልገው በመንፈስ ቅዱስ ጉልበት ቀጥላለች (ዮሐንስ 16፥7)።

እየሱስ ለደቀ መዛሙረቱ ትምህርቱን በመላዉ አለም እንዲያደርሱ ስልጣንን ሰጥቷቸዋል (ማቴዎስ 28፥18-20)። መንፈስ ቅዱስ ወደ እዉነት ሁሉ እንደሚመራቸው ቃል ገብቶላቸዋል (ዮሐንስ 16፥13)። ቤተ ክርስቲያን ሐዋርያዊት ተብላ ልትጠራ ትችላለች፤ ምክንያቱም የሐዋርያት አስተምሮ የቤተክርስቲያን ትምህርት መሰረቶች ናቸዉ። ከነዚህ ትምህርቶች በተቃርኖ የሚቆም ሁሉ ክርስቲያን ሊባል አይችልም።

የቤተክርስቲያን መነሻዎች፥

1. የእየሱስ አገልገሎት

2. የክርስቶስ የድህነት ስራ

3. የጴንጤቆስቴ ቀን ክስተት

4. የሐዋርያት ትምህርቶች ማደግ

ቤተክርስቲያን ከቤተሰብ ጋር በንፅፅር መቅረብ ትችላለች፤ እግዚአብሔር እንደ አባት፣ አማኞች ደሞ ወንድምና እህት ናቸዉ (ማቴዎስ 12፥48-50፣ ቈላስይስ 1፥2)። ቤተ ክርስቲያን አንድ ምንጭና ዘር የሌላት መንግስት ናት (1 ጴጥሮስ 2፥9-10)። ቤተክርስቲያን እንደ አካል ብትመሰል ክርስቶስ ራስ ነው (ኤፌሶን 4፥15-16፣ ኤፌሶን 5፥30)። ምእመኖች ደሞ አብረው የሚሰሩና የሚተጋገዙ ናቸው (1 ቆሮንቶስ 12፥14፣ 26)።

ክርስቲያን እንደ ቤተ ክርስቲያን አካልነቱ እራሱን የመነጠል እሳቤ ሊኖረዉ አይገባም። እርሱ ሌሎች ወንድሞችን ይፈልጋል፥ ለሌሎች ወንድሞችም ያስፈልጋል (1 ቆሮንቶስ 12፥21)። ከቤተ ክርስቲያን ተነጥሎ መንፈሳዊ ህይወትን መምራት ልክ አይደለም።

ከቤተክርስቲያን መነጠል ክርስቶስ በምድር ከሚያደርገው መነጠል ነው። አልፎም ቤተ ክርስቲያንን አለማክበርና አለመውደድ ፥ ክርስቶስን አለማክበርና አለመውደድ ነው።

ቤተክርስቲያን አለማቀፋዊ ነች፥ በውስን ቦታም በየአጥቢያዎቹም ትገኛለች። ክርስቲያኖች በአካል በያሉበት ካልተገናኙ ቤተ ክርስቲያን መቀጠል አትችልም። ጳውሎስ ለቆሮንጦስ አማኖች የክርስቶስ አካሎች አንደሆኑ ነግሮአቸዋል (1 ቆሮንቶስ 12፥27)፥ ይህም እያንዳንዱ አጥቢያ ቤተክርስቲያን የአንድ ከርሰቶስ አካል እንደሆነ ይነግረናል።

እግዚአብሔር አጥቢያ ቤተክርስቲያናት የእምነት ቤተሰብ እንዲሆኑ ነዉ የሰራቸው

1. በመንፈሳዊ ሰጦታዎች የሚያገለግሉ የአለማቀፋዊ ቤተክርስቲያን አካሎች

2. አለማዊም/ስጋዊ ሆነ መንንፈሳዊ ፍላጎቶችን መተጋገዝ

3. የእግዚአብሔርን ጥበብ በሕይወት መንገዶች ሁሉ መግለጥ

4. ያላመኑት እንዲቀየሩ እና ወደ እግዚአብሔር ቤተሰብነት እንዲቀላቀሉ መጋበዝ

እውነተኛ ሕብረት ኢኮኖሚንም ይጨምራል ምክንያቱም ሕብረት ህይወትን በጋራ መካፈልና ስለ ሌሎች ፍላጎቶች መጨነቅንም ይጨምራል (ያዕቆብ 2፥15-16፣ ያዕቆብ 1፥27)። በክርስቶስ ወንድምና እህት የሆኑትን ያ አባል በቤተክርስቲያን ሕይወት ውስጥ ተሳታፊ እስከሆነና አቅሙ በሚፈቅደው መጠን ኃላፊነቱን እየተወጣ እስካለ ድረስ መፈለግ የቤተክርስቲያን ሀላፊነት ነው በሚቻለዉ ሁሉ መተጋገዝ ግዴታ ነው።

የአጥቢያ ቤተክርስቲያናት እንዲመሰረቱ እና እንዲዐኑ እግዚአብሔር መንፈሳዊ ስጦታዎችንና ጥሪዎችን ይሰጣል (ኤፌሶን 4፥11-12)።

የአጥቢያ ቤተክርስቲያናት ማህበረሰብን ያገለግላሉ። ተቀዳሚ አላማቸው ግን መንፈሳዊ አገልግሎት፥ የወንጌል ሰበካና የእግዚአብሔርን አውነት ለሰዎች ሁሉ ማድረስ ነው። ቤተክርስቲያን በማኅበረሰቡ ውስጥ ያሉ ቁሳዊ ፍላጎቶችን የምታሟላ ቢሆንም፥ ቅድሚያ የምትሰጠው ግን በቤተክርስቲያኗ መንፈሳዊ ኅብረት ውስጥ ላሉት ሰዎች ነው። (ገላትያ 6፥10)።

እየሱስ ለእንከን አልባና ንፅህ ቤተ ክርስቲያን ራሱን ሰጥቷል (ኤፌሶን 5፥27)። ቤተክርስቲያን ሁልጊዜ ይቅር ለማለት ዝግጁ መሆን አለባት እንጂ ኃጢአትን በፍፁም ማስተናገድ የለባትም። መሪዎችም ለመንፈሳዊ ሕይወት ምሳሌ መሆን አለባቸው (1 ጢሞቴዎስ 3፥2-3)። አንድ ምእመን በሃጢአት ቢወደቅ በመሪዎች ንሰሃ እንዲገባ ሊጠየቅ ይገባል፥ ነገር ግን ፈቃደኛ ባይሆን ከህብረቱ ይገለላል (1 ቆሮንቶስ 5፥11-13)።

► ለምንድነው ቤተክርስቲያን ፍፁም ያልሆነችው?

ቤተክርስቲያን ውስጥ ያሉ ሰዎች ፍፁም ሊሆኑ አይችሉም። ቤተክርስቲያን ወንጌል ሰባኪ ስለሆነች ንስሀ ያልገቡ ሰዎች በቤተክርስትያን ውስጥ ሊኖሩ ይችላሉ። ካመኑት መሃልም የገባቸውን እውነት እንዴት መኖር እንዳለባቸው የማያወቁ ይኖራሉ። ክርስትና የመንፈሳዊ እድገት ሂደት ስለሆነ በሳል የሚባሉ ክርስትያኖችም ሊፈተኑ ይችላሉ። ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን ያለማቋረጥ ማስተማር እና ወደ ወንፈሳዊ እድገት ከፍታ መምራት ይጠበቅባታል (ኤፌሶን 4፥11-16፤ 2 ጢሞቴዎስ 3፥16-17)።

አለማቀፋዊቷ የቤተክርስቲያን በሁሉም ቦታና ጊዜ የሚገኙ አማኞችን የሚያጠቃልል ነው። ይችን ቤተክርስቲያን የሚያስተዳድር ወይም የአባላቶቿ ዝርዝር ያለው ምድራዊ ድርጅት ስለሌለ የማትታየዋ ቤተ ክርስቲያን ትባላለች።

አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን በአንድ ማህበረሰብ የሚገኙ በአካል መገናኘት የሚችሉ አባሎችን ይዛ የክርስቶስ አካልነት ሚናዋን የምትወጣ ናት። ይህ ስብስብ ሌላ አላማ ካለዉ ቤተ ክርስቲያን ሊባል አይችልም።

የሚከተለው ጠለቅ ያለ ማብራሪያ ወይም ት ርጉም አጥቢያ ቤተ ክርስቲያንን ከሌሎች የቡድኖች ዓይነቶች ለመለየት የሚረዳው ነው። ‘’የተጠመቁ አማኞች ስብስብ ሲሆን ለአምለኮ፥ ለመነቃቃት፥ ለአገልግሎት፥ ለህብረትና ለወንጌል ስርጭት የተሰባሰቡ ናቸው። በተጨማሪም በመንፈሳዊ መሪነት የሚያመኑ፥ ባላቸው የፀጋ ስጦታ በየትኛውም የማህበረሰብ ተሳተፎአቸው የሚመሰክሩ እና ዘወትር ትእዛዛትን የሚጠብቁ ናቸው። ”[1]

ለሁሉም ጊዜና ቦታ አንዲት ቤተ ክርስቲያን ነው ያለችው። እየሱስም አለ “ቤተ ክርስቲያኔን እሠራለሁ፣” (ማቴዎስ 16፥18) ቤተ ክርስቲያኖቼን አላለም። ጳውሎስም እንደፃፈው አንድ አካልና አንድ መንፈስ አለ፣ እና አንድ ተስፋ አንድ ጌታ፣ አንድ እምነትና አንድ ጥምቀት አለ (ኤፌሶን 4፥4-6)።

[1]የጥንት ክርስትና የእምነት መግለጫ የሚያያዘው ክካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ጋር ነው። ይህ ግን የሮም ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያንን ብቻ የሚመለከት ሳይሆን በአለም ላይ ያሉ ሁሉንም እውነተኛ ክርስትያኖችን ነው።

የአለም አቀፋዊቷ ቤተ ክርስቲያን አንድነት አንድ ወጥ ተቋምና አመራር ያላት አይደለችም ይህ ደሞ ክርስቶስ ዳግም ክመምጣቱ በፊት የሚሆን አይደልም። ብዙዎች እንዲሆን ቢመኙም የእግዚአብሔር ፍቃድ ግን አይደለም ምክንያቱም እየሱስ ደቀ መዛሙርቶቹ ከህብረታቸው ዉጪ የሆነ ሰው መመስከር የለበትም ብለው ሲያስቡ አስተካክሏቸዋል (ሉቃስ 9፥49-50)። እየሱስ አለም አቀፋዊቷ ቤተ ክርስቲያን አንድ አመራር እንዲኖራት ቢፈልግ ራሱ በምድር ላይ ቆይቶ ይመራት ነበር። ነገር ግን እየሱስ በምድር ላይ ቢቆይ የመንፈስ ቅድስ ልዩ ልዩ ስራ አይኖርም ብሎ አሰበ (ዮሐንስ 16፥7)።

► የአለም አቀፋዊቷ ቤተክርስቲያን አንድነት መሰረቱ ምንድነው?

የአለም አቀፋዊቷ ቤተክርስቲያን አንድነት መሰረት የሚከተሉት ናቸው፤

1. የሐዋርያት አስተምህሮ/ዶክትሪን

2. ከክርስቶስ ጋር በመሆን መለወጥ የሚችል ህብረት

አስተምህሮአዊ አንድነት ስንል ሁሉም ክርስትያኖች በሁሉም ጉዳይ ላይ ይስማማሉ ማለት አይደለም። በወሳኝ ጉዳዮች ሳይቀር ልዩነቶች አሉ። አስተምህሮአዊ አንድነት ስንል ስለ እግዚአብሔርና ክርስቶስ ማንነት እንዲሁም ስለ ወንጌል የጋራ አቋም አላቸው፤ ያለበለዚያ አንድ አምላክን ማምለክም ሆነ ፀጋውን መካፈል አይችሉም።

[2]አስተምህሮ ብቻውን ለክርስትያናዊ አንድነት አያግዝም፤ በተጨማሪም ከክርስቶስ ጋር ያለ ህብረትን የሚለውጥ ክርስትያናዊ ህብረትን ያጠናክራል። ንስሃ ስለገቡ፥ እምነታቸውን በክርስቶስ ላይ ስለ ጣሉና መንፈስ ቅዱስ አብሮአቸዉ ስላለ በመሃላችው ለዩ ህብረት አለ። በተለያየ ነባራዊ ሁኔታ ውስጥ ቢሆኑም እርስበርሳቸው ይተዋወቃሉ።

ማንኛውንም ሰው ክርስትያን ነው ለማለት በወሳኝ የክርስትና አስተምሮት ማመን አለበት፤ በተጨማሪም ከክርስቶስ ጋር ያለ የሚለውጥ ህብረት ሊኖረው ይገባል። ነገር ግን አጥቢያ አብያተ ክርስትያናት ጠለቅ ያለ የአስተምሮ ትንታኔ ያስፈልጋቸዋል።

አጥቢያ አብያተ ክርስትያናት አብረው የሚያመልኩ፥ ወንጌልን የሚሰብኩ፥ ማህበረሰብ የሚያገለግሉና በኑሮአቸው ምሳሌ መሆን የሚችሉ ሰዎች ስብስብ ናቸው። ይህንን አላማ ለማሳካት ጠለቅ ባሉ የአስተምህሮት ጉዳይ ላይ መስማማት አለባቸው።

ለምሳሌ፥ በአንዲት አጥቢያ ቤተ ክርስትያን ያለ ሰው ወጣቶችንና አዲስ አማኞችን ለልሳን ፀጋ እንዲፀልዩ ሊነግራቸው ይችላል፤ የቤተ ክርስትያን መሪዎች እና ሽማግሌዎች ደሞ የልሳን ፀጋ ለሁሉ የተገባ እንዳልሆነ ሊያምኑ ይችላሉ። የእግዚአብሔር ፈቃድ ባልሆነ ልምምድ ውስጥ ሆነው መንፈሳዊ ግራ መጋባት ውስጥ አንዳይሆኑ ይሰጋሉ። ስለዚሀ እነዚህ ሰዎች ባንዲት ቤተ ክርስትያን ውስጥ አብረው መሆን ይከብዳቸዋል። መሪዎች እንደ አማኝ ቢያዩአቸውም ግርታ የሚፈጥር ነገር እንዲስበኩ አይፈቅዱላቸውም።

የአጥቢያ አብያተ ክርስትያናት የጋራ ኑሮአቸውንና አገልግሎታቸውን የሚነኩ ጉዳዮች ላይ በአስተምሮ መስማማት አለባቸው። ይህንንም በፅሁፍ ቢያሰፍሩ ጥሩ ነው። የሚጠቅመውም አማኝን ከማያምን ለመለየት ሳይሆን የትኛው አስተምሮ አማኞችን የማቀራረብና ለዘወትር አምልኮ እንዲሁም አገልግሎት አንድ እንደሚያደርጋቸው ያሳያል።

እየሱስ ሁለት ስርአቶች ለቤተክርስትያን ሰቷል።

ጥምቀት የክርስቶስ ሞትና ትንሳኤ ምልክት ነው (ሮሜ 6፥3-4)። ጥምቀት አማኞች በሀጢያት ሞትን እና በክርስቶስ ደሞ ትንሳኤን ማግኘታቸውን የሚያረጋግጡበት ነው። ጥምቀት አያድንም። ጥምቀት መለወጣችንን በይፋ የምናሳይበት ነው (ዮሐንስ 3፥7-8)።

የጌታ ራት/ቅዱስ ቁርባንን የጀመረው እየሱስ ነው። ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ከመሰቀሉ በፊት ያለው የመጨረሻው ራት ነው (1 ቆሮንቶስ 11፥23-25)። ዳቦውና ወይኑ ለመዳናችን የተከፈለውን የእየሱስን ደምና ስጋ ይወክላል። ለስጋችን ምግብን ስንበላ ለነፍሳችን ደሞ በሱ መስዋዕትነት ላይ እንደገፋለን (ዮሐንስ 6፥53-58)።

የቤተ ክርስትያን ስርአቶች ‘’የፀጋ መንገዶች’’ ተብለው ሊጠሩ ይችላሉ። ያለ እምነትና መታዘዝ ከተከወኑ ግን ፀጋን አያድሉም። እግዚአብሔር የሰጠን ስርአቶች ናቸው። በእምነት ከተደረጉ ፀጋን ያሰጣሉ።[1]

► የቤተክርስትያን አላማ ምንድነው?

[1]ቤተክርስትያን የሚከተሉትን ማድረግ አለባት

1. ወንጌል መስበክ (ማቴዎስ 28፥18-20)

2. በህብረት ማምለክ (1 ቆሮንቶስ 14፥26)

3. አስተምሮን መጠበቅ (1 ጢሞቴዎስ 3፥15፤ ይሁዳ 1፥3)

4. አገልጋዮችን በገንዘብ ማገዝ (1 ጢሞቴዎስ 5፥17-18)

5. የወንጌል መልእክተኞችን (ሚሽነሪዎችን) መላክ፣ ማገዝ (ሐዋርያት ሥራ 13፥2-4፤ ሮሜ 15፥24)

6. አባሎችን በሚያስፈጋቸው ነገር ማገዝ (ሮሜ 12፥13፤ 1 ጢሞቴዎስ 5፥3)

7. በሃጢያት የወደቁትን ማስተካከል (1 ቆሮንቶስ 5፥9-13)

8. ጥምቀትንና ቅድስ ቁርባንን መፈፀም (ማቴዎስ 28፥19፤ 1 ቆሮንቶስ 11፥23-26)

9. አማኞችን ወደ መንፈሳዊ ብስለት መምራት (ኤፌሶን 4፥12-13)

10. ማህበረሰብን በሚችሉት ሁሉ ማገዝ (ገላትያ 6፥10፤ ኤፌሶን 4፥28፤ ዕብራውያን 13፥16)

አብዛኞቹ ከላይ ያሉት ክንውኖች በአንድ ሰው ብቻ የሚሰሩ አይደሉም። የአማኞችን ትብብርና የአመራር መዋቅር ይፈልጋል።

እግዚአብሔር አማኞች በአቅራቢያቸው በሚገኝ አጥቢያ እንዲተጉና ቤተ ክርስትያኗ ምድራዊ ግቧን እንድታሳካ ይፈልጋል። በቤተ ክርስትያን የማያገለግል አማኝ የክርስቶስ አካልነት ግቡን አያሳካም።

ለክፍሉ መሪ ማስታወሻ- የክፍሉ አባል ይህንን ክፍል ማስረዳት ይችላል።

አንዳንድ ሰዎች በአጥቢያ አብያተ ክርስትያናት መሳተፍን አይመርጡም። ለእሁድ አምልኮ የፈለጉበት ቦታ ሄደው ማምለክ ይፈልጋሉ። ቤተክርስትያንን በተልእኮዋ ሊያግዙ አይችሉም ምክንያቱም ቤተክርስትያን በእነሱ ጥገኛ ልትሆን አትችልም። መንፈሳዊ ህብረትን ለማርግም ሆነ ሃላፊነት ለመውሰድ የሚያበቃ ግንኙነት የላቸውም። ሁሉም ክርስትያን ይህን ካረገ ቤተክርስትያን አትኖርም።

► የእምነት መግለጫውን ቢያንስ ሁለት ግዜ አብራችሁ አንብቡ።

ክርስቶስ አንዲት ቅድስት አለማቀፋዊት ቤተክርስትያን ገንብቷል፤ በየአጥቢያ ቤተክርስትያን እንደ ክርስቶስ አካል የምትገለፅ። ቤተክርስትያን የሐዋርያትን አስተምህሮ ትከተላለች ሁሉንም እውነት ተጠብቃለች። ቤተክርስትያን በህብረት ለሁሉም ፍላጎቶች የምታገለግል የእግዚአብሔር ቤተሰብ ነች። ቤተክርስትያን እግዚአብሔርን ታመልካለች፥ ወንጌል ትሰብካለች፥ አማኞችን ደቀመዝሙር ታረጋለች።

(1) የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል የቤት ስራ፦ ከታች ከተዘረዘሩት ዘርፎች መካከል እያንዳንዱን ተማሪ አንድ ይመደብ። ከሚቀጥለው ክፍለ ግዜ በፊት ክፍሉን አንብባችሁ በትምህርቱ ውስጥ ካለው ሃሳብ ላይ ምን እንደሚናገር በአንድ አንቀፅ ፃፉ።

• 1 ቆሮንቶስ 5፥1-13
• 1 ቆሮንቶስ 6፥1-8
• 1 ቆሮንቶስ 12፥14-31
• ኤፌሶን 4፥11-16
• ያዕቆብ 2፥1-9

(2) ፈተና፦ የሚቀጥለው ክፍለ ግዜ የምትጀምሩት በትምህርት 12 ፈተና ነው። ለፈተና ዝግጅት እንዲሆን የፈተና ጥያቄዎችን አጥኑ።

(3) የማስተማር የቤት ስራ፦ ከክፍል ውጪ የማስተማርያ ግዜን ቀጠሮ መያዝ እና ማስተማራችሁን ሪፖርት ማድረግ አስታውሱ።

(1) የቤተ-ክርስቲያን ዘመን መች ጀመረ?

(2) ቤተ-ክርስቲያን ሐዋርያዊት ተብላ መጠራት የምትችለው ለምንድን ነው?

(3) የቤተ-ክርስቲያን መሰረት አራት ገጽታዎችን ምንድን ናቸው?

(4) አለማቀፋዊቷ ቤተ-ክርስቲያን ማን ነች?

(5) አጥቢያ ቤተ-ክርስቲያን ምንድን ነው?

(6) ካቶሊካዊት ቤተ-ክርስቲያን የሚለው ሃሳብ የመጀመርያ ትርጉሙ ምን ነበር?

(7) አለም አቀፋዊቷ ቤተ-ክርስቲያን አንድንት የሚሰጡ ሑለት ነገሮች ምንድን ናቸው?

(8) ቤተ-ክርስቲያን የምትጋራው የእምነት መግለጫ ሊኖራት የሚያስፈልገው ለምንድን ነው?

(9) የአጥቢያ ቤተ-ክርስቲያን ስድስት አላማዎችን ዘርዝሩ።