Энэ хичээлийн төгсгөлд суралцагч дараах ойлголт, чадварт суралцсан байна:

(1) Бурханаас төр засагт өгсөн үүрэг хариуцлага болон хязгаарлалтын талаар ойлгох

(2) Засаг захиргаатай холбоотой Библийн заавар, зарчмуудыг дагах

(3) Нийгэмд зөвт байдлыг дэлгэрүүлэхийн төлөө нөлөө үзүүлдэг хүн болох

Вильям Вилберфорс (1759-1833) Их Британийн парламентийн гишүүн хүн байв. Тэрээр итгэгч болсныхоо дараа боолчлол, хүүхдийн хөдөлмөр, ядууст ёс бус хандаж буй зэрэг асуудлын эсрэг тэмцэж эхэлжээ. Тиймээс Африкаас олзлогдсон хүмүүсийг Британийн хаант улс даяар худалдаалдаг боолын наймааны тогтолцоог зогсоох хуулийг батлуулахын төлөө бараг 20 жилийн турш зүтгэжээ. Бусад гишүүд энэ асуудалд огт санаа тавихгүй байгаад тэрээр их бухимддаг байв. Нэг удаа тэрээр парламентын гишүүдийн олонхийн дэмжлэгийг авч чадсан байна. Гэвч хуралдаан болох өдөр эсэргүүцэгчид зарим гишүүдэд театрын тасалбар өгсөн тул тэд хуралдаандаа ирсэнгүй. Ингээд уг хууль батлагдаж чадаагүй гэдэг. Ингээд 1807 онд боолын наймааг зогсоох хууль батлагдсан боловч, боолчлолыг хууль бус гэж үздэггүй хэвээр байсаар байв. Тиймээс Вилберфорс боолчлолыг бүрэн халуулахын төлөө тэмцлээ үргэлжлүүлсэн юм. Британийн хаант улс даяар 1833 онд боолчлолыг бүрэн халжээ. Вилберфорс энэ хууль батлагдах тухай сонссоноос гурав хоногийн дараа насан эцэслэжээ.

Түүхийн туршид итгэгчид засгийн газартайгаа олон янзаар харилцаж иржээ. Зарим цаг үед зарим улс оронд чуулган нь засгийн газартайгаа нягт холбоотон байлаа. Харин зарим цаг үед өөр зарим газар оронд төр засаг нь чуулганыг хууль бус хэмээн үзэж, хавчин гадуурхаж байв. Зарим улс оронд бүх шашныг хүлээн зөвшөөрдөг бөгөөд төр засаг аль нэг шашныг илүүд үзэхгүй гэж мэдэгддэг.

Итгэгчид ба төр засгийн хоорондох харилцаа нь олон төвөгтэй асуудлыг бий болгож болно. Зарим улсад чуулган нь засгийн газартайгаа сайн харилцаатай байж болдог байхад, зарим улс оронд төр засгийн тогтолцоо нь өөр учраас ийм харилцааг бий болгох боломжгүй байдаг.

Энэ хичээлээр үүнтэй холбоотой асуудал бүрд хариу өгөх боломжгүйгээс гадна, Христэд итгэгч хүн бүр ямар нөхцөлд юу хийх талаар тайлбарлаж чадахгүй. Гэхдээ итгэгч хүн төр засагтайгаа хэрхэн харилцах ёстой талаарх Библийн зарим зарчмаас суралцана.

► Нэг суралцагч Ром 13:1-7 эшлэлийг бүлэгт уншина. Төр засгийн талаар эдгээр эшлэлд юу хэлсэн байна вэ?

Бурхан хүмүүний засаг захиргааг тогтоосон гэж Библид хэлдэг. Нэгэнт Бурхан үүнийг тогтоож өгсөн болохоор хүн төр засагтаа захирагдах ёстой бөгөөд төр засгаа эсэргүүцэх нь Бурханыг эсэргүүцэж буй хэрэг юм (Ром 13:1-2).

► Эдгээр эшлэлд төр засгийн зорилгыг юу гэж тодорхойлсон бэ?

Хууль зөрчсөн гэмт үйлдлийг шийтгэх нь засаг төрийн нэг зорилго юм (Ром 13:3). Төрийн эрх бүхий хүн гэмт этгээдийг шийтгэх нь Бурханд үйлчилж, Бурханы зорилгыг биелүүлж буй хэрэг (Ром 13:4).

► Нэг суралцагч 1 Тимот 2:1-2 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Бид төр засгийнхаа төлөө залбирах ёстой. Тэгвэл бид амар тайван, аюулгүй амьдрах болно. Засаг төр зохих ёсоороо ажиллах үед нийгэм амар тайван байдаг гэх санаа эндээс харагдаж байна.

► Матай 5:13-16 эшлэлийг унш. Есүс биднийг гэрэл, давс шиг бай гэж хэлэхдээ ямар санааг илэрхийлэх гэсэн бэ?

Зарим итгэгчид энэ дэлхий дээрх төр засгууд ард түмнээ христитгэлийн зарчмаар захирдаггүй учраас Христэд итгэгчид энэ дэлхийн төр засгийн төлөө сонгуульд оролцох, төрийн албан тушаал хаших ёсгүй гэж үздэг. Харин зарим нь улс нийгэм хэтэрхий завхарсан учраас итгэгчид нийгмээс тусдаа амьдардаг өөрсдийн бүлгийг үүсгэх ёстой гэж үздэг.

Эш үзүүлэгч Иеремиа эх орноосоо цөлөгдөж, харь нутагт амьдрахаар явсан иудейчүүдэд хандан захидал бичсэн тухай Библид тэмдэглэсэн. Тэд өөрсдийн хүслээрээ нутгаасаа яваагүй. Энэ бол Бурханд итгэдэг хэн нэг ба хэсэг бүлэг хүн нийгмийнхээ харилцаанаас яах ч аргагүй тусгаарлагдсан жишээ юм. Тэд сайн дураар тэнд очоогүй, мөн тэдний очиж амьдарсан газар нь харь шүтлэгтэй, төр засаг нь дарангуйлагч, иудейчүүдийн улс орныг сүйрүүлсэн тийм улс байлаа. Тиймээс иудейчүүд тэндээс явах өдрийг хүлээж байв.

Гэхдээ Бурхан эш үзүүлэгчээрээ дамжуулан тэдгээр иудей хүмүүст ийнхүү хэлжээ:

Миний та нарыг цөлж явуулсан хотод сайн сайхныг эрэлхийлж, өмнөөс нь ЭЗЭНд залбир. Учир нь түүний сайн сайхан нь та нарын сайн сайхан болно (Иеремиа 29:7).

Шалом гэх энэ еврей үг амар тайвнаас гадна, амар тайвныг дагалдаж ирдэг ерөөлүүдийг ч бас илэрхийлдэг. Өөрөөр хэлбэл Бурханы ерөөл гэсэн үг. Тэр үед Бурханыг мэддэггүй, Бурханы ард түмнийг хавчин гадуурхаж байсан харь үндэстний нийгэмд тэдгээр иудей мөргөлчид Бурханы ивээлийг авчрахыг оролдож байв. Ингэх үедээ тэд өөрсдөө Бурханы ивээл ерөөлийг амсаж байсан юм.

Бурханд үйлчилдэг хүмүүс Бурханы хүслийг нийгэмдээ тусгахын төлөө бусдад нөлөө үзүүлэх ёстой. Тэгвэл тухайн нийгэм нь ч дагаад ерөөгддөг. Тэд зөвхөн сайнмэдээ тараагаад зогсохгүй, бүх нөхцөл байдал, бүх шийдвэртээ Бурханы тогтоосон зарчмуудыг хэрэгжүүлж байх учиртай юм.

Төр засаг, нийгмийн аль аль нь Бурханы Үгэн дээр суурилах ёстой. Учир нь Бурханы илчлэгдсэн үнэнээс ёс зүй (зөв үйлдэл хийх дүрмүүд) бий болдог. Ёс зүйгээс улс төр (шударга ёс, эрх чөлөөг дээдэлсэн засаг төр) болон эдийн засгийн (нөөц баялгийг зохицуулах) харилцаа бий болдог. Иймд, эхлээд үнэн, дараа нь ёс зүй, тэгээд төр засаг, эцэст нь эдийн засаг гэсэн зөв дараалал гарч ирдэг.

1. Библи

2. Ёс зүй

3. Улс төр

4. Эдийн засаг

Гэтэл хүмүүсийн байгуулсан нийгэм энэ дарааллын эсрэгээр нь явах хандлагатай. Хүмүүс эдийн засгийн асуудлыг хамгийн чухал гэж үздэг учраас шударга ёс, эрх чөлөөнд нь аюул учирч мэдэхээр байсан ч хамаагүй, өөрсдийнх нь хүссэн зүйлийг өгнө гэж амласан удирдагчдыг дэмжиж, хүслийг нь хангах хууль дүрэм батлагдахад дуртай ханддаг. Тэгээд өөрсдийн хийж буй үйлдэлдээ ёс зүйгээ тохируулан бүрдүүлээд, эцэст нь энэ бүхнээ зөвтгөхийн тулд элдэв шашныг хүртэл үүсгэдэг. Ингээд эхлээд эдийн засаг, дараа нь улс төр, тэгээд ёс зүй, эцэст нь шашин гэсэн дараалал үүсдэг.

1. Эдийн засаг

2. Улс төр

3. Ёс зүй

4. Шашин

Ингэж гарч ирсэн шашнууд буруу зарчим дээр суурилсан байдаг учраас үнэн гэх зүйл бараг байдаггүй.

Чуулган нийгмийнхээ нүглийг зэмлээд өнгөрөх ёсгүй. Үүн дээрээ нэмээд нийгэм ямар байх ёстойг зааж, бодит үлгэр дуурайлыг харуулж, Библийн үнэний талд бат зогсох ёстой. Хэрэв Христэд итгэгчид нийгэм ямар байх ёстой талаар тайлбарладаггүй, үлгэр дуурайл болж чаддаггүй бол Библийн үнэнийг мэддэггүй хүмүүс үүнийг хэрэгжүүлж чадахгүй нь мэдээж шүү дээ.

Итгэгчид нийгмээ шүүмжлээд л байх биш, харин нийгмийнхээ нэг хэсэг байх ёстой юм. Итгэгч хүн идэвхтэй нийгмийн оролцоотой байж, байгаа газар, хамт олон дундаа шударга ёсны төлөөлөл байх учиртай. Итгэгчид бүх харилцаа, үйл ажиллагаандаа үргэлж ёс зүйтэй байвал бусдад зөвт байдлаар нөлөө үзүүлж чаддаг. Хэрэв христитгэлийн зарчмуудад харшлахгүй бол, итгэгч хүн нийгэм ба төр засагт нөлөөлдөг байгууллагуудын үйл ажиллагаанд оролцох ёстой. Боломжтой бол христитгэлд ойр зан чанарыг харуулдаг хүмүүсийг улс төрд дэмжиж саналаа өгөх нь зүйтэй.

► Зарим чуулган нийгмээс ирэх дарамтаас болж, Библийн үнэнд суурилсан шийдвэр гаргахын оронд эдийн засгийн ашиг тусын төлөө шийдвэр гаргадаг. Ийм ямар ямар дарамт байдаг вэ? Жишээ хэлнэ үү.

Төр засаг нь христитгэлийн зарчмыг баримталдаггүй улс орны итгэгчид Библийн зарчмыг хэрхэн дагаж амьдрах талаар мэдэхийн төлөө түүхийн туршид зүтгэж ирсэн юм. Заримдаа энэ зөрчил маш хурц болж, төр засгийнхаа шаардсан зүйлийг итгэлийнхээ улмаас хийхгүй тэвчсэн итгэгчид маш их зовж байв.

Библи бидэнд төр засгаас шаардаж буй татварыг төлөх ёстой гэдгийг заадаг (Ром 13:7, Матай 22:21).

Түүнчлэн улс үндэстнийхээ хууль дүрмийг дагах ёстой гэж Библид заадаг (Тит 3:1). Гэхдээ Бурханы хууль заавар хүний хууль дүрэмтэй зөрчилдөх үед бид Бурханы тушаалыг дагах ёстой гэж Библи хэлж байна (Үйлс 5:29).

Зарим төр засаг шударга бус хэрэг явдалд итгэгч цэргийн албан хаагчийг дайчилж болох юм. Хүн амын хэт өсөлтийг багасгахын тулд засаг төр нь нярай хүүхдүүдийг хөнөөх тогтоол ч баталж болзошгүй. Магадгүй төр засгаас тодорхой нэг ястан угсаатныг боолчлох ажилд итгэгч хүнийг оролцохыг шаардаж ч болно.

Заримдаа шүтлэг бишрэлтэй холбоотой асуудал үүсэж болно. Христийн дагалдагчид төрсөн овог аймаг, угсаатан эсвэл гэр бүлийнхээ шүтлэг бишрэлийг дагахаас татгалзах үед хавчигдан гадуурхагдаж болно. Төр засаг нь өөр шашныг чухалчилж үздэг улсад Христэд итгэгчид хавчигдах нь элбэг.

Зарим улс оронд сайнмэдээ түгээх, Библи тараахыг хуулиар хориглодог. Тиймээс итгэгчид сайнмэдээ хуваалцах үедээ хавчигддаг. Зарим улсад эцэг эхчүүд хүүхдэдээ Бурхан Эзэний талаар зааснаасаа болж шийтгэл хүртдэг.

Библид захирагч удирдагчдынхаа шударга бус тушаалыг дагаагүй итгэгчдийн жишээ олон бий. Залбирахыг хуулиар хориглосон үед ч Даниел залбирсаар байсан юм (Даниел 6:10). Түүнчлэн Даниелын гурван найз хааны хөшөөнд мөргөхөөс татгалзаж байсан (Даниел 3:16-18). Израилын нярай хүүхдүүдийг хөнөөх Фараоны зарлигийг эх баригчид дагаагүй (Гэтлэл 1:17).

Түүхийн туршид хууль бус гэж тооцогдож байсан үед ч, итгэгчид сайнмэдээг түгээсээр ирсэн юм. Итгэгчид Библийг нууцаар хил давуулан авчирдаг байв. Түүнчлэн итгэгчид нууцаар цугларан, мөргөл хүндэтгэлээ өргөсөөр иржээ. Итгэгчид үр хөндөлт хийдэг эмнэлгүүдийн үйл ажиллагаанд саад болж, зогсоож байв. Итгэгчид бас оргон зугтсан боолуудад тусалсаар ирсэн юм.

Олон итгэгчид иймэрхүү хүнд нөхцөл байдалтай тулгарахгүй амьдрахыг хүсдэг. Гэхдээ ёс зүйн хувьд зөрчилдөөнтэй энэ мэт асуудлууд үүсэх үед итгэгч хүн золиос гаргаад ч хамаагүй зөвийг л хийх ёстой. Хэрэв шударга бус явдлыг зогсоох, эсвэл сайнмэдээг хуваалцах боломж гарч ирсэн бол, үүнийг хийх үү, үгүй юу гэдгээ шийдсэн тэр мөчид итгэгч хүн маш чухал шийдвэр гаргаж байгаа хэрэг юм.

► Танай улсад итгэгч хүний хувьд дагаж боломгүй хууль дүрэм байдаг уу? Байдаг бол тэрхүү зөрчилдөөнтэй байдлыг тайлбарлаж ярина уу?

Нэг пастор гадаад улс руу явжээ. Хэдийгээр бичиг баримт бүрэн байсан хэдий ч, цагдаа нар түүнийг хэд хэдэн удаа зогсоож, бага хэмжээний мөнгө нэхэж байв. Хэрэв мөнгө өгөхгүй бол аяллыг нь саатуулж, төвөг удаж байв.

► Ийм нөхцөл байдалд пастор хүн юу хийх ёстой вэ?

Ямар нэг зөвшөөрлийг авахын тулд эрх бүхий хүнд өгч буй тодорхой хэмжээний мөнгийг хахууль гэнэ. Хийх ёсгүй зүйлийг нь хийлгэхийн тулд хахууль өгөх нь буруу. (Дэд хууль 16:19). Жишээлбэл, барилга юмуу авто машинд зөвшөөрөл авах гэтэл стандартын шаардлага хангахгүй байна гэж бодъё. Тэгээд шаардлагатай гарын үсгийг зуруулахын тулд хахууль өгвөл буруу. Шүүгч эсвэл цагдаагийн шийдвэрт нөлөөлөх гэж хахууль өгөх нь ч буруу.

Заримдаа эрх бүхий хүмүүс үүрэгт ажлаа хийж байгаа мөртлөө хахууль нэхдэг. Ийм тохиолдолд шударга бус зүйл хийлгэхийн төлөө мөнгө төлж байгаа хэрэг биш боловч, албан тушаалтан хүн хахууль нэхэх буруу (Лук 3:14). Магадгүй төлж байгаа хүн яах ч аргагүй байдалд орсон байж болох юм. Зүгээр авч болох зөвшөөрлийг мөнгө төлж авах, эсвэл гэмгүй хүнийг суллуулахын тулд мөнгө өгөх тохиолдол гарч болдог. Заримдаа хахууль яг дээрэмтэй адил байдаг. Дээрэм буруу зүйл боловч хохирогчийг буруутгаж болохгүй.

Бурхан хахууль авдаг хүмүүсийг буруутгадаг боловч, өгөхөөс өөр аргагүй байдалд орсон хүнд өршөөнгүй хандсан байдаг (Гэтлэл 18:21, Гэтлэл 23:8; Дэд хууль 10:17, Дэд хууль 16:19, Дэд хууль 27:25). Итгэгч хүн аливаа асуудлыг хялбарчлах зорилгоор хахууль өгөх ёсгүй. Харин авилгад идэгдсэн албан тушаалтны шахалтаас болж, аргагүй байдалд ороод хахууль өгсөн бол гэм буруутайд тооцогдохгүй.

► Буруу хээл хахуулийн ямар ямар жишээ байна вэ?

Маш олон итгэгчид цэрэгт явах, цэргийн алба хаах нь буруу гэж боддог. Тэд энэхүү үзэл бодлоо Библийн зарим эшлэлээр зөвтгөдөг. “Хүн нэг хацрыг маань алгадвал нөгөөгөө тавьж өг” гэж Есүс заасан (Матай 5:39). Түүнчлэн Есүсийн хаанчлал бол энэ дэлхийнх биш учраас итгэгч хүн дайн тулаан хийх ёсгүй гэж бас хэлсэн (Иохан 18:36). Үүнчлэн элч Паул “бидний зэвсэг бол махбодынх биш” гэж хэлсэн (2 Коринт 10:4). Тиймээс эдгээр итгэгчид бусдын эсрэг хийх ямарваа хүчирхийлэл бүгд буруу гэж үздэг байна. Тэдний олонх нь эрх чөлөөгүй, төр засаг нь итгэгчдийг хавчин гадуурхдаг улсад амьдарч байна.

Харин бусад нь эх орноо хамгаалахад бэлэн байх ёстой гэж үздэг. Библид Бурхан төр засгийн эрх мэдлийг тогтоосон учраас тэд бузар мууг шийтгэхийн тулд зэвсэг хэрэглэх эрхтэй гэж бий (Ром 13:4). Түүнчлэн эр хүн гэр бүлээ хамгаалах нь Бурханы өгсөн үүрэг учраас цэрэг дайны хэлбэрээр довтолж буй халдлагаас эрчүүд гэр бүлээ хамгаалахын тулд зохион байгуулалтад орох нь зүй ёсны хэрэг. Нэгэн цэрэг баптисч Иоханаас хэрхэн гэмших талаар асуух үед Иохан түүнд хахууль авахгүй, хүчирхийлэл үйлдэхгүй бай гэж хэлсэн юм. Гэхдээ түүнийг цэргээс халагд гэж хэлээгүйг анзаараарай (Лук 3:14). Мөн Есүс нэг хацрыг нь алгадсан хүн рүү нөгөө хацраа эргүүл гэж хэлэхдээ бид өөрсдийгөө довтолгооноос хамгаалж болохгүй гэсэн утгаар хэлээгүй. Харин алгадах мэтийн доромжилсон үйлдэлд хариу барих гээд байх хэрэггүй гэсэн утгатай. Есүсийн дагалдагчид газар дэлхий дээр Түүний хаанчлалыг байгуулахын төлөө дайн хийх шаардлагагүй бөгөөд Тэрбээр ийм маягаар хаанчлалаа тогтоохгүй гэж хэлсэн. Хэрэв засаг төрийг Бурхан тогтоосон бөгөөд төр засаг нь ард түмэндээ үйлчлэх ёстой юм бол, итгэгчид төрдөө үйлчилж, үүрэг хариуцлагаа биелүүлэхэд нь туслах ёстой.

Чуулганы түүхийн туршид олон улс орны маш олон итгэгч хүн цэргийн алба хааж, бүр дайн тулаанд оролцож явсан. Яагаад гэвэл тэд эх орноо муу халдлагаас хамгаалахад хувь нэмрээ оруулах ёстой гэж үздэг байсан юм.

Цэрэг болж, дайн тулаанд оролцох тал дээр улс орон бүрийн итгэгчид өөр өөр санаа бодолтой байдаг. Тиймээс энэ асуудал дээр итгэгч хүн Библиэ уншин залбирч, ухаалгаар тунгаан бодож, өөрийнхөө итгэл үнэмшлээ дагах нь зөв.

► Танай улсад чуулганууд цэргийн алба хаах талаар ямар байр суурьтай байдаг вэ?

Дээр өгүүлсэн асуудлуудын хувьд, олонх итгэгчид хүчтэй байр суурьтай байдаг. Итгэгчид цаг үе, амьдарч байгаа газар орноосоо хамаараад эдгээр асуудал дээр бүгд адил санаа бодолтой байдаггүй гэдгийг бид ойлгох ёстой. Үзэл бодлын хувьд биднээс өөр байж болох учраас бусдыг шүүж шүүмжлэхээс зайлсхийх нь зүйтэй.

► Танай улсад чуулган ба төр засгийн хоорондох харилцаа ямар вэ? Хэрхэн үнэлэх вэ? Өөрчлөгдөх ёстой зүйл байна уу?

Тэнгэрлэг Эцэг минь,

Хүмүүнийг хамгаалж, эрх чөлөөг өгөхийн төлөө төр засгийг бий болгож өгсөнд баярлалаа.

Бусдыг хамгаалж, нийгэмдээ нөлөө үзүүлэх үүрэг хариуцлагаа биелүүлж чадахад минь Та туслаач.

Таны хаанчлал бүрэн төгс ирэх болтугай.

Aмен

(1) Бурхан Эзэн засаг төрийн хүмүүсээр дамжуулан ард түмнийхээ амьдралд хүсэл зорилгоо биелүүлж байсан тухай олон түүх Библид бий. Тиймээс Сургаалт үгс 21:1-д “Хааны зүрх ЭЗЭНий мутар дахь усны урсгал Хаа таалсан зүгтээ Тэрээр хааныг чиглүүлнэ” гэсэн байна. Дараах багц эшлэлээс нэгийг сонгоод судлаарай.

• Эхлэл 41:14-49, Эхлэл 42:1-3, Эхлэл 45:4-7

• Естер 4, 7-8

• Нехемиа 1-2

Юу ажигласнаа бич.

• Бурханы хүмүүсийн амьдралд юу хэрэгцээтэй байсан бэ?

• Бурхан үл итгэгч, шударга бус хааныг хэрхэн ашиглаж, зорилгоо биелүүлсэн бэ?

• Бурхан хэрхэн бурханлаг хүнийг ашиглаж зорилгоо биелүүлсэн бэ?

(2) Дараах сэдвээс нэгийг сонгоорой.

• Христитгэлийн нөлөө

• Христитгэл ба хүний хууль дүрэм

• Хээл хахууль

• Цэргийн алба

Сонгож авсан сэдэвтэйгээ холбоотой эшлэлүүдийг Библиэс хайж олоорой. Тухайн асуудлаар Библид юу гэж заасан байдаг талаар нэг хуудас тайлбарлан бич.