Энэ хичээлийн төгсгөлд суралцагч дараах ойлголт, чадварт суралцсан байна:

(1) Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн учраас хүн бүр үнэ цэнтэй, хүндлэгдэх эрхтэй

(2) Таны эргэн тойронд зүй бус харилцаанаас болж гадуурхагдаж байгаа хүмүүсийн төлөө шударга ёс, энэрэнгүй сэтгэлийн тусыг үзүүлэх үүрэг хариуцлагыг гартаа авах

(3) Ямар ч нөхцөлд бүх хүнд хүн ёсоор хүндэтгэлтэй хандах шийдвэр гаргах гэх мэт

Дэйл Карнеги How to Win Friends and Influence People [Нөхдөө өөртөө татаж, бусдад нөлөөлөх нь] гэдэг номоороо их алдаршжээ. Тэрээр хүн бүрийг угаасаа үнэ цэнтэй учраас анхаарал, хүндэтгэлийг хүлээх ёстой гэж үздэг байв. Түүний зарчмуудыг зааж сургах зорилгоор Dale Carnegie Institute байгуулагдсан юм.

Нэгэн удаа Dale Carnegie Institute бизнес эрхлэгчдэд зориулсан оройн анги нээж, хүмүүстэй хэрхэн найрсаг байж, харилцаа тогтоох талаар заажээ. Суралцагчид дараа нь шалгалт өгөх үедээ нэг асуултад ихэд гайхав. Тэрхүү санаанд оромгүй асуулт нь “Таныг ангиас гарах бүрд коридорыг цэвэрлэж байдаг эмэгтэйн нэр хэн бэ?” гэсэн асуулт байв. Суралцагчид хичээл тараад гэртээ харихаар олон удаа тэр эмэгтэйн хажуугаар зөрж өнгөрч байсан. Гэхдээ ер анхаарал хандуулж байсангүй. Уг нь тэд хүмүүстэй найрсаг харилцаж, холбоо харилцаа тогтоох хичээлд сууж байсан шүү дээ. Тэд шинээр сурсан чадвараа зөвхөн чухал хүмүүстэй харилцаа тогтооход л ашиглах ёстой гэж бодсон байж.

Есүс Христэд итгэлээ өгсөн бүх хүн “Христийн бие”-ийн эрхтэн юм. Тиймээс “Иудей ч, грек ч гэж байхгүй, боол ч, чөлөөт хүн ч гэж байхгүй, эр ч, эм ч гэж байхгүй. Та нар бүгд Христ Есүс дотор нэг болой” (Галат 3:28) гэжээ.

Лукийн сайнмэдээнд нэгэн хуульч Есүстэй ярилцсан түүх бий. Тэр хүн хөршөө өөрийн адил хайрлах ёстой хуулийг мэддэг боловч, тэрхүү хайр нь зөвхөн тодорхой хэсэг бүлэг хүмүүст л хамаарна гэж боддог байсан юм. Тиймээс тэр хүн Есүсээс “Миний хөрш гэдэг чинь хэн бэ?” (Лук 10:29) гэж асуусан байдаг. Үүгээр тэр хүн бүх хүнийг хайрлах шаардлагагүй гэж боддог байсан нь харагдаж байна.

Ямар ч соёлоос гаралтай байсан, хүмүүс бүгд ёс суртахууны тал дээр төстэй ойлголттой байдаг. Хулгай, аллага, дарлал буруу гэдгийг бүгд мэднэ. Гэвч хүн бүртэй шударга харилцах ёстой гэдгийг сайн ухаардаггүй. Хүмүүс магадгүй найз нөхдөөсөө хулгай хийдэггүй байж болох ч, танихгүй хүний юмыг хулгайлдаг. Магадгүй өөрийнхөө үндэстний хүнийг хөнөөхгүй байж болох ч, харийн хүмүүсийг хөнөөх боломжтой. Магадгүй хамаатан саднаа дарладаггүй боловч, үзэн яддаг өөр угсаатны хүмүүсээ дарладаг.

Харин Христийн дагалдагчид хүн бүрийг Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн учраас үнэ цэнтэй гэж үздэг.

Бичвэрийг харвал, тэнгэрэлч нар хүнд үзэгдэх бүрдээ эхлээд “Битгий ай” гэж хэлсэн байдаг. Яагаад гэвэл тэнгэрэлч нарын оршихуй сүр хүчтэй, гайхамшигтай байдаг гэсэн үг. Зарим хүн тэнгэрэлч нарын өмнө өвдөг сөхөрч, мөргөж хүндлэхээр сандарч байсан.[1] Гэтэл хүмүүс өөрсдөө тэнгэрэлч нараас илүү чухал оршихуй юм (1 Коринт 6:3).

Магадгүй нийгмийн доод давхаргын, гуйлгачин, боловсролгүй, ухаан муутай, хүмүүжил муутай, чадваргүй, нөлөөгүй, гадаад төрх нь муухай, зэвүүн зан чанартай хүнтэй та тааралдаж болно. Гэсэн ч тэр хүн сайнмэдээг хүлээн авч, мөнхийн үр дүнд хүргэх шийдвэрийг гаргаж болно. Хэрэв тэр хүн Бурханаар аврагдвал, газар дээр бидний харж байсан ямар ч агуу хүнээс илүү агуу байх болно.[2] Тиймээс түүнийг хүндэтгэх ёстой.

► Нэг суралцагч Галат 3:28 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Энэ эшлэлд хүмүүсийг яс үндэс, нийгмийн анги давхарга, хүйс гэх гурван ангилалд хуваажээ. Нийгмийн анги давхарга нь санхүүгийн байдлыг хамаардаг. Түүнчлэн бид мөн нас, боловсролын түвшин, ур чадвар гэх мэт бусад олон ангиллыг нэмж болно. Гэхдээ эдгээр ангиллын аль нь ч хүнийг үнэлэх Бурханы үнэ цэнд нөлөөлөх ёсгүй юм.

► Хэн нэгэн хүн бусдаасаа илүү үнэ цэнтэй байж болох уу? Тайлбарлана уу!

Мэдээж ухаантай, боловсролтой, чадвартай, хүчтэй, удирдах туршлагатай, эсвэл мөнгөтэй хүн зарим ажлыг гүйцэтгэхэд илүү хэрэг болж болно. Гэвч ийм давуу талуудаас нь болоод хэн нэгэн хүнийг бусдаас илүү үнэ цэнтэй хүн гэж үзэх нь буруу. Энд дурдсан ур чадварууд нь нийгэмд ашиг тустай чадварууд мөн боловч, Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн хүмүүний мөн чанарт мөнхийн үнэ цэн агуулагддаг.

Хүмүүс зарим ястан үндэстний хүмүүсийг ийм тийм зан чанартай гэж боддог. Заримдаа ийм үгийг арьс өнгөтэй нь холбож “Цагаан арьстнууд үргэлж________” эсвэл “Хар арьстнууд бүгд ________” гэх мэтээр ярьдаг.

Заримдаа иймэрхүү үгийг улс үндэстнээр нь хамааруулж, гаитичууд шиг ийм, германчууд тийм, япончууд ингэдэг гэх мэтээр ярьдаг. Заримдаа улс дотроо тодорхой угсаатан ястнаар нь хамруулж муулдаг.

Иймэрхүү маягаар хэсэг бүлэг хүмүүсийг хочилсон үг яриа нь цөөн тооны магтаалыг агуулах боловч ихэнхдээ муулсан өнгө аястай байдаг. Тиймээс тухайн үндэстэн, ястны хүмүүст бүгдэд нь адилхан дутагдал байгаа гэж үздэг.

Энд өөр үндэстэн, ястан, хэсэг бүлэг хүмүүсийг муулж хэлсэн жишээг жагсаалаа. Хоосон зайд ямар хүмүүсийн тухай хэлж байгааг бичнэ үү.

• ________ залхуу.

• ________ дандаа архиддаг.

• ________ боломж гарвал хулгай хийдэг.

• ________ үргэлж зодоон хийдэг.

• ________ хэзээ ч ажлаа олигтой хийдэггүй.

• ________ хичээл номдоо толгой муутай.

• ________ түргэн ууртай.

• ________ үргэлж худлаа ярьдаг.

Мэдээж үндэс угсааны ялгаатай тал дан ганц гадаад төрхөөр зогсохгүй. Зарим угсаатнууд биеийн болон оюуны чадвараасаа шалтгаалаад зарим спорт, эсвэл тодорхой зарим төрлийн ажилд илүү чадварлаг байж болно.

Бүх үндэстэн ястанд өөрийн гэсэн соёлын онцлог бий. Соёл хүнийг тодорхой нөхцөл байдалд тодорхой төрлийн хариу үзүүлэхэд сургадаг учраас бид зарим өөр соёлтой хүмүүсийн гаргадаг нийтлэг хариу үйлдлийг нь мэддэг.

Мэдээж гадаад төрхийн ялгаа болон соёлын онцлогийг анзаарах нь буруу зүйл биш. Гэхдээ угсаа гарвал, үндэс соёлоор нь хүний зан чанарыг тодорхойлох буруу. Аль ч үндэс угсааны хүмүүс дунд бурханлаг, үнэнч шударга, элэгсэг хүмүүс байдаг. Тиймээс хувь хүнийх нь хувьд мэдэхгүй байж, үндэс угсаанаас нь болж хүнийг ийм тийм зан авиртай биз гэж бодох нь буруу.

Бидний амссан туршлага бусдыг хэрхэн харж дүгнэхэд маань нөлөөлдөг. Хэрэв хүн өөр үндэстний хүмүүсээс муу харилцаа хандлага мэдэрсэн бол, эхэндээ тухайн үндэстний бүх хүнийг тиймэрхүү гэж бодож магадгүй. Иймэрхүү байдлаар тухайн үндэстний хүмүүсээс дахин дахин муу харилцаа хандлагыг хүлээж авах юмуу, бага насанд нь ийм үйл явдал олон тохиолдсон бол тэднийг муугаар бодох нь улам хүчтэй болдог.

Хоёр угсаатны хооронд удаан хугацаанд үргэлжилсэн зөрчил мөргөлдөөнөөс болж, нөгөө үндэстэн угсаатнаа ялгаварлан гадуурхах хандлагатай үе үеийн хүмүүс бий болдог.

Түүнчлэн насанд хүрэгчид ямар нэг үндэстэн угсаатны талаар сайн муу үг ярьж байхыг байнга сонсдог хүүхэд тэр үндэстэн угсаатны талаар яг тийм ойлголтыг авдаг.

Итгэгч хүн бусад үндэстэн угсаатан, хэсэг бүлэг хүмүүсийн талаар ямар хандлагатай байдгаа өөрөө шалгаж, шударга байдал, хайрыг үзүүлж чадахын төлөө Бурханд залбирах ёстой. Бурхан бидэнд санаа тавьдаг шигээ тэдэнд ч бас санаа тавьдаг тул бидний шударга бус хандлагыг таашаахгүй гэдгийг санаарай.

Хуучин гэрээний Ионагийн түүх их сургамжтай. Тэрээр яагаад Бурханаас зугтсан тухайгаа ингэж тайлбарлажээ.

ЭЗЭНд залбирч —Өө ЭЗЭН, би нутагтаа байхдаа хэлээгүй бил үү? Таныг нигүүлсэнгүй Бурхан мөн өрөвч, уурлахдаа удаан, хайр энэрлээр бялхам, гай гамшгийг зөөлрүүлэгч Нэгэн гэдгийг би мэднэ. Иймд би Таршиш руу хурдхан зугтсан юм. Одоо ЭЗЭН! Амийг минь аваач, амьд явснаас үхсэн минь дээр гэв. (Иона 4:2-3).

Иона ассирчуудыг маш ихээр үзэн яддаг байв. Тиймээс Ионаг Ниневе хотод үйлчлүүлэхээр дуудаж байгаа нь Бурхан тэдэнд нигүүлсэнгүй хандаж магад гэж тэр бодоод зугтжээ.

Ер нь арьс өнгө, угсаа гарвал бол Библиэс гарсан ойлголт биш. Харин Библид “Бурхан газрын цээжээр амьдруулахаар нэг хүнээс хүмүүн төрөлхтний үндэстэн бүрийг бүтээж, тэдний цаг хугацаа болон нутаглах хил хязгаарыг тогтоож өгсөн нь” (Үйлс 17:26) гэж хэлснээрээ бүх хүн төрөлхтнийг нэг л “хүмүүн төрөлхтөн” гэж үзэж байна.

Бурхан газар дэлхийн бүх үндэстэн угсаатанд сайнмэдээг хүргэх дуудлагыг итгэгчдэд өгсөн (Үйлс 1:8). Ямар үндэстэн байх нь хамаагүй, бүх хүний сүнс бүгд адилхан.

Хүмүүс энэ ертөнцийн зүйлс, ертөнцийн эрхэмлэдэг юмсыг амархан хүлээн зөвшөөрдөг учраас хүмүүний үнэ цэнийг буруу шалгуураар тогтоох гэж оролддог. Дэлхийн олон улсад зарим төрлийн хүмүүсийг чухал биш ангилалд оруулж, хүнээс дор харьцдаг.

Энд янз бүрийн улсын тодорхой хэсэг бүлэг хүмүүсийг хэрхэн ялгаварлаж харьцдаг байсан жишээнүүдийг жагсаалаа. Зарим нь түүхэн үйл явдал, зарим нь одоо ч байсаар байгаа үйл явдал юм.

Зарим хүмүүсийг үл хүндэтгэж буй бодит жишээг дурдвал:

• Настай хүмүүсийг ашиггүй гэж үзээд үхэх хүртэл нь тусгаарлан орхидог,

• Өөр үндэс угсаатай хүмүүсийг боол болгон эзэмшиж, хүссэнээрээ харьцах,

• Зарим үндэс угсааны хүмүүсийг зарим ажилд авахгүй хэмээн зарлах,

• Эмэгтэйчүүдийг өмч гэж үзэж, нөхөр нь хүссэнээрээ харьцах,

• Зарим айл нярай охидыг хүү биш учраас үхүүлэхээр гадаа хаях,

• Зарим тодорхой бүс нутагт амьдарч байгаа тодорхой нэг угсаатан ястныг хүйс тэмтрэхийн тулд тухайн улсын засгийн газраас цэрэг илгээх,

• Сэтгэцийн өвчтэй, хөгжлийн бэрхшээлтэй төрсөн учраас зарим хүүхдийг хаях,

• Зарим улсад эмэгтэйчүүдийг машин барих, их сургуульд сурахыг хориглох хууль гаргах,

• Улсын зонхилох үндэстний хэлээр ярих, харин сургуульд байхдаа хэрэглэж байсан хэл аялгаараа төр засгийн байгууллагад ярих эрхгүй байх,

• Африк биш, англи нэртэй хүнийг ажилд авах,

• Эцэг нь охиноо боолчлол, биеийг нь үнэлүүлэхээр худалдах,

• Ээжүүд хүүхэдтэй болоход бэлэн биш гэх шалтгаанаар төрөхөөс нь өмнө аборт хийлгэх,

  гэх мэт олон жишээг дурдаж болно. Зарим философи, шашны урсгалынхан зарим төрлийн хүмүүстэй ялгаварлан харьцахыг зөвшөөрдөг.

Хувьслын онолд итгэгчид хүмүүсийг Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн гэдэгт итгэдэггүй. Тэдний хувьд эртний хүмүүс хоорондоо өрсөлдөн тэмцэлдэж, оюуны чадвараар сул доройгоо устгасаар орчин үеийн хүн бий болсон гэж үздэг. Тэд “зохицож, шалгарч чадсан” нь амьд үлддэг зарчим хүнийг бий болгосон гэж боддог. Хэрэв энэ онол үнэн юм бол, хүн төрөлхтөн сул доройчуудаа цаашид ч устгах нь зөв гэх санаа харагдаж байна. Харин хүмүүн бол Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн, тэр хэрээрээ Бурханд онцгой бүтээл гэдгийг бид мэднэ.

Дэлхийн олон улс оронд эмч нар үр хөндөхийг зөвшөөрдөг. Зарим засгийн газар хүн амын хэт өсөлтөөс болоод төрөхөөс нь өмнө хүүхдийг аборт хийхийг шаарддаг ч тохиолдол байна. Олонх улсад эхчүүд хүүхэд төрүүлэх нөхцөл бололцоо байхгүй гээд хэвлий дэх хүүхдээ авахуулахыг хүсдэг. Өөрөөр хэлбэл төрөөгүй хүүхдэд Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн хүн биш, үнэ цэнгүй юм мэтээр хандаж байна гэсэн үг. Төрөөгүй хүүхдүүд өөрсдийгөө хамгаалж ярьж, дуугарч чадахгүй учраас тэдний эрхийг зөрчиж байгаа хэрэг юм.

Хиндү болон буддын шашинд хүмүүсийг урьд насандаа хийсэн нүглээсээ болж зовдог гэж үздэг. Тиймээс дарлагдан зовж байгаа хүмүүсийг хүртэх ёстойгоо хүртэж байна гэж боддог. Тэднийхээр бол зовж байгаа хүн зовлонгоо сайн тэсвэл, дараагийн төрөлдөө илүү сайхан амьдрах аж. Ийм шашнууд дарлагдаж зовсон хүнд туслах ёстой үндэслэлийг хэлж өгөхгүй. Харин тухайн зовж байгаа хүнийг зайлшгүй туулах ёстой замаа туулж байна гэж үздэг.

Буруу шашин, философиос болж хүмүүсийн зарим хэсэг нь аймшигтай доромжлол амсан амьдарч байна. Түүнчлэн зарим улсуудад ноцтой шударга бус байдлыг хэвийн мэт хүлээн зөвшөөрч байна. Харин итгэгчид өөр юм. Библийн сургаалд хүнийг Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн гэж үздэг. Энэ бол хүмүүний үнэ цэнийг батлах хангалттай үндэслэл мөн.

► Танай нийгэмд ямар хүмүүсийг үл хүндэтгэх нь хэвийн зүйл мэт байдаг вэ?

Есүсийн ярьсан олон сургаалт зүйрлэлийн адилаар энэ сургаалт зүйрлэл ч бас сонсож буй хүмүүсийг цочирдуулсан юм (Лук 10:29-37). Шархадсан хүний дэргэдүүр тахилч болон леви хүмүүс туслахгүй зүгээр өнгөрч одсон тухай ярихад хэн ч гайхаагүй. Эндээс хүмүүс тахилч ба левичүүдийг мөнгө, эрх мэдлээс болж гажуудсан гэж үздэг байсан нь харагдаж байна. Уул нь тэд иудейн шашны гол хөдөлгөгч хүчин байсан.

Сонсогчид гурав дахь хүнийг энэ түүхийн гол баатар гэж хүлээж байтал, тэр нь самари хүн байх нь тэр. Самаричууд нь иудей болон өөр үндэстэнтэй цус холилдсон, шашны ойлголт нь ч бас холилдсон үзэл санаатай хүмүүс байжээ. Тиймээс иудейчүүд тэднийг жигшдэг байв.

Нэг хуульч Есүсээс “Миний хөрш гэдэг чинь хэн бэ?” гэж асууж байсныг эргэн санаарай. Тэр хүн хайрлах ёстой хүмүүсийнхээ хүрээг нарийвчлан тогтоохыг хүссэн учраас Есүсээр үүнийг хэлүүлэхийг хүссэн хэрэг. Тэр хуульч дэлхийн ихэнх хүмүүсийн нэгэн адил ёс суртахууны үүрэг хариуцлага нь зөвхөн тодорхой хэсэг бүлэг хүмүүст л хамаарах бөгөөд өөр бусад бүлгийн хүмүүст анхаарал тавих ёсгүй гэж бодож байсан юм.

Харин ямар ч хүнд анхаарал халамж тавих ёстой гэсэн санаа Есүсийн хариултад байсан юм. Бидэнтэй тааралддаг хүн бүр бидний хөрш. Гэхдээ Есүс хэний ч асуугаагүй асуулт болох “Миний хөрш гэж хэн бэ?” юмуу “Ямар хүн ийм хайрыг бусдад үзүүлж чаддаг вэ?” гэх асуултад бас хариулсан. Нийгэмд үл тоогддог хүн ч Бурханыг баярлуулж, Бурханы хүссэн хайрыг харуулж чаддаг гэдгийг Есүс үүгээр илэрхийлсэн юм.

Чуулганыхан энэ ертөнцийн хэм хэмжүүрээр хүнд хандаж болохгүй гэж элч Иаков анхааруулсан байдаг.

► Нэг суралцагч Иаков 2:1-9 эшлэлийг бүлэгт уншина. Таны бодлоор чуулганууд энэ хэсэгт гарсантай төстэй ямар зүйл хийдэг вэ?

Энэ ертөнцөд чухал гэж тооцогддог олон хүн Бурханы хүндлэлийг хүлээхээр хүмүүс биш байхад, Бурханыг баярлуулдаг олон хүн энэ ертөнцөд үнэ хүндгүй байх нь бий. Үүрд мөнхийн цаг ирэхэд олон хүний байр суурь эсрэгээрээ солигдоно гэж Есүс хэлсэн. (Матай 19:30).

Христэд итгэгч ахан дүүс хамтдаа цуглах үед энэ ертөнцөд байр суурьгүй ядуу нэгэн байр суурийг олдог бол, харин энэ ертөнцийн хувьд байр суурьтай баян хүн байр сууриа алдаж байдаг. Баян хүн мөнгөтэй учраас бусдаас дээгүүр тооцогдох ёсгүй юм (Иаков 1:9-10).

Өөр хүний өмч хөрөнгө гэж тооцогддог хүнийг боол гэнэ. Боолчлолыг зөвшөөрдөг улс оронд боол хүнд ямар ч хүний эрх байхгүй. Эзэн нь боолыгоо амьтан, эсвэл машин тэрэг мэт үзэж, хүссэнээрээ харьцана. Боолын хүсэл зорилго нь эзнийхээ л хүсэлд захирагдах. Нөхөр эхнэрийг хол байлгах, хүүхдүүдийг эцэг эхээс нь салгаж авах зэргийг эзэн нь хийж болдог аж.

Хуучин гэрээнд Бурхан боолчлолыг хязгаарлаж, боолын эрхийг тодорхой хэмжээгээр хамгаалж байсан (Гэтлэл 21:1-11, 26-27). Тухайн үед боолын эрхийн төлөө санаа тавих гэдэг ойлголт бараг байдаггүй байжээ. Харин Шинэ гэрээнд Бурхан өөрийгөө бүх хүн төрөлхтний Эзэн бөгөөд хэнийг ч байр сууринаас нь хамаарч онцгойлохгүй гэсэн. Түүнчлэн боолын эзэд эелдэг, шударга байх ёстой гэж хэлсэн байна (Ефес 6:9). Боол хүнтэй хүн ёсоор харьцах ёстой гэсэн Библийн зарчмаас хамгийн их нөлөө авсан улс орнууд энэ дэлхийгээс боолчлолыг халсан юм.

Гэвч боолчлол өнөөдөр ч олон газар оронд янз бүрийн хэлбэрээр оршсоор байна. Жишээ нь зарим газар эцэг эхчүүд нь хүүхдээрээ ажил хийлгэх юмуу бэлгийн мөлжлөгт худалддаг. Зарим газар өвчин, хараалыг зайлуулах тахилд хүүхдийг өргөдөг. Зарим газар эмэгтэйчүүдийг хүчээр биеийг нь үнэлүүлдэг. Зарим газар хүмүүсийг боолчлохоор нууцаар хил давуулан хулгайлан авч явдаг асуудлууд байсаар байна.

Эдийн засгийн доройтолд орсон зарим улс оронд боолчлолтой төстэй нөхцөл үүссэн байдаг. Тэнд хүмүүс бизнесээ чөлөөтэй явуулах эрхгүйгээс гадна хүн ажлаа сольж сайжруулах боломж асар хомс. Зарим хүн гэр бүлээ дөнгөж гол зогоох хэмжээнд тэжээж хүрэх цалингаар ажилладаг учраас үндсэн хэдэн хүнсний бараанаас өөр юу ч худалдаж авах чадамжгүй амьдардаг. Тэд эмнэлгийн төлбөр төлөх ямар ч чадваргүй. Хэчнээн их хөдөлмөрлөвч, мөнгө нь үндсэн хэрэгцээндээ ч хүрэлцдэггүй учраас илүү сайхан орон байранд амьдарна гэж саналтгүй. Ажил олгогчид өчүүхэн цалингаар ажиллуулах хүнийг ядах юмгүй олдог учраас цалингаа огт нэмдэггүй аж.

Санхүүгийн дарамт бол их төвөгтэй асуудал бөгөөд зөвхөн ажил олгогчдын буруугаас болж ийм байдал үүсдэггүй. Зарим улсад ажиллах хүч хангалттай боловч, ажиллуулах үйлдвэр, томоохон бизнес цөөн байдаг. Хэрэв засгийн газар нь авилгад автсан бол өндөр татвар, хээл хахууль нэхэх зэргээс болоод томоохон бизнес явуулахад саад их тулгардаг. Хэрэв бизнес эрхлэх орчин сайн байсан бол ажилчид хаана ажиллахаа сонгох боломж ихсэж, үүнийгээ дагаад ажлын байрууд ч сайн цалин нөхцөл санал болгох байсан биз. Тэгвэл цалин хөлс ч илүү өндөр байх байсан. Гэтэл ажлын байр цөөн учраас ажилчдад сонгох боломж бага, цалин хөлс нь ч доогуур байдаг аж. Иймээс ажилчид санхүүгийн хэрэгцээгээ хангалттай хангаж чадах орлого олох боломжгүй болдог.

Ард түмнийхээ эрх ашгийг хангаж, элдэв төрлийн халдлагаас хамгаалан, ард түмэндээ үйлчлэх нь засгийн газрын гол зорилго юм. Харин үзэл бодлоо илэрхийлэх, шашин шүтэх, ашиг орлоготой ажил хийх, өмч хөрөнгө эзэмших зэрэг нь хүний үндсэн эрх. Хүн үндсэн эрхээ эдэлж чадахгүй байгаа бол хүн гэж тооцогдохгүй байна гэсэн үг.

Иймэрхүү газарт амьдардаг зарим итгэгчид дээр өгүүлсэн нөхцөл байдлыг хэвийн зүйл мэт хүлээн зөвшөөрч, эдийн засгийн дарлалд өртсөн хүмүүст туслахыг оролддоггүй аж.

Жулиа ажил олоход амаргүй нэгэн жижиг тосгонд амьдардаг. Тиймээс гурван хүүхдээ эмээтэй нь үлдээгээд хот руу нэгэн пасторын гэрийн үйлчлэгч хийхээр явжээ. Энэ ажил тун бага цалинтай, бас дээр нь Жулиа хүүхдүүдтэйгээ их цөөхөн уулздаг болов. Эх хүнийг хүүхдүүдээс нь ингэж холдуулж байгаа ажил бол дэмий ажил гэж олон хүн бодож байлаа. Тэр тусмаа итгэгч хүмүүс Жулиаг хөлсөлж байгаа шүү дээ. Гэтэл гэртээ ажиллуулж байгаа тэр хүмүүс “Бага мөнгөөр ажиллах хүн хаа сайгүй байхад яагаад их цалин өгөх ёстой юм? Түүнчлэн хэрэв Жулиа өөрөө хүүхдүүдээ орхиод ажиллахаар шийдсэн бол бид яагаад хүүхдүүдийнх нь төлөө санаа зовох ёстой вэ?” гэж хэлдэг байв.

► Жулиагийнх шиг ийм нөхцөл байдалд итгэгч хүмүүс оролцох ёстой юу? Яагаад?

Амос номд эдийн засгийн дарлалын тухай нэлээд дурддаг. Шүүгчид хахууль авч мөнгөтэй хүний талд орсноор ядуус шударга ёсыг амсаж чадахгүй байгаа тухай Амос 5:11-12-т өгүүлж байна. Түүнчлэн Амос 8:4-6 эшлэлд хуурамч жинлүүр ашиглан ядуу хүмүүсийг мэхэлдэг худалдаачдыг эш үзүүлэгч буруушаадаг. Амос 4:1-д тэрээр ядуусыг дарлаж олсон нөхрийнхөө мөнгөөр тансаг сайхан амьдарч байгаа эхнэрүүд ч бас буруутай гэж эш үзүүлэгч хэлсэн байдаг. Амос шударга ёс гол мэт урсах ёстой гэж хэлсэн нь (Амос 5:24) хүн бүр шударга ёсыг амсаж эдлэх ёстой гэсэн утгатай юм.

Хүн бүр хэмжээлшгүй үнэ цэнтэй. Гэхдээ хүмүүсийн дунд эрх мэдлийн зэрэг дэв байх ёстой юм. Адилхан үнэ цэнтэй гэдэг бол адилхан эрх мэдэлтэй гэсэн үг биш. Жишээлбэл, ариун Гурвалын бодгаль бүр нь бүрэн дүүрэн, энэ тэнцүү Бурхан мөн боловч, Хүү Бурхан Эцэг Бурханд захирагддаг (Иохан 6:38). Үүнчлэн Бурхан эхнэр хүнийг нөхөртөө захирагдах ёстой гэсэн нь эхнэр хүнийг нөхрөөс нь дорд үзсэнийх биш (Ефес 5:22). Бурхан хүүхдүүдийг эцэг эхдээ дуулгавартай байх ёстой гэж хэлсэн нь хүүхдүүдийг эцэг эхээс нь дорд үзсэнийх ч биш. Хүүхдүүд өсөж хөгжөөгүйгээрээ л эцэг эхээсээ ялгаатай (Ефес 6:1).

Бурхан төр засгийг тогтоож өгсөн (Ром 13:1-5). Түүнчлэн чуулганд ч эрх мэдлийн бүтцийг тогтоож өгсөн юм (Еврей 13:17).

Тиймээс удирдагч бүр өөрсдийгөө үйлчлэгч гэдгийг санаж байх учиртай (Матай 20:25-28). Удирдангаа үйлчилнэ гэдэг бол удирдуулж байгаа хүмүүсийнхээ ашиг тусын төлөө удирдана гэсэн утгатай. Удирдагч хүн хувийн ашиг хонжоог хайх бус, харин удирдуулж байгаа хүмүүсийнхээ төлөө өөрийнхөө ашиг сонирхлыг золиослох ёстой юм.

► Бүх хүн адилхан үнэ цэнтэй гэсэн байтал яагаад зарим хүн бусдаасаа илүү чухал байр суурьтай байдаг вэ? Тайлбарлана уу?

Чуулган итгэлийн гэр бүлийнхээ бүх хүнийг анхааран халамжлах ёстой.

• Ахмад настнуудыг марталгүй, хэрэгтэй үед нь тус дэм болж чаддаг уу?

• Хүүхдүүдийг чухал хэмээн тооцож, нас сэтгэхүйд нь тохирсон сургаал зааж, урам зоригийн үгийг хуваалцдаг уу?

• Танай чуулган ядуу хүмүүсийг дотноор угтан авч, тухтай байлгадаг уу?

• Танай чуулган хүмүүсийг эд хөрөнгө, албан тушаалаар нь онцгойлон хүндэтгэхээс зайлсхийж чаддаг уу?

• Танай чуулган бүх ястан угсаатныг нээлттэй хүлээн авч, чуулганыхаа амьдрал үйлчлэлд оролцуулдаг уу?

• Таны амьдарч буй газарт сайнмэдээ сонсох шаардлагатай бага ястан угсаатны хүмүүс байдаг уу?

• Таны амьдарч буй орчинд дарлагдсан, өмнөөс нь дуу хоолойгоо өргөж, өмгөөлөх шаардлагатай байгаа хүмүүс байгаа юу?

Бурханлаг гэр бүлүүд бүх хүн үнэ цэнтэй гэдгийг хүүхдүүддээ зааж өгдөг. Эхнэр нөхрийн аль аль нь хүндлэл хүртэх эрхтэй бөгөөд хэн хэнийх нь хэрэгцээ шаардлагыг анхаарч үзэх учиртай. Хүүхдүүдийг өчүүхэнд тооцох, үл тоомсорлох ёсгүй. Харин хүүхдүүдийг сахилга баттай болгох ёстой юм. Хүн хөршөө зодож болохгүйтэй адил, нөхөр хүн эхнэр, хүүхдэдээ хүчирхийлэл үйлдэх ямар ч эрхгүй.

Түүнчлэн ядуу хүмүүст туслахдаа хүмүүн мөн чанарыг нь хүндэтгэхээ мартаж болохгүй. Өөрийгөө өргөмжлөх сэдлээр олон нийтийн өмнө ядуу хүнд өглөг бэлэг өгөх нь буруу. Харин ядуу хүнд өөрөө орлого олж хэрэгцээгээ хангах боломжийг олговол, тэр өөрөө сонголтоо хийж, нэр төрөө ч хамгаалж чадах болно. Ядуу хүнд нөхцөл байдлаа сайжруулах боломж олгох нь хамгийн сайн тусламж юм.

Бурхан ард түмнээ дарлалаас аварч, эрх чөлөөтэй байлгахыг хүсдэг хэмээн ХГ-ний эш үзүүлэгч Исаиа хэлсэн байдаг (Исаиа 58:6).

Харин ШГ-нд Есүсийг ядуусын дунд байгаагаар онцлон бичсэн байдаг (2 Коринт 8:9). Тэрээр малын хашаанд мэндэлсэн билээ (Лук 2:7). Түүнчлэн Есүсийн найзууд болон дагалдагчдын олонх нь энгийн ажилчин, ядуу зүдүү хүмүүс байв. Есүс тухайн нийгэмдээ хэрэггүй мэт тооцогдсон ядуу, уяман өвчтэй, бэлэвсэн, цагаач хүмүүс болон балчир хүүхдүүдийг халамжлан анхаардаг байжээ (Лук 7:22). Тэрбээр ядууст сайнмэдээ тунхаглахаар ирсэн бөгөөд сайнмэдээ бол дарлагдсан хүмүүсийг чөлөөлөх хүчтэй билээ (Лук 4:18-19).

Чуулган анх үүссэн цагаас л итгэгчид нийгэмдээ идэвх, оролцоотой байж ирсэн. Тэд хаягдсан хүүхдүүдийг асран хамгаалж, боолуудыг чөлөөлж, өвчтэй хүмүүст тусалж байлаа. Өөрөөр хэлбэл нийгэмд гадуурхагдсан хүмүүст итгэгчид санаа тавьдаг байсан юм.

Бурханы хаанчлал ирж, Бурханы хүсэл тэнгэрт биелдэг шигээ газар дэлхийд ч бас биелэхийн төлөө залбир гэж Есүс хэлсэн (Матай 6:10). Бурханы хаанчлал газар дээр бүрэн тогтох үед бүх төрлийн дарлал устана. Тиймээс тэр цаг иртэл бид энэ дэлхийн дарлагдсан хүмүүсийн төлөөх үйлчлэлд Бурханы оролцоог гуйн залбирах учиртай.

Энэ сэдвээр ярилцах үед бүлэгт ихэвчлэн удаан яриа өрнөдөг. Зарим суралцагчид үзсэн, харсан хувийн туршлагаасаа болоод илүү их сэтгэл хөдлөлд автаж магадгүй.

► Хүн бүр Бурханд ямар үнэ цэнтэй болохыг ойлгосон учраас одоо бусад угсаатан ястны хүмүүсийн талаарх таны өмнөх хандлага хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?

► Та одоо хүмүүний үнэ цэнийн тухай сайн мэддэг болсон учраас урьд нь буруу хийсэн, одоо “Арай өөрөөр хийчихгүй дээ” гэж бодогдох зүйл байна уу? Бусдын хийсэн зүйлийг ярьж, уур бухимдлаа илэрхийлэхээс илүүгээр суралцагчид өөрсдөө амлалт, шийдвэр гаргаж, үүнийгээ хуваалцахад илүү анхаараарай.

► Хүмүүн үнэ цэнтэй хэмээх энэ үнэн чуулганы үйлчлэлд хэрхэн нөлөөлөх ёстой вэ?

Тэнгэрлэг Эцэг минь,

Өөрийнхөө дүр төрхөөр биднийг бүтээсэнд баярлалаа. Бүх хүнийг хүндэлдэг болоход минь туслаач. Хүмүүсийг ялгаварлан гадуурхаж, дургүйцэн хорсож байсан тохиолдол бүрийнхээ төлөө гэмшихэд минь туслаач.

Дэлхий дээр угсаа гарал, нас, хүйс, эсвэл бусад ялгаатай байдлаасаа болоод гадуурхал, ялгаварлалд өртөж байгаа хүмүүс дээр шударга ёсыг авчраач хэмээн Танаас гуйж байна.

Бүх хүнд адилхан шударга ханддаг нийгмийг байгуулахын төлөө дарлагдсан хүмүүсийг өмгөөлөн босоход минь туслаач. Чуулган, итгэгч хүн бүр Таны хайрыг энэ дэлхийд ямар нэг байдлаар харуулж чаддаг болоход туслаач.

Aмен

(1) Хүмүүсийн бие биедээ хандах буруу хандлагыг өөрчлөхийн тулд Бурхан ямар үүрэг хариуцлагыг чуулганд өгсөн бэ? Энэ талаар бичээрэй.

• Танай чуулган юу хийх ёстой вэ?

• Итгэгч хүн бүр юу хийх ёстой вэ?

• Та юу хийх ёстой вэ?

(2) Дэд хууль 24:10-22 эшлэлийг уншиж судал. Хүмүүний үнэ цэнийг илэрхийлсэн тушаалуудыг жагсааж бич. Эдгээр тушаал бүр ямар санаа зорилгоор өгөгдсөнийг тайлбарлаарай.