Энэ хичээлийн төгсгөлд суралцагч дараах ойлголт, чадварт суралцсан байна:

(1) Бурхан яагаад бүх зүйлийг бүтээсэн, хүн төрөлхтөн яагаад Бурханы бүх бүтээлээс хамгийн онцгой байдгийг ойлгоно.

(2) Бүх бүтээлийг харж хамгаалах үүргийг Бурхан хүн төрөлхтөнд өгсөн болохыг ойлгоно.

(3) Бурханы бүтээлүүдийг зөв зохистой удирдаж, ашиглах аргуудыг мэдэж авна.

Жорж Вашингтон Карвер 1860 оны үед Америкт төрсөн, боол хүн байв. Гэхдээ боолчлол халагдсаны дараа тэрээр боловсрол эзэмшихийг хүссэн ажээ. Тухайн үед боол хүүхдэд боловсрол эзэмших амаргүй байсан ч нэгэн сайхан сэтгэлт эмэгтэй түүнд “Чи сурч болох боломжтой бүхнээ сур. Тэгээд сурсан эрдмээ хүмүүст зааж өг” гэж хэлжээ. Тэгээд Жорж “Эзэн минь, надад ертөнцийн нууцыг мэдүүлээч” гэж залбирав. Харин Бурхан “Чи ертөнцийн нууцыг ойлгож чадахааргүй өчүүхэн шүү дээ” гэж хариулахад Жорж “Тэгвэл Та надад газрын самрын нууцыг мэдүүлж өгөөч” гэж залбирахад Бурхан зөвшөөрчээ. Тэр үед олон ядуу тариаланчид газрын самар тарьдаг байсан учраас их чухал ургамал байлаа. Газрын самраас олон бүтээгдэхүүн гаргаж чадвал газрын самрын ургацын үнэ өснө гэж Жорж бодов. Ингээд газрын самраас 300 гаруй, амтат төмснөөс 100 гаруй төрлийн бүтээгдэхүүн боловсруулж, гарган авчээ. Тэрээр Tuskegee институтэд 47 жилийн туршид хөдөө аж ахуйн хичээл зааж, фермерүүдэд газраа сайжруулах, ахиу ургац авах аргуудыг заасан юм. Жорж Вашингтон Карверийн итгэл хийгээд Бурханы бүтээлийг хүн зөв зохистой зохицуулж чадвал хүн төрөлхтөнд маш их ашиг тус авчирна гэж итгэдэг үзэл бодол нь агуу ивээлийг авчирсан билээ.

Амьд биес өөр хоорондоо болон байгаль орчиндоо хэрхэн харилцан холбоотой оршдгийг судалдаг ухааныг экологи гэнэ.

► Нэг суралцагч Эхлэл 1:1, 26-28 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Бурхан өөртөө магтаал хүндэтгэлийг авахын тулд газар дэлхийг бүтээсэн (Дуулал 148). Тиймээс газар дэлхийг арчлан хамгаалах үүрэг хариуцлагыг хүн төрөлхтөн хүлээн авсан юм. Хүн Бурханы дүр төрхөөр бүтээгдсэн учраас бид газрыг Бурхан шиг удирдах ёстой. Дуулал номд “Та (хүнийг) Бурханаас арай дор болгож, алдар хүндийн титмийг түүнд өмсгөжээ. Та түүнд мутрынхаа бүтээлүүдийг захируулж Та бүх юмсыг түүний хөл дор тавьсан” (Дуулал 8:5-6) гэсэн байдаг. Газар дэлхийд хүн онцгой үүрэг рольтой. Хүн бол амьтан биш. Бурхан хүнд газар дэлхий болон газар дэлхийд амьдрагч бүх амьтдыг удирдах эрхийг өгсөн юм.

Бурхан Адам Ева хоёрт өсөж үрж хэмээн хэлсэн бөгөөд тэдэнд газар дэлхийг эзэмш гэж тушаасан. Тиймээс хүний үр удам газар дэлхийг үргэлжлүүлэн эзэмшсээр иржээ. Газрыг эзэмших гэдэгт бол шинэ газрыг нээх, судлах, тэнд амьдрах, ашигт малтмалыг илрүүлж ашиглах, ан амьтныг гаршуулах, технологи хөгжүүлэх зэрэг олон үйл ажиллагаа багтана.

Бурхан анх бүгдийг бүтээх үед бүх юм сайхан байлаа. Хүн Еден цэцэрлэгийг арчлан хамгаалах нь байгальтайгаа зохицсон, таатай ажил байв (Эхлэл 2:15). Гэвч нүгэл орж ирснээр, байгаль орчинд хараал хүрсэн учраас хүний ажил хүнд хэцүү болсон юм (Эхлэл 3:17-19). Газар дэлхий анхны төгс байдлаа алдсан (Ром 8:18-23) боловч Бурханы бүтээсэн гайхалтай бүтцийг хадгалсан хэвээрээ байна.

Их үерийн дараа Бурхан хүмүүст амьтны махыг идэхийг зөвшөөрчээ (Эхлэл 9:3). Мосегоор дамжуулан Эзэний өгсөн хууль зааварт зарим төрлийн амьтныг идэхийг хориглосон байдаг боловч Шинэ гэрээнд хоол хүнс болгож болох ямар ч амьтны махыг идэж болохыг зөвшөөрсөн байдаг (Марк 7:19, 1 Тимот 4:4). Амьтдад хүнтэй эн зэрэгцэхүйц эрх гэж байхгүй.

Байгалийн нөөцийг зохицуулах үүрэг хариуцлага

Хэдийгээр хүмүүст газрыг эзэмших эрх мэдэл өгөгдсөн боловч (Эхлэл 1:28), туйлын эрх мэдэл хүнийх биш. Бүх хүн Бурханы өмнө хариуцлагатай. Газар ба газрын бүх ургац Бурханд харьяалагддаг.

► Суралцагчид Дуулал 24:1 мөн Дуулал 50:10-11 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Бурхан газар дэлхийг өмчилдөг. Тэрээр өөрийнхөө сүр жавхлангийн төлөө газар дэлхийг (Дуулал 19:1) бүтээхдээ хүн төрөлхтний хэрэгцээг хангах (Эхлэл 1:29), амьдрахад аятай тавтай газар байлгахаар газар дэлхийг бүтээсэн билээ. Бурхан хүнийг газар ба газраас гардаг бүх бүтээгдэхүүнийг эдэлж хэрэглэхийг хүсдэг. Газар бол Бурханы мутрын бүтээл учраас хүн газрыг шүтэж болохгүй (Ром 1:25). Нөгөө талаар хүн газар дэлхийг хөнөөлтэй аргаар ашиглан сүйтгэж ч болохгүй.

Заримдаа хүмүүс газрыг ашиглахын хажуугаар сүйтгэж байдаг. Хүмүүс ашигт малтмал олборлож авахдаа хөрсийг ашиггүй, хэрэггүй болгоод орхиж байна. Зарим нутагт хүмүүс бүх модыг тайрч авсан учраас хөрсний үржил шим борооны усанд урсаад алга болж байна. Зарим газар хүмүүс зэрлэг амьтдыг хоол хүнсэндээ хэрэглэхээр алж устгаад дуусгаж байна. Хүмүүс гол усанд хог хаяж, хэрэглэх аргагүй болтол нь бохирдуулж байна.

Бурхан газар дэлхийг үр өгөөжтэй байлгахаар бүтээсэн. Тиймээс газрыг хөнөөлтэй байдлаар ашиглах нь буруу юм. Газрыг хөнөөлтэй байдлаар ашиглах нь Бурханыг үл хүндэтгэж буй хэрэг мөн.

Бурхан дэлхийг олон мянган жилийн туршид хүмүүст үр өгөөжөө өгөх байдлаар бүтээсэн. Тиймээс бид хойч үеийнхнийхээ төлөө байгаль орчноо зөв ашиглаж, арчилж хамгаалах үүрэгтэй. Түр зуурын ашиг олохын төлөө газрыг сүйтгэж байгаа хүн хойч үеийнхээ хүмүүсийг хайрлахгүй байна гэсэн үг.

Хорин жилийн дараа хэн нэгэн хүн таны хүүхдийг дээрэмдэнэ гэж та хүлээж байна уу? Мэдээж үгүй. Гэхдээ хүүхдүүдийнхээ амьдрах байгаль орчныг сүйтгэж байгаа хүн өөрийнхөө хүүхдүүдийг дээрэмдэж байгаа хэрэг. Өөрийн төрсөн хүүхэд танд байхгүй байлаа ч, газар нутгийг чинь өвлөх ирээдүйн хүүхдүүдэд санаа тавих үүрэг танд бий.

Түүнчлэн өөрийнхөө хашаа хороог хайрлаж хамгаалдаг мөртлөө нийтийн эзэмшлийн газарт хамаагүй ханддаг хүмүүс байдаг. Бидний хүрээлэн буй орчин Бурханы өмч бөгөөд бусад хүмүүс, дараа үеийнхэн үүнийг хэрэглэнэ гэдгийг ойлгодог учраас Христэд итгэгч хүн байгаль орчноо хамгаалах тал дээр үлгэр дуурайл үзүүлэх ёстой.

Заримдаа хүмүүс “Энэ ямар миний газар биш, хогоо хаяхад яахав дээ” эсвэл “Бүх модыг нь том жижиггүй бүгдийг нь тайрч авъя” гэж боддог.

► Нэг суралцагч Дэд хууль 22:6 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Дэд хууль номын энэ хэсэгт үүрэн дээрээ сууж байгаад амархан баригддаг шувууны тухай ярьж байна. Хэрэв өндөг шувуу хоёрыг хоёуланг нь авбал цаашдаа тэр зүйлийн шувуу устаж үгүй болно. Тиймээс эхийг нь тавьж явуулах ёстой гэжээ. Орчин үед газар орон болгоны дүрэм журам бага зэрэг ялгаатай байдаг ч, энэ эшлэлээс байгалийн нөөцийг хайрлах ёстой гэсэн санаа харагдаж байна.

Бурхан хүнсний ногоо, жимс самрыг бүтээхээс гадна үзэсгэлэнт цэцэгс, үзэмжит олон ургамал амьтныг бүтээсэн. Тэгэхээр Бурхан зөвхөн хэрэглээний зорилгоор байгалийг бүтээсэн бус, харин гоо үзэмжийг бас анхаарсан гэсэн үг (Лук 12:27). Хүмүүсийн амьдрах сайхан орчныг бүрдүүлэхийн тулд Бурхан байгалийн гоо үзэсгэлэнг бүтээжээ.

Уулс, говь цөл, гол мөрөн, тэгш тал, ой модод бүхэнд байгалийн үзэмж шингэсэн байдаг. Зарим хүн төрсөн газрынхаа гоо үзэсгэлэнг олж хардаггүй. Тэд орчиндоо дасчихсан учраас үүнийг байдаг л зүйл мэт хүлээн авдаг.

► Өөрийгөө зураач гэж төсөөлөөрэй. Та их цаг зарцуулж, маш сайхан зураг зураад найздаа бэлэглэсэн гэж бодъё. Нэг өдөр тэднийг зочилж очтол таны зурсан зураг эвдэрчихсэн, хүмүүсийн хөлд гишгэгдээд байж байна. Танд ямар санагдах бол?

Зарим улс орны хүмүүс хогоо шууд байгаа газраа хаяад явдаг. Тэд өөрийнхөө хашааг цэвэрлэдэг атлаа бусад газарт хаа хамаагүй хогоо хаядаг. Тиймээс гудамж талбай нь хогоор дүүрэн байдаг.

► Ийм хүмүүс юу ойлгох хэрэгтэй вэ?

Бид өөрсдийнхөө болон бусдын төлөө олон нийтийн газруудыг ч анхаарах учиртай.

► Орчин тойрноо өөрчлөхийн тулд чуулганыхан юу хийж болох вэ?

Амьтад хүнээс ялгаатай. Тэднийг Бурханы дүр төрхөөр бүтээгээгүй, бас амьтанд сүнс гэж байхгүй (Номлогчийн үгс 3:21). Хүний эрх амьтанд үйлчлэхгүй.

Бурхан хүнд амьтны махыг идэх зөвшөөрлийг олгосон. Тиймээс хүн хоол хүнсэндээ хэрэглэх зорилгоор зэрлэг ан амьтныг агнах, мал сүргийнхээ шимийг авахаар өсгөх нь Бурханаас өгөгдсөн зүйл.

Түүхийн туршид хүн төрөлхтөн амьтан тэжээх эсвэл, амьтныг ажил хөдөлмөртөө ашиглах нь түгээмэл байсан.

► Хүмүүс амьтанд хэрхэн хандаж байгааг Бурхан анхаарч үздэг үү?

► Нэг суралцагч Сургаалт үгс 12:10 эшлэлийг бүлэгт уншина.

Энэ эшлэлд мал амьтнаа сайн арчлах нь зөвт хүний нэг шинж гэжээ. Харин харгис хэрцгий зан чанар бол хорон муу хүний шинж юм.

Амьтан тэжээдэг хүн амьтнаа хоол хүнс, амьдрах байраар хангах ёстой. Харин амьтныхаа хэрэгцээг үл хайхардаг хүмүүс бол ямар нэг асуудалтай хүмүүс юм.

Бүх амьтан Бурханых гэдгийг санагтун (Дуулал 50:10-11). Бурхан амьтдыг бүтээсэн бөгөөд маш олон төрлөөр нь бүтээсэн. Зөвхөн хүнсэнд хэрэглэх, ажилд ашиглах зорилгоор цөөн хэдэн төрлийн амьтан бүтээж болох л байсан. Гэвч Бурхан шавж, өчүүхэн жижиг биетүүд гэхчлэн үй түмэн зүйлийн амьд биесийг бүтээжээ. Бурхан гайхалтай бүтээлч сэтгэлгээтэй учраас зүйл бүрийн амьтан, өчүүхэн биесийг хүртэл урласан юм.

Зарим төрлийн амьтан эзэндээ үнэнч байж, баярлаж байгаагаа илэрхийлэх чадвартай байдгаас гадна, хүмүүсийн анхаарлыг татаж, хариу үйлдэл хийж сурсан байдаг. Тэд зарим юмыг сурч чадах ухаалаг амьтад юм. Бурхан тэднийг хүмүүстэй харилцуулах зорилгоор бүтээсэн нь илэрхий байна. Бурхан амьтдыг хүнээс айж эмээдэг болгож бүтээсэн юм (Эхлэл 9:2).

Түүнчлэн амьтдыг хүнд хариу үйлдэл үзүүлэх чадвартай болгон бүтээжээ. Тиймээс амьтныг хүчирхийлэх нь Бурханы зорилгыг үл хүндэтгэсэн хэрэг юм. Ямар нэг талаараа гажуудаж эвдэрсэн хүмүүс амьтныг өвтгөж, тамлаж таашаал авдаг.

Бичвэрт хоньчны тухай маш их гардаг. Давид ч Израилын хаан болохоос өмнө хоньчин байсан юм. Тиймээс тэрээр Дуулал 23-т Бурханыг хоньчинтой зүйрлүүлсэн байдаг. Бурхан ард түмнээ яг л хонин сүргээ халамжилдаг хоньчин шиг хайрладаг гэдгийг тэр ойлгосон ажээ. Шинэ гэрээнд пасторуудыг хоньчинтой зүйрлэдэг (1 Петр 5:2 болон бусад). Хэрэв Бурхан хүмүүсийг мал амьтнаа арчилж анхаарах ёстой гэж үздэггүй байсан бол ингэж зүйрлүүлэх нь ямар ч утгагүй байх байсан.

Давид хонин сүргээ харж хамгаалж сурсан нь хожим ард түмнээ хамгаалж сурах бэлтгэл байв. Үүнтэй адилаар бидэнд Бурханы даалгасан газар нутаг, мал амьтныг харж анхаарах нь бусад хүмүүсийг анхаарч халамжлах бэлтгэл болдог.

Ногоон өнгө бол ус, хөрс муутай газраас бусад газрын хамгийн түгээмэл унаган өнгө юм. Энэ өнгө хүний нүдийг амраадаг.

Хотод амьдардаг хүмүүс хотоос зайдуу байгальд гарах үедээ сэргэдэг шүү дээ.

Ногоон орчингүй хот маш олон. Тийм хотын газрынх нь ихэнх хэсэгт бетон, цардмал замаар хучигдсан байдаг. Тиймээс хотууддаа цэцэрлэгт хүрээлэн болон бусад төрлийн ногоон байгууламжуудыг бий болгох талаар зарим улс орнууд ихээхэн санаа тавьж байна. Мод ургамал ургуулах газрыг өргөжүүлэхийн тулд нутгийн хүмүүс бүгдээрээ хамтран ажиллах ёстой. Хүмүүсийн зугаалах газар, хүүхдийн тоглох ногоон орчинг хамгаалж, хадгалах нь хүний үүрэг. Айлууд хашаандаа мод зүлэг тарьснаар өөрсдийн гэсэн ногоон байгууламжийг бий болгож чадна.

Энэ хичээлийн эхэнд байгаль орчны талаарх тодорхойлолтыг бид харсан.

► Итгэгчид яагаад байгаль орчинд санаа тавих ёстой вэ?

Төрөл бүрийн бохирдлоос сэргийлж чадвал газар дэлхийгээ хамгаалж чадна гэж зарим хүн үздэг. Хүмүүс бид бүрэн хамгаалж чадахгүй байж болох ч, байгаа газраа чадах чинээгээрээ хамгаалахын төлөө зүтгэх ёстой. Дэлхий ертөнцийн доройтлыг буцааж эргүүлж чадахгүй гэдгийг итгэгчид мэднэ. Харин Бурхан эцсийн цаг үе болоход газар дэлхийг шинэчлэх болно (Илчлэл 21:1). Тиймээс хүн газар дэлхийг аварч чадахгүй.

Зарим хүн хүмүүнийг амьтнаас ялгаагүй гэж үздэг учраас амьтны эрхийг хүний эрхтэй эн тэнцүү байх ёстой гэдэг. Харин газар дэлхийг захирах эрх мэдэл хүмүүнд өгөгдсөн гэдгийг итгэгч бид мэднэ. Хүн бол Бурханы төрхөөр бүтээгдсэн, мөнхийн сүнстэй бодгаль учраас амьтдаас ялгаатай. Тиймээс амьтны эрхийг хүний эрхтэй харьцуулах нь утгагүй зүйл юм.

Итгэгчид газар дэлхийгээ арчлан хамгаалдаг. Яагаад гэвэл:

1. Газар дэлхий Бурханых.

2. Газар дэлхийг арчлан хамгаалах үүргийг Бурхан хүнд өгсөн.

3. Бид ирээдүй үеийнхээ төлөө газар дэлхийгээ хайрлан хамгаалдаг.

► Хүмүүст байгаль орчноо хамгаалах христэч үзэл бодол байхгүй байгааг харуулдаг ямар дадал зуршлууд танай нийгэмд байдаг вэ?

► Чуулганыхаа хашаанаас гарч явахад юу харагддаг талаар суралцагчид нүдээ аниад, санана. Чуулганы өмнөх хэсэг ямар харагдаж байна вэ? Газарт хог байна уу? Тэр газрыг хэн нэг нь арчилж цэвэрлэдэг юм шиг харагдаж байна уу? Тэр газрыг хэн хариуцах ёстой вэ? Чуулганы гишүүд тэр газрыг хэрхэн өөрчилж сайжруулж чадах вэ? Чуулганы гишүүд яагаад тэр газрыг арчилж сайжруулах талаар бодох ёстой вэ? Тэдний санаа тавьж буй байдал бусдад ямар нөлөө үзүүлэх бол? Суралцагчид яг ийм маягаар гэрийнхээ ойр орчныг мөн дүрслэн бодож болно.

► Та ямар зуршлаа засах ёстой вэ?

► Танай чуулганыхан үлгэр дуурайл үзүүлж, зааж сургах замаар орчин тойрондоо ямар өөрчлөлт авчирч чадах вэ?

► Хэрэв танай тэндхийн хүмүүс хамтарвал тэр хавийн орчин хэрхэн сайжирч болох вэ?

Тэнгэрлэг Эцэг минь,

Гоо үзэсгэлэнтэй, нөөц баялагтай газар дэлхийг бүтээж өгсөнд баярлалаа. Таны бүтээсэн газар дэлхийг арчлан хамгаалах үүрэг хариуцлагыг хүмүүс бидэнд даалгасанд баярлалаа.

Таны гайхалтай бүтээлд үнэ цэн өгч, талархан амьдрахад туслаач. Газар дэлхийнхээ гоо үзэсгэлэн, нөөц баялгийг хамгаалахын төлөө хамтран зүтгэхэд маань Та туслаач.

Амен

(1) Энэ хичээлээс сурсан зүйлээ ашиглан байгаль орчны эсрэг үйлдсэн хуучин зуршлуудаа хэрхэн өөрчлөх талаар төлөвлөж, үүнийгээ тайлбарлан догол мөрөнд бич.

(2) Танай нийгэмд ямар буруу зуршил байна вэ? Энэ талаар нэг хуудас бич. Тэдгээр буруу зуршлуудыг яагаад өөрчлөх ёстойг хэн нэгэн хүнд тайлбарлаж байна гэж төсөөлж бичээрэй. Библийн эшлэл болон Библийн дагуух үзэл санааг нотолгоо болгож ашиглаарай.