(1) Суралцагч нь дараах санаануудыг тайлбарлаж чаддаг болсон байна. Үүнд:

• “Бурхан хэн бэ?” гэдэг асуултад Гурвал хэрхэн хариулдаг талаар
• Гурвалд итгэх бидний итгэл үнэмшил залбирал болон мөргөл хүндэтгэлд маань хэрхэн гүнзгий нөлөө үзүүлдэг талаар
• Сайнмэдээнд Гурвал хэрхэн илчлэгдсэн талаар
• Гурвалын талаарх Библийн гол багц эшлэлүүд
• Гурвалын талаар ярихдаа бидний хэрэглэдэг тодорхой үг хэллэг, тэдгээрийн ач холбогдол, ямар үг хэллэг хэрэглэх зохистой талаар
• Гурвал нь чуулган, золилт, бүтээл дэх Бурханы зорилгыг хэрхэн тайлбарладаг талаар
• Гурвалын талаарх христэч итгэл үнэмшил

(2) Суралцагч нь Бурханыг хэсэг болгон хуваасан, эсвэл Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний ялгаатай байдлыг заадаггүй хуурамч сургаалыг таних чадвартай болно.

Та хэн нэгэнтэй анх удаа уулзаж байна гэж төсөөлье.[1] Тэр танаас “Та хэн бэ?” гэж асуухад “Би хүчтэй, ухаантай бас сайн” гэж хариулах уу, эсвэл “Би сүнс, бие махбодтой хүмүүн оршихуй” гэх үү? Мэдээж үгүй! Эдгээр хариулт нь та ямар (хүчтэй, сайн, ухаалаг хүмүүн оршихуй) болохыг хэлж байгаа болохоос та хэн гэдгийг хэлэхгүй. Хэн гэдгийг маань хүмүүс асуухад бид өөрсдийн нэрийг хэлдэг. Жишээлбэл, “Намайг Тайван” эсвэл “Намайг Гэрлээ” гэхчлэн бид нэрээ хэлдэг.

Одоо бүгдээрээ “Бурхан хэн бэ?” гэдэгт анхаарлаа хандуулья. Олон хүн “Бурхан төгс хүчтэй, төгс сайн, төгс ухаантай” гэх юмуу, эсвэл “Бурхан бол сүнс бөгөөд тэнгэрлэг оршихуй” гэж хэлж болох юм. Эдгээр нь бүгд үнэн бөгөөд маш чухал хариулт юм. Гэхдээ эдгээр хариулт Бурхан ямар (төгс хүчтэй, сайн бөгөөд ухаалаг сүнс) гэдгийг л бидэнд хэлж байна. Харин энэ асуултад “Бурхан бол Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс” гэж хариулах нь хамгийн зөв юм. Энэ нь Бурхан хэн гэдгийг ойлгож, Бурхантай илүү сайн харилцах боломжийг бидэнд олгодог. Бурхан хэн бэ гэдэгт хамаатай гурван зүйл бий. Латин үг trinitas (Гурвал) нь “гурав” гэсэн утгатай. “Бурхан хэн бэ?” гэдэг асуултын хариулт нь Гурвал юм.

“Би Бурханд итгэдэг” гэж хэлэх эсвэл “Бурхан минь, надад туслаач” гэж хэлэх нь сайн зүйл боловч еврей эсвэл муслим хүмүүс ч ингэж залбирч, хэлж чадна. Харин зөвхөн Христэд итгэгч хүн л “Би Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсэнд итгэдэг” гэж хэлж чаддаг. Зөвхөн итгэгч хүн л “Эцэг минь, намайг хангаж өгөөч. Есүс минь, намайг уучлаач. Ариун Сүнс минь, намайг замчилж өгөөч” гэж залбирдаг. Зөвхөн Христэд итгэгч хүн л Бурхан үнэхээр хэн гэдгийг мэддэг. Тийм ч учраас теологич Грегори, ‘Бурхан’ гэж ярихдаа би Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний тухай ярьдаг”[2] гэж хэлсэн байдаг.

Хэрэв “Бурхан хэн бэ?” гэдэг асуултын хариулт нь Гурвал бол, бидний судалж байгаа онол сургаал нь Бурханыг таньж, алдаршуулахад туслах учиртай. Гурвалын талаарх онол сургаал нь Бурхан хэн гэдэгт мөргөн хүндэтгэх боломжийг олгодог учраас бидний залбирлыг гүнзгийрүүлдэг. Дараах хэсэгт Гурвалтай хувьчилсан харилцааг хөгжүүлэхэд туслах жишээг өгсөн байна.

► Ангиараа хамт энэхүү залбирлыг уншаарай.[1] Өдрийн аль цагт энэ хичээлийг үзэж байгаадаа тохируулаад “Үдийн мэнд, Тэнгэрлэг Эцэг минь” эсвэл “Оройн мэнд, Тэнгэрлэг Эцэг минь” гэж залбирч болно.

Өглөөний мэнд, Тэнгэрлэг Эцэг минь.

Өглөөний мэнд Эзэн Есүс минь.

Өглөөний мэнд Ариун Сүнс минь.

Тэнгэрлэг Эцэг минь, Та орчлон ертөнцийн Бүтээгч, тэтгэгч тул би Таныг мөргөн хүндэтгэж байна.

Эзэн Есүс минь, Та энэ дэлхийн Аврагч, Эзэн тул би Таныг мөргөн хүндэтгэж байна.

Ариун Сүнс минь, Та Бурханы хүмүүсийн ариусгагч тул би Таныг мөргөн хүндэтгэж байна.

Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсэнд алдар нь байх болтугай.

Тэнгэрлэг Эцэг минь, би энэ өдөр Таны оршихуйд амьдарч, Таныг улам илүү баярлуулахыг хүсэн залбирч байна.

Эзэн Есүс ээ, би энэ өдөр загалмайгаа үүрч, Таныг дагахын төлөө залбирч байна.

Ариун Сүнс ээ, энэ өдөр Та намайг Өөрөөрөө дүүргэж, миний амьдралд хайр, баяр баясгалан, амар тайван, тэвчээр, энэрэл, сайхан сэтгэл, итгэмжит чанар, дөлгөөн зан, өөрийгөө захирах Таны үр жимсийг ургуулж өгөхийг хүсэн залбирч байна.  

Ариун, ерөөлт, суу алдарт, ганц Бурханы доторх гурван бодгаль Гурвал минь, намайг өршөөн соёрхооч.

Хуучин гэрээнд, Бурхан өөрийн хүмүүст цорын ганц Бурхан байдаг хэмээн заажээ “Сонс, Израил аа! ЭЗЭН [Иавэ] бол бидний Бурхан бөгөөд ганц ЭЗЭН [Иавэ]” (Дэд хууль 6:4). Энэхүү итгэл үнэмшил нь олон бурханд итгэдэг бусад үндэстнээс Израилыг ялгаж зааглаж байлаа. Есүс болон элч нар ч цорын ганц Бурхан байдаг хэмээн сургасан юм. (Марк 12:29, 1 Тимот 2:5). Гурав эсвэл 10 бурхан гэж байхгүй. Цорын ганц үл үзэгдэгч, төгс хүчтэй сүнс байдаг бөгөөд бид Түүнийг “Бурхан” гэж дууддаг.

Мөн үүнтэй зэрэгцээд, Хуучин гэрээнд ганц Бурханы дотор оршдог гурвалын талаар олон тоон дээр сэжүүр санааг хэлсэн байдаг. Бурхан Адам, Еваг бүтээгээд тэдэнд “Бид дүр төрхийнхөө дагуу бидэнтэй адилхан хүнийг буй болгоё” (Эхлэл 1:26) гэж хэлсэн. Бурхан хэний талаар энд ярьсан бэ? Яагаад энэ үгийг ‘дүр төрхийнхөө’ (олон тоон дээр) хэлсэн бэ? Исаиа Бурханы үзэгдлийг сүмд харахдаа, тэнгэрэлч нар “Ариун, Ариун, Ариун…” (Исаиа 6:3) хэмээн хашхирахыг сонссон. Тэр үед Бурхан “Хэн Бидний төлөө явах вэ?” (Исаиа 6:8) гэж асуусан байдаг. Дуулал 110:1-д Иавэ Давидын Эзэн гэгдсэн нэгэнд хандан ярьжээ. Эзэн хэрхэн Эзэнд хандан ярих боломжтой вэ?

Эдгээр асуултын хамгийн сайн хариултыг Шинэ гэрээнд өгсөн юм. Библи нь нэг гайхалтай түүх билээ. Зохиогч зарим үнэнийг түүхийн төгсгөл хүртэл ил болгодоггүй. Учир нь бид тэдгээрийг хүлээн авахад бэлэн, илүү бэлтгэгдсэн байх хэрэгтэй болдог. Эцэг Бурхан Хүүгээ хүн болгон илгээж, дараа нь Ариун Сүнсийг Пентэкостын өдөр өгөхдөө Бурхан өөрийгөө хэн болох талаарх хамгийн гүн гүнзгий үнэнийг илчилсэн юм. Сайнмэдээ ч ганц Бурханы талаар үнэхээр гурван зүйл байдгийг бидэнд харуулдаг. Гурвал бол хүн төрөлхтөнд өгсөн Бурханы хамгийн агуу илчлэл юм. Энэ нь христитгэлийн төв билээ.

Цаг нь болоход Бурхан өөрийнхөө талаар илүү ихийг илчилсэн юм. “Хүүгээ Бурхан илгээжээ…” (Галат 4:4).[1] “Бурхан ертөнцийг үнэхээр хайрласан учраас цорын ганц Хүүгээ өгсөн” (Иохан 3:16). Хэрэв Бурхан Хүүгээ илгээсэн бол, тэрхүү ганц Бурхан, Эцэг бөгөөд Хүүтэй байх учиртай. Хэрэв Хүү нь ертөнц рүү илгээгдсэн бол, Тэр илгээгдэхээсээ өмнө Бурханы Хүү байсан байж таарна.

Есүс өөрийгөө Бурханы Хүү гэж хэлснээр Өөрийгөө маш онцгой байдлаар Бурхан Эцэгтэй адилтгасан юм. Иохан 5:18-д “Үүнээс болж иудейчүүд Түүнийг алахыг улам санаархах болжээ. Учир нь Есүс Амралтын өдрийг зөрчсөн төдийгүй мөн Бурханыг Эцэгээ хэмээн Өөрийгөө Бурхантай адилтгасан юм.” Есүс, “Абрахамаас ч өмнөх нь Би байгаа юм гэж айлдав” (Иохан 8:58) гэснээр Тэр өөрийгөө Иавэ гэж хэлж байна (Гэтлэл 3:14). 1 Коринт 8:6-д Паул Дэд хууль 6:4 эшлэлийг баталгаажуулсан байдаг (“…Бурхан бөгөөд ганц”). Харин ингэхдээ тэрээр ганц Бүтээгч Бурханы дотор Эзэн Есүс Христийг багтаасан юм.

Иохан 14:28-д Есүс “…Эцэг Надаас илүү аугаа юм” гэжээ. Иоханы сайнмэдээ бүхэлдээ Эцэг, Хүү хоёрын адил тэнцүү байдлыг батлан өгүүлдэг тул энэ эшлэл Хүү нь арай доогуур, бүрэн Бурхан биш гэсэн санааг хэлээгүй юм.[1] Иохан 14:28 эшлэлийг бид хам сэдвээр нь унших хэрэгтэй. Есүс дагалдагч нартаа “Хэрэв та нар Намайг хайрласан бол Эцэгтээ очиж байгаад минь баярлахсан. Учир нь Эцэг Надаас илүү аугаа юм” гэж хэлсэн. Есүс өөрийгөө газар дэлхий дээрх (бүх зовлон зүдүүрийн хамт) хүмүүн оршихуй гэдгээ тэнгэр дэх (бүх алдрын хамт) Эцэгтэйгээ эсрэгцүүлэн өгүүлжээ. Тэрээр дагалдагч нартаа хэрэв тэд Өөрийг нь хайрлавал, дэлхий ертөнц бий болохоос ч өмнө Түүний Эцэгийнхээ оршихуйд, Эцэгтэйгээ хамт байсан алдар сууг нь өргөмжлөхийг хүсэх болно гэдгийг хэлж байна (Иохан 17:5-г үз). Үүний зэрэгцээ, Есүс бол жинхэнэ Бурхан мөн жинхэнэ хүн юм. Бурхан болохын хувьд (тэнгэрлэг чанарынхаа дагуу), Хүү нь Эцэгтэйгээ эн тэнцүү. Хүн болохын хувьд (хүмүүн чанарынхаа дагуу), биежсэн Хүү нь Эцэгээс доогуур бөгөөд Түүнд захирагддаг. Августин энэ талаар "Бид Христийн хоёр мөн чанарууд буюу Эцэгтэй эн тэнцүү тэнгэрлэг чанар, Эцэг илүү агуу гэж хүндэтгэсэн хүмүүн чанар аль алиныг нь хүлээн зөвшөөрөх ёстой" хэмээн тайлбарласан байдаг.

Эцэг Бурханы Хүү болохын хувьд Есүс Эцэг байж таарахгүй. Хүү Эцэгтэйгээ адил бодгаль биш юм. Иохан 1-р бүлэгт Есүсийг “Бурхан” (1:1) гэж дуудсан бөгөөд Түүнийг “Бурхантай [Эцэгтэй]” (1:1) хамт байсан, “Эцэгээс цор ганц Төрөгч” Хүү (1:14) хэмээн хэлжээ. Хүүг Эцэг нь илгээсэн (Иохан 5:23) бөгөөд Тэр Эцэгт хандан залбирч (Матай 26:39), Хүү нь Эцэгээ алдаршуулахын тулд Хүүгээ алдаршуулахыг гуйжээ (Иохан 17:1). Хэрэв Хүү нь Эцэг байсан бол Хүү өөрийгөө илгээж, өөртэйгээ ярилцан, өөрийгөө алдаршуулахын тулд өөрийгөө алдаршуулахыг өөрөөсөө хүсэн гуйх байв. Гэвч энэ нь ямар ч утгагүй зүйл юм!

Эцэг, Хүү хоорондоо бодит ялгаатай ч, төгс нэгдмэл ганц Бурхан юм. Иохан 14:11-д Есүс “Би Эцэгийн дотор, Эцэг Миний дотор байгаа гэдэгт Надад итгэгтүн…” гэжээ. Эцэг ба Хүү нь мөнхийн, үл үзэгдэх ганц сүнс учраас бие биенийхээ дотор бүрэн дүүрэн оршдог. Тэд хоёр тусдаа сүнс эсвэл бурхан биш юм.

Есүсийн заасан сургаал болон Ариун Сүнсний талаарх сургаалыг нухацтай эргэцүүлсний үр дүнд Гурвалын онол сургаал бий болжээ.

Есүс Эцэгийнхээ талаар үргэлж ярьж байсан бөгөөд өөр нэгэн болох Ариун Сүнсний талаар ч өгүүлсэн байдаг. Эцэг нь Сүнсийг илгээхийг Түүнээс асууна хэмээн Есүс амласан байдаг (Иохан 14:16–17). Түүнчлэн Тэр Эцэгээс гарах Сүнсийг илгээнэ хэмээн амлажээ (Иохан 15:26). Эцэг нь Түүний нэрээр Сүнсийг илгээнэ хэмээн Есүс дагалдагчдад батлан хэлж байлаа (Иохан 14:26). Есүс амиллынхаа дараа өргөгдөхдөө Эцэгийн амлалт болох Ариун Сүнсийг хүлээн авсан бөгөөд Пентэкостын өдөр дагалдагч нарынхаа дээр Сүнсийг цутгасан юм (Үйлс 2:33).

Бурханы Сүнс болох Ариун Сүнс нь Эцэг болон Хүүтэй эн тэнцүү юм. Нэгэн хүн худал ярих үед Петр түүнээс “Ананиа аа, зүрх чинь яагаад Сатанд автаж... Ариун Сүнсэнд худал хэлэв? Чи хүнд биш харин Бурханд худал хэллээ гэв” хэмээн асуусан байдаг (Үйлс 5:3–4). Ариун Сүнс бол Бурхан мөн. Тэр бүхнийг мэддэг (1 Коринт 2:10–11) мөнхийн (Еврей 9:14) Сүнс билээ.

Үүний зэрэгцээ, Ариун Сүнс нь Эцэг биш, мөн Хүү ч биш юм. Хүү нь өөр байдаг шиг (Эцэг биш) Ариун Сүнс ч өөр нэг бодгаль. Сүнс нь Эцэг ба Хүүгээс илгээгдсэн бөгөөд зөвхөн Эцэг ба Хүүгээс сонссон зүйлийг ярихаар (Иохан 16:13), Хүүг алдаршуулахаар ирсэн юм (Иохан 16:14). Хэрэв Сүнс Эцэг ба Хүү байсан бол Тэр өөрийгөө илгээж, өөрийнхөө ярьсан зүйлийг сонсож, ярьж, өөрийгөө алдаршуулахыг эрэлхийлэх байв. Гэвч энэ нь ямар ч утгагүй зүйл юм!

Матай 3:13–17 нь Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний харилцаа хамаарлыг харуулдаг учраас Гурвалын онол сургаалд чухал ач холбогдолтой. Есүс баптисм хийлгэх үед Эцэг нь тэнгэрээс “Миний хайрт Хүү энэ билээ. Таалал минь Түүнд оршдог” хэмээн хэлж, Ариун Сүнс Есүсийн дээр буун ирэхдээ тагтаа мэт харагдан, үл үзэгдэх оршихуйгаа илчилсэн байдаг. Энд өгүүлсэн Эцэг нь Хүү байсан гэх юмуу, тэрхүү Ариун Сүнс нь Хүү байсан гэж хэлэх нь ямар ч утгагүй зүйл юм. Хэрэв тийм байсан бол Хүү өөртөө хэчнээн тааламжтай байгаагаа хэлэхийн тулд тэнгэрээс дуу гаргаж, өөр дээрээ буун ирэхийн тулд өөрийгөө илгээх байв! Харин Есүсийг баптисм хийлгэх үед гурвуул тэнд байжээ.

 Матай 28:19 эшлэл дэх баптисмын томьёолол нь Гурвалын талаарх христэч сургаалын гол санаа юм: “Иймээс та нар яв, бүх үндэстнийг дагалдуул. Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний нэрээр тэдэнд баптисм хүртээж.” Хуучин гэрээнд Бурхан өөрийн нэрийг (Иавэ) ард түмэндээ өгч, тэднийг Өөрийнх нь нэрийг үндэстнүүдэд гэрчлүүлэхээр дууджээ (Тооллого 6:27, Дэд хууль 28:10). Шинэ гэрээнд Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс гэсэн нэрийг Бурхан өөрийн хүмүүст өгч, тэднийг үүрэг даалгавартайгаар дэлхийд илгээжээ. Энэ нь Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс нь Бурхан бөгөөд нэг нэгнээсээ ялгаатай гэдгийг харуулдаг. Гурвалын талаарх онол сургаал нь дагалдагчдад Гурвалын нэр дээр баптисм хүртэх нь ямар утга учиртайг ойлгоход тусалдаг. Чухамдаа христитгэлийн бүх теологи энэхүү гол санаан дээр хөгжсөн юм.

► Дараах хүснэгтийг “Гурвалын бамбай” гэж нэрлэдэг. Энэ хүртэл бидний суралцаж мэдсэн чухал үнэнийг энэ хүснэгтээр хураангуйлж болно. Үүнийг дараа санахын тулд хүснэгтийг гараараа зурна уу. 

Сайнмэдээ ганц Бурханы талаар гурван зүйлийг илчилдэг. Гэхдээ энэ нь Бурхан яг ганц эсвэл гурав гэсэн үг биш юм. Ганц бурхан эсвэл гурван бурхад гэж байхгүй. Энэ нь зөрчилдөх болно (тодорхой Библийн сургаалыг үгүйсгэх болно!). Бурхан гурав эсвэл “…ганц ЭЗЭН” гэсэн ойлголтыг тайлбарлахын тулд бидэнд үг хэрэгтэй болдог (Дэд хууль 6:4).

Эртний чуулганд ихэвчлэн грек, латин хэлээр ярьдаг байсан бөгөөд тэд ямар үгийг ашиглах талаар олон зууны туршид хэлэлцсээр иржээ. Заримдаа Бурханы талаар ярихдаа ямар хэлийг ашиглах зэрэг хүндрэлээс болж бид гайхаж хоцрох хэрэггүй юм. Хүний хэл Бурханыг төгс тодорхойлох боломжгүй. Хэдий тийм ч, Бурханы талаарх бидний итгэдэг зүйлээс илүү чухал зүйл байхгүй. Тиймээс бид бусдыг төөрөгдүүлэхгүйн тулд үгээ маш болгоомжтой сонгох учиртай.

Грек үг ousia болон латин үг substantia нь Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний нийтлэг зүйл буюу Бурхан ямар байдлаараа ганц байгааг хамгийн сайн илэрхийлдэг үгс гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн юм. Эзэн бол ousia буюу substantia юм. Эдгээр үгс нь тухайн зүйл ямар болохыг тодруулдаг (энэ хичээлийн эхэнд үзсэн жишээг санаарай). Бурхан бол мөнхийн, төгс хүчтэй, төгс сайн, төгс ухаантай бөгөөд ганц үл үзэгдэх сүнс юм. Монгол хэлэнд Бурхан ямар байдлаараа ганц болохыг илэрхийлэхэд мөн чанар гэдэг үгийг хэрэглэдэг. Шинж чанар, оршихуй зэрэг үгсийг ч ашигладаг. Цорын ганц тэнгэрлэг мөн чанар буюу оршихуй байдаг.

Грек үг hypostasis болон латин үг persona нь Бурханы доторх гурвалыг тодруулахад ашиглагддаг. Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс нь бие биенээсээ ялгаатай, бодит hypostases буюу personae юм. Эдгээр үгсээр тухайн зүйл хэн болохыг тодруулдаг. Дахин хэлэхэд, ‘Бурхан хэн бэ’ гэдэг асуултын хариулт нь Гурвал юм. Монгол хэлэнд Бурханы дотор гурвал байхыг илэрхийлэхэд бодгалиуд гэдэг үгийг хэрэглэдэг. Бид хүмүүс эсвэл хувь хүмүүс гэх үгийг хэрэглэхгүй, учир нь энэ нь тус тусдаа оршихуйнууд эсвэл мөн чанарууд мэт ойлголт төрүүлдэг.

Эдгээр нэр томьёо ч хангалттай биш, сул талтай байдаг учраас буруу ойлголтоос зайлсхийхийн тулд тэдгээрийг сайтар тайлбарлах ёстой болдог. Хэл болгонд теологичид ямар үг ашиглахаа сайтар бодож тунгаах учиртай. Заримдаа бидний хэлэнд тохирох үг хэллэг олддоггүй. Гэхдээ нийтэд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, ойлгомжтой үгсийг олох нь ихээхэн тус нэмэр болдог. Жишээлбэл, дээрх үгс Иохан 10:30 эшлэл юуг илэрхийлж байгаа, юу гэсэн үг биш гэдгийг тодорхой тайлбарлахад тусалдаг. Есүс “Би болон Эцэг нэг юм гэж айлдлаа” гэж хэлэхдээ “Би болон Эцэг нэг оршихуй буюу нэг мөн чанар”тай гэсэн утгаар хэлснээс биш, “Би болон Эцэг нэг адил бодгаль” гэж хэлээгүй юм. Иохан “…Үг Бурхантай хамт байсан, Үг Өөрөө Бурхан байсан” (Иохан 1:1) гэж хэлсэн нь “Хүү нь Эцэг Бурхан бодгальтай хамт байсан ба Хүү нь Эцэгтэй адил тэнгэрлэг оршихуй (буюу нэг адил мөн чанартай) байсан” гэсэн үг юм.

Эдгээр ялгааг мэдэх нь тустай ч Гурвалыг ойлгоход хэцүү хэвээр л байдаг. Энэ нь зарим талаараа бидний хязгаарлагдмал оюун ухаан хязгааргүй Бурханыг хэзээ ч бүрэн гүйцэд ойлгож чадахгүйтэй холбоотой юм. Нөгөөтэйгүүр, бүх бүтээлийн дотор дан ганц оршихуйд гурван бодгалиар орших нэг ч зүйл байдаггүйтэй холбоотой. Бид ихэвчлэн шинэ зүйлийг хэдийн мэдсэн зүйлтэйгээ харьцуулж сурдаг бол, харьцуулах зүйл байхгүй бол яах билээ. Жишээлбэл, Гурван бодгалиар оршдог ганц оршихуй өөр байхгүй.

Хүмүүн оршихуйг авч үзье. Хүн бүр бие ба сүнсээр оршдог ч ‘Тайван’ эсвэл ‘Гэрлээ’ гэж нэрлэгдэх ганц бодгаль юм. Хэрэв ганц хүмүүн оршихуй өөрийгөө нэгээс олон бодгаль гэж хэлэх юм бол энэ нь ямар ч утгагүй зүйл болно. Учир нь бид хүмүүн оршихуй ийм байдаггүй гэдгийг мэддэг. Гэсэн хэдий ч, Бурхан бол хүн биш! Бурхан бол бидний ажиглах боломжтой бусад төрлийн оршихуйгаас огт өөр төрлийн оршихуй билээ. Нэг тэнгэрлэг оршихуйд гурван бодгаль байдгийг Бурхан бидэнд илчилсэн. Бурханы илчилсэн зүйлийг бид зүгээр л итгэлээр хүлээн авч итгэдэг. Бидний оюун ухаан Бурханыг бүрэн ойлгож чадахгүй ч Бурханы илчилсэн зүйлд талархаж, тэнгэрийн улсад Бурханыг илүү мэдэх баяр баясгаланг хүлээдэг.

Зарим хүн бүтээлийг ажиглаад Гурвалыг өөрийн ойлголтод нийцүүлэх гэж оролддог. Гурвалд итгэдэг хүмүүс дараах алдаанаас болгоомжлох хэрэгтэй: (1) Бурханы ганц мөн чанарыг хуваан авч үзэх, (2) Бурханы доторх гурван бодгальд төөрөлдөх, (3) Тэнгэрлэг бодгалийг мөн чанарын хувьд нэг нь нөгөөгөөсөө доогуур эсвэл адил тэнцүү биш гэж үзэх.

1. Мөн чанарыг хуваан авч үзэх ёсгүй. Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс нь нэгдэж нийлээд бүтэн болдог гурван хэсэг биш юм. Бурханд хэсэг гэдэг зүйл байхгүй. Бурхан гурван хэсгээс (бүрхүүл, цагаан, шар) бүтдэг өндөгтэй адилгүй. Бурхан гурван дэлбээтэй цэцэгтэй ч адилхан биш. Эдгээр дүрслэл нь partialism (хэсэгчилж авч үзэх) гэгдэх тэрс үзлийг тусгадаг.
2. Бодгалиудын талаар бүү төөрөлд (ялгаж чадахгүй байх). Зарим хүн Хүүг өөр маск зүүсэн Эцэг, Сүнсийг өөр хэлбэрээр гарч ирсэн Хүү гэх мэтчилэн үздэг. Гэхдээ бид Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс нь бие биенээсээ ялгаатай бодгалиуд гэдгийг хэдийн үзсэн. Эцэг бол Хүү биш, Хүү нь Ариун Сүнс ч биш юм. Бурхан гурван төлөвт оршдог (хатуу мөс, шингэн, хий) дан ганц усны молекултай ч адил биш. Бурхан гурван малгай эсвэл маск сольж зүүдэг хүнтэй ч адилгүй. Мөн Тэр гурван үүрэг рольтой (эцэг, нөхөр, ажилтан) хүнтэй ч адилхан биш юм. Эдгээр дүрслэл нь modalism (Хүү болон Сүнс нь ялгаатай бодгаль гэдгийг үгүйсгэдэг) гэгдэх тэрс үзлийг тусгадаг. Энэ үзлийг мөн Sabellianism (3-р зууны үед амьдарч байсан хуурамч сургаал дэлгэрүүлэгч Sabellius-ын нэрээр нэрлэгдсэн) гэж ч нэрлэдэг.
3. Бодгалийг мөн чанарын хувьд нэг нь нөгөөгөөсөө доогуур эсвэл адил тэнцүү биш гэж үзэх ёсгүй. Өөр нэгэн буруу сургаал бол Хүү нь Эцэгээс дорд гэж үзэх юм. Зарим хүн Хүү нь Эцэгийн бүтээсэн хамгийн анхны бөгөөд агуу оршихуй мөн гэж хэлдэг. Ийм хүмүүс Есүсийг өргөмжилж “тэнгэрлэг нэгэн” гэж дуудаж болох ч, Түүнийг Эцэгтэй адил тэнцүү бөгөөд үргэлж оршин байсан гэж заадаггүй. Энэ үзлийг мөн Arianism (4-р зууны үед амьдарч байсан хуурамч сургаал дэлгэрүүлэгч Arius-ын нэрээр нэрлэгдсэн) гэж нэрлэдэг. Энэхүү тэрс үзлийг баримтлагчид Хүү нь Эцэгтэй зөвхөн шинж чанарын хувьд төстэй бөгөөд Эцэгээс доогуур гэж заадаг. Харин Библид Хүү нь “Эцэгтэй адил шинж чанартай” (Никайн тунхагт дурдсанчлан) гэж заадаг. Хүү болон Сүнс нь хүч чадал, алдар, мөнх байдлын хувьд Эцэгтэй адил тэнцүү юм. Тэд мөргөл хүндэтгэлийг авах зохистой бөгөөд өөрсдийн төгс хүчээр биднийг аврах чадалтай билээ.

► Та Гурвалын талаар өөр жишээ, дүрслэлийг сонсож байсан уу? Тэдгээр нь яагаад асуудалтай, мөн төөрөлдөхөд хүргэдэг вэ?

Гурвалын онол сургаалыг үнэхээр ойлгоё гэвэл бид гурван бодгальд анхаарлаа нарийн хандуулах хэрэгтэй. Гурвалын нэг болон хоёр дахь бодгалийг “Эцэг” ба “Хүү” гэж нэрлэдэг ч, гурав дахь бодгалийг яагаад “Ариун Сүнс” гэж дууддаг вэ? Нэр нь утга илэрхийлэхгүй байгаа бус уу. Бурханы талаарх мөнхийн бөгөөд үнэн ямар нэг зүйлийг Түүний нэрс бидэнд хэлдэг. Дэлхий ертөнцийг бүтээхээсээ ч өмнө Бурхан Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс оршин байсан юм.

“Эцэг” ба “Хүү”

Хэдийгээр Бурхан бол бидний тэнгэр дэх Эцэг боловч (Матай 6:9), Гурвалын эхний бодгалийг энэ шалтгааны улмаас “Эцэг” гэж нэрлэдэггүй. Эхний бодгаль нь Хүүгийн мөнхийн Эцэг учраас “Эцэг” гэж нэрлэгддэг! Үүний нэгэн адил, хоёр дахь бодгаль нь Эцэгийн мөнхийн Хүү учраас “Хүү” гэж нэрлэгддэг. Эцэг, Хүү гэдэг нэр нь тэд бие биетэйгээ харилцдаг мөнхийн харилцааг илэрхийлдэг. Эцэг, Хүү хоёрт хоёуланд нь зөвхөн Бурханд хамаарах мөнхийн, бүтээгдээгүй амь байдаг ч, энэхүү амийг Эцэг нь Хүүдээ соёрхжээ (Иохан 5:26).

“Эцэг, Хүү хоёр өнө мөнх тул Эцэг нь Хүүдээ амийг цаг хугацааны аль нэг хэсэгт ‘соёрхох’ боломжгүй юм. Эцэг нь Хүүг бүтээгээгүй. Эцэг нь мөнхөд ‘төрүүлсэн’ буюу зөвхөн Бурхан л мэдэх тийм арга замаар Хүүг мөнхөд төрүүлдэг. Энэ бол Никайн тунхгийн гол сургаал юм: “Бид бүх цаг үеэс өмнө Бурхан Эцэгтэй хамт байсан, Бурханы цорын ганц Хүү, ганц Эзэн Есүс Христэд итгэдэг. Тэрээр Бурханаас Бурхан, Гэрлээс Гэрэл, жинхэнэ Бурханаас жинхэнэ Бурхан бөгөөд Тэрбээр бүтээгдээгүй, харин Бурхан Эцэгтэй адил шинж чанартай Бурхан мөн.”

Энд гайхалтай нууцлаг зүйлийг хэлжээ. Хүн хэрхэн бүрэлдэж төрдгийг ч бид сайн ойлгохгүй атал, Эцэг Бурхан Хүүгээ мөнхөд төрүүлдэг гэдгийг ойлгож чадах болов уу? Чуулганы эцгүүд Еврей 1:3-д Хүүгийн талаар заахдаа “…цог жавхлангийн гэгээ, Түүний мөн чанарын бодит илрэл...” гэж хэлсэн байдаг. Гэрэл үргэлж өөрөөсөө гэгээ цацруулдаг.[1] Лаа асаж байгаа л бол гэрэл цацруулна. Эцэг нь мөнхийн Гэрэл тул Хүүдээ үргэлж гэгээ цацруулна. Эцэг нь хэзээ ч Хүүдээ гэгээ цацруулж эхлээгүй. Тэр мөн хэзээ ч Хүүдээ гэгээ цацруулахаа зогсоохгүй. Эцэг, Хүү хоёр нь ‘цацруулах’, ‘цацруулсаар байх’ гэсэн мөнхийн харилцаанд оршдог. Есүс бол [Эцэг] “Бурханаас Бурхан, [Эцэг] Гэрлээс Гэрэл” (Никайн тунхаг).

“Сүнс”

Сүнс гэдэг нэр нь Гурвалын гурав дахь бодгальд хамаатай мөнхийн үнэнийг агуулдаг. Бурханы Сүнс гэдэг хэллэг нь Мосегийн сүнс эсвэл Абрахамын сэтгэл гэх мэт хэллэгтэй адил биш бөгөөд энэхүү ‘сүнс’ эсвэл ‘сэтгэл’ гэдэг үгээр хүмүүн оршихуйн материаллаг бус, сүнслэг хэсгийг хэлдэг. Харин Бурхан бол сүнс бөгөөд Түүнд хэсэг гэж үгүй. Бурханы Сүнс гэсэн хэллэг нь Хүү нь Эцэгээс байгаатай адил Сүнс нь мөн Эцэгээс байгаа гэдгийг харуулдаг. Сүнс гэдэг Библийн үгийг мөн ‘амьсгал’ гэж орчуулсан байдаг. Хүн амьсгалах адил, Сүнс Эцэгээс ‘гардаг’ (Иохан 15:26). Мөн олон итгэгчид Сүнс нь Хүүгээс мөнхөд гардаг гэдэгт итгэдэг.[2]

Сүнс нь мөнх тул цаг хугацааны аль нэг хэсэгт гарч ирэх боломжгүй. Сүнсийг Эцэг ч бүтээгээгүй бөгөөд Эцэг мөнхөд Сүнсээр амьсгалдаг. Сүнс Эцэгээс мөнхөд ‘гардаг’ гэдэг нь яг юу гэсэн үг болохыг бид мэдэхгүй ч энэ нь ‘төрүүлсэн’ гэдгээс өөр зүйл гэдгийг бид мэддэг. Эс бөгөөс Эцэгт хоёр дахь Хүү гэж байх байсан!

Бүх итгэгчдийн мэдэх ёстой гол үнэнүүдийг Атанасын тунхагт нэгтгэн харуулсан байдаг.

1. Эцэг хэнээс ч гаралтай биш. Тэр бүтээгдээгүй бөгөөд төрөөгүй (Түүнийг төрүүлсэнгүй).

2. Хүү нь зөвхөн Эцэгээс байгаа бөгөөд Тэр бүтээгдээгүй мөн бий болоогүй. Түүнийг мөнхөд төрүүлсэн.

3.  Ариун Сүнс Эцэгээс [ба Хүүгээс] гардаг бөгөөд Тэр бүтээгдээгүй, бий болоогүй, мөн төрөөгүй. Тэр мөнхөд гардаг.

4.  Тийм учраас гурван Эцэг бус ганц Эцэг, гурван Хүү бус ганц Хүү, гурван Ариун Сүнс бус ганц Ариун Сүнс байгаа юм.

Бид яриандаа ихэвчлэн Сүнс, Хүү, Эцэг (эсвэл өөр дарааллаар) гэхийн оронд Эцэг, Хүү, Сүнс гэж (энэ дарааллаар) ярьдгийг энэ сургаал тайлбарладаг. Гурван бодгаль нь хүч чадал, эрх мэдлийн хувьд адил тэнцүү байдаг нь тэд ганц Бурхан учраас тэр юм. Гэсэн хэдий ч, Эцэг нь Хүүгийн мөнхийн эх сурвалж бол Эцэг [ба Хүү] нь Сүнсний мөнхийн эх сурвалж юм. Иймд бид Эцэг, Хүү, Сүнс гэсэн дарааллаар дурдах нь зүйтэй.

Түүнчлэн энэ сургаал Библид яагаад ‘Хүү Бурхан’ эсвэл ‘Ариун Сүнс Бурхан’ гэхийн оронд ‘Бурханы Хүү’, ‘Бурханы Сүнс’ гэж хэлдгийг тайлбарладаг. Хүү болон Сүнс аль аль нь Бурхан учраас бид тэднийг ийнхүү дурдаж болох ч, Эцэгтэй харилцах байдлаар нь Хүү, Сүнсийг дуудах нь илүү зохицдог. ‘Хүү Бурхан’ гэсэн хэллэг нь Есүс бол Бурхан гэдгийг онцолдог бол ‘Бурханы Хүү’ гэсэн хэллэг нь Есүс бол ‘Бурханаас Бурхан’ (Никайн тунхаг) гэдгийг тусгадаг.

Эцэст нь хэлэхэд, энэхүү сургаал нь сайнмэдээг илүү сайн ойлгоход бидэнд тусалдаг. Гурвалын аль ч бодгаль биднийг аврахын тулд хүн болж чадах байсан ч, Эцэгээс мөнхөд төрсөн Хүүг, Эцэг илгээх нь зохицож буй юм. Эхгүйгээр Эцэгээс мөнхөд төрсөн Хүү эцэггүй цаг үед эхээс төрөх нь зохицож буй юм. Түүнчлэн Эцэгээс [ба Хүүгээс] мөнхөд гардаг Сүнсийг Эцэг, Хүү хоёр илгээж, бидэнд амь өгөх нь ч энд зохицож байна. Сайнмэдээ нь Бурханы тухай мөнхийн үнэн зүйлийг тусган харуулдаг!

Бид Гурвалын талаарх онол сургаалыг судлахдаа Бурхан гэж хэн болохыг илүү сайн  ойлгож эхэлдэг бөгөөд энэ нь Бурхан хийдэг зүйлээ яагаад хийдгийг ойлгоход тусалдаг. Эцэст нь дүгнэхэд, гурван гол санааг анхаарч үзээрэй.

1. “Бурхан бол хайр” гэж хэлэх нь юу гэсэн үг болохыг Гурвал тайлбарладаг. Хэн нэг хүн элсэн цөлд оромж бариад хэнтэй ч уулзаж, ярилцахгүйгээр ганцаараа 20 жил амьдарсан гэж төсөөлье. Тэгээд 20 жилийн дараа нэг өдөр гэнэт гарч ирээд ‘Би чамайг хайрладаг’ гэж танд хэлбэл та түүнд итгэх үү? Мэдээж үгүй шүү дээ! Хайрладаг хүн бусадтай харилцаж амьдардаг бөгөөд тэрээр өөрийгөө хүн бүрээс тусгаарлахгүй. Библид “…Бурхан бол хайр” (1 Иохан 4:8) гэж хэлсэн. Хэрэв Бурхан цор ганц бодгаль байсан бол дэлхий ертөнцийг бүтээхээсээ өмнө Тэр хэнийг хайрладаг байсан бэ? Гэтэл Бурхан гурван бодгаль учраас Бурхан бол хайр гэж хэлэх нь ч утга учиртай юм. Есүс Эцэгт хандан залбирахдаа “…ертөнцийн сууриас өмнө Та Намайг хайрласан” (Иохан 17:24) гэжээ. Хэрэв та Эхлэл 1:1 дэх үйл явдлаас өмнө өнө мөнх рүү буцаж очих боломжтой байсан бол тэнд нэг л зүйлийг харах байсан. Тэр нь хайрлан буй Бурхан юм. Хүүгээ болон Сүнсийг хайрладаг Эцэг, Эцэгээ болон Сүнсийг хайрладаг Хүү, мөн Эцэг болон Хүүг хайрладаг Сүнс. Ямар гайхалтай зураглал вэ! Ганц Бурханы жинхэнэ оршихуй нь хайраар дүүрэн бодгалиудын хамтын амьдрал юм! Бурхан бол хайр!

2. Бурхан яагаад дэлхий ертөнцийг бүтээж, түүнийг золин авч байгааг Гурвал тайлбарладаг. Бурхан ганцаардсан учраас дэлхий ертөнцийг бүтээгээгүй. Хайрлах хэн нэгэн Бурханд хэрэгтэй байгаагүй. Гэхдээ өөрийгөө хуваалцаж, шинэ амийг бий болгох нь хайрын мөн чанар юм. Бурхан цэвэр хайр, сайн сайхан сэтгэлээр дэлхий ертөнцийг бүтээжээ. Хайрыг нь хуваалцаасай гэж Тэр хүмүүн оршихуйг бүтээсэн юм. Адам Ева хоёр өдрийн сэрүүн болоход Еден цэцэрлэгт Бурхантай уулздаг байжээ (Эхлэл 3:8). Хүмүүн оршихуй нь Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсийг таньж, хайрлаж, баярлан бахдахын тулд бүтээгдсэн. Бид Гурвалын төлөө бүтээгдсэн! Хүмүүн оршихуй нь Бурханд дуулгаваргүй байхыг сонгож, нүгэл үйлдэх үед ч Бурхан биднийг орхиогүй. Биднийг бүтээсэн тэрхүү зорилгыг сэргээхийн тулд Эцэг биднийг аврахаар Хүү болон Сүнсийг илгээжээ. Авралын зорилго бол биднийг Гурвалын гэр оронд маань буцаан авчрах явдал юм!

3. Чуулганы зорилго болон түүний эцсийн хувь тавиланг Гурвал тайлбарладаг. Бурхан хүмүүн оршихуйг Өөртэйгээ адилхан дүр төрхөөр бүтээж (Эхлэл 1:26), хүн ганцаараа байх нь сайн биш гэж хэлсэн байдаг (Эхлэл 2:18). Бид бие биетэйгээ хайр дүүрэн харилцаанд байхдаа Гурвалын хайрыг тусган харуулдаг. Зарим хүн ганцаараа байгаагаараа бахархдаг. Тийм хүн “Надад өөр хэн ч хэрэггүй!” гэж хэлдэг. Гэвч энэ нь уналтын дараах гунигт үр дүн юм. Магадгүй тэд бусдад гомдож, өөрсдийгөө хамгаалахыг хүсэж байж болох. Харин Бурхан биднийг ингэж амьдрахыг хүсээгүй. Бурхан Гурвал учраас бид бусадтай хайраар дүүрэн хамтын амьдралд байх эрсдлийг ч авах ёстой юм. Бурхан нүглээс болж хуваагдсан хүн төрөлхтнийг чуулганы дотор дахин нэгтгэж байна. Иохан 17:22-д Есүс, Эцэгтэйгээ нэг байдгийн адил чуулганыг нэг байлгахын төлөө залбирчээ. Чуулганы олон гишүүд нэг хүмүүн оршихуй байж чадахгүй нь ойлгомжтой. Гэхдээ бид нэгдмэл, эвтэй амьдрахдаа Гурвалын төгс нэгдмэл байдлыг тусган харуулдаг. Тэнгэрийн улсад чуулган Эцэг, Хүү, Ариун Сүнстэй төгс нөхөрлөлд амьдрах болно. Тэрхүү өдөр ямар гайхалтай байх бол!

Энэхүү хичээлийг магтаал, хүндэтгэлээр төгсгөж дүгнээрэй. Христитгэлийн мөргөл хүндэтгэл нь эхнээсээ төгсгөл хүртэл Гурвалынх байсаар ирсэн. Учир нь бид Гурвалыг мөргөн хүндэтгэдэг!

► Дараах талархлын залбирлыг хамтдаа хэл. Гурвалыг алдаршуулсан энэхүү эртний залбирлыг өнөөдөр ч олон итгэгчид өдөр тутмын залбиралдаа болон чуулганы мөргөл хүндэтгэлдээ ашигласаар байна.

Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсэнд алдар нь эхэнд байсан шиг, өдгөө ч, өнө мөнхөд ч байх болтугай. Aмен.

► 2 Коринт 13:14 эшлэлийг хамт унших. Энэхүү ерөөлийг Христийн олон дагалдагчид өдөр тутмын залбиралдаа болон чуулганаараа цуглахдаа ашигладаг.

Есүс Христийн нигүүлсэл, Бурханы хайр, Ариун Сүнсний нөхөрлөл та бүгдтэй [бидэнтэй] хамт байх болтугай.

► Итгэлийн тунхаглалыг хамтдаа 2 удаа унш.

Ганц, үнэн бөгөөд амьд Бурханы дотор Эцэг, Хүү, Ариун Сүнс гэсэн ялгаатай гурван бодгаль оршдог. Тэд ганц мөн чанар (оршихуй) бөгөөд хүч чадал, мөнх байдлын хувьд хуваагдашгүй. Хүү нь мөнхөд Эцэгээс төрсөн бөгөөд Сүнс нь Эцэгээс [ба Хүүгээс] мөнхөд гардаг.

Ангийн удирдагчийн тэмдэглэл: Үүнийг ангид унших шаардлагагүй.

Атанасын тунхаг нь Александрын Атанасиусын (Athanasius of Alexandria) дурсгалд зориулж, түүний нэрээр нэрлэсэн тунхаг юм. Тэрбээр 4-р зуунд дэлгэрч байсан Ариусын (Arius) тэрс үзэл сургаалын эсрэг христитгэлийг өмгөөлөн бичжээ. Энэ нь итгэлээ “сахидаггүй” хүмүүст буюу жинхэнэ итгэлийг хүлээн авсан ч, дараа нь түүнийг үгүйсгэх сонголт хийдэг хүмүүст сэрэмжлүүлэг болгон анх тунхаглагдсан юм. Олон чуулган Пентэкостын дараах Ням гарагт буюу Гурвалын Ням гарагт нийтийн мөргөлийн үеэр энэхүү тунхгийг уншдаг. 

Аврагдахыг хүссэн хүн юуны түрүүнд католик [даяар] итгэлийг баримтлах ёстой.
Үүнийг зөрчиж, бүхэлд нь сахидаггүй хүн мөнхөд мөхөх нь гарцаагүй.

Энэ бол католик [даяар] итгэл юм:

Бид Гурвал доторх ганц Бурханыг мөргөн хүндэтгэдэг.
Гурвал нь нэгдмэл,

бодгалиуд нь [ялгаж чадахгүй байх] төөрөгдөлд хүргэдэггүй,
мөн чанар нь [шинж чанар ба оршихуй] хуваагдашгүй,

Эцэг бодгаль нь ялгаатай бодгаль,
Хүү бодгаль нь өөр нэг [ялгаатай бодгаль] бөгөөд

Ариун Сүнс ч өөр нэг [ялгаатай бодгаль] билээ. 
 

Харин Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсний Бурхан тэргүүн нь [бурхан чанар, тэнгэрлэг мөн чанар] ганц бөгөөд тэдний алдар суу нь адил тэнцүү, сүр жавхлан нь мөнхөд хамт юм.

Эцэг, Хүү, Ариун Сүнсэнд байдаг чанарууд нь

Эцэг бүтээгдээгүй,
Хүү ч бүтээгдээгүй бөгөөд

Ариун Сүнс мөн бүтээгдээгүй.

Эцэг хэмжээлшгүй [хэмжих боломжгүй],
Хүү ч хэмжээлшгүй бөгөөд

Ариун Сүнс мөн хэмжээлшгүй.

Эцэг мөнх,
Хүү ч мөнх бөгөөд

Ариун Сүнс мөнх билээ.
 

Гэхдээ гурван мөнх оршихуй бус, цорын ганц мөнх оршихуй байдаг. 
 

Түүнчлэн бүтээгдээгүй, хэмжээлшгүй гурван оршихуй бус,
ганц бүтээгдээгүй, хэмжээлшгүй оршихуй байдаг.

Эцэг төгс хүчтэй байдгийн адил,
Хүү ч төгс хүчтэй бөгөөд

Ариун Сүнс мөн төгс хүчтэй.
 

Гэсэн ч гурван төгс хүчтэй оршихуй бус, цор ганц төгс хүчтэй оршихуй байдаг.
 

Иймд Эцэг бол Бурхан,
Хүү ч Бурхан бөгөөд

Ариун Сүнс мөн Бурхан мөн.
 

Гэсэн ч гурван Бурхад бус, цор ганц Бурхан байдаг.
 

Түүнчлэн Эцэг бол Эзэн,
Хүү ч Эзэн бөгөөд

Ариун Сүнс мөн Эзэн юм.
 

Гэсэн ч гурван Эзэд бус, цор ганц Эзэн байдаг.
 

Бодгаль тус бүрийг тусад нь Бурхан ба Эзэн гэж хүлээн зөвшөөрөх христитгэлийн үнэн биднийг албадаж байгаачлан,
Иймд католик [даяар] итгэл биднийг гурван бурхан эсвэл гурван эзэн гэж хэлэхийг хориглодог.

Эцэг бүтээгдээгүй, хэнээс ч төрөөгүй бөгөөд бий болоогүй юм.

Хүү бүтээгдээгүй бөгөөд бий болоогүй. Тэр ганцаараа Эцэгээс төрсөн.
 

Ариун Сүнс бүтээгдээгүй, төрөөгүй бөгөөд бий болоогүй. Тэр Эцэгээс ба Хүүгээс гардаг.

Үүний дагуу гурван Эцэг бус, ганц Эцэг,
гурван Хүү бус, ганц Хүү,

гурван Ариун Сүнс бус, ганц Ариун Сүнс байдаг.

Энэхүү Гурвалтай адил юу ч урьд хийгээд хожим байхгүй,
Гурвалд арай бага эсвэл илүү агуу нь үгүй,

гурван бодгаль нь бүхэлдээ бие биетэйгээ адил тэнцүү бөгөөд мөнхөд хамт байдаг.
 

Тиймээс өмнө хэлсэнчлэн, бүх зүйлд бид тэрхүү нэгдмэл Гурвалыг болон Гурвал дахь эв нэгдлийг мөргөн хүндэтгэх ёстой.
 

Ийнхүү аврагдахыг хүссэн хэн бүхэн
Гурвалын талаар ингэж бодох учиртай.

Түүнчлэн хэн нэгэн мөнхөд аврагдахын тулд бидний Эзэн Есүс Христийн биежилтэд тууштай итгэх шаардлагатай.
 

Энэ нь жинхэнэ итгэл юм:

Бидний Эзэн Есүс Христ бол Бурханы Хүү, адил тэнцүү Бурхан бөгөөд адил тэнцүү хүн гэдгийг бид хүлээн зөвшөөрч, итгэдэг.
 

Тэр бол Бурхан бөгөөд Эцэгийн шинж чанараас [мөн чанар] гаралтай,
цаг хугацааны өмнө төрсөн,

Тэр бол хүн бөгөөд эхийн шинж чанараас [мөн чанар] гаралтай,
цаг хугацаанд төрсөн,

Ухаалаг сэтгэл, хүмүүн бие махбодтой,
бүрэн дүүрэн Бурхан, бүрэн дүүрэн хүн,

Тэнгэрлэг чанарын хувьд Эцэгтэй адил тэнцүү,
Хүмүүн чанарын хувьд Эцэгээс доогуур,

Тэрээр Бурхан ба хүн хэдий ч,
Христ нь хоёр биш, харин ганц юм.

Түүний тэнгэрлэг чанар нь махбод болсноос бус,
харин Бурхан хүн төрөлхтнийг өөртөө авсан учраас 

Тэрбээр ганц юм.
 

Мэдээж, Түүний мөн чанар холилдсоноос бус,
харин бодгаль нь нэгдмэл учраас

Тэр ганц юм.
 

Учир нь ганц хүмүүнд ухаалаг сэтгэл ба махбод аль аль нь байдаг шиг,
Ганц Христ нь Бурхан ба хүн мөн.

Тэр бидний авралын төлөө зовсон, 
үхэл хүртэл доош буун ирж,

үхлээс амилсан,
тэнгэрт одсон,

Эцэгийн баруун гар талд заларч,
тэндээс үхсэн, амьд бүрийг шүүхээр ирэх болно.

Түүнийг ирэхэд бүх хүн биеэр [бие дотор] амилж,
өөрсдийн үйлсийг Түүнд тайлагнах болно.

Сайныг үйлдэгсэд мөнх аминд орж,
харин бузар мууг үйлдэгсэд мөнх галд унах болно.

Энэ бол католик [даяар] итгэл юм:
Үүнд бат, тууштай итгээгүй хүн аврагдах боломжгүй.

(1) Эшлэл унших: Суралцагч тус бүр дараах эшлэлүүдээс нэгийг сонгоно. Дараагийн хичээл эхлэхээс өмнө эшлэлийг уншиж, энэхүү хичээлийн сэдвийн талаар тус эшлэлд юу гэж хэлснийг багцлан бичнэ.

• Иохан 17:1–5
• Ефес 1:3–14
• Ефес 1:15–23
• Колоссай 1:9–19
• Еврей 1

(2) Сорил: Дараагийн хичээлийг 3-р хичээлийн сорилоор эхэлнэ. Сорилд бэлтгэж, асуултыг сайн судлаарай.

(3) Бусдад заах: Ангиас гадуур заах хуваарь гаргаж, тайлагнахаа мартуузай.

(4) Дээрх Атанасын тунхгийг анхааралтай унш.

(1) ‘Бурхан хэн бэ?’ гэдэг асуултын хамгийн сайн хариулт юу вэ?

(2) Гурвалын онол сургаал нь бидний залбирлын амьдралыг хэрхэн гүнзгийрүүлдэг вэ?

(3) Шинэ гэрээнд Бурхан өөрийгөө Гурвалаар илчилсэн хоёр гол үйл явдал юу байсан бэ? Гурвалын аль бодгаль үүнд оролцсон бэ?

(4) Бурхан өндөгтэй адил уу? Тийм эсвэл үгүй бол яагаад?

(5) Бурхан гурван маск зүүдэг хүнтэй адил уу? Тийм эсвэл үгүй бол яагаад?

(6) Гурвалын эхний болон хоёр дахь бодгалийг яагаад “Эцэг” ба “Хүү” гэж нэрлэдэг вэ?

(7) Хүмүүн оршихуй нь ямар зорилгын төлөө бүтээгдсэн бэ?