Kufikia mwisho wa somo hili, mwanafunzi anapaswa: (1) Kufahamu tarehe inayokadiriwa na mazingira ya kihistoria ya 1 na 2 Wathesalonike. (2) Kueleza mada za msingi na makusudi ya 1 na 2 Wathesalonike. (3) Kutiwa moyo kuendelea kuwa mwaminifu wakati wa upinzani kutoka kwa wasioamini. (4) Kuonyesha uelewa wa kina wa fundisho la kurudi kwa Kristo. (5) Kuishi leo kwa ufahamu wa kina na makini kuhusu kurudi wa Kristo.

(6) Kuhusianisha ujumbe wa vitabu hivi na mahitaji ya ulimwengu wa leo.

► Soma 1 na 2 Wathesalonike.

► Kariri 1 Wathesalonike 5:23-24.

Kanisa la Thesalonike lilianzishwa katika kipindi cha mateso. Waumini hawa walijua maana ya kuteseka kwa ajili ya jina la Kristo. Waligeuzwa walipoamini ukweli wa mhubiri ya Paulo: “Yesu huyu ninayewapasha ninyi habari zake ndiye Kristo” (Matendo ya Mitume 17:3). Walikuwa jasiri, tayari kuteswa kwa ajili ya imani yao.

Kwa sababu ya upinzani, Paulo alikaa kwa muda mfupi tu huko Thesalonike. Kwa sababu ya hali hiyo, Paulo hakuweza kuwafundisha kikamilifu mafundisho ya kikristo. Baada ya Paulo kuondoka Thesalonike, maswali mengi yalizuka kuhusu kurudi kwa Kristo. Walipo kabiliwa na mateso, waumini hawa wachanga walikuwa na maswali kuhusu tumaini lao la baadae.

Paulo anaandika barua hizi mbili ili kuwatia moyo wendelee kuwa waaminifu. Anawahakikishia kwamba Yesu atarudi na kwamba wanapaswa kuishi leo kwa kuzingatia ahadi hiyo.

Kanisa la Thesalonike lilianzishwa wakati wa safari ya pili ya umishonari ya Paulo. Baada ya kuondoka Filipi, Paulo alisafiri kupitia Amfipoli na Apolonia hadi Thesalonike (Matendo ya Mitume 17:1), umbali wa takribani kilomita 160 kutoka[1] Filipi.

Paulo alifundisha katika sinagogi huko Thesalonike kwa sabato tatu (Matendo ya Mitume 17:2). Baadhi ya Wayahudi na Wagiriki wengi waliokuwa waumini waligeuzwa (Matendo ya Mitume 17:4).[2] Kwa kujibu hilo, kikundi cha Wayahudi wasioamini walianzisha ghasia, wakishambulia nyumba ya Yosani, ambako Paulo na Sila walikuwa wakikaa (Matendo ya Mitume 17:5-9).

Kwa sababu ya hatari hiyo, Paulo na Sila waliondoka mjini usiku na kusafiri kwenda Beroya, umbali wa takribani kilometa [3] kutoka Thesalonike (Matendo ya Mitume 17:10). Wayahudi wa Thesalonike waliposikia kwamba Paulo alikuwa Beroya, walimfuata na kuleta machafuko huko pia (Matendo ya Mitume 17:13). Inaonekana upinzani huo ulimlenga Paulo, kwa sababu aliweza kuwaacha Sila na Timotheo Beroya wakati alipokuwa akiendelea kwenda Athene (Matendo ya Mitume 17:14).

Kutoka Athene, Paulo alisafiri kuelekea Magharibu hadi Korintho, ambako alihudumu kwa miezi 18. Sila na Timotheo waliungana na Paulo huko Korintho. Baadaye Timotheo alitembelea Thesalonike kisha akarudi kwa Paulo, akimletea habari za kanisa changa.

Paulo aliandika 1 Wathesalonike akijibu taarifa kutoka kwa Sila na Timotheo. Inawezekana alimpeleka Timotheo kupeleka barua hiyo huko Thesalonike. Miezi michache baadaye, akijibu habari zaidi, aliandika waraka wa 2 Wathesalonike. Barua hizi mbili ziliandikwa kutoka Korintho katika mwaka 50-51 B.K. Hizi zimo miongoni mwa barua zake za mwanzo kabisa, zikitanguliwa tu na Wagalatia.

Kusudi la 1 Wathesalonike

Wakati Timotheo alipowasili Korintho, taarifa yake kuhusu kanisa la Thesalonike ilikuwa ya kutia moyo; waumini hawa wachanga walikuwa wakidumisha uaminifu wao kwa Injili. Paulo aliwaandikia akiwatia moyo katika imani yao na kujibu maswali waliyokuwa nayo kuhusu kurudi wa Kristo. Baadhi ya washirika wa kanisa walikuwa wamefariki, na wengine waliogopa kwamba wale waliokufa walikuwa wamekosa ahadi ya kurudi kwa Kristo. Wale waliokuwa wakivumilia mateso, ilikuwa jambo la kuvunja moyo kufikiri kwamba uaminifu wao unaweza kuwa bure. Paulo akaandika ili awatie moyo Wathesalonike waendelee kuwa waaminifu katikati ya upinzani na kuwahakikishia kwamba Kristo atarudi kwa wale waliokufa katika imani na kwa wale ambao wataendelea kuwa hai wakati wa kuja kwake.

Mada kuu za 1 Wathesalonike

► Je wazo la kuja kwa pili linaleta hofu au tumaini? Mafundusho ya kuja mara ya pili yanaathirije maisha yako ya kila siku?

Ikiwa imeandikwa muda mfupi baada ya huduma ya Paulo kwa Thesalonike, barua hii ni ya kipekee sana. Ingawa Paulo hawataji watu binafsi, anaeleza kwa kina huduma yake huko Thesalonike. Anawaandikia waumini walioko chini ya huduma yake; barua yake inaonyesha huruma yake ya kina kwa watoto wake katika imani.

Kutia Moyo katika Kupambana na Upinzani

Alipokuwa akihubiri Thesalonike, Paulo alilionya kanisa kutarajia mateso (1 Wathesalonike 3:3-4). Sasa, Paulo anawaandikia waraka kuwatia moyo katika mateso hayo kwa:

• Kuwahakikishia kwamba Anawaombea (1 Wathesalonike 1:2, 1 Wathesalonike 3:9-13). Anataka wajue kwamba hajawasahau. Anaendelea kuwaombea wanapokabili upinzani.

• Kuwakumbusha kielelezo chake mwenyewe cha uaminifu katika mateso (1 Wathesalonike 2:1-2). Paulo anaonyesha matunda ya utayari wake mwenyewe wa kuvumilia mateso: kuokoka kwa Wathesalonike. Huduma yake huko Thesalonike ilimghalimu kibinafsi: mateso kutoka kwa adui zake na ulazima wa kufanya kazi za mikono ili kujitegemea (Matendo ya Mitume 17; 1 Wathesalonike 2:2, 9, 16). Hata hivyo thawabu zilistahili gharama hiyo. Waongofu hawa wapya ni utukufu na furaha yake (1 Wathesalonike 2:20). Hili linapaswa kuwahimiza Wathesalonike, wakijua kwamba mateso yao pia yataleta thawabu ya Mungu.

• Kumshukuru Mungu kwa ajili ya uaminifu wao (1 Wathesalonike 1:6-10, 1 Wathesalonike 3:6-10). Paulo anatiwa moyo na taarifa alizopokea na kwa upande wake, anawatia moyo na Wathesalonike. Uongofu wao na uaminifu wao katikati ya mateso vimekuwa ushuhuda kwa waumini wote wa Makedonia na Akaya (1 Wathesalonike 1:7).

Kurudi kwa Yesu Kristo

Paulo alilazimika kuondoka Thesalonike kabla hajamaliza mafundisho yake. Kwa sababu ya hiyo, Waongofu wapya hawakuwa wamefundishwa kikamilifu kuhusu kifo cha waumini. Paulo anaandika ili kutoa mafundusho zaidi kuhusu kurudi kwa Kristo na siku za mwisho (1 Wathesalonike 4:13-5:11).

Ahadi ya kurudi kwa Kristo ni faraja kwa Wathesalonike, lakini sasa wanakabiliwa na tatizo linalowachanganya. Baadhi ya washirika wao wamekufa kabla ya kuuona utimilifu wa ahadi hii. Paulo anawahakikishia kwamba hata wale waliokufa wataona kurudi kwa Bwana (1 Wathesalonike 4:13-16).

Badala ya kuomboleza bila tumaini, wafuasi wa Kristo wanapaswa kukumbuka kwamba Bwana atashuka kutoka mbinguni na sauti ya mwaliko, na walio kufa katika Kristo watafufuka kwanza. Kisha wale walio hai na waliobaki watanyakuliwa pamoja nao, na pamoja tutakuwa na Bwana milele (1 Wathesalonike 4:16-17).

Wathesalonike walitaka maelezo kuhusu wakati wa kurudi kwa Kristo. Paulo anawaambia kwamba hawahitaji yeye awaandikie habari hiyo. Anawakumbusha yale ambayo tayari wanayajua: Kristo atarudi wakati usiotarajiwa (1 Wathesalonike 5:1-2).

Wakati siku ya Bwana itakapokuja kama mwizi usiku, uharibifu utawapata watoto wa giza. Lakini kwa watoto wa nuru siku wa Bwana itakua siku ya wokovu kupitia Bwana wetu Yesu Kristo (1 Wathesalonike 5:2-5, 9). Kwa waumini, kurudi kwa Yesu ni ujumbe wa kutia moyo, si wa kuogopesha. Wathesalonike wanapaswa kukabiliana na wakati ujao kwa ujasiri kwa sababu ya imani yao katika Kristo.

Kuishi Leo katika Utayari wa Kurudi kwa Kristo

Mafundisho ya Paulo daima yanaelekezwa kwenye matumizi ya vitendo. Haya yanaongoza mafundsho ya Paulo juu ya eskataolojia. (Eschatolojia inarejelea fundisho au somo la siku za mwisho.) Paulo hana nia ya kubashiri bure kuhusu tarehe ya kurudi kwa Kristo. Hili linaongoza mafundisho yake kuhusu eskatolojia.

Baada ya kuwaonyesha kwamba Kristo atarudi kwa walio hai na wafu, Paulo anazungumzia umuhimu wa kuishi leo katika utayari wa kurudi kwa Kristo (1 Wathesalonike 4:1-12 na 1 Wathesalonike 5:1-24). Paulo anawahitaji wasomaji wake waishi kama watoto wa nuruni, na si kama watoto wa gizani. Waraka unatoa maelekezo maalumu kutuandaa sisi leo kwa ajili ya kurudi kwa Kristo kesho:

• Kuendelea kutembea kwa uangalifu katika njia inayompendeza Mungu (1 Wathesalonike 4:1-2).

• Kuishi maisha yenye usafi (1 Wathesalonike 4:3-8).

• Kuendelea kuongezeka katika upendano wa ndugu (1 Wathesalonike 4:9-10).

• Kuchukua tahadhari ya mambo yako binafsi (1 Wathesalonike 4:11).

• Kufanya kazi kwa kujitegemea mwenyewe, ili kuepuka aibu katika macho ya wasio amini (1 Wathesalonike 4:11-12).

• Uwe na kiasi na macho (1 Wathesalonike 5:6-8).

• Kutiana moyo na kuelimishana kuhusu kurudi kwa Bwana (1 Wathesalonike 5:9-11).

• Waheshimu wale walio na majukumu ya uongozi katika kanisa (1 Wathesalonike 5:12-13).

• Dumisha amani kati ya waumini (1 Wathesalonike 5:13).

• Sahihisha wale ambao hawaishi ipasavyo: wale walio wavivu, waliokata tamaa na dhaifu (1 Wathesalonike 5:14).

• Tenda mema, kwa waumini wengine na kwa watu wa ulimwengu unaowazunguka (1 Wathesalonike 5:15).

• Ishi maisha ya furaha (1 Wathesalonike 5:16).

• Ishi maisha ya kudumu katika maombi (1 Wathesalonike 5:17).

• Ishi maisha ya shukrani (1 Wathesalonike 5:18).

• Usizime kazi za Roho Mtakatifu (1 Wathesalonike 5:19).

• Usikatae neno linalonenwa kwa jina la Bwana. Badala yake, jaribuni mafundisho yote na mshike sana yaliyo mema (1 Wathesalonike 5:20-21).

• Jiepushe na aina zote za uovu (1 Wathesalonike 5:22).

Paulo anafanya zaidi ya kutoa maagizo; anawaombea waongofu hawa, ambao anahisi kuwa na uhusuano nao wa karibu. Maombi mawili katika 1 Wathesalonike lengo lake ni kwamba, waishi kwa uangalifu wakizingatia kuja kwa Kristo. katika 1 Wathesalonike 3:11-13, Paulo naomba kwamba waumini hawa wakue katika upendo na utakatifu kama maandalizi ya kuja kwa Yesu.

Kisha katika 1 Wathesalonike 5:23, Paulo anaomba kwamba Mungu aliyewapatanisha waumini hawa na yeye mwenyewe awatakase kabisa-roho, nafsi na mwili-na awahifadhi bila lawama wakiwa tayari kwa kuja kwa Bwana Yesu Kristo. Katika neno la mwisho la kutia moyo, Paulo anawahakikishia wasomaji wake kwamba utakaso huu ni kazi ya Mungu (1 Wathesalonike 5:24). Mungu, anayewaita waumini katika utakatifu, ndiye anayefanya kazi hiyo na kutuweka watakatifu.

Kusudi la 2 Wathesalonike

Muda mfupi baada ya kutuma 1 Wathesalonike, Paulo alipata maswali zaidi kuhusu kuja kwa pili. Katika 2 Wathesalonike, Paulo anajibu maswli haya na kwa mara nyingine anawatia moyo Wathesalonike kuendelea kuwa waaminifu katika kujindaa na kurudi kwa Kristo. 2 Wathesalonike inatoa mafafanuzi zaidi ya mafundisho ya Paulo katika 1 Wathesalonike. Paulo anazungumzia kuchanganyikiwa kuhusiana na kurudi kwa Bwana na tabia zisizofaa miongoni mwa waumini.

Mada kuu za 2 Wathesalonike

Kuelewa siku ya Bwana (2 Wathesalonike 1-2)

Katika 1 Wathesalonike, Paulo alifundisha kwamba hatupaswi kukata tamaa kuhusu kifo cha waumini; Kristo atarudi kwa walio hai na walio kufa. Baada ya salamu fupi na kutoa shukrani kwa Mungu kwa ajili ya imani na upendo wao unaokua, 2 Wathesalonike inatoa mafunndisho zaidi kuhusu kurudi kwa Kristo. Paulo anaandika kwamba kuja kwa pili kutaleta wakati wa hukumu na uharibifu wa milele (2 Wathesalonike 1:9). Hata hivyo, waamini hawapaswi kuogopa; siku ya hukumu pia itakuwa ni siku ambayo Kristo atatukuzwa katika watakatifu wake (2 Wathesalonike 1:10).

Katika 1 Wathesalonike, Paulo anajibu wazo potofu kwa waumini walio kufa kwamba wamekosa kurudi kwa Bwana. Katika 2 Wathesalonike, anajibu wazo potofu kwamba Bwana tayari amekwisha kurudi. Katika 1 Wathesalonike, Paulo anafundisha kwamba Kristo atarudi; katika 2 Wathesalonike, Paulo anafundusha kwamba Kristo bado hajarudi.

Mtu fulani aliripoti kwa uongo kwamba siku ya bwana ilikuwa tayari imewadia. Paulo hakujua chanzo cha mafundisho haya. Huenda kulikuwa na mtu aliyedai kuwa ana karama ya unabii (“kwa roho”), au neno lililohubiriwa, au barua ya kughushiwa, inayodaiwa kuandikwa na Paulo (2 Wathesalonike 2:2). Bila kujali chanzo chake, Paulo anawahakikishia wasomaji wake kwamba ile siku bado haijawadia. Matukio mawili lazima yatokee kabla siku ya Bwana kufika: uasi na ufunuo wa mtu mharibifu (2 Wathesalonike 2:3-4). Matukio haya bado hayajatokea. Paulo anawahakikishia kwamba kurudi kwa Kristo badi ni tukio la wakati ujao, na anawaonesha kwa mshangao kwamba wamesahau mafundisho yake ya kwanza kwenye somo hili (2 Wathesalonike 2:5).

Ishi kwa utayari kwa ajili ya siku ya Bwana (2 Wathesalonike 3)

Kama ilivyo katika 1 Wathesalonike, wasiwasi wa kwanza wa Paulo katika 2 Wathesalonike ni namna waumini wanavyoishi leo katika nuru ya ujio wa Kristo hapo badae. Katika 1 Wathesalonike, Paulo alifundisha, “kwa sababu Kristo anakuja, muishi hivi…….” katika 2 Wathesalonike, Paulo anafundisha , “kwa sababu Kristo bado hajarudi, endeleeni kuishi namna hii….”

Kwa kadiri Wathesalonike wanavyo subiria kurudi kwa Kristo, wanapaswa:

• Kusimama imara katika mafundisho waliyo fundishwa (2 Wathesalonike 2:15).

• Kuepuka uvivu (2 Wathesalonike 3:6-12).

• Kuepuka kujishughulisha na mambo ya wengine (2 Wathesalonike 3:11-12).[1]

• Kuendelea kutenda mema (2 Wathesalonike 3:13).

• Kuwashauri walio wakaidi wasio tii maelekezo ya Paulo (2 Wathesalonike 3:14-15).

[1]Kuna mvuto mkuwa sana leo katika somo la mambo ya siku za mwisho na kurudi kwa Yesu. Manabii waalimu walijaribu kuhubiri wakati wa kurudi kwa Bwana. Vitabu vinavyojulikana kama “Biblia za siri” vina jaribu kufunua siri ya kweli katika maandiko. Waandishi wa kikristo walichapisha Riwaya maarufu zilizo zingatia kwenye kile wanachofikiri kitatokea baada ya kurudi kwa Yesu.

1 na 2 Wathesalonike inaonyesha utofauti mkubwa wa msisitizo. Barua hizi zinaonyesha kwamba tunapaswa kuendelea kuishi kwa uaminifu hadi kurudi kwa Kristo, kuliko kufunua taarifa zilizofichika kuhusu kurudi kwake. Paulo hakupoteza muda kujadili wakati wa kurudi kwa Kristo. Badala yake, ujumbe wake ulikuwa huu: Kristo atarudi; hakikisha kwamba unaishi katika njia ambayo unataka kuonekama atakaporudi. Huu unapaswa kuwa ni ujumbe tunao usisitiza tunapo hubiri kuhusu kurudi kwa Kristo.

Mwaka 1998, imani potofu katika Taiwan ilitabiri kwamba Yesu angerudi tarehe 31 mwezi wa tatu. Baadhi ya wakristo waliuza nyumba zao na kuacha kazi zao. Walikutana pamoja mlimani kwa ajili ya kungojea kurudi kwa Kristo. Magazeti yalichapishwa huko Taiwan yakiripoti kuhusu kundi hili na mafundisho yao. Wakati Yesu hakurudi kwenye huo muda walio utarajia, makanisa yalidhihakiwa na marafiki zao wasioamini.

Hii haikuwa mara ya kwanza kwa huo utabiri wa uongo kuhusu kurudi kwa Yesu kuleta aibu kanisani. Marekani, kitabu kilitabiri Yesu anarudi katika mwaka wa 1988 waliuza takribani nakala milion 5 za vitabu. Baadhi ya redio za dini na vituo vya televisheni zilitoa maelekezo muhimu ya kujiandaa kwa unyakuo.

Hivi karibuni, Harold Camping alitabiri unyakuo mwaka 2011. Utabiri huo ulionekana kuwa ni wa uongo. Tena, wasioamini wakawacheka Wakristo kwa kumini utabiri huo.

Watu bado wanarudia kutoa utabiri kuhusu unyakuo, na hizo tabiri zote zimeonekana kuwa ni za uongo. Yesu mwenyewe alionya kuhusu kujaribu kuamua siku ya kurudi kwake (Mathayo 24:36). Badala ya kujaribu kufanya utabiri, tunapaswa kufanya kazi ya Bwana wetu. Kama waumini wa Thesalonike, tunapaswa kujitoa wenyewe kuishi katika njia ambayo itatufanya sisi kujiandaa kwa kurudi kwa Yesu wakati wowote.

(1) Chagua moja katika ya mazoezi yafuatayo:

• Baada ya kusoma 1 na 2 Wathesalonike, andika insha ya ukurasa mmoja juu ya “Kuishi Leo katika Utayari kwa ajili ya Ujuo/kurudi kwa Kristo.” Hii inatakiwa kuwa insha ya kivitendo ambayo inaonesha namna ambavyo kurudi kwa Kristo kunaathiri maisha yetu leo.

• Andaa ujumbe au somo la Biblia juu ya kurudi kwa mara ya pili kwa msingi wa 1 na 2 Wathesalonike. Unaweza kuwasilisha hii ama katika maandishi (kurasa 5-6) au wasilisha rekodi ukiwa unahubiri au kufundisha.

(2) Mwanzoni mwa somo linalofuata, utafanya jaribio kulingana na somo hili. Soma maswali ya jaribio kwa umakini katika maandalizi.

(1) Kwa nini waumini Wathesalonike walijua maana ya kuteseka kwa ajili ya jina la Kristo?

(2) Orodhesha namna tatu ambazo Paulo analitia moyo kanisa la Thesalonike katika wakati wa mateso.

(3) Ni nini ambacho Wathesalonike walikuwa tayari wanafahamu kuhusiana na kurudi kwa Kristo?

(4) Nani anawafanya na kuwatunza waamini kuwa watakatifu?

(5) Kama ujumbe wa msingi wa 1 Wathesalonike ni “Kristo atarudi,” nini ni ujumbe wa msingi wa 2 Wathesalonike?

(6) Tunapohubiri juu ya kurudi kwa Bwana, ni ujumbe gani ambao tunapaswa kusisitiza?

(7) Andika 1 Wathesalonike 5:23-24 kutoka katika kumbukumbu