(1) Mwanafunzi atakuwa na uwezo wa kuelezea:

• Baadhi ya taarifa za kina kuhusiana na asili ya malaika.

• Kuhusika kwa malaika katika maisha ya mwamini.

• Anguko la Shetani na roho nyingine chafu.

• Mgogoro wa Kiroho uliopo katika ulimwengu wa roho.

• Ushindi mkuu wa Mungu na waamini dhidi ya nguvu za giza.

• Tamko la Imani ya Kikristo kuhusiana na roho.

(2) Mwanafunzi ataepuka kuwa na shahuku isiyo sahihi katika ulimwengu wa roho.

► Soma Mathayo 4:1-11 kwa pamoja. Kifungu hiki kinatueleza nini kuhusu roho chafu?

Wakati watu wanaongelea malaika, mara nyingi swali la kwanza ni “Malaika wanaonekanajei?” Wana sanaa wengi wamejaribu kuwafafanua.

► Malaika wanaonekanaje?

Je, malaika wana mbawa? Maserafi ambao Isaya aliwaona walikuwa na mabawa sita (Isaya 6:2). Muonekano wa Makerubi ambao Mungu alimwambia Musa aweke juu ya Sanduku la Agano walikuwa na mabawa (Kutoka 25:20). Kerubi ambaye Ezekieli aliona alikuwa na mabawa manne (Ezekieli 1:6, Ezekieli 10:15).

Kwa ujumla hatufahamu kama malaika wana mabawa. Kwa ujumla hawahitaji mabawa kwa ajili ya kusafiri, kwa sababu wao ni roho na husafiri katika mwendo mkubwa zaidi ya kusafiri kwa mabawa. Kama roho, pia wasingekuwa na miili. Kwa malaika, mabawa si lazima sana.

Kinyume na sanaa nyingi tunazoziona, Biblia haijawahi kufafanua malaika kuwa wanaonekana kama wanawake au watoto. Wameonekana katika namna ya mwanaume, lakini hawana jinsia katika maana ya ubinadamu. Hawana kitu chochote kama vile mahusiano ya ndoa au mtandao wa kifamilia. (Soma Mathayo 22:30.) Kila moja aliumbwa kivyake.

Malaika mara nyingi hawaonekani kwa watu, lakini wanaweza kuonekana panapokuwa na kusudi. Mara nyingine wakati malaika alionekana, watu walifikiri kwanza kuwa alikuwa ni mtu wa kawaida (Mwanzo 19:1-2). Nyakati nyingine malaika walionekana na mng’ao mkubwa kiasi cha watu kuanguka ardhini kwa hofu (Mathayo 28:2-4). Malaika alipoonekana kwa mtu, mara nyingi angemsalimu kwa naneno “Usiogope.” (Soma Luka 1:13, 30; Luka 2:10.)

Malaika ni roho (Waebrania 1:14),[1] lakini hatupaswi kuwafikiri kana kwamba si halisi sana kwa sababu ya hilo. Biblia ina mana kuwa roho zina nguvu zaidi kuliko kitu chochote cha kimwili. (Soma Isaya 31:1, 3.)

Malaika wanaitwa wana wa Mungu (Ayubu 1:6) na wana kitu cha asili ya Mungu, lakini si kama wanadamu. Malaika wana nguvu na akili zaidi kuliko wanadamu, lakini wanadamu siku moja watakuwa juu zaidi ya malaika. (Soma 1 Wakorintho 6:3.)

Uumbaji wa malaika haujatajwa katika Mwanzo, Waliumbwa kabla ya dunia, na walisherehekea wakati walipoona Mungu anaumba dunia (Ayubu 38:4-7).

Malaika hawafi (Luka 20:36). Ukweli kwamba waliumbwa kabla ya dunia humaanisha kuwa malaika wameishi maelfu ya miaka na wameshuhudia historia yote ya mwanadamu.

Malaika ni nafsi (wana utu). Wanaweza kuongea na kufanya mazungumzo (Luka 1:18-20). Wanamwabudu Mungu, hii humaanisha kuwa wanaweza kuelewa kitu chenye asili yake na kukiitikia kwa hofu (Waebrania 1:6). Wanafurahi wakati mwenye dhambi anatubu, hii inaonyesha kuwa wana hisia. (Soma Luka 15:10.) wana nia ya kina katika kuelewa mpango wa wokovu, ambapo inatuonyesha kuwa wana uwezo wa kiakili. (Soma 1 Petro 1:12.) Walifurahia wakati wa tangazo la kuzaliwa Yesu. (Luka 2:13-14).

Malaika wote hawafanani, kwa sababu kuna baadhi wanaitwa Makerubi (Zaburi 80:1) na Maserafi (Isaya 6:2). Pia kuna ngazi za malaika, kwa kuwa Biblia inazungumzia malaika wote na angalau malaika mkuu mmoja na inataja “Ibilisi na malaika zake” (Mathayo 25:41). Kuna mfumo wa mamlaka kati yao, unaorejelewa kama enzi, tawala na falme. (Soma Waefeso 6:12; Wakolosai 1:16.)

Katika tamaduni za Kiyahudi na Kikristo mengi yameandikwa kuhusu malaika, yakienda mbali zaidi ya yale tuyajuayo toka kwenye Maandiko.

Si mengi yamefunuliwa katika Maandiko kuhusu tofauti zilizopo kati ya malaika. Neno Malaika mkuu limetumika mara mbili tu katika Biblia. Mikaeli anaitwa Malaika mkuu, na kutakuwa na sauti ya malaika mkuu wakati wa kurudi kwa Yesu (1 Wathesalonike 4:16; Yuda 1:9). Neno malaika mkuu kimsingi humaanisha “Malaika mwenye cheo kikubwa”. Hatujui wapo malaika wakuu wangapi.

Maserafi wametajwa kipekee katika Biblia katika Isaya 6. Walikuwa na mabawa sita. Mbali na mabawa yao, wangeweza kuonekana kidogo kama wanadamu, kwa sababu walikuwa na mikono, miguu na sura.

Makerubi wenye upanga wa moto waliwekwa katika bustani ya Edeni baada ya Adamu na Eva kutolewa (Mwanzo 3:24). Hii ilikuwa hivi ili kuifanya bustani isifikike. Ufafanuzi wa Ezekieli kuhusu Makerubi ambao aliwaona ulikuwa tofauti sana na kiumbe kingine chochote tunachokijua. Walikuwa na mabawa manne, sura nne zote tofauti, mikono kadhaa, mng’ao kama moto, miale ya mwanga, na mwanga wa kasi (Ezekieli 1:5-14, Ezekieli 10:15).

Picha za makerubi wawili walioweka katika miisho ya Sanduku la Agano, pamoja na kiti cha rehema kati yao.[2] Mungu anaitwa mara kwa mara ukaaye juu ya makerubi.[3] Hii ilimtambulisha kama Mungu wa Israeli aliyeabudiwa katika hekalu na pia ilionyesha kuwa hafikiki isipokuwa katika namna alizozielekeza.

Nguvu na uweza wa Mungu unaonekana katika aina ya watumishi alionao. Makerubi ni viumbe ambao mtu akimuona mmoja anaweza kufikiri kuwa anamuona Mungu, na akainama kuabudu, wakatu ni mtumishi mmoja tu wa Mungu.

Ukweli kwamba Mungu anazungukwa na malaika wengi huonyesha uweza wake. Mtume Yohana aliona kundi la malaika lililozunhguka kiti cha enzi ya Mungu ambalo alilielezea kama “elfu kumi mara elfu kumi na elfu mara elfu” (Ufunuo 5:11).

Nguvu ya malaika haina mipaka, kwa kuwa tunasoma kuwa moja alizuiliwa katika ugomvi wakati amebeba ujumbe kwa ajili ya Danieli. (Soma Danieli 10:12-13.) Bado Mungu anaweza kuwapa nguvu nyingi kwa kadri ya uhitaji wa kazi yoyote anayowapa, kama kipindi kile ambapo mmoja alipoua wanajeshi 185,000 (2 Wafalme 19:35).

Malaika wamepewa majukumu dhahiri. Biblia inatuambia kuwa wametumwa kuwatumikia wale walioupokea wokovu (Soma Waebrania 1:14.) Malaika huzunguka na kulinda watu wanaomtumikia Mungu (Zaburi 34:7). Tunaweza kufikiri kuwa malaika wako pamoja nasi muda wote. Yesu alisema kuwa watoto wana malaika walioelekezwa kwao. (Soma Mathayo 18:10.) Malaika mkuu Mikaeli aliitwa, mfalme anayelitetea taifa la Israeli (Danieli 12:1).

Biblia haijawahi kusema kuwa tuombe kwa malaika. Pia haijawahi kusema tujaribu kuwasiliana nao. Wao si wapatanishi kati yetu na Mungu. Kuna onyo kuhusu watu wanaoabudu malaika na kujihusisha na vitu katika ulimwengu wa roho ambavyo hawavielewi kwa kina. (Soma Wakolosai 2:18.) kama tukijaribu kujihusisha na malaika katika namna ambayo Mungu hataki, roho chafu zaweza kutuikitikia badala ya malaika wa Mungu.

► Asili ya roho chafu ni nini?

Roho chafu ni malaika walioasi kinyume cha Mungu. Hii ilitokea kabla ya uumbaji wa mwanadamu, na Biblia haifunui zaidi kuhusu hili. Shetani alikuwa kiongozi wa uasi, na moja ya tatu ya malaika walimfuata (Ufunuo 12:4). Yuda anaongelea malaika walioacha nafasi zao za kwanza (Yuda 1:6). Wameshahukumiwa kwa hukumu ya Mungu. (Soma Yohana 16:11; 2 Petro 2:4.)

Kuna vfungu viwili katika manabii ambavyo vyaweza rejea anguko la Shetani (Isaya 14:12-17 na Ezekieli 28:12-19). Kila kifungu kinaongelea mwanadamu, mfalme wa dunia lakini wanaweza kuwa wanalinganisha anguko la wafalme na anguko la shetani

[1]Inaonekana kuwa shetani alijisifu na alitaka kuwa huru mbali na Mungu. Mtume Paulo alionya kuwa mtu anaweza kujisifu na kuangukia kwenye hukumu moja kama Shetani (Soma 1 Timotheo 3:6.) Hili lilikuwa jaribu lile lile ambalo Shetani alileta kwa Adamu na Eva aliposema, “mtakuwa kama Mungu” (Mwanzo 3:5). Ni jaribu lile lile kukataa mamlaka ya Mungu na kuwa mungu kwako wewe mwenyewe.

► Ni vitu gani baadhi tunafahamu kuhusu Shetani?

Shetani bado anaongoza uasi dhidi ya Mungu. Anaitwa mfalme wa uwezo wa anga (Waefeso 2:2). Shetani anaitwa mkuu wa ulimwengu huu kwa sababu watu wa dunia hii mara nyingi wako katika uasi dhidi ya Mungu. (Yohana 12:31). Anadai umiliki wa falme za ulimwengu, akiwapatia kwa muda mfupi wowote anaowachagua (Luka 4:4-6). Anajenga fikra za wenye dhambi wasiikubali injili. (Soma 2 Wakorintho 4:4.) Wenye dhambi ambao hawajatubu ni wafungwa wake kweli kweli. (2 Timotheo 2:26). Analipokonya neno la Mungu toka katika akili za watu ili lisiwe na matokeo. (Soma Marko 4:15.) Aliweka ndani ya mioyo ya Anania na Safira mpango wa udanganyifu dhidi ya kanisa na kwa Roho Mtakatifu (Matendo ya Mitume 5:3), na alimwingia Yuda kwa tamaa ili kumkana Yesu (Luka 22:3). Anapenyeza mafundisho ya uongo na kuwatia moyo watu wayafundishe (Soma 1 Timotheo 4:1.)

Shetani anamchukia Mungu na hivyo anachukia watu kwa sabau wameumbwa kwa mfano wa Mungu na wanapokea upendeleo mkuu wa Mungu. Anatafuta kuleta watu wengi iwezekanavyo katika hukumu ile ile aliyoipokea yeye kwa kuwashawishi wamuasi Mungu.

Wale ambao wanamtumikia shetani kwa hiari zao ndiyo watu walio danganyika zaidi katika ulimwengu, kwa kuwa wako katika uasi ambao hawawezi fanikiwa, na wanamtumikia bwana ambaye anawachukia na ana nia ya kuwaharibu tu (1 Petro 5:8). Anaweka ahadi anazojua hawezi timiliza (Yohana 8:44).

Wengine wanamfuata shetani bila hiari wanapoamua kuishi katika dhambi (Waefeso 2:2-3). Ndiyo maana anatumia nguvu na muda mwingi kuwajaribu na kuwadanganya (2 Wakorintho 4:4, 2 Wakorintho 11:3, 14). Anataka kusababisha watu wakatae imani katika Mungu, kufanya sanamu za vitu vilivyoumbwa badala ya kumuabudu Mungu (Warumi 1:25). Majaribu yake ni udanganyifu, kwa sababu kiuhalisia hana kitu cha kutoa isipokuwa upotovu wa vile alivyoviumba Mungu. Shetani hajaumba furaha ama starehe; Mungu ndiye aliumba vyote. Shetani anaweza tu kutoa starehe katika namna isiyo sawa ambayo ni nje ya mapenzi ya Mungu. Kusema ukweli, shetani hawezi kuumba chochote; anaweza tu potosha vitu vizuri ambavyo Mungu aliviumba.

Roho chafu fulani hujikita na kuzingatia maeneo fulani ya kijografia au kundi la watu. Kama vile malaika Mikaeli alivyoitwa mfame anayeitetea Israeli, kuna roho chafu zilizoitwa mkuu wa Uajemi na Uyunani (Danieli 10:13, 20). Roho fulani zilikuwa miungu ya mataifa.

Shetani anatamani kuabudiwa. (Soma Mathayo 4:9.) Roho chafu hufanya kazi kupitia madhehebu ya uongo. Biblia inatuambia kuwa wakati watu wanapoabudu miungu wanakuwa wanaabudu mapepo. (Soma Kumbukumbu la Torati 32:17; 1 Wakorintho 10:20-21.) Mapepo huitikia ibada za watu wasiojua wanaye muabudu. Kama vile ambavyo mtu anaye muabudu Mungu anakuwa zaidi kama Mungu na hujifurahisha katika utakatifu, mtu anayeabudu roho chafu naye huwa muovu zaidi na hujifurahisha katika uovu. Huenda mfumo mbaya zaidi wa ibada ambao haujawahi tokea ulikuwa wakati watu waliwatoa watoto wao kwa mapepo. (Soma Zaburi 106:37-38.)

Shetani na mapepo mengine hujaribu kutawala ipasavyo akili za watu na tabia. Hii inaitwa “utawala wa mapepo.” Baadhi ya watu wamejitoa kwa hiari kwa aina hii ya utawala; huenda wengine wameruhusu hii bila kutambua wanachofanya. Wengine wameenda hatua zaidi katika hali hii, wakifikiri kuwa wanajipatia nguvu ili kuzitumia kwa makusudi yao. Mtu aliyepagawa sana anakuwa mtumwa wa roho chafu, anaendeshwa kuelekea uharibifu, na anapata mateso ya kutisha katika ufahamu na hisia. (Soma Marko 5:2-5.) Yesu pekee ndiye anaweza kumkomboa mtu kutoka katika vifungo hivi.

Katika nchi ambazo injili imehubiriwa kwa upana, shughuli za uovu mara nyingi hujificha. Suala la kushangaza ni kwamba ni katika hizi nchi “zilizo staarabika” ambapo watu wako kidunia zaidi, wakitoa kitu chochote cha kiungu na kukataa uwepo wa roho. Katika mazingira kama haya, roho chafu hazifanyi kazi wazi wazi, kwa kuwa kama zingewaogopesha watu waliosikia injili, watu wengi hawa wange mgeukia Mungu kwa ajili ya ukombozi na ulinzi.

Katika nchi ambazo injili inajulikana kwa uchache, roho chafu zinafanya kazi wazi zaidi. watu hapo hawajui kuwa wanaweza kumrejea Kristo kwa ajili ya ukombozi, kwa hiyo nguvu za kipepo zinawatishia na kuwanyenyekeza. Watu wanazitumikia roho, si kwa kutaka, lakini kwa uoga. Injili inakuja kama ujumbe wa ajabu wa ukombozi na uhuru.

Kwa sababu ya uvamizi wa adui wa mara kwa mara, tuko katika vita ya kiroho. Tunaonywa kukumbuka kuwa vita vyetu ni katika roho na si kwa maadui wa kimwili. (Soma Waefeso 6:12.) Tunaambiwa tuvae silaha za kiroho, ili tuweze kujilinda wenyewe (Waefeso 6:13). Tunaweza kuwa na ujasiri wa ushindi, kwa sababu Shetani hawezi kupingana na nguvu ya Mungu iliyoko ndani yetu, na tunapompinga Shetani, atatukimbia (Yakobo 4:7).

► Je, Shetani ni kinyume cha Mungu?

[1]Shetani ana nguvu zaidi ya wanadamu walizonazo katika hali yao ya sasa, hali ya kifo. Hata hivyo, nguvu zake si kitu ukilinganisha na nguvu za Mungu. Hatakiwi kufikiriwa kama kinyume cha Mungu, kana kwamba yu sawa na Mungu katika nguvu. Baadhi ya wanafilosofia wanafikiri kuwa nguvu za mema na mabaya duniani ni sawa. Hii ni mbali na ukweli, Shetani hayuko mahali kote kwa wakati mmoja, hajui mambo yote, na hufanya makosa. Mungu ni mumba wa roho, na Shetani hawezi kumshinda. Wakati wa matazamio wa mwanadamu utakapokwisha, roho zote chafu zitahukumiwa, kufungiwa na kuadhibiwa, pamoja na wanadamu wenye dhambi.

Kushindwa kwa shetani kuliahidiwa zamani za kale. Mungu aliahidi kumtuma Mwokozi kuponda kichwa cha nyoka (Mwanzo 3:15). Yesu alikuja kuharibu kazi za Shetani na kutupa ushindi dhidi ya dhambi. (Soma 1 Yohana 3:8.) Yesu , kwa kifo na ufufuo wake, hakubali shetani awe na nguvu dhidi ya mauti. (Waebrania 2:14; Ufunuo 1:18). Hatma ya mwisho na ya milele ya Shetani na roho nyingine ni ziwa la moto. (Soma Mathayo 25:41.)

Tayari Mungu ameweka mipaka juu ya nini Shetani anaweza fanya (Ayubu 1:12, Ayubu 2:6). Hii inamaanisha kuwa hatuhitaji kuishi katika hofu juu ya nini Shetani anaweza fanya kwetu. Hakuna kinachoweza tokea labda Mungu aruhusu, na anajua kuwa tunaweza kumudu (1 Wakorintho 10:13).

Si tu kwamba tunatetewa dhidi ya shambulizi la Shetani, lakini pia tuna nguvu za kuendeleza ufalme wa Mungu dhidi ya ufalme wa Shetani. Yesu alitoa nguvu kwa wanafunzi wake, si tu kwa mitume, kutoa roho chafu. (Soma Luka 10:17.) Tunapohubiri injili, Mungu hutoa nguvu kwa kweli yake na kuwafungua toka kwa Shetani wale wanaoitikia injili.

Angalizo kwa kiongozi wa darasa: Mshiriki wa darasa anaweza kuelezea sehemu hii.

Baadhi ya watu huvutiwa na ulimwengu wa roho. Wanaanza kuwasoma malaika na wanaweza hata kujaribu kuhusiana nao. Biblia haijawahi kutuambia kamwe kuomba kwa malaika au kujaribu kuhusiana nao. Biblia inatuonya tusiwaaabudu wala kujaribu kujua zaidi ya vile tunavyoweza kuelewa (Wakolosai 2:18).

Ni hatari hata zaidi kama mtu anakuwa anavutiwa zaidi na roho chafu. Baadhi ya watu wanakuwa wanavutiwa na nguvu zao na vitu wanavofanya. Kuna michezo inayohusisha muingiliano na roho. Kuna njia ambazo kwazo watu hutumia kupata taarifa toka kwa roho. Hatutakiwi kamwe kujihusisha na roho chafu isipokuwa kuzipinga kwa nguvu ya Mungu (Yakobo 4:7, 1 Petro 5:8-9).

Baadhi ya watu wameanzisha maelezo magumu na ya kina juu ya ulimwengu wa roho na jinsi unavyofanya kazi. Hata hivyo Mungu amefunua katika Biblia yote tunayohitaji kujua kuhusu ulimwengu wa roho.

► Someni Tamko la Imani kwa pamoja angalau mara mbili.

Mungu aliumba roho zote. Malaika watakatifu wanamuabudu na kuwalinda waamini. Malaika hawafi, ni nafsi ambao wanaweza kuzungumza, kuabudu na kufikiri kimantiki. Wamefanya uchaguzi wa kimaadili. Shetani na malaika wengine walianguka katika dhambi na ni maadui wa Mungu na wanadamu. Mungu huweka mipaka katika nguvu za Shetani na amemuhukumu adhabu ya milele.

(1) Zoezi la Kifungu: Kila mwanafunzi atapewa mojawapo ya vifungu vilivyoorodheshwa hapa chini. Kabla ya kipindi kinachofuata cha darasa, unapaswa kusoma kifungu na kuandika aya kuhusiana na somo la somo hili.

• Mathayo 12:43-45

• Luka 8:27-35

• Matendo ya Mitume 12:7-11

• 2 Wakorintho 11:13-15

• 1 Petro 5:8-9

(2) Jaribio: Utaanza kipindi kijacho cha darasa kwa jaribio juu la Somo 6. Jifunze kwa umakini maswali wakati wa maandalizi.

(3) Zoezi la Kufundisha: Kumbuka kupanga na kuripoti muda wako wa kufundisha nje ya darasa.

(1) Ni kwa namna gani tunafahamu kwamba malaika hawana miili ya nyama?

(2) Malaika waliumbwa lini?

(3) Malaika wanakufa?

(4) Taja njia nne ambazo kwa hizo tunafahamu kwamba malaika ni nafsi

(5) Taja maneno manne ambayo yanatumika katika Biblia kuwarejelea malaika.

(6) Ni kitu gani ambacho malaika wanafanya kwa wale wanamtumikia Mungu?

(7) Chanzo cha roho chafu ni nini?

(8) Wanaoabudu sanamu kimsingi wanaabudu nini?

(9) Hatma ya mwisho ya Shetani na roho nyingine chafu ni nini?

(10) Waamini wanapaswa kufanya nini ili kujikinga na mashambulizi ya kiroho?