(1) Mwanafunzi atakuwa na uwezo wa kuelezea:

• Kwa nini dhana ya mtu kuhusiana na Mungu ni muhimu.

• Ni kwa namna gani kwamba Mungu ni muumbaji kunamfanya Yeye kuwa tofauti na vingine vyote.

• Sifa za Mungu: inamaanisha nini kwamba yeye ni nafsi, roho, wa milele, wa utatu, mwenye nguvu zote, aliye kila mahali kwa wakati mmoja, anayejua yote, mtakatifu, mwenye haki na wa upendo.

• Ni kwa namna gani kila sifa ya Mungu ni muhimu kwa ajili ya mahusiano yetu na Yeye.

• Mtazamo wa Kibiblia kuhusiana na Mungu mwenyezi.

• Tamko la Imani ya Kikristo kuhusiana na Mungu.

(2) Mwanafunzi ataepuka kosa la uelewa usio sahihi kuhusiana na umuhimu wa aina za ibada.

► Soma Isaya 40 kwa pamoja. Jadili kifungu hiki kinatuambia nini kuhusiana na Mungu.

► Kwa nini ina umuhimu sana kwamba mtu ana dhana sahihi kuhus Mungu?

Mungu ni nani? A. W. Tozer alionesha umuhimu wa swali hili aliposema, “Ninaamini kwamba kwa hakika hakuna kosa lolote katika mafundisho wala kushindwa kutendea kazi maadili ya Kikristo ambako hatimaye hakuwezi kufuatiliwa hadi kwenye mawazo yasiyokamilika na yasiyo ya heshima kumhusu Mungu”.[1] Yesu alimwambia mwanamke Msamaria pale kisimani kwamba tatizo la ibada ya Wasamaria ni kwamba hawakumfahamu wanayemwabudu. Sifa yeyote muhimu sana ya mtu ni dhana yake kuhusiana na Mungu. Dhana ya mtu kuhusiana na Mungu ni msingi wa dini yake. Hakutakuwa na kosa kubwa sana kuliko kukosea kuhusiana na Mungu kwa namna Mungu alivyo.

Ulinganisfu hautoshelezi kikamilifu katika kumuelezea Mungu, kwa sababu Yeye hana mipaka na ni juu yetu sana. Hata Biblia haitupi sisi ufafanuzi rasmi wa kutosheleza wa Mungu, lakini kila mahali inaelezea uwepo wake na nguvu zake. Mwanzo inatueleza sisi namna Mungu alivyoumba mbingu na nchi; mimea, jua, mwezi, na nyota; na Wanyama; na mwisho kabisa wanadamu. Somo la kwanza la maandiko liko wazi: Mungu ni muumbaji wa vyote vilivyopo. Hivyo, Yeye ni tofauti na vingine vyote vilivyopo, kwa sababu Yeye si sehemu ya uumbaji.

Katika Biblia yote kuna matamko mbalimbali kuhusiana na Mungu. Wanatheolojia wamefupisha taarifa za kibiblia katika kuorodhesha sifa za Mungu. Hatuwezi kuzielewa kikamilifu sifa hizi kwa kutumia uelewa wetu usio kamilifu. Hata hivyo, kujifunza sifa za Mungu katika hali ya kumuhofu kunaweza kuwa zoezi la thamani sana Kiroho. Kwa hiyo, zingatia matamko yafuatayo kuhusiana na Mungu. Yana msingi katika ufunuo wake juu yake kutoka katika Biblia, na kwa ajili ya sababu hizo tunafahamu kwamba ni za kweli.

Kile tutakachosoma si orodha kamili ya sifa za Mungu, lakini ni za muhimu kwa sisi kuzifahamu.

► Ni sifa gani za Mungu unaweza kuziorodhesha?

Mungu ni Nafsi

Hii ina maana Yeye ni halisi, nafsi anayeishi akiwa na akili, hisia, na utashi.[1] Yeye si jumla ya sheria za asili au nguvu ambayo si nafsi kama nguvu ya umeme. Anaumba, anatenda, anajua, anakusudia, anapanga, na anazungumza.

► Ni tofauti gani ingetengeneza kwetu sisi endapo Mungu angekuwa si nafsi?

Ukweli kwamba Yeye ni nafsi anatuwezesha sisi kuwa na mahusiano na Yeye. Kama asingekuwa nafsi, tusingeweza kumuomba. Kama asingekuwa nafsi ingekuwa ngumu au isingewezekana kwa Yeye kupendezwa au kutokupendezwa.

Mungu ni Roho

“Mungu ni Roho, nao wamwabuduo yeye imewapasa kumwabudu katika roho na kweli” (Yohana 4:24).

Ukweli kwamba Yeye ni Roho hutupa msingi wa ushirika wa Kiroho pamoja na Yeye na sisi kumuabudu Yeye. Maombi na ibada haitegemei mambo ya kimwili, sehemu maalumu ya kifizikia, programu iliyowekewa ratiba maalumu, au majengo. Mambo hayo yanaweza kutusaidia sisi kuweka umakini wetu katika ibada, lakini ibada haiwezi kuvitegemea.

Ukweli kwamba Mungu ni Roho ni sababu mojawapo ambayo inatukataza sisi kutengeneza sanamu yeyote ya Mungu. (Soma Kutoka 20:4-6.) Kama Roho, Mungu haonekani kwetu kwa macho (1 Timotheo 1:17) ispokuwa anachagua kuchukua umbo linaloonekana. (Soma Mwanzo 18:1; Isaya 6:1.) Kwa sababu mitazamo yetu juu ya Mungu ina mipaka, hata wakati anapoonekana katika umbo linaloonekana, ni kweli na hakika kusema kwamba hakuna aliyemuona Mungu kikamilifu (Kutoka 33:20; Yohana 1:18; Yohana 6:46).

Mungu ni wa Milele

Kamwe hakujawahi kuwa na muda ambapo Mungu hakuwepo, na hakutakuwapo na wakati ambapo Mungu ataacha kuishi; Mungu hana Mwanzo na hana mwisho. Mungu amejifunua mwenyewe kwa jina, MIMI NIKO AMBAYE NIKO (Kutoka 3:14). Anaelezewa na Yohana kama aliyeko na aliyekuwako na atakayekuja, Mwenyezi (Ufunuo 1:8). Tangu milele hadi milele, yeye ni Mungu (Zaburi 90:2). Baadhi ya dini zina simulizi nyingi kuhusiana na lini miungu yao ilizaliwa, lakini kuna Mungu mmoja wa milele.

Mungu ni wa Utatu

Biblia inasema kwamba kuna Mungu mmoja na bado inarejelea nafsi tatu tofauti kama Mungu. Kuna Mungu mmoja tu, lakini katika asili kuna nafsi tatu. Ingawaje hatuwezi kuelewa Utatu, dhana hii ni ya kimantiki, kwa sababu hatusemi kwamba kuna utatu na umoja wa kitu kimoja. Kuna Mungu mmoja, anayeishi katika utatu. Kwa sababu Baba, Mwana, na Roho Mtakatifu wanashiriki/wanamiliki sifa za uungu, kila mmoja wao anaweza kwa usahihi kabisa kuitwa Mungu na kuabudiwa kama Mungu. (Mengi yatasemwa kuhusu Utatu katika somo linalofuata.)

Mungu Ana Nguvu Zote/Anaweza Yote

Anaweza kufanya chochote anachotaka. “Lakini Mungu wetu yuko mbinguni, Alitakalo lote amelitenda” (Zaburi 115:3). Hana mipaka ispokuwa hawezi kutenda kinyume na asili yake takatifu na mara zote hutenda au hutimiza kile ambacho ameahidi kukitenda. Hakuna lililo gumu au lililochangamoto kwa Mungu. “Bwana Mungu wetu, Mwenyezi, amemiliki” (Ufunuo 19:6).

► Ingeleta tofauti gani kwetu kufahamu kuwa Mungu ana nguvu zote au anaweza yote?

Hii inatia moyo, kwa sababu tunajua kwamba kati kati ya mapambano na mahangaiko, Yeye “awezaye kufanya mambo ya ajabu mno kuliko yote tuyaombayo au tuyawazayo, kwa kadiri ya nguvu itendayo kazi ndani yetu;” (Waefeso 3:20). Hata kama mambo yanaonekana kuwa nje ya udhibiti wetu, tunafahamu kwamba mipango ya Mungu ni mikubwa sana na itatimizwa. Tunaweza kumuomba tukiwa na ujasiri kwamba Mungu ana uwezo wa kuingilia kati katika hali yeyote.

Mungu Yupo Kila Mahali kwa Wakati Mmoja

Hakuna mahali ambapo Mungu hayupo, na hakuna kinachotokea ambacho hakioni. “BWANA asema hivi,Mbingu ni kiti changu cha enzi, na dunia ni mahali pa kuweka miguu yangu” (Isaya 66:1). Yeye ni Mungu wa ulimwengu, na nguvu zake hazijawekewa mipaka katika eneo lolote. “Je, mtu ye yote aweza kujificha mahali pa siri, nisimwone? Asema BWANA. Je! Mbingu na nchi hazikujawa nami? Asema BWANA” (Yeremia 23:24). Hii inatuhakikishia sisi [2]kuwa Mungu anafahamu mazingira na hali zetu na matatizo yetu. Pia ianatuambia sisi kwamba hatuwezi kamwe kujificha kutoka kwake, au kutenda dhambi mahali ambapo hatapaona. Hii inatuthibitishia sisi kwamba Mungu anafahamu hali au Mazingira yetu na matatizo yetu. Mambo yote yako wazi na uchi mbele za macho yake. (Soma Waebrania 4:13.)

Mungu Habadiliki

Hakuna wakati ambao alikuja kuwa Mungu, na hataacha kuwa Mungu. (Soma Yakobo 1:17.) kuna dini ambazo zinaamini kwamba Mungu ni mchakato wa maendeleo, lakini Biblia inatuambia kwamba katika uwepo na asili yake, na katika sifa zake na makusudi yake, Mungu habadiliki. (Soma Malaki 3:6.) Mara zote anapenda kile kilicho sahihi, na mara zote huchukia kilicho kiovu. Mungu wa milele ambaye amejifunua Yeye mwenyewe kama Niko kwa Musa ni Niko leo. Hana mipaka, wa milele, na habadiliki katika uwepo, hekima, nguvu, utakatifu, hukumu, wema, na kweli. Yeye ni yule yule, na miaka yake haitakuwa na mwisho (Zaburi 102:27).

Mungu Anajua yote

“Akili zake hazina mpaka” (Zaburi 147:5). Hakuna mchakato wa kujifunza kwa Mungu, kwa sababu anafahamu mambo yote. Mungu hajawahi kujifunza chochote kutoka kwa mtu yeyote, na hakuna anayeweza kumshauri. (Soma Isaya 40:13-14.) Mungu anafahamu ya mbele na hivyo hawezi kushangazwa na chochote kinachotokea (Zaburi 139:4).

► Ingeleta tofauti gani kwetu kufahamu kwamba Mungu anafahamu Yote?

Inayohusiana na ufahamu wa Mungu ni hekima ya Mungu, inayoonekana katika uumbaji na hasa katika mpango wake wa wokovu. (Soma Zaburi 104:24; Warumi 11:33.) kwa sababu anafahamu na kuelewa kila kitu, wakati wote hufahamu kitu sahihi cha kufanya. Mapenzi ya Mungu mara zote ni mema kwetu kwa sababu Mungu anaelewa kila Mazingira au kila hali kikamilifu na anajua ni nini yatakuwa matokeo ya matendo yetu.

Mungu ni Mtakatifu

Kimsingi Mungu amejielezea mwenyewe kuwa mtakatifu. Nabii Isaya mara kwa mara amemrejelea Mungu kama “Mtakatifu wa Israeli.” Malaika wanaendelea kulia mbele zake “Mtakatifu, Mtakatifu, Mtakatifu” (Ufunuo 4:8, Isaya 6:3). Utakatifu wa Mungu ilikuwa dhamira ya ibada: “Na walishukuru jina lake kuu la kuhofiwa; Ndiye mtakatifu” (Zaburi 99:3). Yeye ni kiwango cha kweli cha ukamilifu wa kimaadili. Matendo yake yanawekewa alama na uwepo wa wema wote na kutokuwepo kwa uovu wote na haiwezi kuwa vinginevyo. Utakatifu wa Mungu unaonesha kwamba mwanadamu hawezi kumtumikia na kumuabudu Mungu pasipo kwanza kubadilishwa kwa njia ya neema (Soma Isaya 6:5.) Mungu anatamani tuwe watakatifu kama Yeye. “bali kama yeye aliyewaita alivyo mtakatifu, ninyi nanyi iweni watakatifu katika mwenendo wenu wote; kwa maana imeandikwa, Mtakuwa watakatifu kwa kuwa mimi ni mtakatifu” (1 Petro 1:15-16).

Mungu ni Mwenye Haki

Matendo ya Mungu mara zote ni ya haki. Matendo yake yanatoka katika asili yake takatifu. (Soma Kumbukumbu la Torati 32:4.) Asili yake mwenyewe ni kiwango cha kile ambacho ni haki. Mara zote yeye hutunza neno lake na kamwe hasemi uongo (Hesabu 23:19; 2 Samweli 7:28).

► Ni kwa nini ni muhimu kwamba Mungu ni mwenye haki?

Haki yake ndio msingi wa sheria yake, ni kiwango kamilifu cha wajibu wetu kwake na kwa wengine. Anatekeleza sheria yake kwa haki, aliwapa thawabu wale wanaoitii na kuaadhibu wale ambao wanaivuna. Hii inawatia moyo wale wanaoteseka na wanaoonewa, lakini pia inatuonya kwamba hakuna anayetenda mabaya atakayeepuka. “Hukumu za BWANA ni kweli, Zina haki kabisa” (Zaburi 19:9). Atamlipa kila mtu sawasawa na matendo yake (Warumi 2:6). “sisi sote tutasimama mbele ya kiti cha hukumu cha Mungu” (Warumi 14:10).

Mungu ni Upendo

[3]Mtazamo huu ni muhimu sana. Fikiri ingekuwa ya kuogopesha kiasi gani kama Mungu angekuwa mwenye nguvu zote na anayejua yote lakini angekuwa hatupendi! Ingekuwaje kama angekuwa mtakatifu na mwenye haki, lakini hatupendi? Pamoja na nguvu zake na utakatifu, Mungu anatupenda sisi (Soma Warumi 5:8.) Mungu anaubariki uumbaji wake kwa ujumla (Mwanzo 1:22, 28). Kipekee sana anawabariki watu na vitu vizuri katika maisha, na ameusanifu/ameutengeneza ulimwengu kuwa mahali ambapo watu wanaweza kuishi kwa furaha.[4] Kwa wale wanaompenda na kumtumikia Yeye, anageuza kila taarifa ya maisha kuwa baraka (Warumi 8:28). Neema yake, rehema, uvumilivu, na amani vinatubariki kwa sababu ya upendo wake. (Soma Kutoka 34:6; Waefeso 1:7, Waefeso 2:4-5.)

“Kwa maana jinsi hii Mungu aliupenda ulimwengu, hata akamtoa Mwanawe pekee, ili kila mtu amwaminiye asipotee, bali awe na uzima wa milele” (Yohana 3:16). Pasipo kujali dhambi na uasi wetu, anatujia kwa rehema, akitualika kuja kwake kupitia Yesu, ambaye amemtoa kama sadaka ya dhambi kwa dhambi zetu (1 Yohana 2:2). Msalabani Mungu alituonesha moyo wake, ambao unamiminika upendo na huruma kwa ajili yetu. “Hili ndilo pendo, si kwamba sisi tulimpenda Mungu, bali kwamba yeye alitupenda sisi, akamtuma Mwanawe kuwa kipatanisho kwa dhambi zetu” (1 Yohana 4:10). Mungu anawapenda watu wote, pasipo kushawishiwa na asili ya ukabila/utaifa, uwezo wa asili, au vyeo vya kidunia, na anatoa msamaha kwa wote. (Soma Warumi 2:11; Yakobo 2:1-5.) Kwa hiyo, Mungu anataka sisi kuwapenda watu wote na kuwa tayari kuwasamehe wale wanaotukosea. Upendo na msamaha ni alama ya Watoto wa Mungu. (Soma Mathayo 5:43-45.)

[5]Mungu ametuumba sisi kwa mfano wake. Ingawaje sisi tuna mipaka na Yeye hana mipaka, tunafanana naye kuliko kiumbe kingine katika uumbaji wake. Alitungeneza sisi ili kwamba tuweze kumfahamu, kumwabudu Yeye, na kumpenda Yeye. Alitutengeneza sisi kwa ajili yake, na kama Augustine anavyotukumbusha, hatuwezi kupata pumziko hadi tumepumzika kwake. Kwa kulinganisha na Mungu, kila kitu cha kidunia si muhimu, na Yeye tu anastahili ibada yetu kamilifu. Haiwezekani kupata utoshelevu wa kudumu popote ispokuwa kwa Mungu. Kwa neema yake tunaweza kuokolewa na kuwezeshwa kumuabudu Yeye juu ya vitu vingine vyote, kumuamini Yeye kama Baba yetu wa mbinguni, na kufanya mapenzi yake katika kila eneo la maisha yetu.

Angalizo kwa kiongozi wa darasa: Mshiriki wa darasa anaweza kuelezea sehemu hii.

Mungu ana nguvu zote na ana mamlaka yote. Kama mtawala wa ulimwengu, anaweza kutimiliza chochote anachochagua (Zaburi 115:3, Zaburi 135:5-6).

Anafanya mambo kulingana na makusudi yake, haitaji kuwa chini ya yeyote (Waefeso 1:11). Chochote anachoamua kitatokea hakika, kwa sababu hakuna anayeweza kumsitisha na hakuna hali yeyote inayoweza kufanya kitu ishindikane kwake. (Soma Isaya 46:9-11.) Anadhibiti matendo ya watawala wa ulimwengu kwa namna anavyotaka (Mwanzo 50:20; Matendo ya Mitume 4:27-28).

Lakini Mungu amewapa watu uwezo wa kufanya uchaguzi. Wanaweza kuchagua kati ya mambo ambayo ni mazuri, lakini wanaweza pia kuchagua kati ya mambo mazuri na maovu. Wanaweza kuchagua kumtii Mungu au kumwasi. Watu wa kwanza aliowaumba walichagua kufanya dhambi. Kila mtu tangu wakati huo amekuwa anafanya uchaguzi, na ingawaje kuna baadhi waliofanya uchaguzi mzuri, wote wamefanya dhambi.

Kama Mungu ni Bwana wa vyote, ni kwa namna na njia gani anatimiliza mpango wake katika ulimwengu mahali ambapo mabilioni ya viumbe wanafanya uchaguzi wao wenyewe?

Ni mapenzi ya Mungu kwamba viumbe vyake wafanye uchaguzi wa kweli. Hii inamaana kwamba hatafanya uchaguzi wowote kwa ajili yao. Pia inamaanisha kwamba lazima kutakuwa na matokeo ya kile wanachofanya; vinginevyo, wasingekuwa wanafanya uchaguzi halisi. Endapo Mungu kwa kiasi fulani anadhibiti matendo ya mtu ili kwamba uovu usitokee, kwa hivyo atakuwa anachukua uwezekano wa mtu huyo kuchagua uovu.

Hukumu ya Mungu ni hukumu ya kweli kwa sababu atakuwa anawahukumu watu kwa ajili ya matendo yao ya hiari. (Soma Ufunuo 20:12-13). Endapo Mungu anadhibiti matendo yote, haitaleta mantiki kwake kutoa adhabu na thawabu.

Shahuku ya Mungu ni kwamba watu wachague kile kilicho sahihi, lakini zaidi ya yote anatamani wote wafanye uchaguzi halisi wa kweli. Ndio maana ulimwengu upo kama ulivyo. Ulimwengu ni mchanganyiko mgumu na tata wa mambo mazuri kutoka kwa Mungu, matokeo ya chaguzi nzuri za wanadamu, matokeo ya chaguzi mbaya za wanadamu, na mazuri ambayo Mungu anayaleta hata katika matendo mabaya ya wanadamu.

Tunaona vipaumbele vya Mungu katika mpango wa wokovu. Anatoa wokovu kwa wote na anatamani wote waokolewe (1 Timotheo 2:3-4). Anampatia kila mtu nguvu ya kuitikia injili lakini hamlazimishi kuitikia. Ndio maana wito na ushawishi unatumika katika maandiko.[1] Mungu anawapa watu uchaguzi na anawaelezea wao matokeo ya uchaguzi huo.

Tunahubiri injili tukiwa na ujasiri mkuu kwamba kila mtu anaweza kuokolewa. Utume wetu ni kushirikiana na Roho Mtakatifu katika kuwashawishi watu kujikabidhi na kutii kwa Mungu. (Soma 2 Wakorintho 5:11.)

► Someni Tamko la Imani kwa pamoja angalau mara mbili.

Kuna Mungu mmoja, ambaye ameumba ulimwengu na ni Bwana wa vyote. Yeye ni Roho wa milele asiyebadilika. Ana nguvu zote, anajua yote, na yupo kila mahali wa wakati mmoja. Ni mtakatifu sana katika tabia yake na mwenye haki katika yote anayofanya. Anabariki uumbaji wake na anampenda kila mtu, anatoa msamaha na mahusiano Naye.

(1) Zoezi la Kifungu: Kila mwanafunzi atapewa mojawapo ya vifungu vilivyoorodheshwa hapa chini. Kabla ya kipindi kinachofuata cha darasa, unapaswa kusoma kifungu na kuandika aya kuhusiana na somo la somo hili.

• Zaburi 139:1-4

• Mithali 9:10

• Isaya 46

• Ufunuo 4:9-11

(2) Jaribio: Utaanza kipindi kijacho cha darasa kwa jaribio juu la Somo 2. Jifunze kwa umakini maswali wakati wa maandalizi.

(3) Zoezi la Kufundisha: Kumbuka kupanga na kuripoti muda wako wa kufundisha nje ya darasa.

(1) Ni ni sifa muhimu sana ya mtu?

(2) Somo la kwanza la maandiko ni nini?

(3) Taja sifa za Mungu ambazo zinaendana na kila sentensi:

• Hatuwezi kuelezea jinsi Mungu alivyo.

• Mungu amekuwepo siku zote.

• Mungu ana akili, hisia, na utashi.

• Mungu yuko vile vile kila wakati.

• Mungu anaweza kufanya chochote anachochagua.

• Mungu anaona kila kitu.

• Mungu alimtuma mwana wake ili tupate rehema.

• Mungu ana nafsi tatu kati sili yake.

• Mungu ni mkamilifu katika maadili.

• Mungu kamwe hajajifunza chochote.

• Matendo ya Mungu ni sawa na haki.